Nghiên cứu một số đặc điểm sinh vật học và đề xuất một số biện pháp phòng trừ sâu hại thông tại ban quản lý rừng đặc dụng huyện nam đàn tỉnh nghệ an

Tài liệu nghiên cứu Nghiên cứu một số đặc điểm sinh vật học và đề xuất một số biện pháp phòng trừ sâu hại thông tại ban, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Trọng Tài
• Người hướng dẫn: TS. Lê Bảo Thanh
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản Lý Tài Nguyên Rừng Và Môi Trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Một Số Đặc Điểm Sinh Vật Học Và Đề Xuất Một Số Biện Pháp Phòng Trừ Sâu Hại Thông Tại Ban Quản Lý Rừng Đặc Dụng Huyện Nam Đàn, Tỉnh Nghệ An
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Nghệ An

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu sâu hại thông tại Nghệ An

Nghiên cứu về sâu hại thông tại Nghệ An là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Rừng thông không chỉ đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường mà còn là nguồn tài nguyên kinh tế cho người dân địa phương. Tuy nhiên, sự tấn công của các loài sâu hại đang đe dọa đến năng suất và chất lượng rừng thông. Việc nghiên cứu và đề xuất các biện pháp phòng trừ là cần thiết để bảo vệ và phát triển bền vững rừng thông tại khu vực này.

1.1. Tình hình rừng thông và sâu hại tại Nghệ An

Rừng thông tại Nghệ An hiện đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi nhiều loài sâu hại. Theo thống kê, có khoảng 400 ha rừng thông bị thiệt hại nặng nề. Các loài như Sâu róm thông và Mối đất lớn là những tác nhân chính gây hại, ảnh hưởng đến sự phát triển của rừng.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu sâu hại thông

Nghiên cứu về sâu hại thông không chỉ giúp xác định các loài gây hại mà còn đề xuất các biện pháp phòng trừ hiệu quả. Điều này góp phần nâng cao năng suất cây trồng, bảo vệ đa dạng sinh học và đảm bảo môi trường sinh thái.

II. Vấn đề và thách thức trong phòng trừ sâu hại thông

Việc phòng trừ sâu hại thông gặp nhiều thách thức do sự đa dạng của các loài côn trùng và điều kiện sinh thái tại Nghệ An. Các biện pháp truyền thống thường không đủ hiệu quả, dẫn đến thiệt hại lớn cho rừng thông. Cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả hơn để bảo vệ rừng thông khỏi sự tấn công của sâu hại.

2.1. Các loài sâu hại chính và tác động của chúng

Các loài sâu hại như Sâu róm thông và Mối đất lớn gây ra thiệt hại lớn cho rừng thông. Chúng không chỉ làm giảm năng suất mà còn ảnh hưởng đến chất lượng gỗ, gây khó khăn cho việc quản lý rừng.

2.2. Thách thức trong việc áp dụng biện pháp phòng trừ

Việc áp dụng các biện pháp phòng trừ hiện tại gặp khó khăn do thiếu thông tin và kinh nghiệm. Nhiều nông dân chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc phòng trừ sâu hại, dẫn đến việc không thực hiện các biện pháp cần thiết.

III. Phương pháp nghiên cứu và giải pháp phòng trừ sâu hại thông

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp điều tra ngoại nghiệp và nội nghiệp để xác định thành phần loài sâu hại và đề xuất các biện pháp phòng trừ hiệu quả. Các biện pháp này bao gồm biện pháp sinh học, vật lý, hóa học và tổng hợp. Mục tiêu là giảm thiểu thiệt hại do sâu hại gây ra và bảo vệ rừng thông.

3.1. Phương pháp điều tra và phân tích sâu hại

Phương pháp điều tra bao gồm việc thu thập mẫu và phân tích các loài sâu hại tại khu vực nghiên cứu. Điều này giúp xác định mức độ gây hại và các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của chúng.

3.2. Các biện pháp phòng trừ hiệu quả

Các biện pháp phòng trừ bao gồm biện pháp sinh học như nuôi thả thiên địch, biện pháp vật lý như bắt giết, và biện pháp hóa học sử dụng thuốc trừ sâu. Việc kết hợp các biện pháp này sẽ mang lại hiệu quả cao trong việc kiểm soát sâu hại.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về sâu hại thông

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các biện pháp phòng trừ đã giảm thiểu đáng kể mật độ sâu hại trong rừng thông. Các thử nghiệm cho thấy biện pháp vật lý cơ giới và sinh học có hiệu quả cao trong việc kiểm soát sâu hại. Điều này mở ra hướng đi mới cho việc bảo vệ rừng thông tại Nghệ An.

4.1. Kết quả thử nghiệm các biện pháp phòng trừ

Kết quả thử nghiệm cho thấy biện pháp vật lý cơ giới đã giảm mật độ Sâu róm thông từ 8,56 con/cây xuống còn 3,14 con/cây. Điều này chứng tỏ tính hiệu quả của biện pháp này trong việc kiểm soát sâu hại.

4.2. Ứng dụng các biện pháp phòng trừ trong thực tiễn

Việc áp dụng các biện pháp phòng trừ trong thực tiễn đã giúp nâng cao năng suất và chất lượng rừng thông. Các nông dân đã nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc phòng trừ sâu hại và thực hiện các biện pháp cần thiết.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu sâu hại thông

Nghiên cứu về sâu hại thông tại Nghệ An đã chỉ ra tầm quan trọng của việc phòng trừ hiệu quả để bảo vệ rừng thông. Các biện pháp phòng trừ cần được áp dụng đồng bộ và liên tục để đảm bảo sự phát triển bền vững của rừng thông. Tương lai của nghiên cứu này sẽ tiếp tục tập trung vào việc cải thiện các biện pháp phòng trừ và nâng cao nhận thức của cộng đồng.

5.1. Tầm quan trọng của việc tiếp tục nghiên cứu

Việc tiếp tục nghiên cứu về sâu hại là cần thiết để phát triển các biện pháp phòng trừ hiệu quả hơn. Điều này không chỉ giúp bảo vệ rừng thông mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân địa phương.

5.2. Hướng đi mới cho nghiên cứu và ứng dụng

Hướng đi mới cho nghiên cứu sẽ tập trung vào việc phát triển các biện pháp sinh học và tổng hợp, nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Sự kết hợp giữa nghiên cứu và thực tiễn sẽ mang lại hiệu quả cao trong việc phòng trừ sâu hại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Rừng có vai trò rất quan trọng với đời sống của con ngƣời nói riêng và tất cả sinh vật nói chung, là tài sản vô giá của chúng ta, rừng là một hệ sinh thái mà quần xã cây rừng giữ vai trò chủ đạo trong mối quan hệ tƣơng tác giữa con ngƣời với môi trƣờng. “ Rừng là giá trị cuộc sống từ thiên nhiên” nhằm nhấn mạnh tầm quan trọng của rừng đối với cuộc sống và hệ sinh thái đồng thời đƣa ra cảnh báo về tình trạng phá rừng và suy thoái rừng để mỗi chúng ta nhận biết đƣợc giá trị của rừng và hãy có hành động cụ thể vì “ Bảo vệ rừng là bảo vệ cuộc sống” Theo số liệu của Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn, tổng diện tích rừng cả nƣớc hiện nay là 13.643 ha, trong đó diện tích rừng tự nhiên là 10.365 ha, rừng trồng chiếm 2.000 ha rừng thông đây là một diện tích cũng khá lớn và dóng vai trò quan trọng trong các dự án và chƣơng trình trồng rừng.Thực tế cho thấy rất nhiều lâm phần Thông ở nhiều nơi đã bị dịch sâu hại tấn công nhƣ : Lạng Sơn, Vĩnh Phúc, Nghệ An… Theo thống kê của các ngành chức năng, hiện nay có trên 2.500 ha diện tích rừng bị sâu hại phá hoại, trong đó có trên dƣới 400 ha bị thiệt hại nặng nề ở các khu trồng rừng ở các ban quản lý rừng tại các huyện ở Nghệ An. Nằm trong khu vực tỉnh Nghệ An, Ban quản lý rừng phòng hộ Nam Đàn có diện tích rừng trồng thông tƣơng đối lớn đang là đối tƣợng phá hoại của nhiều loài sâu hại. Từ trƣớc đến nay chƣa có một công trình nghiên cứu về sâu hại tại đây.

Để góp phần nghiên cứu về sâu hại Thông tại đây, tôi tiến hành thực hiện để tài : “ Nghiên cứu một số đặc điểm sinh vật học và đề xuất một số biện pháp phòng trừ sâu hại thông tại Ban quản lý rừng đặc dụng huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An” 1 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Côn trùng là những động vật không xƣơng sống có tên khoa học là Insecta (lớp Côn trùng), là lớp lớn nhất trên Trái Đất và cũng là lớp phân bố rộng rãi nhất trong số các đại diện của ngành Chân khớp (Arthropoda). Chúng có lịch sử phát triển từ rất lâu đời, cách đây khoảng 300 triệu năm vào kỷ Carbon, nhiều loài côn trùng đã xuất hiện trên Trái đất của chúng ta. Theo nhƣ nghiên cứu của các nhà sinh học thì Trái Đất của chúng ta có hơn 1 triệu 200 loài động vật trong đó côn trùng có tới hơn 900.000 loài nhiều hơn khoảng 3 lần tất cả các động vật khác cộng lại. Côn trùng có thể tìm thấy ở gần nhƣ tất cả các môi trƣờng sống trên Trái Đất, mặc dù chỉ có một số lƣợng nhỏ các loài có thể thích nghi đƣợc với đời sống ở đại dƣơng, nơi mà giáp xác là nhóm chiếm ƣu thế.000 loài chuồn chuồn; 2.000 loài bọ ngựa; 20.000 loài châu chấu; 17.000 loài hai cánh; 82.000 loài cánh nửa; 350.000 loài cánh cứng và khoảng 110.000 loài cánh màng, trong số đó có khoảng 1% côn trùng là gây hại.

Khái quát tình hình nghiên cứu về côn trùng trên thế giới Ngay từ khi loài ngƣời mới xuất hiện, nhất là khi con ngƣời biết trồng trọt và chăn nuôi, họ đã va chạm với sự phá hoại nhiều mặt của côn trùng. Do đó con ngƣời phải bắt tay vào tìm hiểu và nghiên cứu về côn trùng. Những tài liệu nghiên cứu về côn trùng đã có từ những năm 3000 trƣớc công nguyên của ngƣời Syrie, ghi chép về các cuộc bay khổng lồ và sự phá hoại ghê gớm của những đàn châu chấu sa mạc (Schistocera gregaria). Nhà khoa học vĩ đại ngƣời Hy Lạp, Aristoteles (384-322 TCN) đã quan tâm đến hệ thống hóa và sự phát triển của động vật.

Trong các công trình của ông có đề cập tới hơn 60 loài côn trùng và ông đã gọi chúng là loại động vật “chân có đốt”. 2 Nhƣng phải đến đầu thế kỷ 17 những nghiên cứu về côn trùng mới phát triển mạnh mẽ. Năm 1735 Carl von Linne (1707-1778) đã xuất bản cuốn sách nổi tiếng “Systema naturae” đề cập tới 3 lĩnh vực quan trọng của tự nhiên là khoáng, thực vật và động vật. Ông là ngƣời đầu tiên phân loại động vật, trong đó có côn trùng một cách hiện đại.

Lần xuất bản thứ 10 của sách “Hệ thống tự nhiên” này Lỉnne đã đƣa vào cách gọi tên khoa học của các loài sinh vật. Năm 1793 Sprengel (1750-1816) xuất bản tác phẩm nổi tiếng mô tả mối quan hệ giữa cấu tạo của hoa và quá trình thụ phấn nhờ côn trùng. Trong cuốn sách này lần đầu tiên vai trò của côn trùng trong việc thụ phấn cho hoa đã đƣợc giải thích. Liên tiếp các thế kỷ sau nhƣ thế kỷ XIX có Lamarck, thế kỷ XX có Handlirich, Krepton (1904), Weber (1938) đã có những đóng góp đáng kể cho môn côn trùng học, đặc biệt trong lĩnh vực phân loại côn trùng.

Năm 1910- 1940 Volka và Sonkling đã xuất bản một tài liệu về côn trùng thuộc Bộ Cánh cứng (Coleoptera) gồm 240.000 loài in trong 31 tập.Ilinski đã xuất bản cuốn “Phân loại côn trùng bằng trứng, sâu non và nhộng của các loài sâu hại rừng” Những cuộc du hành của các nhà nghiên cứu côn trùng Nga nhƣ Potarin (1899-1976), Provorovski (1895-1979), Kozlov (1883-1921) đã xuất bản những tài liệu về côn trùng ở trung tâm châu Á, Mông Cổ và miền Tây Trung Quốc. Đến thế kỷ XIX đã xuất bản nhiều tài liệu về côn trùng ở châu Âu , châu Mỹ gồm 40 tập ở Madagatsca gồm 6 tập, quần đảo Hawoai, Ấn Độ và nhiều nƣớc khác trên thế giới. Ở Nga trƣớc cách mạng tháng Mƣời vĩ đại đã xuất hiện nhiều nhà côn trùng nổi tiếng. Họ đã xuất bản những tác phẩm có giá trị về những loài nhƣ Sâu róm thông, Sâu đo ăn lá, Ong ăn lá, các loài thuộc Bộ Cánh cứng ăn lá thuộc họ Chrysomelidae, Mọt, Vòi voi, Xén tóc đục thân.

3 Năm 1952 ở Trung Quốc môn côn trùng lâm nghiệp đã đƣợc chính thức giảng dạy trong các trƣờng Đại học lâm nghiệp, từ đó việc nghiên cứu về côn trùng lâm nghiệp đƣợc đẩy mạnh. Năm 1959 Trƣơng Chấp Trung đã cho ra đời cuốn “Sâm lâm côn trùng học” liên tiếp từ năm 1965 giáo trình “Sâm lâm côn trùng học” đã đƣợc viết lại nhiều lần. Trong các tác phẩm đó đã giới thiệu hình thái, tập tính sinh hoạt và các biện pháp phòng trừ nhiều loài sâu phá hoại các loài cây rừng.N boronxop đã viết giáo trình “Côn trùng rừng” trong các tác phẩm này đã đề cập đến nhiều loài côn trùng nhƣ: mọt, xén tóc, sâu đinh và bọ lá. Năm 1978, Sở nghiên cứu động vật trƣờng Đại học Nông Nghiệp Triết Giang đã xuất bản cuốn “Hình vẽ côn trùng thiên địch” trong đó có đề cập tới đặc điểm sinh học của côn trùng ăn thịt.

Trên đây là điểm qua về một số mốc lịch sử nổi bật sự phát triển nghiên cứu về côn trùng của thế giới. Vì côn trùng là một lớp phong phú nhất trong giới động vật nên các tài liệu nghiên cứu về côn trùng cũng vô cùng phong phú. Khái quát tình hình nghiên cứu về côn trùng ở Việt Nam Những nghiên cứu về côn trùng ở nƣớc ta bắt đầu phát triển mạnh từ cuối thế kỷ XIX, vào năm 1897 đoàn nghiên cứu tổng hợp ngƣời Pháp tên là “Mission Parie” đã điều tra côn trùng Đông Dƣơng, đến năm 1904 kết quả đã đƣợc công bố. “Côn trùng chí Đông Dƣơng” là sản phẩm khoa học đầu tiên nghiên cứu về côn trùng nƣớc ta.

Kết quả phát hiện đƣợc 1020 loài trong đó có 541 loài thuộc Bộ Cánh cứng, 168 loài Bộ Cánh vảy, 139 loài chuồn chuồn, 59 loài mối, 55 loài Bộ Cánh màng, 9 loài Bộ 2 cánh và 49 loài thuộc các bộ khác. Một số cơ sở nghiên cứu về côn trùng đã đƣợc ngƣời Pháp thành lập nhƣ Phòng nghiên cứu côn trùng, Trạm nghiên cứu côn trùng Chợ Ghềnh, Phòng nghiên cứu côn trùng thuộc Viện khảo cứu khoa học Sài Gòn. Năm 1954, sau khi hòa bình đƣợc lập lại , xuất phát từ nhu cầu sản xuất nông lâm nghiệp việc điều tra cơ bản về côn trùng mới đƣợc chú ý. Năm 1961 4 và 1965, năm 1967 và 1968 Bộ nông nghiệp đã tiến hành các cuộc điều tra cơ bản xác định đƣợc 2962 loài côn trùng thuộc 223 họ và 20 bộ khác nhau.

Năm 1967 Phạm Ngọc Anh đã xuất bản giáo trình “Côn trùng lâm nghiệp”. Năm 1987, Thái Bang Hoa và Cao Chu Lâm đã xuất bản cuốn sách “Côn trùng rừng Việt Nam” trong đó xây dựng một bảng tra của ba họ phụ của Họ Bọ lá (Chrysomelidae) với 35 loài, họ phụ Alticinae đã giới thiệu 39 loài và họ phụ Galirucinae đã giới thiệu 93 loài. Năm 1989, tác giả Trần Công Loanh trong giáo trình “Côn trùng lâm nghiệp” có giới thiệu một loài bọ ăn lá hồi Oides decempunctata Billberg thuộc Họ Bọ lá Chrysomelidae. Tác giả cho biết loài sâu này xuất hiện ở rừng hồi Lạng Sơn nhất là Hai huyện Văn Lãng, Tràng Định.

Khi phát dịch chúng đã ăn trụi lá hàng chục ha rừng hồi. Sâu non của chúng không chỉ hại lá mà còn ăn cả hoa và quả do đó tác hại lại càng lớn hơn. Năm 2001, tác giả Trần Công Loanh, Nguyễn Thế Nhã, Trần Văn Mão đã đƣa ra phƣơng pháp điều tra đánh giá và dự tính dự báo khả năng phát triển dịch của sâu, bệnh hại rừng dựa vào đặc điểm sinh vật học của mỗi loài. Tất cả đƣợc đề cập trong cuốn “ Điều tra dự tính dự báo sâu bệnh trong lâm nghiệp”.

Nguyễn Thế Nhã đã xây dựng chƣơng trình quản lý tổng hợp sâu hại măng các loài tre đang trồng phổ biến ở Việt Nam. Năm 2010, giáo sƣ cũng đã thử nghiệm thành công các biện pháp phòng trừ sâu róm 4 túm lông và tiến hành xây dựng mô hình giả định biện pháp IPM. Nhƣ vậy ta thấy rằng việc nghiên cứu về côn trùng tại Việt Nam đang đƣợc quan tâm đúng mức và ngày càng phát triển mạnh mẽ tuy nhiên các nghiên cứu mới chỉ chú trọng đến mặt hại của chúng mà chƣa có những nghiên cứu lớn về mặt lợi của 99% côn trùng đem lại.3 Tình hình nghiên cứu về sâu hại thông Hiện nay trên thế giới có nhiều tác giả nghiên cứu về quản lý tổng hợp sâu bệnh hại nói chung và sâu bệnh hại cây lâm nghiệp nói riêng.