Đặt vấn đề Cây Mít (Artocarpus heterophyllus Lam) thuộc chi Artocarpus là một thành viên của họ Dâu tằm (Moraceae) đƣợc công bố đầu tiên bởi Lamarck. Mít đƣợc cho là có nguồn gốc từ những cánh rừng mƣa thƣờng xanh ở Tây Ghats của Ấn Độ nằm trong khoảng độ cao từ 400 đến 1200 m so với mực nƣớc biển. Một số tài liệu khác lại cho rằng Mít có nguồn gốc từ Malaysia. Mít phổ biến ở Đông Nam Á và Brasil, mít là loài thân gỗ nhỡ cao từ 8- 15m.
Mít là loại quả có hàm lƣợng calo cao với 100g thịt quả cung cấp tới 95 calo. Ngoài ra mít còn chứa nhiều chất xơ tốt cho hệ tiêu hóa, các vitamin nhóm A, B và C giúp chống oxy hóa, là nguồn cung cấp dồi dào kali, magie, mangan, và sắt. Mít còn có nhiều giá trị thực phẩm khác khi có thể chế biến thành nhiều món ăn khác nhau nhƣ ăn tƣơi, sấy khô, sinh tố… Hạt mít rất bổ dƣỡng, giàu kali, chất béo, carbohydrate và khoáng chất. Chúng là thành phần cho nhiều chế phẩm ẩm thực.
Sau khi luộc hoặc rang, hoặc sấy khô và muối hạt có thể ăn đƣợc, hoặc nghiền để làm bột đƣợc trộn với bột mì để nƣớng. Hạt mít có thể đƣợc ngâm trong nƣớc muối hoặc ở dạng cà ri, tƣơng tự nhƣ việc sử dụng quả mít xanh, bằng cách loại bỏ các chất ức chế trypsin bằng nhiệt độ Ở nƣớc ta, có khoảng 10.300 ha trồng mít với sản lƣợng 109. Thì tới năm 2019, chỉ tính riêng khu vực Đồng bằng sông Cửu Long diện tích trồng mít đã vƣợt hơn 60.000 ha, đặc biệt là giá mít tƣơi thu tại vƣờn rất cao, đỉnh điểm đã lên đến hơn 60. Phân bón là nguồn cung cấp các khoáng chất đa lƣợng và vi lƣợng nhanh chóng cho cây, việc bổ sung các nguyên tố vi lƣợng sẽ giúp cây khỏe, chống bệnh tốt, các yếu tố đa lƣợng nhƣ đạm(N), lân(P), kali(K) là yếu tố điều chỉnh 1 trong quá trình chăm sóc giúp cây đạt hiệu quả và năng suất cao.
Cùng với việc áp dụng kỹ thuật ghép cho hệ số nhân giống cao và thời gian từ lúc ghép đến khi có thể đƣa vào trồng ngắn. Nhằm nghiên cứu hoàn thiện hơn về kỹ thuật giúp cải thiện để đạt năng suất cao, chất lƣợng sản phẩm cây giống tốt phục vụ nhu cầu sản xuất và tiêu dùng chúng tôi thực hiện đề tài “Nghiên cứu ảnh hƣởng của biện pháp ghép và loại phân bón qua lá đến sinh trƣởng của cây giống mít ghép tại Gia Lâm – Hà Nội”. Mục đích và yêu cầu của đề tài 1. Mục đích - Xác định phƣơng pháp ghép thích hợp và loại phân bón lá phù hợp với sự sinh trƣởng của cây giống mít ghép.
Yêu cầu - Đánh giá ảnh hƣởng của các loại phân bón lá đến sự sinh trƣởng, phát triển của cây giống mít ghép. - Xác định phƣơng pháp ghép thích hợp cho cây mít. 2 PHẦN II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Nguồn gốc và phân loại 2.
Nguồn gốc Chi Mít hay chi Chay (Artocarpus) là một chi của khoảng 60 loài cây thân gỗ sinh sống trong khu vực Đông Nam Á và các đảo trên Thái Bình Dƣơng, thuộc về họ Dâu tằm (Moraceae). Chi này có quan hệ gần và khó phân biệt với chi Ficus chứa các loài đa, sanh, si, sung, đề. Tên gọi chung phổ biến của các loài là mít, chay hay xa kê. Một vài loài trong chi Mít có quả ăn đƣợc và đƣợc trồng khá phổ biến, nhƣ Mít (Artocarpus heterophyllus), Sa kê (Artocarpus altilis), Mít tố nữ (Artocarpus integer), và Marang (Artocarpus odoratissimus).
Nghiên cứu phát sinh loài gần đây, dựa trên kiểu sắp xếp lá, các đặc trƣng giải phẫu lá và lá kèm, chỉ ra sự tồn tại của ít nhất là 2 phân chi trong chi Artocarpus: + Phân chi Artocarpus: Bao hoa của quả là hợp sinh một phần. + Phân chi Pseudojaca: Bao hoa hợp sinh hoàn toàn. Cây Mít (Artocarpus heterophyllus) là loài thực vật ăn quả, thuộc Chi Mít (Artocarpus) đƣợc cho là có nguồn gốc ở Ấn Độ và Bangladesh. Quả mít là loại quả quốc gia của Bangladesh.
Hiện nay Cây Mít đƣợc trồng phổ biến ở các vùng nhiệt đới nhƣ: Ấn Độ, Bangladesh, Nepal, Sri Lanka , Campuchia , Việt Nam , Thái Lan, Malaysia, Indonesia, và Philippines. Cây mít cũng đƣợc tìm thấy trên khắp Châu Phi (nhƣ ở Cameroon, Uganda, Tanzania, Madagascar, và Mauritius ), cũng nhƣ ở nhiều nƣớc nhiệt đới Nam và Trung Mỹ nhƣ Brazil, Jamaica… Quả mít và các sản phẩm từ quả mít là một mặt hàng thực phẩm phổ biến trên khắp các Châu lục khi giao thƣơng Quốc tế ngày càng mở rộng. Tuy nhiên 3 văn hóa ẩm thực từ quả mít và các sản phẩm từ quả mít phong phú nhất ở Nam Á và Đông Nam Á. Ở Việt Nam cây mít đã đƣợc trồng trên khắp mọi miền đất nƣớc từ lâu đời, trong đó có nhiều giống mít nổi tiếng nhƣ Mít nghệ, Mít mật, Mít dai, Mít Tố Nữ… 2.
Phân loại - Phân loại khoa học: Giới Plantae (không phân hạng) Angiospermae (không phân hạng) Eudicots Bộ Rosales Họ Moraceae Chi Artocarpus Loài A. heterophyllus Các giống mít hiện phổ biến ở Việt Nam: - Mít Tố Nữ: giống cây này đƣợc trồng nhiều ở các nƣớc Đông Nam Á và lan rộng sang cả các nƣớc Bắc Mĩ. Mít tố nữ có chiều cao trung bình 10m. Sau khi trồng từ 3 đến 5 năm cây sẽ cho ra quả sai và đều.
Trọng lƣợng quả trung bình chỉ 3kg tƣơng đối thấp so với các giống mít khác. - Mít Nghệ: Mít nghệ có nguồn gốc từ Ấn Độ đƣợc trồng và nhân rộng ra khắp Đông Nam Á. Tại nƣớc ta giống mít này đƣợc trồng nhiều nhất ở các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh… Mỗi quả trung bình nặng 9-10kg - Mít ruột đỏ: nguồn gốc từ Thái Lan có ruột màu đỏ đúng nhƣ tên gọi, hƣơng vị thơm ngon với mùi thơm của dầu chuối và càng để lâu thì mít càng đỏ và ngọt. Giống mít này cho thu hoạch khá sớm và trọng lƣợng cũng khá cao trung bình khoảng 13-15kg - Mít Dai: Giống với những giống mít ta khác, mít dai có khối lƣợng trung bình 9-11kg.
Giống mít này có cùi dày, giòn, màu vàng nhạt và có vị ngọt đậm. Phân bố của cây mít Hiện nay cây Mít đƣợc trồng phổ biến ở các vùng nhiệt đới châu Á nhƣ: Ấn Độ, Bangladesh, Nepal, Srilanca, Campuchia, Việt Nam, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Philippines. Ở Úc, Mít đƣợc trồng chủ yếu tại các vùng nhiệt đới phía bắc Queensland và xung quanh khu vực Darwin thuộc Lãnh thổ phía Bắc Úc. Cây Mít cũng đƣợc tìm thấy trên khắp châu Phi (nhƣ ở Cameroon, Uganda, Tanzania, Madagascar, và đảo quốc Mauritius), cũng nhƣ ở nhiều nƣớc nhiệt đới Nam và Trung Mỹ nhƣ Brazil, Jamaica, Nam Florida.
Quả Mít và các sản phẩm từ Mít là một mặt hàng thực phẩm phổ biến trên khắp các châu lục khi giao thƣơng quốc tế ngày càng mở rộng Ở Việt Nam, Cây mít ở nƣớc ta có rất nhiều loại: mít tố nữ, mít mật, mít dai, mít Thái… Đa phần các loại mít này phân bố ở rộng khắp các tỉnh, tuy nhiên có những loại đặc thù. Cây mít tố nữ hầu nhƣ chỉ phân bố ở khu vực phía nam một số tỉnh: Đồng Nai, Sài Gòn, Cần Thơ, Đăk Lăk… là loài cây đặc thù cho miền Nam Việt Nam. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC 2. Đặc điểm thực vật học của cây mít Đặc điểm thân: Mít là loài cây thân gỗ, kích cỡ thân từ trung bình đến rất to thƣờng có đƣờng kính khoảng 80 - 100 - 120 cm nhƣng có thể lớn hơn nhiều ở những cây già.
Chiều cao cây Mít dao động từ 10 - 20 m, đôi khi đạt tới 30 m. Mít có một rễ cọc dài và các rễ bao xung quanh dày đặc. Rễ bao quanh hình nón khi cây còn nhỏ và đạt đƣờng kính từ 3,5 - 6,7 m sau năm năm. Thân cây trở nên tròn và hơi bất cân đối khi cây già tuổi.
Vỏ cây dày ít nứt, màu xám sẫm, có vảy màu nâu xám hoặc xám đen. Các cành nhánh ra từ vị trí thấp trên thân cây với góc từ 30 - 90º. Đặc điểm lá: Lá Mít là lá đơn mọc cách. Lá mọc xen kẽ trên cành ngang nhƣng có xu hƣớng xoắn ốc trên các nhánh phía trên với kiểu sắp xếp lá 2/5.
Có hiện diện các lá kèm lớn hình trứng đính thành mo ôm cành, dài khoảng 4-8 cm 5 và rộng 1 - 3 cm. Phiến lá dày và có các hình dạng nhƣ: trái xoan rộng, hình thuôn, trứng ngƣợc hoặc elip. Lá Mít trên các cành trƣởng thành có hình trứng ngƣợc nhiều hơn và lá trên các nhánh chồi non thƣờng có hình thuôn dài và hẹp hơn. Chiều dài lá biến động từ 7 - 25 cm và rộng từ 3 - 12 cm,cuống lá dài 1 - 2,5cm.
Phiến lá dai nhƣ da, không lông, cứng ráp và màu xanh đậm sáng phía mặt trên và màu xanh nhạt ở mặt bên dƣới, lúc đầu lởm chởm nhƣng nhẵn ở mặt dƣới. Gân lá xếp hình lông chim. Gân giữa và gân chính có màu trắng xanh đến vàng nhạt. Gốc lá có hình nêm hoặc tù ở cuối và toàn bộ lá, nhƣng ở cây non mọc từ hạt hình dạng lá không theo quy luật mà thƣờng xẻ 3 thùy.
Các phiến lá phẳng, nhăn hoặc với các cạnh lá hƣớng lên. Đỉnh lá tù, tròn hoặc có đầu ngắn. Từ điểm rộng nhất, lá thon dần đến cuống lá. Cuống lá có màu xanh đậm, dài từ 1 - 5 cm và có rãnh ở mặt đối diện của cuống.
Đặc điểm cụm hoa và hoa Mít: Mít là loài có hoa đực và hoa cái riêng rẽ cùng mọc trên một cây gọi là đơn tính đồng chu, các cụm hoa đực và hoa cái đƣợc sinh ra riêng biệt trên các nách lá, trên thân cây hoặc trên các cành già. Trong một số trƣờng hợp, cụm hoa cũng có thể đƣợc sinh ra trên các phần thân ngầm trong đất, tạo ra những quả nhô lên khỏi mặt đất. Một số lƣợng lớn những hoa riêng lẻ đƣợc sinh ra trên một trục thuôn dài hình chùy và tập trung sát nhau thành một cụm hoa hình đuôi sóc, còn đƣợc gọi là một bông hoặc một đầu. Đặc điểm quả Mít: Quả Mít là một quả tụ lớn còn gọi là quả phức màu vàng dài 30 - 100 cm và đƣờng kính 25 - 50 cm, hình trụ tròn đến hình quả.
Bề mặt quả có nhiều gai nhỏ hình chóp nhô ra chính là các đỉnh của quả thật nằm bên trong quả phức. Trừ lớp vỏ gai, phần còn lại của quả Mít hầu nhƣ ăn đƣợc. Quả phức gồm nhiều quả thật, quả thật không phát triển tạo thành xơ mít, quả thật phát triển tạo thành múi Mít. Múi Mít có phần thịt mềm, là thành phần chính để ăn từ quả mít.