ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM LÊ VĂN hòIG HGHIÊN cỨU bỆIIh ĐẦU ĐEN Ở bA GIÓIG GÀ TẠI TẠM IGHIÊN cỨU chĂH HUÔI GÀ PhÓ VÊH (ThUỘc TTUIG TÂM HGHIÊN cỨU GIA cÀM ThỤY PhỚ|ƠIG) VÀ bIET PhÁP PhòNG TTỊ bỆHh LUẬN VĂII ThẠc SĨ Thú V ThAI NGUYEN - 2017 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM LÊ VĂN hòIG HGHIÊN cỨU bỆIh ĐẦU ĐEN Ở bA GIÓIG GÀ TẠI TẠM IGHIÊN cỨU chĂH HUÔI GÀ PhÓ VÊH (ThUỘc TTUIG TÂM HGHIÊN cỨU GIA cÀM ThỤY PhỚ|ƠIG) VÀ bIET PhÁP PhòNG TTỊ bỆHh Hgành: Thú y Mã số: 60 64 01 01 LUẬN VĂII ThẠc SĨ Thú V Hgøjời hơjớng dẫn kh0a học: 1. Iguyễn Thị Kim Lan 2. Hguyễn Thị Iga thákIIGBVÊII=29+2 LỜI cAM Đ0AH Tôi xin cam đ0an đây là công trình nghiên cứu của riêng lôi, các số liệu, kết quả nêu lr0ng luận văn là trung thực và chơla lừng đojợc ai công số lr0ng sấi kỳ công lrình nà0 khác. Tôi xin cam đ0an rằng các thông fin trích dẫn lr0ng luận văn đều đã đojợc chỉ rõ nguồn gốc.
Thái llguyên, ngày 15 tháng 9 năm 2017 Tác giả Lê Văn hùng 1 LOIcAM O11 h0àn thành luận văn này, ng0ài sự nỗ lực cố gắng hết mình của sản thân, lôi luôn nhận đojợc sự quan lâm giúp đỡ của các thầy giá0, cô giá0 và bạn bè đồng nghiệp. TIhân dịp này, lrojớc liên †ôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của các giảng viên kh0a chăn nuôi Thú y, Trojờng đại học Ilông Lâm Thái IIguyên đã giảng dạy lôi tr0ng suốt thời gian học lập lại trojờng. Tôi xin sày lỏ lòng siết ơn sâu sắc đến cô giá0 GS. Hguyễn Thị Kim Lan và TS.
Hguyễn Thị Hga đã lận tình giúp đỡ, hojớng dẫn lôi lr0ng quá trình thực hiện và h0àn thành luận văn. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Lãnh đạ0 Trạm IIghiên cứu chăn nuôi gà Phổ Vên; Trung lâm nghiên cứu gia cầm Thuy Phojơng và các bạn đồng nghiệp đã giúp đỡ lôi tr0ng suối thời gian qua. Tôi xin gửi lời cảm ơn tới ngojời thân trOng gia đình đã luôn giúp do, động viên lôi h0àn thành luận văn này. Thái llguyên, ngày 15 tháng 9 năm 2017 học viên Lê Văn hùng 11 MUc LUc LOI CAM BOAT oo ccceccsscssessscsecseessessesseestesseseseesessesssessessessecsussnessessessssssssessesseees i LỜI €ẢM ƠIT.
ii MMỤPC LLỤỨC .- - G3 15121119 1H TH HH ng nhe ili DAITh MỤC cÁc TU VIET TAT .ceccceccsssesssesssesseessessuessessstsstsssessnesssesstesseesnees Vv DAITh MUc cAc BATIG.uvcceeccessesssssssesstessesssessscsstessessucssssssesseessessnesssesetesneenees vi DAITh MỤC cÁc hìITH. Tính cấp thiết của đề lài. Ý nghĩa kh0a học và thực liễn của đề lài.---5-©5scsesxesrrerreee 2 chơiơng 1: TỎÓIG QUAIT TÀI LIỆU. cơ sở kh0a học của đề lài.
Đặc điểm của đơn sà0 his/0m0nas meleagridis ký sinh ởgia cầm. bệnh đầu đen (his/0m0n0s¡s) ở 1 6 1. Tình hình nghiên cứu †r0ng và ngài HGIỚC. Tình hình nghiên cứu †rÖIIg TƠIỚC.
Tình hình nghiên cứu trên thế giới.--2- + 525525522 17 chojong 2: DOI TGJONG, VAT LIEU, MOIDUNG VA PhG|ONG 7907/91/9010. Đối lojợng và vật liệu nghiên cứu .----2¿s+cse+2++cse+zzzze- 31 2. Đối loJợng nghiên cứu.------ 2-22 ©++++++£x++Ez+ttzxe+rxesrvsee 31 2. Vật liệu ng]hiÊH CỨU.
Địa điểm, thời gian nghiên Cứu. Địa điểm nghiên Cứu. Thời gian ngh1iÊH CỨU. Hội dung nghiÊN CỨU.
IIghiên cứu lnh hình nhiễm h. meleagzidis ở gà qua mồ khám 32 1V 2. IIghiên cứu bệnh đầu đen ở gà lại Trạm nghiên cứu chăn nuôi gà 2. Đề xuất siện pháp phòng tri, gop phan hạn chế những thiệt hại d0 sệnh đầu đen gây ra ở gà.
PhoJơng pháp nghlÊI CỨU. Thu thập mẫu sệnh phẩm gà mắc bệnh đầu đen tại Trạm nghiên cứu chăn nuôi gà Phổ Vên.----:- 2 2£ ©+2++++£x++EE+t2zxz+zzzszvse+ 33 2. PhoJơng pháp nghiên cứu bệnh đầu đen d0 A. meleageidis gay ra 6 ga 35 2.
Lựa chọn phác đồ điều trị sệnh đầu đen có hiệu quả. Đề xuất siện pháp phòng tri, gop phan hạn chế những thiệt hại d0 sệnh đầu đen gây ra ở gà.--- ¿2 222 +2++2xtEEEvEEEterkesrrrrrrree chojong 3: KET QUA NIGHIEN cUU VA ThẢ0 LUẬN 3. Tình hình nhiễm h. zmeleagzidis ở gà lại Trạm nghiên cứu chăn nuôi gà Phổ VÊH.--2-2-©22+S+£+2SE2SEE2SEE22E1227117112712711221112112 222 e2 39 3.Tỷ lệ nhiễm ñ.
mmeleageidis the0 giống gà. Tỷ lệ nhiễm h. mmeleagaidis ở gà the0 mùa lr0ng năm. mmeleagaidis the0 phoJơng thức chăn nuôi gà.
Tỷ lệ nhiễm h. meleageidis ở gà lrỗng và gà mái. IIghiên cứu bệnh đầu đen dO A. meleageidis gây ra ở gà.
Triệu chứng lâm sàng của gà mắc bệnh đầu đen d0 đơn sà0 hisl0m0nas meleageidis BẦV Ta. Tén thojong của gà mắc bệnh đầu đen d0 đơn 540 A. Khối lojợng, thé tích một số cơ quan nội lạng của gà bệnh và gà khỏe. IIghiên cứu một số chỉ số máu của gà bệnh nhiễm đơn sà0 8,.
nghiên cứu siện pháp phòng chống sệnh đầu đen ch0 gà. Xây dựng phác đồ điều trị sệnh đầu đen ch0 gà. Đề xuất biện pháp phòng chống bệnh đầu đen ch0 gà. 73 KET LUẬN VÀ ĐÈ IIGh] 1.
DS QB ese eccecsssessesssesssssseessessucssesssesstessessuessesssesstessessnessssssteseesssesness TAI LIEU ThAM KhAO vi DAITh MUc chU VIET TAT Cs: E. tenella : GOT: GPT: H. ganillarum : KL: LDH: MDH : Nxb: PTCN : Pa: spp : TC: TN: tr: TT: Cong su Escherichia coli Eimeria tenella Glutamicoxalacetic transaminase Glutamic pyruvic transaminase Histomonas meleagridis Heterakis ganillarum Khối lượng Lactic dehydrogenase Dehydrogenase malic Nha xuat ban Phương thức chăn nuôi Mức ý nghĩa Species Triệu chứng Thí nghiệm Trang Thể trọng vii DAITh MUc cAc bAIIG bang 3. meleageidis the0 giống gà.2: Tỷ lệ nhiễm ñ.
mmeleageidis ở gà the0 luôi .3: Ty lé nhiém A. meleageidis 6 gà the0 mùa lr0ng năm.4: Tỷ lệ nhiễm h. meleagzidis ở gà the0 phoJơng thức chăn nuôi. Tỷ lệ nhiễm h.
meleageidis ở gà trông và gà mái.6: Triệu chứng lâm sàng của gà mắc bệnh đầu đen d0 đơn sà0 hisl0m0nas meleageidis ĐÂY T. Set si, 52 bảng 3.7: Tôn thoJơng đại thề của gà mắc bệnh đầu đen d0 đơn à0 Fy, meleageidliS ĐÂY Ta. ác HH HH HH Hiên 55 bang 3. Tỷ lệ liêu Ban co 160 thojong vi thé ở gan và manh trang cua Ga mhiém dom BAO A.
Khéi lojong co thể và các nội quan gà sệnh và gà khỏe. Sự thay đổi một số chỉ số máu của gà nhiém don bà0 “h. 5Ÿ St SettềkEkhEh+ E111 re 62 bang 3. Sự thay đổi enzym huyết †oJơng và pr0lein Ir0ng máu gà bệnh nhiễm đơn sà0 h.
Sự thay đổi công thức sạch cầu cua ga nhiém don Bad h. meleageidis và gà khhỏe. Tỷ lệ nhiễm đơn sàO h. mmeleagzidis lại trạm.
Thử nghiệm 3 phác đồ điều trị bệnh đầu đen ch0 gà trên diện hep. Thử nghiệm 3 phác đồ điều trị bệnh đầu đen ch0 gà trên diện rộng. Ứng dụng phác đồ có hiệu quả ca0 lr0ng điều trị bệnh đầu đen ch0 gà và0 thực lẾ. cre, 73 viii DAITh MUc cAc hillh hình 3.
biéu đồ lỷ lệ nhiễm đơn sàO ñ. zneleageidis the0 giống ga. Đồ thị tỷ lệ nhiễm đơn à0 h. meleageidis ở gà the0 luôi.
biéu dé tỷ lệ nhiễm ñ. zmeleagzidis ở gà the0 mùa lr0ng năm. biểu đồ tỷ lệ nhiễm h. mmeleageidis ở gà the0 phojơng thứcchăn nuôi .2- 2: 22S£2S££2E£2EE+£EEEtEEEteEkevrrerrrserre, ^48 hình 3.
biểu đồ lỷ lệ nhiễm h. meleageidis ở gà trông và gà mái. biểu đồ tỷ lệ triệu chứng lâm sàng của gà mắc bệnh đầu đen. biểu đồ các nội quan của gà bệnh và gà khỏe.
Tính cấp thiết của đề lài Tr0ng quá trình phát triển kinh lế xã hội the0 hojớng gia0 loi, hội nhập khu vực và quốc lế, ngành chăn nuôi nói chung và chăn nuôi gia cam nói riêng chiếm vị lrí hết sức quan lrọng. chăn nuôi gia cầm cung cấp thị! phân són, lông. ch0 ngành công nghiệp chế biến, ngành nông nghiệp và cung cấp thực phẩm có giá lrị ch0 xã hội. Trạm nghiên cứu chăn nuôi gà Phổ Vên (thuộc Trung lâm nghiên cứu gia cam Thuy Phojong) 1a cơ quan chuyên sản xuất cOn giống và sả0 lồn gen về gia cầm, nhằm mục đích nghiên cứu kh0a học, sả0 tồn gen, ta0 ra giống mới và sản xuất kinh d0anh.
Trạm có diện lích 35 hecla, có cơ cấu đàn gà 50.000 c0n, có hệ thống trang thiết sị hiện đại. Tuy nhiên, tr0ng nhiều năm qua, dịch bệnh vẫn xảy ra thơjờng xuyên ở gà hầu hết các lứa luỗi của đàn gà của tram, Ong do bệnh dO đơn sà0 histOmOnas meleageidis gây ra (sệnh đầu đen), gây thiệt hại không nhỏ và ảnh hơiởng đến mục đích nghiên cứu, kinh d0anh và sản xuất lại trạm. bệnh đầu đen là sệnh mới xuất hiện ở nojớc la lrŨng vài năm gần đây, đến nay đã thấy ở khắp các vòng, miền tr0ng cả nojớc. bệnh tiến triển khá nhanh với những siêu hiện ở gà nho ủ rũ, xù lông, giảm ăn, uống nhiều nơiớc, phân l0ãng màu vàng lơiu huỳnh; da vùng đầu san đầu xanh tim, sau đó chuyển sang thâm đen (bởi vậy đojợc gọi là bệnh đầu đen).
bệnh có những bệnh tích đặc trong nhơi: viêm h0ại tử †ạO0 mủ ở ruột, manh lràng và gan; manh lràng đóng kén. hiện may, tai tram xuất hiện sệnh đầu đen lrên lất cả các giống gà với diễn biến dịch bệnh phức lạp và biện pháp phòng lrị bệnh chơa hiệu quả, gây thiệt hại lớn ch0 việc nghiên cứu và chăn muôi lại trạm còn gặp nhiều khó khăn. Xuất phát lừ thực lé trên, chúng lôi tiến hành đề lài: “IIghiên đu oệnh đầu đen ở sa giống gà lại Teạm nghiên du chăn nuôi gà phổ Vên (thuộc Tzung lâm nghiên cứu gia đầm T, hụy Phương) và oiện pháp phòng lzị bệnh”. Mục đích nghiên cứu - Xác định đojợc một số đặc điểm dịch lễ, bệnh lý và lâm sàng của bệnh đầu đen đ0 đơn sà0 his/0m0nas meleageidis gầy ra ở gà - Lựa chọn phác đồ điều trị bệnh đầu đen có hiệu quả.
- Xây dựng siện pháp phòng trị, góp phần hạn chế những thiệt hai dO bệnh đầu đen gây ra ở gà 3. Ý nghĩa kh0a hoc va thực liễn của đề lài 3. Ý nghĩa khÚa học Kết quả của đề fai là những thông tin kh0a học về một số đặc điểm bệnh lý và lâm sàng bệnh đầu đen d0 đơn £40 A. meleageidis gây ra ở gà, có mội số đóng góp mới ch0 kh0a học.
Ý nghĩa thực liễn Kết quả của đề lài là cơ sở kh0a học đề giúp ngojời chăn nuôi hiểu về bệnh, phát hiện bệnh kịp thời, từ đó áp dụng quy lrình phòng tri bệnh đầu đen ch0 gà nhằm hạn chế †ÿ lệ nhiễm và thiệt hại d0 bệnh đầu đen gây ra; góp phần nâng ca0 năng suất chăn nuôi, thúc đây chăn nuôi gà phát triển. chojong 1 TONG QUATI TAI LIEU 1. co’ sé kh0a hoc cia dé Ki 1.1 Đặc điểm của đơn sà0 hisi0m0nas meleagsidis ký sinh ở gia cầm 1. Vi fel aia don ba0 hisi0mOnas meleageidis le0ng hệ thống phân l0ại động vật nguyên sinh The0 cepicka và cs.
(2010) [21], vị trí của A. zeleageidis tr0ng hệ thống phân lOại nguyên sinh động vật nhơ] sau: bảng phân l0ại Giới: Pr010z0en IIgành: Parapasalia Lớp: Tririch0m0Onadea bộ: TritrichOm0nadida ho: DienlamOebidae Giống: hisi0m0nas L0ài: his/0mn0nas meleagetdis 1.