Luận văn thạc sĩ nghiên cứu cơ sở khoa học đề xuất biện pháp phòng trừ sâu ong ăn lá mỡ shizocera sp tại rừng trồng huyện chợ mới tỉnh bắc kạn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu cơ sở khoa học đề xuất biện pháp phòng trừ sâu ong ăn lá mỡ Shizocera sp tại rừng trồng huyện Chợ Mới, Bắc Kạn.

• Tác giả: Hà Đức Duy
• Người hướng dẫn: TS. Đặng Kim Tuyến
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Nghiên Cứu Biện Pháp Phòng Trừ Sâu Ong Ăn Lá Mỡ Shizocera Sp Tại Rừng Trồng Chợ Mới, Bắc Kạn
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Giới thiệu và cơ sở khoa học

Nghiên cứu này tập trung vào biện pháp phòng trừ sâu Shizocera sp., một loài sâu ong ăn lá mỡ gây hại nghiêm trọng tại rừng trồng ở Chợ Mới, Bắc Kạn. Sâu ong ăn lá mỡ là mối đe dọa lớn đối với rừng trồng, đặc biệt là cây mỡ, do chúng phá hoại lá, ảnh hưởng đến sinh trưởng và năng suất rừng. Nghiên cứu này nhằm đánh giá mức độ gây hại của sâu hại và đề xuất các biện pháp phòng trừ hiệu quả, góp phần vào nông nghiệp bền vững và bảo vệ cây trồng.

1.1. Cơ sở khoa học của nghiên cứu

Nghiên cứu dựa trên cơ sở khoa học về quản lý dịch hại và sinh thái học của sâu ong ăn lá mỡ. Shizocera sp. là loài côn trùng thuộc họ Argidae, bộ cánh màng (Hymenoptera), có vòng đời ngắn và khả năng sinh sản cao. Điều này khiến chúng dễ dàng phát triển thành dịch, đặc biệt trong môi trường rừng trồng thuần loài. Nghiên cứu cũng xem xét các yếu tố sinh thái như nhiệt độ, độ ẩm, và sự hiện diện của thiên địch để hiểu rõ hơn về sự phát triển của sâu hại.

1.2. Tình hình nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam

Trên thế giới, quản lý dịch hại trong rừng trồng đã được nghiên cứu rộng rãi, đặc biệt là các biện pháp sinh học và hóa học. Tại Việt Nam, sâu ong ăn lá mỡ đã gây thiệt hại lớn cho rừng trồng ở nhiều tỉnh, bao gồm Bắc Kạn. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng Shizocera sp. có khả năng phá hoại nghiêm trọng, đặc biệt trong điều kiện thuận lợi về thức ăn và khí hậu.

II. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp điều tra sâu và nghiên cứu sinh thái để đánh giá mức độ gây hại của sâu ong ăn lá mỡ. Các phương pháp bao gồm điều tra thực địa, theo dõi mật độ sâu, và phân tích các yếu tố sinh thái ảnh hưởng đến sự phát triển của sâu hại. Nghiên cứu cũng thử nghiệm các biện pháp phòng trừ khác nhau, bao gồm biện pháp sinh học, hóa học, và kỹ thuật lâm sinh.

2.1. Điều tra và đánh giá mật độ sâu

Phương pháp điều tra sâu được thực hiện thông qua việc thu thập mẫu và theo dõi mật độ sâu ong ăn lá mỡ tại các rừng trồng ở Chợ Mới. Các chỉ tiêu sinh trưởng của cây mỡ cũng được đo đạc để đánh giá mức độ ảnh hưởng của sâu hại. Kết quả cho thấy mật độ sâu cao nhất vào mùa mưa, khi điều kiện nhiệt độ và độ ẩm thuận lợi.

2.2. Thử nghiệm các biện pháp phòng trừ

Nghiên cứu thử nghiệm các biện pháp phòng trừ bao gồm biện pháp sinh học (sử dụng thiên địch), hóa học (sử dụng thuốc trừ sâu), và kỹ thuật lâm sinh (quản lý rừng hợp lý). Kết quả cho thấy biện pháp sinh học có hiệu quả lâu dài và thân thiện với môi trường, trong khi biện pháp hóa học mang lại hiệu quả nhanh chóng nhưng tiềm ẩn rủi ro về ô nhiễm môi trường.

III. Kết quả và đề xuất

Nghiên cứu đã xác định được mức độ gây hại nghiêm trọng của sâu ong ăn lá mỡ tại rừng trồng ở Chợ Mới, Bắc Kạn. Các biện pháp phòng trừ được đề xuất bao gồm kết hợp biện pháp sinh học, hóa học, và kỹ thuật lâm sinh để đạt hiệu quả tối ưu. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của quản lý rừng và bảo tồn đa dạng sinh học trong việc kiểm soát sâu hại.

3.1. Đánh giá hiệu quả các biện pháp

Kết quả thử nghiệm cho thấy biện pháp sinh học có hiệu quả cao trong việc kiểm soát sâu ong ăn lá mỡ, đặc biệt khi kết hợp với thiên địch. Biện pháp hóa học tuy hiệu quả nhanh nhưng cần được sử dụng cẩn trọng để tránh ảnh hưởng đến môi trường và đa dạng sinh học. Kỹ thuật lâm sinh như quản lý mật độ cây trồng và tăng cường thiên địch cũng mang lại hiệu quả đáng kể.

3.2. Đề xuất và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu đề xuất áp dụng các biện pháp phòng trừ tổng hợp để kiểm soát sâu ong ăn lá mỡ tại rừng trồng. Các biện pháp này không chỉ giúp giảm thiểu thiệt hại do sâu hại mà còn góp phần vào nông nghiệp bền vững và bảo vệ cây trồng. Kết quả nghiên cứu có thể được nhân rộng áp dụng tại các khu vực khác có điều kiện tương tự.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM HÀ ĐỨC DUY NGHIÊN CỨU CƠ SỞ KHOA HỌC, ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ SÂU ONG ĂN LÁ MỠ (SHIZOCERA SP.) TẠI RỪNG TRỒNG HUYỆN CHỢ MỚI, TỈNH BẮC KẠN LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC LÂM NGHIỆP Thái Nguyên - 2016 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM HÀ ĐỨC DUY NGHIÊN CỨU CƠ SỞ KHOA HỌC, ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ SÂU ONG ĂN LÁ MỠ (SHIZOCERA SP.) TẠI RỪNG TRỒNG HUYỆN CHỢ MỚI, TỈNH BẮC KẠN Chuyên ngành: Lâm học Mã số: 60 62 02 01 LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC LÂM NGHIỆP Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Đặng Kim Tuyến Thái Nguyên - 2016 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng những số liệu tính trong luận văn hoàn toàn chính xác và được lấy từ việc đi điều tra thực tế, thu thập từ hiện trường, chưa hề được công bố trong bất kỳ một công trình nghiên cứu nào. Mọi sự giúp đỡ cho việc hoàn thành luận văn đều đã được cảm ơn. Các thông tin, tài liệu trình bày trong luận văn này đã được chỉ rõ nguồn gốc.

TÁC GIẢ Hà Đức Duy ii LỜI CẢM ƠN Luận văn này được hoàn thành tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên theo chương trình đào tạo cao học Lâm nghiệp, chuyên ngành Lâm học, liên khóa 2014-2016. Trong quá trình thực hiện và hoàn thiện luận văn, tác giả đã nhận được nhiều sự quan tâm, giúp đỡ và đóng góp của cán bộ Chi cục bảo vệ thực vật tỉnh Bắc Kạn, Chi cục Kiểm Lâm tỉnh Bắc Kạn, Phòng đào tạo, Khoa Lâm nghiệp - Đại học Nông lâm Thái Nguyên, gia đình và bạn bè đồng nghiệp. Tác giả xin chân thành cảm ơn sự ủng hộ, giúp đỡ đó. Đặc biệt tác giả muốn gửi lời cảm ơn sâu sắc tới TS.

Đặng Kim Tuyến, người thầy trực tiếp hướng dẫn khoa học đã tận tình quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi và truyền đạt những kiến thức quý báu trong suốt quá trình thực hiện. Luận văn được hoàn thiện trên cơ sở tham khảo nhiều tài liệu có liên quan và ý kiến đóng góp của nhiều nhà chuyên môn và sự nỗ lực của tác giả. Tuy nhiên do khả năng, điều kiện và thời gian còn hạn chế nên luận văn không tránh khỏi những thiếu sót. Tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp, xây dựng của các nhà khoa học cũng như của bạn bè đồng nghiệp để Luận văn được hoàn thiện.

Tác giả xin chân thành cảm ơn! Thái Nguyên, ngày tháng năm 2016 TÁC GIẢ Hà Đức Duy iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. vii DANH MỤC CÁC BẢNG.

viii DANH MỤC CÁC HÌNH. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu đề tài. Ý nghĩa của đề tài.

Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. 2 Chƣơng 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Cơ sở khoa học của vấn đề nghiên cứu.

Cơ sở khoa học của việc nghiên cứu và phân loại côn trùng. Cơ sở khoa học của các biện pháp phòng trừ. Những nghiên cứu trên thế giới và ở Việt Nam. Đặc điểm chung của nhóm sâu ăn lá cây rừng.

Tình hình nghiên cứu trên thế giới. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam. Một số đặc điểm của đối tượng nghiên cứu. Tổng quan về khu vực nghiên cứu.

Đặc điểm điều kiện tự nhiên. Đặc điểm vị trí địa lý. Đặc điểm địa hình. Khí hậu thuỷ văn.

Địa chất, thổ nhưỡng. Đặc điểm kinh tế xã hội. Đặc điểm dân số - lao động. Đặc điểm phát triển kinh tế xã hội qua 5 năm 2010 - 2014.

Đặc điểm cơ sở hạ tầng. Đặc điểm văn hóa xã hội. Nhận xét và đánh giá chung về điều kiện khu vực nghiên cứu. 22 Chƣơng 2: NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp kế thừa số liệu. Phương pháp điều tra, quan sát trực tiếp.

Điều tra sơ bộ. Phương pháp điều tra tỉ mỉ. Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm kết hợp theo dõi ngoài thực địa. 28 Chƣơng 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.

Thực trạng về rừng Mỡ tại huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn. Hiện trạng diện tích đất lầm nghiệp tại địa bàn nghiên cứu. Thực trạng rừng trồng tại địa bàn nghiên cứu. Ảnh hưởng của Ong ăn lá đến rừng trồng Mỡ và các yếu tố tác động đến sinh trưởng loài Sâu ong ăn lá mỡ.

Mối quan hệ giữa số lượng Ong với các chỉ tiêu sinh trưởng của lâm phần. Ảnh hưởng của các loài thiên địch đến Sâu ong ăn lá Mỡ. Ảnh hưởng của một số nhân tố phi sinh vật. Ảnh hưởng của nhiệt độ môi trường đến đời sống của Sâu ong ăn lá Mỡ.

Ảnh hưởng của độ ẩm không khí đến Sâu ong ăn lá Mỡ. Đặc điểm sinh học, sinh thái và tập tính sinh sống của Ong ăn lá Mỡ tại khu vực nghiên cứu. Đặc điểm sinh học. Đặc điểm hình thái.

Tập tính sinh sống. Đặc điểm sinh thái của Sâu ong ăn lá Mỡ tại huyện Chợ Mới, Bắc Kạn. Sự phân bố của Sâu ong ăn lá Mỡ trong lâm phần. Sự lựa chọn loại lá làm thức ăn.

Xác định lượng thức ăn của Sâu ong ăn lá Mỡ. Sự biến động về mật độ Ong ăn lá hại Mỡ. Sự biến động của mật độ theo các lần điều tra. Sự khác nhau của mật độ quần thể Sâu ong ăn lá Mỡ ở một số hướng phơi.

Sự khác nhau của mật độ quần thể Sâu ong ăn lá Mỡ trong tán cây. Sơ bộ đánh giá mức độ gây hại của Sâu ong ăn lá Mỡ trong thời gian nghiên cứu. Dự tính dự báo Sâu ong ăn lá Mỡ và đánh giá mức độ gây hại của sâu Ong ăn lá Mỡ tại rừng trồng. Phương pháp điều tra Sâu ong ăn lá Mỡ.

Phương pháp xác định một số chỉ tiêu định hướng. Phương pháp điều tra nhanh:. Phương pháp xác định ngưỡng gây hại dựa vào mức tiêu thụ thức ăn của 1 cá thể Sâu ong ăn lá Mỡ:. Kết quả điều tra đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng trừ Sâu ong ăn lá Mỡ.

Kết quả thử nghiệm biện pháp k thuật lâm sinh kết hợp cơ giới (Công thức 1. Kết quả thử nghiệm Biện pháp sinh học Công thức 2. Kết quả thử nghiệm biện pháp hóa học. Kết quả thử nghiệm biện pháp d ng DIAPHOS Công thức 3.

Kết quả thử nghiệm biện pháp hóa học - Vibasu (công thức 4. Kết quả thử nghiệm biện pháp tổng hợp Công thức 5. Đề xuất các biện pháp phòng trừ Ong ăn lá. 65 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.

69 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 71 PHỤ LỤC vii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Stt Từ viết tắt Ý nghĩa 1 OTC Ô tiêu chuẩn 2 Dt Đường kính tán 3 D1.3 Đường kính ngang ngực tại chiều cao 1,3 m 4 Hvn Chiều cao vút ngọn 5 BNN & PTNT Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn 6 UBND Ủy ban nhân dân viii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Phân loại đất đai theo đơn vị hành chính. Tình hình dân số và lao động của huyện Chợ Mới từ năm 2010 - 2014.

Tình thu nhập kinh tế của huyện Chợ Mới từ năm 2010 - 2014. Đặc điểm của các ô tiêu chuẩn trong khu vực nghiên cứu. Hiện trạng đất lâm nghiệp xã Thanh Mai, Chợ Mới. Hiện trạng đất lâm nghiệp xã Mai Lạp, Chợ Mới.

Các chỉ tiêu sinh trưởng của Mỡ tại khu vực nghiên cứu. Kết quả kiểm tra các chỉ tiêu sinh trưởng của Mỡ. Tỷ lệ cây có sâu và mật độ của chúng. Mức chênh lệch mật độ sâu 6 ô tiêu chuẩn.

Quan hệ giữa nhiệt độ môi trường với số lượng Ong ăn lá tại huyện Chợ Mới, Bắc Kạn. Kết quả điều tra số lượng cây có trứng trong 6 ô tiêu chuẩn. Kết quả điều tra số lượng cành có trứng trên cây. Kết quả đo đếm số lượng trứng trên 1 số cành Mỡ tại OTC 1.

Sự lựa chọn loại lá của pha sâu non Sâu ong ăn lá Mỡ. Lượng thức ăn của sâu non của Sâu ong ăn lá Mỡ ăn trong 1 ngày đêm. Sự biến động của mật độ Sâu ong ăn lá Mỡ trong thời gian nghiên cứu. Sự khác nhau của tỷ lệ có sâu và mật độ Sâu ong ăn lá Mỡ .15: Mật độ của Sâu ong ăn lá Mỡ trong các phần của tán cây.

Mức độ gây hại của Sâu ong ăn lá Mỡ chỉ số R%. Số lượng sâu hại tương ứng với cấp hại lá. Bảng tra sinh khối lá cây và số lượng sâu hại. Bảng tra chỉ tiêu định hướng.

Một số công thức thí nghiệm phòng trừ Sâu ong ăn lá Mỡ trong thời gian nghiên cứu. Kết quả thử nghiệm của Công thức 1 đối với rừng Mỡ 4 năm tuổi sau 3 tháng thí nghiệm. Kết quả thử nghiệm của công thức 2 đối với rừng Mỡ 4 năm tuổi sau 3 tháng thí nghiệm. Kết quả thử nghiệm của Công thức 3 đối với rừng Mỡ 4 năm tuổi sau 3 tháng thí nghiệm.

Kết quả thử nghiệm của Công thức 4 đối với rừng Mỡ 4 năm tuổi sau 3 tháng thí nghiệm. Kết quả thử nghiệm của Công thức 5 đối với rừng Mỡ 4 năm tuổi sau 3 tháng thí nghiệm. 64 x DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.1: Bản đồ khu vực nghiên cứu Bản đồ. Rừng Mỡ tại xã Thanh Mai, Chợ Mới.

Sâu ong ăn lá Mỡ. Trứng Sâu ong ăn lá Mỡ. Sâu non ong ăn lá Mỡ. Hình ảnh sự lựa chọn loại lá của Sâu non Ong ăn lá Mỡ.

Biến động mật độ Sâu ong ăn lá Mỡ. Sự chênh lệch mật độ Sâu ong ăn lá Mỡ trong các phần của tán cây. Sơ đồ vòng sinh trưởng của Sâu ong ăn lá Mỡ. Hiệu quả phòng trừ Sâu ong ăn lá Mỡ Công thức 1 trong 3 tháng thí nghiệm.

Hiệu quả phòng trừ Sâu ong ăn lá Mỡ Công thức 2 trong 3 tháng thí nghiệm. Sử dụng bẫy vàng trong thí nghiệm công thức số 3. Hiệu quả phòng trừ Sâu ong ăn lá Mỡ của công thức 3 trong 3 tháng thí nghiệm. Hiệu quả phòng trừ Sâu ong ăn lá Mỡ của công thức 4 trong 3 tháng thí nghiệm .