Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Liều Lượng Và Thời Gian Bón Phân Đạm Đến Tồn Dư Nitrat Trong Rau Cải Xanh

Tài liệu nghiên cứu Luận văn nghiên cứu ảnh hưởng của liều lượng và thời gian bón phân đạm đến tồn dư nitrat trong rau, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Thanh Tùng
• Người hướng dẫn: TS. Phan Thị Thu Hằng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Liều Lượng Và Thời Gian Bón Phân Đạm Đến Tồn Dư Nitrat Trong Rau Cải Xanh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết
• 0.2. Mục tiêu đề tài
• 0.3. Ý nghĩa khoa học và ứng dụng thực tiễn
• 0.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 0.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.2. Khái quát về rau an toàn
• 1.2.1. Khái niệm về rau an toàn
• 1.2.2. Chất lượng của rau an toàn
• 1.2.3. Giá trị của cây rau
• 1.2.3.1. Giá trị dinh dưỡng
• 1.2.3.2. Giá trị kinh tế
• 1.2.3.3. Giá trị khác
• 1.3. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu. Thời gian và địa điểm nghiên cứu. Nội dung, vật liệu nghiên cứu
• 2.1.1. Nội dung nghiên cứu
• 2.1.2. Vật liệu nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Điều tra thực trạng sản xuất rau
• 2.2.2. Phương pháp bố trí thí nghiệm nghiên cứu
• 2.2.3. Kỹ thuật gieo trồng rau
• 2.2.4. Phương pháp lấy mẫu kiểm tra hàm lượng NO3-
• 2.2.5. Phương pháp nghiên cứu trong phòng thí nghiệm
• 2.2.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đánh giá hiện trạng sử dụng phân bón cho rau
• 3.2. Ảnh hưởng của các liều lượng bón đạm khác nhau đến năng suất và tồn dư nitrat trong cây cải xanh
• 3.3. Ảnh hưởng của các mức bón đạm đến năng suất cải xanh
• 3.4. Ảnh hưởng của các mức bón đạm đến tồn dư nitrat trong cây cải xanh
• 3.5. Ảnh hưởng của thời gian bón đạm lần cuối đến tồn dư hàm lượng NO3- trong rau cải xanh
• 3.6. Đề xuất biện pháp hạn chế tồn dư NO3- trong rau cải xanh
• KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC ẢNH

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Phân Đạm Đến Cải Xanh

Rau xanh, đặc biệt là rau cải xanh, đóng vai trò thiết yếu trong chế độ ăn uống hàng ngày, cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ. Đồng thời, rau cải xanh còn là cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao. Tuy nhiên, việc lạm dụng phân đạm để tăng năng suất có thể dẫn đến tình trạng tồn dư nitrat trong rau cải xanh, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe người tiêu dùng. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của liều lượng và thời gian bón phân đạm đến tồn dư nitrat trong rau cải xanh, từ đó đề xuất các giải pháp canh tác an toàn và hiệu quả. Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, việc kiểm soát hàm lượng nitrat trong rau xanh là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá rau an toàn. Do đó, việc nghiên cứu này có ý nghĩa thực tiễn cao trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm và sức khỏe cộng đồng.

1.1. Tầm quan trọng của rau cải xanh trong dinh dưỡng

Rau cải xanh là nguồn cung cấp vitamin A, C, K, và các khoáng chất quan trọng như canxi, kali. Chất xơ trong rau cải xanh hỗ trợ tiêu hóa và giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, việc tiêu thụ đủ lượng rau xanh hàng ngày là yếu tố then chốt để duy trì sức khỏe tốt. Rau cải xanh cũng chứa các hợp chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do các gốc tự do. Vì vậy, rau cải xanh là một phần không thể thiếu trong chế độ ăn uống cân bằng.

1.2. Nguy cơ tồn dư nitrat từ việc bón phân đạm quá liều

Việc sử dụng quá nhiều phân đạm có thể dẫn đến tích tụ nitrat trong rau cải xanh. Nitrat khi vào cơ thể có thể chuyển hóa thành nitrit, gây ảnh hưởng đến khả năng vận chuyển oxy của máu và tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc kiểm soát hàm lượng nitrat trong thực phẩm là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng. Do đó, cần có các biện pháp canh tác hợp lý để giảm thiểu tồn dư nitrat trong rau cải xanh.

II. Thách Thức Kiểm Soát Nitrat Trong Rau Cải Xanh

Một trong những thách thức lớn trong sản xuất rau cải xanh là làm thế nào để cân bằng giữa việc đảm bảo năng suất và kiểm soát tồn dư nitrat. Việc sử dụng phân đạm là cần thiết để thúc đẩy tăng trưởng, nhưng nếu không được quản lý chặt chẽ, nó có thể dẫn đến hàm lượng nitrat vượt quá ngưỡng cho phép. Các yếu tố như liều lượng phân bón, thời gian bón phân, điều kiện thời tiết và loại đất đều có thể ảnh hưởng đến tồn dư nitrat trong rau cải xanh. Do đó, cần có một quy trình canh tác khoa học và bài bản để giải quyết vấn đề này. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thanh Tùng (2016), ảnh hưởng của liều lượng và thời gian bón phân đạm là yếu tố then chốt cần được xem xét.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến tồn dư nitrat trong rau

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tồn dư nitrat trong rau cải xanh, bao gồm: liều lượng phân đạm, thời gian bón phân, giai đoạn sinh trưởng của cây, điều kiện ánh sáng, nhiệt độ, và độ ẩm đất. Việc bón quá nhiều phân đạm vào giai đoạn cuối vụ có thể làm tăng hàm lượng nitrat trong rau. Ngoài ra, đất trồng nghèo dinh dưỡng hoặc thiếu ánh sáng cũng có thể làm giảm khả năng hấp thụ nitrat của cây, dẫn đến tích tụ nitrat trong lá.

2.2. Tác động của tồn dư nitrat đến sức khỏe người tiêu dùng

Nitrat không độc hại trực tiếp, nhưng khi vào cơ thể, nó có thể chuyển hóa thành nitrit. Nitrit có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe, đặc biệt là ở trẻ em và phụ nữ mang thai. Nitrit có thể làm giảm khả năng vận chuyển oxy của máu, gây ra tình trạng thiếu oxy. Ngoài ra, nitrit còn có thể kết hợp với các amin trong dạ dày để tạo thành các hợp chất nitrosamine, có khả năng gây ung thư. Do đó, việc kiểm soát tồn dư nitrat trong rau cải xanh là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

III. Phương Pháp Bón Phân Đạm Hợp Lý Cho Rau Cải Xanh

Để giảm thiểu tồn dư nitrat trong rau cải xanh, cần áp dụng các phương pháp bón phân đạm hợp lý. Điều này bao gồm việc xác định liều lượng phân bón phù hợp với nhu cầu của cây, lựa chọn thời gian bón phân thích hợp, và sử dụng các loại phân bón có hiệu quả cao. Ngoài ra, việc kết hợp phân bón vô cơ với phân bón hữu cơ cũng có thể giúp cải thiện khả năng hấp thụ dinh dưỡng của cây và giảm thiểu tồn dư nitrat. Theo kinh nghiệm của nhiều nhà vườn, việc bón phân theo nguyên tắc 4 đúng (đúng loại, đúng liều, đúng lúc, đúng cách) là rất quan trọng.

3.1. Xác định liều lượng phân đạm phù hợp theo giai đoạn

Nhu cầu phân đạm của rau cải xanh thay đổi theo giai đoạn sinh trưởng. Trong giai đoạn cây con, nhu cầu đạm thấp hơn so với giai đoạn phát triển thân lá. Việc bón quá nhiều đạm trong giai đoạn đầu có thể gây lãng phí và tăng nguy cơ tồn dư nitrat. Cần dựa vào đặc điểm sinh lý của cây và kết quả phân tích đất để xác định liều lượng phân đạm phù hợp cho từng giai đoạn.

3.2. Lựa chọn thời gian bón phân đạm để giảm tồn dư nitrat

Thời điểm bón phân đạm cũng ảnh hưởng đến tồn dư nitrat trong rau cải xanh. Nên tránh bón phân đạm vào giai đoạn gần thu hoạch, vì cây không có đủ thời gian để chuyển hóa nitrat. Thay vào đó, nên tập trung bón phân đạm vào giai đoạn phát triển thân lá, khi cây có nhu cầu dinh dưỡng cao nhất. Việc chia nhỏ lượng phân bón và bón nhiều lần cũng có thể giúp giảm thiểu tồn dư nitrat.

3.3. Sử dụng phân bón hữu cơ kết hợp phân đạm vô cơ

Việc kết hợp phân bón hữu cơ với phân đạm vô cơ có thể mang lại nhiều lợi ích. Phân bón hữu cơ giúp cải thiện độ phì nhiêu của đất, tăng khả năng giữ nước và dinh dưỡng, và cung cấp các chất dinh dưỡng vi lượng cần thiết cho cây. Ngoài ra, phân bón hữu cơ còn giúp kích thích sự phát triển của vi sinh vật có lợi trong đất, giúp cây hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn. Việc sử dụng phân bón hữu cơ có thể giúp giảm liều lượng phân đạm vô cơ cần thiết, từ đó giảm thiểu tồn dư nitrat.

IV. Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Thời Gian Bón Phân Đến Nitrat Cải Xanh

Nghiên cứu về ảnh hưởng của thời gian bón đạm lần cuối đến tồn dư hàm lượng NO3- trong rau cải xanh cho thấy, thời gian cách ly giữa lần bón phân cuối cùng và thời điểm thu hoạch có vai trò quan trọng. Thời gian cách ly càng dài, hàm lượng nitrat trong rau càng giảm. Điều này là do cây có thời gian để chuyển hóa nitrat thành các hợp chất khác. Tuy nhiên, thời gian cách ly quá dài cũng có thể ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng rau. Do đó, cần tìm ra một khoảng thời gian cách ly tối ưu để đảm bảo cả năng suất và an toàn thực phẩm. Theo kết quả nghiên cứu của Nguyễn Thanh Tùng (2016), thời gian cách ly tối ưu có thể khác nhau tùy thuộc vào giống rau, điều kiện thời tiết và liều lượng phân bón.

4.1. Thời gian cách ly và hàm lượng nitrat trong rau cải xanh

Thời gian cách ly là khoảng thời gian giữa lần bón phân đạm cuối cùng và thời điểm thu hoạch. Nghiên cứu cho thấy, thời gian cách ly càng dài, hàm lượng nitrat trong rau càng giảm. Điều này là do cây có thời gian để chuyển hóa nitrat thành các hợp chất khác, như protein và axit amin. Tuy nhiên, thời gian cách ly quá dài cũng có thể ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng rau.

4.2. Xác định thời gian cách ly tối ưu cho rau cải xanh

Để xác định thời gian cách ly tối ưu, cần xem xét nhiều yếu tố, bao gồm: giống rau, điều kiện thời tiết, liều lượng phân bón, và mục tiêu năng suất. Một số nghiên cứu cho thấy, thời gian cách ly từ 7-10 ngày có thể đủ để giảm hàm lượng nitrat xuống mức an toàn mà không ảnh hưởng đáng kể đến năng suất. Tuy nhiên, cần tiến hành các thử nghiệm cụ thể để xác định thời gian cách ly tối ưu cho từng điều kiện canh tác.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Quy Trình Trồng Rau Cải An Toàn

Dựa trên các nghiên cứu và kinh nghiệm thực tế, có thể xây dựng một quy trình trồng rau cải xanh an toàn nhằm giảm thiểu tồn dư nitrat. Quy trình này bao gồm các bước sau: lựa chọn giống rau phù hợp, chuẩn bị đất trồng kỹ lưỡng, bón phân hợp lý, quản lý sâu bệnh hiệu quả, và thu hoạch đúng thời điểm. Việc áp dụng tiêu chuẩn VietGAP hoặc GlobalGAP cũng có thể giúp đảm bảo an toàn thực phẩm và chất lượng rau. Theo các chuyên gia nông nghiệp, việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình trồng rau an toàn là yếu tố then chốt để sản xuất ra những sản phẩm rau cải xanh chất lượng cao và an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng.

5.1. Lựa chọn giống rau cải xanh ít tích lũy nitrat

Một số giống rau cải xanh có khả năng tích lũy nitrat ít hơn so với các giống khác. Việc lựa chọn giống rau phù hợp có thể giúp giảm thiểu tồn dư nitrat trong sản phẩm. Nên ưu tiên các giống rau có khả năng hấp thụ dinh dưỡng tốt và chuyển hóa nitrat hiệu quả.

5.2. Áp dụng tiêu chuẩn VietGAP trong sản xuất rau cải xanh

Tiêu chuẩn VietGAP quy định các yêu cầu về an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường, và sức khỏe người lao động trong quá trình sản xuất nông nghiệp. Việc áp dụng tiêu chuẩn VietGAP giúp đảm bảo rằng rau cải xanh được sản xuất theo một quy trình an toàn và bền vững, giảm thiểu nguy cơ tồn dư nitrat và các chất độc hại khác.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Về Phân Đạm Cải Xanh

Nghiên cứu về ảnh hưởng của liều lượng và thời gian bón phân đạm đến tồn dư nitrat trong rau cải xanh đã cung cấp những thông tin quan trọng để xây dựng các quy trình canh tác an toàn và hiệu quả. Việc kiểm soát tồn dư nitrat là rất quan trọng để đảm bảo an toàn thực phẩm và sức khỏe người tiêu dùng. Trong tương lai, cần có thêm các nghiên cứu về ảnh hưởng của các loại phân bón khác (như phân lân, phân kali) đến tồn dư nitrat, cũng như các nghiên cứu về ảnh hưởng của các yếu tố môi trường (như ánh sáng, nhiệt độ) đến quá trình chuyển hóa nitrat trong cây. Theo các nhà khoa học, việc kết hợp các phương pháp canh tác truyền thống với các công nghệ hiện đại có thể giúp sản xuất ra những sản phẩm rau cải xanh chất lượng cao và an toàn.

6.1. Tổng kết các biện pháp giảm thiểu tồn dư nitrat

Các biện pháp giảm thiểu tồn dư nitrat trong rau cải xanh bao gồm: lựa chọn giống rau phù hợp, bón phân hợp lý (đúng loại, đúng liều, đúng lúc, đúng cách), quản lý sâu bệnh hiệu quả, thu hoạch đúng thời điểm, và áp dụng tiêu chuẩn VietGAP. Việc kết hợp các biện pháp này có thể giúp sản xuất ra những sản phẩm rau cải xanh an toàn và chất lượng.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về phân bón và rau an toàn

Trong tương lai, cần có thêm các nghiên cứu về ảnh hưởng của các loại phân bón khác (như phân lân, phân kali) đến tồn dư nitrat, cũng như các nghiên cứu về ảnh hưởng của các yếu tố môi trường (như ánh sáng, nhiệt độ) đến quá trình chuyển hóa nitrat trong cây. Ngoài ra, cần có các nghiên cứu về hiệu quả của các loại phân bón hữu cơ và phân bón sinh học trong việc giảm thiểu tồn dư nitrat và cải thiện chất lượng rau.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết. Mục tiêu đề tài. Ý nghĩa khoa học và ứng dụng thực tiễn.

Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. 2 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU .Cơ sở khoa học của đề tài. Khái quát về rau an toàn.

Dinh dưỡng đạm cho rau và vấn đề tồn dư nitrat. Ngưỡng hàm lượng NO3- trong rau xanh .4 Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước. 24 Chƣơng 2: ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu.

Thời gian và địa điểm nghiên cứu. Nôi dung, vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Điều tra thực trạng sản xuất rau. Phương pháp bố trí thí nghiệm nghiên cứu. Kỹ thuật gieo trồng rau.

Phương pháp lấy mẫu kiểm tra hàm lượng NO3-. Phương pháp nghiên cứu trong phòng thí nghiệm. Phương pháp xử lý số liệu. 34 Chƣơng 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

Đánh giá hiện trạng sử dụng phân bón cho rau. Ảnh hưởng của các liệu lượng bón đạm khác nhau đến năng suất và tồn dư nitrat trong cây cải xanh. Ảnh hưởng của các mức bón đạm đến năng suất cải xanh. Ảnh hưởng của các mức bón đạm đến tồn dư nitrat trong cây cải xanh.

Ảnh hưởng của thời gian bón đạm lần cuối đến tồn dư hàm lượng NO 3- trong rau cải xanh. Đề xuất biện pháp hạn chế tồn dư NO3- trong rau cải xanh. 45 KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ. 46 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

PHỤ LỤC ẢNH. Tính cấp thiết Rau xanh là loại thực phẩm không thể thiếu trong bữa ăn hàng ngày của con người, rau cung cấp nhiều vitamin, chất khoáng, chất xơ… cho cơ thể và rau có tính dược lý cao mà các thực phẩm khác không thể thay thế được. Đồng thời, rau còn là cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao, là mặt hàng xuất khẩu quan trọng của nhiều nước. Vì thế, đây là loại thực phẩm rất cần thiết và có vai trò quan trọng đối với sức khỏe của con người.

Trước tình hình thế giới hiện nay, dân số ngày càng tăng nhu cầu về lương thực, thực phẩm ngày càng lớn. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế - xã hội, đời sống của con người được nâng cao chất lượng lương thực thực phẩm, nên buộc ngành nông nghiệp phải sản xuất rau nhiều hơn. Vì vậy, bón phân là một trong những biện pháp làm tăng năng suất của cây trồng để đáp ứng nhu cầu của con người. Tuy nhiên, việc sử dụng lượng lớn và không đúng qui định phân hóa học đã dẫn đến dư lượng nitrat tồn dư trong các sản phẩm nông sản cao gây ra ảnh hưởng nhiều tới sức khỏe của người tiêu dùng.

Việc sản xuất rau không thể không chú trọng tới hàm lượng nitrat, Trong một số lương thực, thực phẩm và nước uống mà con người hấp thụ hàng ngày rau đưa vào cơ thể người lượng nitrat cao nhất. Dù rằng, tính độc của nitrat thấp nhưng hàm lượng nitrat vượt quá ngưỡng cho phép trong nông sản sẽ nguy hiểm tới sức khỏe, tuổi thọ của con người. Hàm lượng NO 3- trong rau đã được coi là một chỉ tiêu quan trọng để đánh giá rau “an toàn” Hàm lượng NO3- trong rau chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố: Loại rau, khí hậu, điều kiện canh tác (phân bón, thuốc trừ cỏ, đất đai, không khí…)…Trong đó phân bón cũng ảnh hưởng lớn nhất tới hàm lượng NO 3- trong rau. 2 Từ những nghiên cứu cơ bản này, các nhà khoa học đã đề cập đến việc sản xuất rau sạch, rau an toàn cho một số loại rau.

Một số cơ quan địa phương, cơ quan đã và đang áp dụng sản xuất rau an toàn, nhưng vấn đề tồn dư NO3- trong rau vẫn còn cao so với ngưỡng giới hạn. Xuất phát từ các vấn đề trên để đáp ứng yêu cầu của thực tế, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài “Nghiên cứu ảnh hưởng của liều lượng và thời gian bón phân đạm đến tồn dư Nitrat trong rau cải xanh ở vụ đông năm 2015 Hà Giang”. Mục tiêu đề tài Nghiên cứu ảnh hưởng của liều lượng và thời gian bón tới năng suất, tồn dư NO3- trong rau. Từ đó lựa chọn mức bón rau an toàn và loại phân bón phù hợp để áp dụng vào sản xuất rau an toàn.

Ý nghĩa khoa học và ứng dụng thực tiễn 3. Ý nghĩa khoa học - Cung cấp cơ sở khoa học cho việc hạn chế ảnh hưởng phân bón đến tồn dư NO3- trong rau xanh. Ý nghĩa thực tiễn - Đóng góp cơ sở để xây dựng qui trình sản xuất rau an toàn - Góp phần hoàn thiện quy trình sản xuất cải xanh an toàn theo hướng VietGAP, có hiệu quả trong điều kiện huyện Bắc Quang, Hà Giang. 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.Cơ sở khoa học của đề tài Bằng kinh nghiệm sản xuất của mình nhân dân ta đã đúc kết “nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống” câu nông dao trên đã khẳng định vai trò của phân bón trong hệ thống liên hoàn tăng năng suất cây trồng.

Phân hóa học không chỉ có nhiệm vụ cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng sinh trưởng, phát triển mà còn có tác dụng tăng chất hữu cơ cho đất thông qua việc làm tăng sinh khối cây trồng. Nếu toàn bộ sản phẩm của cây trồng được trả lại cho đất thì độ phì của đất được ổn định và nâng cao dần. Trong mấy thập kỉ qua, năng suất cây trồng không ngừng tăng lên, ngoài vai trò của giống mới, phân bón cũng có vai trò quyết định. Giống mới chỉ có thể phát huy được tiềm năng, cho năng suất cao nhất khi được bón đầy đủ và hợp lí.Khi bón phân phải kết hợp giữa phân vô cơ và phân hữu cơ thì mới phát huy được hiệu quả cao và bền vững.

Việc sử dụng phân bón thông thường cây hấp thu nhờ lông hút của bộ rễ và phụ thuộc vào nhiều yếu tố: đất, nước, giống, thời tiết, vi sinh vật, phân chuồng… Mặt khác, chi phí phân bón trong nông nghiệp chiếm đến 30% - 50% , trong đó, mục đích của người sản xuất không chỉ nhằm đặt năng suất tối đa mà còn tìm lợi nhuận cao nhất cho nên con người phải tìm đến những biện pháp kỹ thuật bón phân cân đối hợp lý cho từng loại cây trồng khác nhau. Bón phân vô cơ là rất tốt cho cây trồng sinh trưởng, phát triển tốt, tuy nhiên nếu bón không đúng nồng độ, liều lượng, thời gian cách ly không đảm bảo sẽ dẫn đến tình trạng dư lượng NO3- trong sản phẩm vượt quá ngưỡng cho phép ảnh hưởng tới chất lượng sản phẩm và sức khỏe người tiêu dùng (Tạ Thu Cúc (2006) [1]. Vì vậy, trong việc sử dụng phân đạm hay bất cứ loại phân nào khác ta phải sử dụng hợp lý cho từng loại cây trồng, giai đoạn sinh trưởng, loại đất, nước, vi sinh vật và mùa vụ khác nhau…đồng thời, bón đúng 4 chủng loại, đúng lúc đúng cách đúng nồng độ, liều lượng, đảm bảo thời gian cách ly, như vậy, sẽ góp phần tăng hiệu suất sử dụng phân bón, tránh lãng phí và bảo vệ môi trường. Khái quát về rau an toàn 1.

Khái niệm về rau an toàn Những sản phẩm rau tươi (bao gồm các loại rau ăn lá, củ, thân, hoa, quả) có chất lượng như đặc tính của chúng, mức độ nhiễm các chất độc hại và các vi sinh vật gây hại không vượt qua chỉ tiêu cho phép, đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng và nuôi trồng được coi là rau đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, gọi tắt là “Rau an toàn” (theo Bộ Nông nghiệp và phát triển Nông thôn) 1. Chất lượng của rau an toàn Rau an toàn phải đạt được các yếu tố sau: - Chỉ tiêu về hình thái: Sản phẩm được thu hoạch đúng lúc, đúng với yêu cầu từng loại rau, không dập nát, hư thối, không lẫn tạp chất, sâu bệnh và có bao gói thích hợp (tùy loại). - Chỉ tiêu nội chất: Chỉ tiêu nội thất được quy định cho rau tươi bao gồm: Dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật; Hàm lượng Nitrat (NO3-); Mức độ nhiễm các vi sinh vật gây bệnh (E.coli, Salmonella…), và ký sinh trùng đường ruột; Hàm lượng một số kim loại nặng chủ yếu như ( Cd, Pb, Cu, Zn,. Tất cả các chỉ tiêu trong từng loại rau phải đạt mức cho phép theo tiêu chuẩn của FAO/WHO.

Giá trị của cây rau a. Giá trị dinh dưỡng - Rau là nguồn cung cấp năng lượng cho cơ thể con người. - Theo tính toán của các nhà dinh dưỡng học thì nhu cầu tiêu thụ rau bình quân hàng ngày của mỗi người trên thế giới cần khoảng 250- 300g/ngày/người tức 90-110kg/người/năm. Rau cung cấp cho cơ thể con 5 người các chất dinh dưỡng quan trọng như các loại vitamin, muối khoáng, axit hữu cơ, các hợp chất thơm, cũng như protein, lipit, chất xơ, vv.Trong rau xanh hàm lượng nước chiếm 85-95%, chỉ có 5-15% là chất khô.

Trong chất khô lượng cacbon rất cao (cải bắp 60%, dưa chuột 74-75%, cà chua 75- 78%, dưa hấu 92%). Giá trị dinh dưỡng cao nhất ở rau là hàm lượng đường (chủ yếu đường đơn) chiếm tỷ lệ lớn trong thành phần cacbon. Nhờ khả năng hoà tan cao, chúng làm tăng sự hấp thu và lưu thông của máu, tăng tính hoạt hoá trong quá trình ôxy hoá năng lượng của các mô tế bào. Một số loại rau như khoai tây, đậu (nhất là đậu ăn hạt như đậu Hà Lan, đậu Tây), nấm, tỏi cung cấp 70 - 312 calo/100g nhờ các chất chứa năng lượng như protit, gluxit.

- Rau là nguồn cung cấp vitamin phong phú và rẻ tiền. Rau có chứa các loại vitamin A (tiền vitamin A), B1, B2, C, E và PP vv. Trong khẩu phần ăn của nhân dân ta, rau cung cấp khoảng 95 - 99% nguồn vitamin A, 60-70% nguồn vitamin B (B1, B2, B6, B12) và gần 100% nguồn vitamin C. Vitamin có tác dụng làm cho cơ thể phát triển cân đối, điều hòa, các hoạt động sinh lý của cơ thể tiến hành bình thường.

Thiếu một loại vitamin nào đó sẽ làm cho cơ thể phát triển không bình thường và phát sinh ra bệnh tật. Nếu ăn uống lâu ngày thiếu rau xanh ta thường thấy xuất hiện các triệu chứng như da khô, mắt mờ, quáng gà. do thiếu vitamin A, bệnh chảy máu chân răng, tay chân mỏi mệt, suy nhược do thiếu vitamin C, miệng lưỡi lở loét, viêm ngứa chủ yếu do thiếu vitamin PP, tê phù do thiếu vitamin B (chủ yếu là B1). Ngoài ra thiếu vitamin làm giảm sức dẻo dai, hiệu suất làm việc kém, dễ phát sinh nhiều bệnh tật, khi mắc bệnh chữa cũng lâu lành.