Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Tuổi Mạ Và Số Dảnh Cấy Đến Sinh Trưởng Và Năng Suất Của Giống Lúa Bắc Thịnh

Chuyên khảo phân tích Nghiên cứu ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến sinh trƣởng phát triển và năng suất của giống, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Trần Thị Tâm
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Bá Thông
• Trường học: Trường Đại Học Hồng Đức
• Chuyên ngành: Khoa Học Cây Trồng
• Đề tài: Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Tuổi Mạ Và Số Dảnh Cấy Đến Năng Suất Giống Lúa Bắc Thịnh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU, CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.1.2. Cơ sở khoa học của ruộng lúa năng suất cao
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Tuổi Mạ

Nghiên cứu ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến năng suất giống lúa Bắc Thịnh là một chủ đề quan trọng trong nông nghiệp hiện đại. Việc xác định đúng tuổi mạ và số dảnh cấy không chỉ giúp tối ưu hóa năng suất mà còn giảm thiểu chi phí sản xuất. Nghiên cứu này được thực hiện tại huyện Thiệu Hóa, Thanh Hóa, nơi có điều kiện tự nhiên và khí hậu phù hợp cho việc trồng lúa.

1.1. Ý Nghĩa Của Nghiên Cứu Về Tuổi Mạ

Tuổi mạ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh trưởng và phát triển của cây lúa. Nghiên cứu cho thấy, mạ non cấy khi đạt 8-12 ngày tuổi sẽ giúp cây lúa có khả năng đẻ nhánh nhiều hơn và phát triển hệ rễ tốt hơn.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Số Dảnh Cấy

Số dảnh cấy quyết định đến mật độ cây lúa trên một đơn vị diện tích. Việc cấy 1-2 dảnh/khóm với khoảng cách hợp lý sẽ tạo điều kiện cho bộ rễ phát triển, từ đó nâng cao năng suất lúa.

II. Vấn Đề Trong Canh Tác Lúa Bắc Thịnh Hiện Nay

Mặc dù giống lúa Bắc Thịnh có tiềm năng năng suất cao, nhưng việc áp dụng các phương pháp canh tác truyền thống vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề. Người nông dân thường cấy nhiều dảnh và mật độ dày, dẫn đến tình trạng cây lúa rậm rạp, tiêu hao nhiều chất dinh dưỡng và dễ bị sâu bệnh.

2.1. Thách Thức Từ Mật Độ Cấy Dày

Cấy dày quá mức sẽ làm giảm số hạt chắc/bông và khối lượng 1000 hạt, từ đó ảnh hưởng đến năng suất cuối vụ. Nghiên cứu chỉ ra rằng, mật độ cấy hợp lý là yếu tố quyết định đến sự phát triển của cây lúa.

2.2. Ảnh Hưởng Của Sâu Bệnh

Việc cấy nhiều dảnh và mật độ dày tạo điều kiện cho sâu bệnh phát triển. Các bệnh như khô vằn, bạc lá và đạo ôn thường xuất hiện nhiều hơn trong các ruộng lúa cấy dày.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Tuổi Mạ

Nghiên cứu được thực hiện thông qua các thí nghiệm tại huyện Thiệu Hóa, với các phương pháp bố trí thí nghiệm khoa học. Các yếu tố như tuổi mạ, số dảnh cấy và điều kiện sinh trưởng được theo dõi và đánh giá kỹ lưỡng.

3.1. Thiết Kế Thí Nghiệm

Thí nghiệm được bố trí theo kiểu khối ngẫu nhiên hoàn toàn, với các biến thể về tuổi mạ và số dảnh cấy. Điều này giúp đánh giá chính xác ảnh hưởng của từng yếu tố đến năng suất lúa.

3.2. Phương Pháp Đánh Giá Kết Quả

Các chỉ tiêu sinh trưởng như chiều cao cây, số bông/m2 và năng suất được ghi nhận và phân tích. Kết quả sẽ giúp xác định được tuổi mạ và số dảnh cấy tối ưu cho giống lúa Bắc Thịnh.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Năng Suất Giống Lúa Bắc Thịnh

Kết quả nghiên cứu cho thấy, tuổi mạ và số dảnh cấy có ảnh hưởng rõ rệt đến năng suất của giống lúa Bắc Thịnh. Việc cấy mạ non và số dảnh cấy hợp lý đã giúp tăng năng suất lúa lên đáng kể.

4.1. Ảnh Hưởng Đến Thời Gian Sinh Trưởng

Nghiên cứu cho thấy, tuổi mạ ảnh hưởng đến thời gian sinh trưởng của cây lúa. Cấy mạ non giúp cây phát triển nhanh hơn và đạt năng suất cao hơn.

4.2. Tăng Năng Suất Thực Thu

Kết quả cho thấy, năng suất thực thu của giống lúa Bắc Thịnh tăng từ 9-15% khi áp dụng phương pháp cấy mạ non và số dảnh cấy hợp lý.

V. Kết Luận Về Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Tuổi Mạ

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc xác định tuổi mạ và số dảnh cấy hợp lý là rất quan trọng trong việc nâng cao năng suất giống lúa Bắc Thịnh. Các biện pháp canh tác cải tiến cần được áp dụng để tối ưu hóa sản xuất lúa.

5.1. Đề Xuất Giải Pháp Canh Tác

Cần khuyến khích nông dân áp dụng phương pháp cấy mạ non và số dảnh cấy hợp lý để nâng cao năng suất và chất lượng lúa.

5.2. Tương Lai Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu sẽ tiếp tục được mở rộng để đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố khác đến năng suất lúa, từ đó hoàn thiện quy trình canh tác lúa cải tiến tại địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hệ thống canh tác lúa cải tiến (SRI) đã được áp dụng rộng rãi tại nhiều tỉnh miền Bắc Việt Nam từ năm 2002, với kết quả tiết kiệm lượng thóc giống từ 60-80%, giảm phân đạm 20-25% và tăng năng suất bình quân từ 9-15%. Tại huyện Thiệu Hóa, Thanh Hóa, cây lúa vẫn giữ vai trò chủ lực trong cơ cấu cây trồng, với các giống chất lượng như Bắc Thịnh được nông dân ưa chuộng nhờ năng suất ổn định và giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, phương thức canh tác truyền thống với cấy mạ già, mật độ dày và nhiều dảnh cấy chưa phát huy hết tiềm năng của giống, đồng thời làm tăng nguy cơ sâu bệnh và tiêu hao dinh dưỡng.

Nghiên cứu nhằm đánh giá ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống lúa Bắc Thịnh trong hệ thống SRI vụ Xuân 2017 tại Thiệu Hóa. Mục tiêu cụ thể là xác định tuổi mạ và số dảnh cấy tối ưu để hoàn thiện quy trình canh tác SRI, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường. Nghiên cứu được thực hiện trong vụ Xuân 2017 tại xã Thiệu Lý, huyện Thiệu Hóa, với phạm vi thời gian từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2017. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển thâm canh lúa chất lượng cao, đồng thời hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa bền vững tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Năng suất lúa được hình thành từ các yếu tố cấu thành như số bông/m2, số hạt chắc/bông và khối lượng 1000 hạt. Mối quan hệ giữa các yếu tố này thể hiện tính thống nhất và mâu thuẫn, ví dụ số bông tăng quá cao có thể làm giảm số hạt chắc/bông và kích thước hạt. Thời kỳ từ gieo hạt đến cuối đẻ nhánh hữu hiệu quyết định số bông/m2, chịu ảnh hưởng bởi mật độ cấy và sức đẻ nhánh.

Hệ thống canh tác lúa cải tiến (SRI) dựa trên nguyên tắc cấy mạ non (8-12 ngày tuổi), cấy 1-2 dảnh/khóm với khoảng cách cấy thưa (20-30 cm), tưới tiêu xen kẽ, bón phân hữu cơ kết hợp phân hóa học và làm cỏ thủ công nhằm tạo điều kiện sinh thái tối ưu cho cây lúa phát triển bộ rễ và đẻ nhánh khỏe. SRI đã được áp dụng thành công tại nhiều quốc gia như Trung Quốc, Thái Lan, Campuchia, Iran và Việt Nam, với hiệu quả tăng năng suất, giảm chi phí đầu vào và bảo vệ môi trường.

Các khái niệm chính bao gồm: tuổi mạ, số dảnh cấy, mật độ cấy, chỉ số diện tích lá (LAI), khả năng tích lũy vật chất khô, và các yếu tố cấu thành năng suất.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện tại xã Thiệu Lý, huyện Thiệu Hóa, Thanh Hóa trong vụ Xuân 2017 (từ tháng 1 đến tháng 6). Giống lúa sử dụng là Bắc Thịnh, được Bộ Nông nghiệp và PTNT công nhận năm 2016, có thời gian sinh trưởng 135-140 ngày, năng suất 6,5-7 tấn/ha.

Thí nghiệm gồm hai yếu tố: tuổi mạ (4 mức: 2 lá, 2,5 lá, 3 lá, 3,5 lá) và số dảnh cấy (3 mức: 1, 2, 3 dảnh/khóm), tạo thành 12 công thức phối hợp, bố trí theo kiểu ô lớn-ô nhỏ (Split-plot) với 3 lần nhắc lại, diện tích mỗi ô nhỏ 10 m2. Mật độ cấy 30 khóm/m2 (18x18 cm). Các biện pháp kỹ thuật khác theo Quy trình kỹ thuật của Bộ NN&PTNT, bao gồm tưới tiêu, bón phân hữu cơ vi sinh và phân hóa học, làm cỏ, quản lý dịch hại theo IPM.

Các chỉ tiêu theo dõi gồm: thời gian sinh trưởng qua các giai đoạn, chiều cao cây, số nhánh tối đa và hữu hiệu, chỉ số diện tích lá (LAI), khả năng tích lũy vật chất khô, mức độ nhiễm sâu bệnh, các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất thực thu. Số liệu được xử lý bằng phần mềm IRRISTAT, đánh giá sai khác theo phương pháp LSD với mức ý nghĩa 95%.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến thời gian sinh trưởng: Tuổi mạ non (2-2,5 lá) và số dảnh cấy thấp (1-2 dảnh/khóm) giúp kéo dài thời gian sinh trưởng, đặc biệt giai đoạn đẻ nhánh, tạo điều kiện cho cây phát triển tốt hơn. Thời gian sinh trưởng tổng thể kéo dài khoảng 135-140 ngày, phù hợp với đặc tính giống Bắc Thịnh.

2. Chiều cao cây và đẻ nhánh: Cây lúa cấy mạ non và số dảnh ít có chiều cao trung bình cao hơn 5-7% so với mạ già và số dảnh nhiều. Số nhánh hữu hiệu đạt cao nhất ở công thức cấy 2,5 lá tuổi mạ với 2 dảnh/khóm, đạt khoảng 12-14 nhánh/khóm, tăng 15% so với công thức cấy mạ già và 3 dảnh.

3. Chỉ số diện tích lá (LAI) và tích lũy vật chất khô: LAI đạt giá trị cao nhất vào giai đoạn trỗ bông, dao động từ 6,5 đến 7,8 m2/m2 đất, trong đó công thức cấy mạ non và 2 dảnh có LAI cao hơn 12% so với công thức cấy mạ già và 3 dảnh. Khối lượng vật chất khô tích lũy cũng tăng tương ứng, đạt khoảng 550-600 g/m2 ở giai đoạn trỗ bông.

4. Năng suất và các yếu tố cấu thành: Năng suất thực thu cao nhất đạt 7,2 tấn/ha ở công thức cấy mạ 2,5 lá với 2 dảnh/khóm, tăng 10-12% so với công thức cấy mạ già và 3 dảnh. Số bông/m2 và số hạt chắc/bông được tối ưu ở công thức này, với số bông đạt khoảng 350 bông/m2 và tỷ lệ hạt chắc trên 90%.

5. Mức độ nhiễm sâu bệnh: Ruộng cấy mạ non và số dảnh ít có mức độ nhiễm bệnh khô vằn, sâu cuốn lá và rầy nâu giảm từ 2-6 lần so với ruộng cấy mạ già và số dảnh nhiều, góp phần giảm chi phí thuốc bảo vệ thực vật.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy tuổi mạ non và số dảnh cấy vừa phải tạo điều kiện cho cây lúa phát triển bộ rễ khỏe, đẻ nhánh tập trung và hiệu quả, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng. Điều này phù hợp với nguyên tắc của SRI và các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam và quốc tế, như tại Trung Quốc, Thái Lan và Campuchia, nơi áp dụng SRI đã làm tăng năng suất từ 10-35% và giảm lượng giống, phân bón, thuốc BVTV đáng kể.

Việc giảm mật độ cấy và số dảnh cấy giúp giảm cạnh tranh dinh dưỡng và ánh sáng giữa các cây, đồng thời hạn chế sự phát triển của sâu bệnh nhờ môi trường ruộng thông thoáng hơn. Các biểu đồ so sánh chỉ số diện tích lá, chiều cao cây và năng suất giữa các công thức thí nghiệm minh họa rõ sự ưu việt của công thức cấy mạ non, 2 dảnh.

Kết quả cũng cho thấy sự tương tác giữa tuổi mạ và số dảnh cấy là yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả sinh trưởng và năng suất, cần được cân nhắc kỹ trong quy trình canh tác SRI tại địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng tuổi mạ 2,5 lá và số dảnh cấy 2 dảnh/khóm: Đây là công thức tối ưu giúp tăng năng suất lúa Bắc Thịnh từ 10-12%, giảm sâu bệnh và tiết kiệm chi phí đầu vào. Thời gian áp dụng ngay từ vụ Xuân tiếp theo tại huyện Thiệu Hóa.

2. Tăng cường bón phân hữu cơ vi sinh kết hợp phân hóa học: Giảm lượng đạm khoảng 30% so với tập quán, đồng thời bón phân cân đối theo giai đoạn sinh trưởng để hỗ trợ đẻ nhánh và phát triển bộ rễ. Chủ thể thực hiện là nông dân và các trung tâm khuyến nông.

3. Quản lý nước theo phương pháp tưới tiêu xen kẽ: Giữ đất ruộng khô ướt luân phiên, không ngập nước liên tục, giúp tăng cường thông khí đất và hạn chế sâu bệnh phát triển. Thực hiện trong suốt vụ canh tác.

4. Thực hiện làm cỏ sục bùn thủ công định kỳ: Giúp thông thoáng tầng mặt đất, tăng cường hoạt động vi sinh vật có lợi, giảm sâu bệnh và tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng của cây lúa.

5. Tuyên truyền, đào tạo nâng cao nhận thức cho nông dân: Về lợi ích của SRI, kỹ thuật cấy mạ non và số dảnh cấy hợp lý để thay đổi tập quán canh tác truyền thống, góp phần phát triển nông nghiệp bền vững tại địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nông dân trồng lúa tại các vùng đồng bằng và trung du: Giúp họ áp dụng kỹ thuật SRI hiệu quả, nâng

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích- yêu cầu của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU, CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI. Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài. Cơ sở khoa học của đề tài. Cơ sở thực tiễn của đề tài.

Nghiên cứu một số đặc điểm của cây lúa liên quan đến kỹ thuật canh tác lúa cải tiến (SRI). Đặc điểm của lá lúa. Đặc điểm đẻ nhánh của cây lúa. Dinh dưỡng khoáng của cây lúa.

Những nghiên cứu về mật độ, tuổi mạ và số dảnh cấy đối với cây lúa. Tình hình nghiên cứu và áp dụng hệ thống canh tác lúa cải tiến (SRI) trên Thế giới. Sự hình thành và ý nghĩa của hệ thống canh tác lúa cải tiến (SRI). Tình hình nghiên cứu và áp dụng hệ thống canh tác lúa cải tiến (SRI) ở Trung Quốc.

Tình hình nghiên cứu và áp dụng hệ thống canh tác lúa cải tiến (SRI) ở Thái Lan. Tình hình nghiên cứu và áp dụng hệ thống canh tác lúa cải tiến (SRI) ở Campuchia. Tình hình nghiên cứu và áp dụng hệ thống canh tác lúa cải tiến (SRI) ở Iran. Tình hình nghiên cứu và áp dụng hệ thống canh tác lúa cải tiến (SRI) ở một số nước khác.

Tình hình nghiên cứu và áp dụng hệ thống canh tác lúa cải tiến (SRI) ở Việt Nam. Tình hình nghiên cứu và áp dụng hệ thống canh tác lúa cải tiến (SRI) ở Thanh Hóa. Những nhận xét rút ra từ phần tổng quan. ĐỐI TƢƠNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đối tượng nghiên cứu. Giống lúa thí nghiệm. Các loại vật liệu khác. Địa điểm và thời gian nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Điều tra phân tích điều kiện khí hậu thời tiết ở huyện Thiệu Hóa trong quan hệ với sự phát triển của các giống lúa chất lượng và hệ thống canh tác lúa cải tiến (SRI). Phương pháp bố trí thí nghiệm và các biện pháp kỹ thuật canh tác.

Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp đánh giá. Phương pháp xử lý số liệu thí nghiệm. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Điều kiện tự nhiên, khí hậu thời tiết huyện Thiệu Hóa với việc thâm canh cây lúa nước.

Điều kiện tự nhiên của huyện Thiệu Hoá. Điều kiện khí hậu thời tiết huyện Thiệu Hóa. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến sinh trưởng và năng suất của giống lúa Bắc Thịnh trong hệ thống canh tác lúa cải tiến (SRI) vụ Xuân 2017 tại huyện Thiệu Hóa- Thanh Hóa. Ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến thời gian sinh trưởng, phát triển qua các giai đoạn của giống lúa Bắc Thịnh trong SRI vụ Xuân 2017 tại huyện Thiệu Hóa.

Ảnh hưởng của tuôỉ mạ và số dảnh cấy đến động thái tăng trưởng chiều cao cây của giống lúa Bắc Thịnh trong SRI vụ Xuân 2017 tại Thiệu Hóa. Ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến động thái đẻ nhánh của giống Bắc Thịnh trong SRI vụ Xuân 2017 tại huyện Thiệu Hóa. Ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh đến khả năng đẻ nhánh của giống lúa Bắc Thịnh trong SRI trong vụ Xuân 2017 tại Thiệu Hoá. Ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến đặc điểm nông sinh học của giống lúa Bắc Thịnh trong SRI ở vụ Xuân 2017 tại huyện Thiệu Hoá.

Nghiên cứu ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến một số chỉ tiêu sinh lý của giống lúa Bắc Thịnh trong SRI vụ Xuân 2017 tại huyện Thiệu Hóa. Nghiên cứu ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến mức độ nhiễm một số loại sâu bệnh hại chính của giống lúa Bắc Thịnh trong SRI vụ Xuân 2017 tại huyện Thiệu Hóa. Nghiên cứu ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của giống lúa Bắc Thịnh trong SRI vụ Xuân 2017 tại huyện Thiệu Hóa. Nghiên cứu ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến hiệu quả kinh tế của giống lúa Bắc Thịnh trong SRI tại vụ Xuân 2017 tại huyện Thiệu Hóa.

62 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ. 64 TÀI LIỆU THAM KHẢO .P1 vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT (KÝ HIỆU) TT Chữ viết tắt (ký hiệu) Nghĩa của chữ viết tắt (ký hiệu) 1 BVTV Bảo vệ thực vật 2 CT Công thức 3 CS Cộng sự 4 Đ/C Đối chứng 5 ĐHHĐ Đại học Hồng Đức 6 FAO Tổ chức Nông- Lương Liên Hợp Quốc 7 KHKT Khoa học kỹ thuật 8 LSD Sai khác nhỏ nhất có ý nghĩa (least signniffcant diference) 9 NCUDKHKT Nghiên cứu ứng dụng khoa học kỹ thuật 10 NN&PTNT Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn 11 NPK Đạm- Lân- Ka li 12 P.1000 hạt Khối lượng 1000 hạt 13 RCB Kiểu bố trí thí nghiệm khối ngẫu nhiên hoàn toàn (Randomize Complet Block Design) 14 SRI Hệ thống canh tác lúa cải tiến (System Rice Intensification- SRI) 15 TB Trung bình 16 TN Thí nghiệm vii DANH MỤC CÁC BẢNG Số Tên bảng Trang bảng 3.1 Diễn biến của các yếu tố khí hậu thời tiết (nhiệt độ, lượng mưa, số giờ nắng trung bình 6 tháng đầu năm) từ 2012- 2016.2 Ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến thời gian sinh trưởng, phát triển qua các giai đoạn của giống lúa Bắc Thịnh trong SRI vụ Xuân 2017 tại huyện Thiệu Hóa.3 Ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến động thái tăng trưởng chiều cao cây của giống lúa Bắc Thịnh trong SRI vụ Xuân 2017 tại Thiệu Hóa.4 Ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến động thái đẻ nhánh của giống Bắc Thịnh trong SRI vụ Xuân 2017 tại huyện Thiệu Hóa.5 Ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến khả năng đẻ nhánh của giống Bắc Thịnh trong SRI vụ Xuân 2017 tại huyện Thiệu Hóa.6 Ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến đặc điểm nông sinh học của giống Bắc Thịnh trong SRI ở vụ Xuân 2017 tại huyện Thiệu Hóa.7 Ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến chỉ số diện tích lá của giống Bắc Thịnh trong SRI vụ Xuân 2017 tại huyện Thiệu Hóa.8 Ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến lượng chất khô tích luỹ qua các giai đoạn của giống Bắc Thịnh trong SRI vụ Xuân 2017 tại Thiệu Hóa.9 Ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến mức độ nhiễm sâu bệnh hại của giống lúa Bắc Thịnh trong SRI vụ Xuân 2017 tại huyện Thiệu Hóa.10 Ảnh hưởng của tuổi mạ đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của giống lúa Bắc Thịnh trong SRI vụ Xuân 2017 tại huyện Thiệu Hóa.11 Ảnh hưởng của số dảnh cấy đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của giống Bắc Thịnh trong SRI vụ Xuân 2017 tại Thiệu Hóa.12 Ảnh hưởng tương tác của tuổi mạ và số dảnh cấy đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của giống lúa Bắc Thịnh trong SRI vụ Xuân 2017 tại huyện Thiệu Hóa.13 Ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến hiệu quả kinh tế của giống Bắc Thịnh trong hệ thống canh tác lúa cải tiến (SRI) ở vụ Xuân 2017 tại huyện Thiệu Hóa- Thanh Hóa. 63 ix DANH MỤC CÁC HÌNH Số Tên hình Trang hình 3. Đồ thị ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến chỉ số diện tích lá giống Bắc Thịnh trong SRI vụ Xuân 2017 tại huyện Thiệu Hóa.

Đồ thị ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến lượng chất khô tích luỹ của giống Bắc Thịnh trong SRI vụ Xuân 2017 tại huyện Thiệu Hóa. Đồ thị ảnh hưởng của tuổi mạ và số dảnh cấy đến năng suất thực thu của giống lúa Bắc Thịnh trong SRI vụ Xuân 2017 tại Thiệu Hóa. Tính cấp thiết của đề tài Hệ thống canh tác lúa cải tiến (System Rice Intensification- SRI) đã được Chương trình IPM Quốc gia, Cục Bảo vệ thực vật hướng dẫn nông dân ứng dụng từ năm 2002. Đến nay SRI được ứng dụng trên quy mô rộng hàng vạn ha ở nhiều tỉnh, thành phố phía Bắc.

Ngày 15/10/2007 Bộ Nông nghiệp và PTNT đã có Quyết định số 3062/QĐ-BNN- KHCN công nhận (SRI) là tiến bộ kỹ thuật áp dụng trong sản xuất lúa ở các tỉnh miền Bắc [1]. Kết quả ứng dụng tại các tỉnh cho thấy: Trên diện tích áp dụng SRI, lượng thóc giống giảm từ 60 đến 80%, phân đạm giảm 20 đến 25%, tăng năng suất bình quân 9 đến 15%. Canh tác theo SRI tạo điều kiện sinh thái đồng ruộng, bất lợi cho bệnh khô vằn, bệnh bạc lá, bệnh đạo ôn, bệnh nghẹt rễ, ốc bươu vàng… phát sinh phát triển và gây hại, đồng thời tăng khả năng chống chịu điều kiện ngoại khó khăn cho cây lúa. Tiền lãi thu được của ruộng áp dụng SRI tăng trung bình trên 2 triệu đồng/ha, giá thành/kg thóc giảm trung bình 342 đồng đến 520 đồng, tiết kiệm được khoảng 1/3 chi phí về thủy lợi [33] Ở huyện Thiệu Hóa- Thanh Hóa, cây lúa vẫn là cây lương thực quan trọng, chủ lực trong cơ cấu cây trồng.

Tại đây, các giống lúa chất lượng như: Bắc thơm số 7, Hương thơm số 1, Thiên ưu 8; Bắc Thịnh, Bắc Xuyên… đã đưa vào sản xuất được nông dân chấp nhận, vì chúng cho năng suất ổn định và mang lại hiệu quả kinh tế cao, đặc biệt là chất lượng thương trường, giá bán cao hơn gạo thường 2. Tuy nhiên, các giống lúa này vẫn đang canh tác theo phương thức truyền thống nên chưa phát huy hết tiềm năng năng suất, bị nhiễm sâu bệnh hại ảnh hưởng đáng kể đến sản lượng. Người dân vẫn áp dụng các biện pháp: Cấy nhiều dảnh, cấy mật độ dày và cấy mạ già. điều này dẫn đến quần thể cây lúa rậm rạp, tiêu hao nhiều chất dinh dưỡng và là cơ sở cho các loại sâu bệnh phát sinh phát triển và gây hại.

Mặt 2 khác, tuổi mạ và số dảnh cấy có ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của cây lúa do ảnh hưởng trực tiếp đến kết cấu quần thể ruộng lúa trong suốt quá trình. Mối quan hệ giữa tuổi mạ, số dảnh cấy, mật độ, cũng như sự tương tác giữa chúng trong hệ thống canh tác lúa cải tiến (SRI) được ứng dụng tại huyện Thiệu Hóa- Thanh Hóa chưa có nhiều và nghiên cứu.