Luận văn nghiên cứu ảnh hưởng của mức năng lượng trao đổi me và protein trong khẩu phần ăn của bò lai bbb x lai sind nuôi thịt tại hà nội

Tài liệu nghiên cứu Luận văn nghiên cứu ảnh hưởng của mức năng lượng trao đổi me và protein trong khẩu phần ăn của bò, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Trần Thanh Sơn
• Người hướng dẫn: TS. Lê Việt Phương
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Mức Năng Lượng Trao Đổi Và Protein Trong Khẩu Phần Ăn Của Bò Lai Tại Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• DANH SÁCH CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH, ĐỒ THỊ
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.3. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1.1. Trao đổi năng lượng ở gia súc nhai lại
• 2.1.2. Quá trình tiêu hóa thức ăn và trao đổi chất trong dạ cỏ của loài nhai lại
• 2.2. Tình hình nghiên cứu trong nước và nước ngoài
• 2.2.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.2.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 3. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Địa điểm nghiên cứu
• 3.1.3. Thời gian nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp phân tích thức ăn
• 3.3.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Khả năng sinh trưởng của bò lai F1 (BBB x lai Sind) giai đoạn 6 - 12 tháng tuổi
• 4.1.1. Sinh trưởng tích lũy của bò lai F1 (BBB x lai Sind) giai đoạn 6 - 12 tháng tuổi
• 4.1.2. Sinh trưởng tuyệt đối của bê lai F1 (BBB x lai Sind) giai đoạn 6-12 tháng tuổi
• 4.1.3. Sinh trưởng tương đối của bê lai F1 (BBB x lai Sind) giai đoạn 6 - 12 tháng tuổi
• 4.1.4. Khả năng thu nhận thức ăn của bê lai F1 (BBB x lai Sind) giai đoạn 6 - 12 tháng tuổi
• 4.1.5. Hiệu quả sử dụng thức ăn của bê thí nghiệm
• 4.1.5.1. Tiêu tốn vật chất khô/1kg tăng khối lượng
• 4.1.5.2. Tiêu tốn protein/1kg tăng khối lượng
• 4.1.5.3. Tiêu tốn năng lượng/kg tăng khối lượng bê thí nghiệm
• 4.1.6. Tiền chi phí thức ăn cho tăng khối lượng của bò
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Dinh Dưỡng Bò Lai Tại Hà Nội Tại Sao

Chăn nuôi bò là một ngành kinh tế quan trọng ở Việt Nam. Năm 2015, tổng đàn bò đạt 5,23 triệu con, sản lượng thịt hơi xuất chuồng đạt 292,5 nghìn tấn. Theo chiến lược phát triển chăn nuôi, đàn bò cả nước dự kiến đạt 12,5 triệu con vào năm 2020. Hà Nội đã triển khai dự án cải tiến giống bò thịt bằng cách phối tinh bò đực giống Sind và Brahman. Điều này giúp nâng cao tầm vóc và năng suất của đàn bò. Tuy nhiên, việc sử dụng các giống bò lai mới như BBB x lai Sind đòi hỏi nghiên cứu sâu hơn về nhu cầu dinh dưỡng. Nghiên cứu này tập trung vào ảnh hưởng của mức năng lượng trao đổi (ME) và protein trong khẩu phần ăn của bò lai nuôi thịt tại Hà Nội. Mục tiêu là tối ưu hóa khẩu phần ăn để đạt hiệu quả sinh trưởng tốt nhất.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Dinh Dưỡng Cho Bò Lai

Nghiên cứu dinh dưỡng cho bò lai là rất quan trọng vì nó giúp xác định nhu cầu dinh dưỡng cụ thể của giống bò này. Điều này đảm bảo rằng bò nhận được đủ năng lượng và protein để phát triển tối ưu. Việc tối ưu hóa khẩu phần ăn giúp tăng hiệu quả sản xuất, giảm chi phí thức ăn và cải thiện chất lượng thịt. Theo Trần Thanh Sơn, việc nghiên cứu này cung cấp dữ liệu quan trọng để xây dựng khẩu phần ăn hỗn hợp hoàn chỉnh cho bò lai BBB x lai Sind.

1.2. Giới Thiệu Giống Bò Lai BBB x Lai Sind Tại Hà Nội

Giống bò lai BBB x lai Sind đang ngày càng phổ biến tại Hà Nội. Giống bò này có tốc độ sinh trưởng nhanh và khả năng thích nghi tốt với điều kiện địa phương. Tuy nhiên, để phát huy tối đa tiềm năng của giống bò này, cần phải có nghiên cứu về nhu cầu dinh dưỡng. Nghiên cứu này tập trung vào giai đoạn 6-12 tháng tuổi, giai đoạn quan trọng cho sự phát triển của bò.

II. Vấn Đề Thiếu Nghiên Cứu Về Nhu Cầu Dinh Dưỡng Bò Lai BBB

Mặc dù bò lai BBB x lai Sind có tiềm năng lớn, nhưng hiện tại có rất ít nghiên cứu về nhu cầu dinh dưỡng của chúng. Tốc độ sinh trưởng nhanh của bò đòi hỏi hàm lượng dinh dưỡng cao trong khẩu phần. Việc thiếu thông tin về nhu cầu dinh dưỡng có thể dẫn đến khẩu phần ăn không cân đối, ảnh hưởng đến sinh trưởng và hiệu quả sản xuất. Nghiên cứu này nhằm giải quyết vấn đề này bằng cách đánh giá ảnh hưởng của các mức năng lượng trao đổi (ME) và protein khác nhau trong khẩu phần ăn. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng khẩu phần ăn tối ưu cho bò lai BBB x lai Sind tại Hà Nội.

2.1. Hậu Quả Của Việc Thiếu Dữ Liệu Dinh Dưỡng Cho Bò Lai

Việc thiếu dữ liệu dinh dưỡng cho bò lai có thể dẫn đến nhiều hậu quả tiêu cực. Bò có thể không nhận đủ năng lượng và protein cần thiết cho sự phát triển, dẫn đến tăng trưởng chậm và hiệu quả sản xuất kém. Ngoài ra, khẩu phần ăn không cân đối có thể gây ra các vấn đề sức khỏe và tăng chi phí chăn nuôi. Do đó, nghiên cứu về nhu cầu dinh dưỡng là rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe và năng suất của bò.

2.2. Tại Sao Cần Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của ME Và Protein

Năng lượng trao đổi (ME) và protein là hai yếu tố dinh dưỡng quan trọng nhất ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của bò. ME cung cấp năng lượng cho các hoạt động sống và tăng trưởng, trong khi protein là thành phần cấu tạo của cơ bắp và các mô khác. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định mức ME và protein tối ưu trong khẩu phần ăn để đạt được hiệu quả sinh trưởng tốt nhất cho bò lai BBB x lai Sind.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Ảnh Hưởng ME và Protein Bò Lai

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp thí nghiệm để đánh giá ảnh hưởng của các mức năng lượng trao đổi (ME) và protein khác nhau trong khẩu phần ăn của bò lai BBB x lai Sind. 18 bê lai (tỷ lệ đực/cái là 50/50) khoảng 6 tháng tuổi, đồng đều về khối lượng, được chia thành 3 lô thí nghiệm. Mỗi lô được cho ăn một khẩu phần ăn hỗn hợp hoàn chỉnh riêng với các mức ME và protein khác nhau. Thí nghiệm được bố trí theo mô hình khối ngẫu nhiên hoàn toàn. Các chỉ tiêu theo dõi bao gồm: khối lượng của bê hàng tháng, thức ăn thu nhận hàng ngày, tiêu tốn thức ăn cho tăng khối lượng và chi phí thức ăn.

3.1. Thiết Kế Thí Nghiệm Với Các Mức ME Và Protein Khác Nhau

Thí nghiệm được thiết kế với 3 mức năng lượng trao đổi (ME) và protein khác nhau trong khẩu phần ăn. Cụ thể, khẩu phần 1 có mức ME là 9,5 Mj/kg VCK và protein thô là 13%, khẩu phần 2 có mức ME là 10,0 Mj/kg VCK và protein thô là 14,0%, và khẩu phần 3 có mức ME là 10,5 Mj/kg VCK và protein thô là 15%. Việc sử dụng các mức khác nhau này giúp đánh giá ảnh hưởng của từng yếu tố đến sinh trưởng của bò.

3.2. Các Chỉ Tiêu Theo Dõi Trong Quá Trình Thí Nghiệm

Trong quá trình thí nghiệm, các chỉ tiêu sau được theo dõi và ghi lại: khối lượng của bê hàng tháng, thức ăn thu nhận hàng ngày, tiêu tốn thức ăn cho tăng khối lượng và chi phí thức ăn. Các chỉ tiêu này cung cấp thông tin quan trọng về hiệu quả sử dụng thức ăn và chi phí sản xuất. Dữ liệu thu thập được sẽ được phân tích thống kê để đánh giá ảnh hưởng của các mức ME và protein khác nhau.

IV. Kết Quả Ảnh Hưởng Của ME và Protein Đến Sinh Trưởng Bò

Kết quả nghiên cứu cho thấy bò lai BBB x lai Sind giai đoạn 6-12 tháng tuổi có khả năng sinh trưởng tốt với các mức năng lượng trao đổi (ME) và protein khác nhau. Tăng trọng trung bình dao động từ 845,6 - 909,7 g/con/ngày. Tuy nhiên, khẩu phần có mức ME là 10,0 Mj/kg VCK và protein thô là 14,0% cho hiệu quả cao nhất. Với khẩu phần này, sinh trưởng tuyệt đối đạt 903,5 g/con/ngày, thức ăn thu nhận là 6,78 kg VCK/con/ngày, tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng là 7,61 kg VCK/kg, tiêu tốn năng lượng/kg tăng khối lượng là 77,05 Mj ME/kg và tiêu tốn protein/kg tăng khối lượng là 1058,8 g protein thô/kg.

4.1. So Sánh Hiệu Quả Sinh Trưởng Giữa Các Khẩu Phần

Nghiên cứu so sánh hiệu quả sinh trưởng giữa các khẩu phần khác nhau. Khẩu phần có mức năng lượng trao đổi (ME) là 10,0 Mj/kg VCK và protein thô là 14,0% cho thấy hiệu quả sinh trưởng tốt nhất. Điều này cho thấy rằng mức ME và protein này là tối ưu cho bò lai BBB x lai Sind trong giai đoạn 6-12 tháng tuổi. Các khẩu phần khác cũng cho kết quả tốt, nhưng không đạt được hiệu quả cao như khẩu phần này.

4.2. Chi Phí Thức Ăn Cho 1 Kg Tăng Khối Lượng

Trong thời gian thí nghiệm, chi phí thức ăn cho 1 kg tăng khối lượng là 28,62 nghìn đồng/kg. Đây là một thông tin quan trọng để đánh giá hiệu quả kinh tế của việc sử dụng các khẩu phần khác nhau. Việc tối ưu hóa khẩu phần ăn không chỉ giúp tăng hiệu quả sinh trưởng mà còn giảm chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận cho người chăn nuôi.

V. Ứng Dụng Tối Ưu Khẩu Phần Ăn Cho Bò Lai BBB Tại HN

Kết quả nghiên cứu này có ý nghĩa thực tiễn lớn trong việc tối ưu hóa khẩu phần ăn cho bò lai BBB x lai Sind tại Hà Nội. Việc sử dụng khẩu phần có mức năng lượng trao đổi (ME) là 10,0 Mj/kg VCK và protein thô là 14,0% giúp đạt được hiệu quả sinh trưởng tốt nhất và giảm chi phí sản xuất. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng quy trình chăn nuôi bò thịt hiệu quả tại các cơ sở chăn nuôi ở ngoại thành Hà Nội. Cần có thêm nghiên cứu để đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố khác như giống bò, điều kiện chăn nuôi và loại thức ăn địa phương.

5.1. Đề Xuất Khẩu Phần Ăn Tối Ưu Cho Bò Lai BBB

Dựa trên kết quả nghiên cứu, đề xuất khẩu phần ăn tối ưu cho bò lai BBB x lai Sind trong giai đoạn 6-12 tháng tuổi là khẩu phần có mức năng lượng trao đổi (ME) là 10,0 Mj/kg VCK và protein thô là 14,0%. Khẩu phần này cần được điều chỉnh phù hợp với điều kiện chăn nuôi và loại thức ăn địa phương. Cần đảm bảo rằng khẩu phần cung cấp đủ các chất dinh dưỡng cần thiết khác như vitamin và khoáng chất.

5.2. Hướng Dẫn Áp Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Vào Thực Tế

Để áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tế, người chăn nuôi cần tham khảo ý kiến của các chuyên gia dinh dưỡng và thú y. Cần phân tích thành phần dinh dưỡng của các loại thức ăn địa phương để xây dựng khẩu phần ăn phù hợp. Cần theo dõi sát sao sinh trưởng và sức khỏe của bò để điều chỉnh khẩu phần ăn khi cần thiết. Việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào chăn nuôi giúp tăng hiệu quả sản xuất và cải thiện đời sống của người chăn nuôi.

VI. Kết Luận Tối Ưu Dinh Dưỡng Nâng Cao Năng Suất Bò Lai

Nghiên cứu này đã đánh giá ảnh hưởng của các mức năng lượng trao đổi (ME) và protein khác nhau trong khẩu phần ăn của bò lai BBB x lai Sind tại Hà Nội. Kết quả cho thấy khẩu phần có mức ME là 10,0 Mj/kg VCK và protein thô là 14,0% cho hiệu quả sinh trưởng tốt nhất. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng khẩu phần ăn tối ưu cho bò lai BBB x lai Sind tại Hà Nội. Cần có thêm nghiên cứu để đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố khác và hoàn thiện quy trình chăn nuôi bò thịt hiệu quả.

6.1. Tóm Tắt Các Phát Hiện Chính Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu đã xác định được mức năng lượng trao đổi (ME) và protein tối ưu trong khẩu phần ăn của bò lai BBB x lai Sind trong giai đoạn 6-12 tháng tuổi. Khẩu phần có mức ME là 10,0 Mj/kg VCK và protein thô là 14,0% cho hiệu quả sinh trưởng tốt nhất. Nghiên cứu cũng đánh giá chi phí thức ăn cho 1 kg tăng khối lượng, cung cấp thông tin quan trọng cho việc đánh giá hiệu quả kinh tế.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Dinh Dưỡng Bò Lai

Cần có thêm nghiên cứu để đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố khác như giống bò, điều kiện chăn nuôi và loại thức ăn địa phương đến nhu cầu dinh dưỡng của bò lai BBB x lai Sind. Cần nghiên cứu về ảnh hưởng của các chất dinh dưỡng khác như vitamin và khoáng chất. Cần nghiên cứu về nhu cầu dinh dưỡng của bò lai trong các giai đoạn phát triển khác nhau.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi bò thịt đóng vai trò chiến lược trong cơ cấu nông nghiệp Việt Nam, với tổng đàn năm 2015 đạt 5,23 triệu con và sản lượng thịt hơi xuất chuồng đạt 292,5 nghìn tấn. Nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển đàn bò đạt 12,5 triệu con theo định hướng của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, chương trình lai tạo giống bò thịt cao sản đã được đẩy mạnh tại nhiều địa phương. Trong đó, tổ hợp lai F1 giữa bò đực Blanc Bleu Belge (BBB) của Bỉ và bò cái lai Sind thể hiện ưu thế lai vượt trội về tốc độ tăng trưởng, tỷ lệ thịt xẻ cao và khả năng thích nghi tốt. Tuy nhiên, việc thiếu hụt các tiêu chuẩn khẩu phần dinh dưỡng chính xác cho giống bò lai có tốc độ sinh trưởng nhanh này đang là rào cản lớn đối với các cơ sở chăn nuôi thâm canh.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Chăn nuôi của tác giả Trần Thanh Sơn, dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Lê Việt Phương tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, được thực hiện nhằm đánh giá ảnh hưởng của các mức năng lượng trao đổi (ME) và protein thô trong khẩu phần đến khả năng sinh trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn và chi phí chăn nuôi của bò lai F1 (BBB x lai Sind) giai đoạn 6 đến 12 tháng tuổi. Nghiên cứu thực hiện tại trang trại chăn nuôi ở xã Tòng Bạt, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội trong thời gian từ tháng 7 năm 2016 đến tháng 1 năm 2017. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn khi xác định được khẩu phần chuẩn giúp bò đạt mức sinh trưởng tuyệt đối 903,50 g/con/ngày, hạ giá thành thức ăn còn 28.620 đồng cho mỗi kilôgam tăng khối lượng, tạo cơ sở hoàn thiện quy trình chăn nuôi bò thịt chất lượng cao.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết sinh lý học tiêu hóa và trao đổi chất ở gia súc nhai lại của Preston và Leng, kết hợp với các nguyên lý phân giải carbohydrate của Van Soest. Dạ cỏ hoạt động như một hệ sinh thái cộng sinh vi sinh vật yếm khí, nơi carbohydrate chiếm 70% đến 80% vật chất khô khẩu phần được lên men để tạo ra các axit béo bay hơi (axetic, propionic, butyric), cung cấp từ 70% đến 80% tổng năng lượng hấp thu của gia súc. Về trao đổi nitơ, các hợp chất chứa nitơ được phân giải thành amoniac để vi sinh vật tổng hợp protein vi sinh vật, kết hợp cùng phần protein thoát qua dạ cỏ để tiêu hóa tại ruột non. Hệ thống đánh giá năng lượng trao đổi (ME) được xây dựng dựa trên tiêu chuẩn của Hội đồng Nghiên cứu Nông nghiệp Vương quốc Anh (ARC) và công thức ước tính giá trị dinh dưỡng của Wardeh, cho phép thiết lập tỷ lệ tối ưu giữa mật độ năng lượng và protein thô trong khẩu phần hỗn hợp hoàn chỉnh (TMR).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tiến hành trên quy mô 18 bê lai F1 (BBB x lai Sind) ở giai đoạn 6 tháng tuổi, có khối lượng khởi điểm đồng đều (175,70 đến 178,50 kg) và tỷ lệ đực/cái cân bằng 50/50. Thí nghiệm được bố trí theo mô hình khối ngẫu nhiên hoàn toàn (RCBD) chia thành 3 nghiệm thức, mỗi nghiệm thức gồm 6 cá thể được nuôi nhốt riêng biệt để theo dõi cá thể. Nghiệm thức 1 sử dụng khẩu phần có ME đạt 9,5 Mj/kg vật chất khô (VCK) và 13,0% protein thô; Nghiệm thức 2 sử dụng khẩu phần có ME đạt 10,0 Mj/kg VCK và 14,0% protein thô; Nghiệm thức 3 sử dụng khẩu phần có ME đạt 10,5 Mj/kg VCK và 15,0% protein thô.

Thành phần hóa học của thức ăn được phân tích theo các Tiêu chuẩn Quốc gia (TCVN), bao gồm TCVN 4326:2007 cho vật chất khô, TCVN 4329:2007 cho xơ thô và TCVN 4328:2007 xác định protein thô bằng phương pháp Kjeldahl. Thức ăn thu nhận và thức ăn thừa được cân đo hàng ngày, khối lượng bò được xác định định kỳ mỗi tháng bằng cân điện tử chuyên dụng RudWeight của Úc. Số liệu thu thập trong 6 tháng nghiên cứu được xử lý bằng phương pháp phân tích phương sai một nhân tố (ANOVA) kết hợp kiểm định so sánh cặp Tukey test ở mức ý nghĩa thống kê p dưới 0,05 nhằm xác định chính xác sự khác biệt giữa các nghiệm thức.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu mang lại những phát hiện quan trọng về khả năng phát triển của tổ hợp lai BBB x lai Sind. Về tốc độ sinh trưởng, đàn bê ở cả 3 nghiệm thức đều có khả năng tăng trưởng vượt trội với tốc độ sinh trưởng tuyệt đối bình quân dao động từ 845,60 đến 909,70 g/con/ngày. Bê ở Nghiệm thức 2 đạt mức tăng trọng 903,50 g/con/ngày và Nghiệm thức 3 đạt 909,70 g/con/ngày, cao hơn từ 6,85% đến 7,58% so với Nghiệm thức 1 (845,60 g/con/ngày). Khi kết thúc thí nghiệm ở 12 tháng tuổi, khối lượng tích lũy của bê đạt từ 331,20 kg ở Nghiệm thức 1, 343,30 kg ở Nghiệm thức 2 và chạm mức 345,30 kg ở Nghiệm thức 3, trong đó bê đực đạt tối đa 363,30 kg.

Về hiệu quả sử dụng thức ăn, Nghiệm thức 2 thể hiện tính tối ưu kỹ thuật vượt trội với lượng thức ăn thu nhận đạt 6,78 kg VCK/con/ngày, hệ số tiêu tốn thức ăn (FCR) đạt 7,61 kg VCK/kg tăng khối lượng. Mức tiêu tốn năng lượng trao đổi là 77,05 Mj ME/kg và tiêu tốn protein thô là 1058,80 g/kg tăng trọng. Đặc biệt, chi phí thức ăn cho 1 kg tăng khối lượng ở Nghiệm thức 2 là 28.620 đồng, mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất trong các nghiệm thức thí nghiệm.

Thảo luận kết quả

Khả năng sinh trưởng ấn tượng ở Nghiệm thức 2 (ME 10,0 Mj/kg VCK và 14,0% protein thô) được lý giải bởi sự cân bằng tối ưu giữa nguồn năng lượng lên men từ tinh bột ngô và nguồn nitơ phân giải trong dạ cỏ. Sự đồng bộ này giúp tối đa hóa hiệu suất tổng hợp protein vi sinh vật mà không làm lãng phí năng lượng vào việc bài tiết amoniac dư thừa. Mức tăng trọng 903,50 g/con/ngày của bò BBB lai cao gấp gần 3 lần so với bò lai Sind truyền thống (chỉ đạt 304,97 g/con/ngày trong một nghiên cứu gần đây) và vượt trội so với các tổ hợp lai khác như F1 Droughtmaster x lai Sind (460,20 đến 474,10 g/con/ngày) hay F1 Charolais x lai Sind (351,79 đến 732,00 g/con/ngày).

Các dữ liệu thực nghiệm về động thái sinh trưởng tuyệt đối và tương đối qua từng tháng có thể được mô hình hóa hiệu quả dưới dạng biểu đồ đường xu hướng tăng trưởng và bảng so sánh đa chỉ số FCR. Điều này giúp các nhà quản lý trang trại trực quan hóa quy luật phát triển thể chất của gia súc để điều chỉnh chế độ nuôi dưỡng phù hợp theo từng giai đoạn lứa tuổi.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả thực nghiệm, đề tài đưa ra 4 giải pháp hành động cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả chăn nuôi bò thịt thâm canh:

Thứ nhất, áp dụng định mức dinh dưỡng tiêu chuẩn với mật độ năng lượng trao đổi 10,0 Mj/kg VCK và hàm lượng protein thô 14,0% tính theo chất khô khẩu phần. Các trang trại cần duy trì ổn định mức dinh dưỡng này cho đàn bò lai F1 (BBB x lai Sind) trong suốt giai đoạn 6 đến 12 tháng tuổi để đảm bảo mục tiêu tăng trọng bình quân trên 900 g/con/ngày.

Thứ hai, phối chế khẩu phần hỗn hợp hoàn chỉnh TMR tận dụng tối đa nguồn phụ phẩm nông nghiệp địa phương. Công thức phối trộn tối ưu gồm 25,0% rơm khô, 25,0% cây ngô cả bắp ủ chua, 30,3% bột ngô, 7,0% khô dầu đậu tương, 6,0% cám mì, 4,0% bã bia, 2,0% rỉ mật và 0,7% urê. Giải pháp này giúp kiểm soát chi phí thức ăn dưới mức 28.620 đồng/kg tăng khối lượng ngay trong chu kỳ chăn nuôi đầu tiên.

Thứ ba, thiết lập quy trình quản lý chuồng trại và giám sát dinh dưỡng cá thể nghiêm ngặt. Người chăn nuôi cần thực hiện việc cân đo thức ăn hàng ngày, dọn sạch thức ăn thừa và định kỳ cân khối lượng bò vào mỗi tháng bằng cân điện tử để theo dõi sát sao biểu đồ tăng trưởng.

Thứ tư, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội cùng các cơ quan nông nghiệp địa phương cần xây dựng kế hoạch chuyển giao kỹ thuật phối trộn TMR và tổ chức tập huấn diện rộng tại các vùng chăn nuôi trọng điểm như Ba Vì, Sóc Sơn, Gia Lâm trong giai đoạn 1 đến 2 năm tới, hướng tới nâng cao tỷ lệ thịt xẻ thương phẩm đạt trên 55%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

Chủ trang trại và hộ chăn nuôi bò thịt thương phẩm: Nắm bắt chính xác công thức phối trộn thức ăn TMR chi phí thấp từ phụ phẩm ngô ủ chua và rơm khô, giúp rút ngắn chu kỳ nuôi vỗ béo và đưa khối lượng bò đạt trên 340 kg lúc 12 tháng tuổi.

Chuyên gia dinh dưỡng và doanh nghiệp sản xuất thức ăn gia súc: Sử dụng các thông số thực nghiệm chuẩn xác về nhu cầu ME, protein thô và hệ số chuyển hóa thức ăn FCR để phát triển các dòng sản phẩm thức ăn đậm đặc và thức ăn hoàn chỉnh chuyên biệt cho bò thịt cao sản.

Cán bộ khuyến nông và nhà quản lý phát triển nông nghiệp: Khai thác kết quả đề tài làm căn cứ khoa học để hoàn thiện quy trình kỹ thuật chăn nuôi bò thịt chất lượng cao, phục vụ công tác quy hoạch vùng chăn nuôi đại gia súc tập trung tại các địa phương.

Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Chăn nuôi - Thú y: Tham khảo phương pháp luận nghiên cứu dinh dưỡng động vật nhai lại, thiết kế thí nghiệm khối ngẫu nhiên hoàn toàn (RCBD) và kỹ thuật phân tích thống kê ANOVA trong đánh giá năng suất gia súc.

Câu hỏi thường gặp

Bò lai F1 (BBB x lai Sind) giai đoạn 6 đến 12 tháng tuổi cần mức năng lượng và protein bao nhiêu để phát triển tối ưu? Khẩu phần tối ưu nhất đã được kiểm chứng qua thực nghiệm là mức năng lượng trao đổi ME đạt 10,0 Mj/kg vật chất khô kết hợp hàm lượng protein thô 14,0%. Mức dinh dưỡng này giúp bê đạt tốc độ tăng trọng bình quân 903,50 g/con/ngày và đảm bảo hiệu quả kinh tế cao nhất.

Khả năng tăng trọng của bò lai BBB x lai Sind khác biệt như thế nào so với bò lai Sind truyền thống? Bò lai BBB x lai Sind thể hiện ưu thế lai vượt trội với mức tăng trọng từ 845,60 đến 909,70 g/con/ngày, cao gấp gần 3 lần so với bò lai Sind địa phương cùng độ tuổi (chỉ đạt khoảng 304,97 g/con/ngày). Lúc 12 tháng tuổi, bê BBB lai đạt khối lượng 343,30 kg, gần gấp đôi so với bò lai Sind.

Chi phí thức ăn cho mỗi kilôgam tăng khối lượng của bò lai BBB là bao nhiêu? Khi áp dụng công thức phối trộn TMR tối ưu gồm cây ngô ủ chua, rơm khô, bột ngô và bã bia, chi phí thức ăn thực tế đạt 28.620 đồng cho mỗi kilôgam tăng khối lượng. Đây là mức chi phí sản xuất rất cạnh tranh giúp người chăn nuôi đảm bảo biên lợi nhuận cao.

Tại sao khẩu phần giàu dinh dưỡng nhất ở Nghiệm thức 3 không phải là lựa chọn tối ưu? Khẩu phần ở Nghiệm thức 3 (ME 10,5 Mj/kg VCK và 15,0% protein) đạt tăng trọng 909,70 g/con/ngày, chỉ cao hơn 6,2 g/con/ngày so với Nghiệm thức 2. Tuy nhiên, giá thành phối trộn tăng cao do tỷ lệ nguyên liệu đắt tiền, làm giảm hiệu quả kinh tế tổng thể trên mỗi đơn vị sản phẩm.

Các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ có thể tự phối trộn khẩu phần TMR từ phụ phẩm nông nghiệp được không? Hoàn toàn có thể. Quy trình kỹ thuật của luận văn ưu tiên các nguồn nguyên liệu phổ biến như rơm khô (25%), ngô ủ chua (25%), bã bia (4%), rỉ mật (2%) kết hợp bột ngô và cám mì qua máy trộn thức ăn, giúp nông hộ chủ động sản xuất thức ăn hoàn chỉnh tại chỗ.

Kết luận

Công trình nghiên cứu đã giải quyết trọn vẹn bài toán xác định nhu cầu dinh dưỡng cho bò thịt cao sản với các đóng góp cốt lõi:

• Xác định công thức dinh dưỡng chuẩn: Mật độ ME 10,0 Mj/kg VCK và 14,0% protein thô là định mức lý tưởng cho bò lai F1 (BBB x lai Sind) 6 đến 12 tháng tuổi.
• Năng suất sinh trưởng vượt trội: Bò đạt mức tăng trọng bình quân 903,50 g/con/ngày và chạm mốc khối lượng 343,30 kg sau 6 tháng nuôi dưỡng.
• Chuyển hóa dinh dưỡng hiệu quả: Hệ số tiêu tốn thức ăn FCR đạt 7,61 kg VCK/kg tăng trọng với mức tiêu thụ năng lượng 77,05 Mj ME/kg.
• Tối ưu hóa bài toán kinh tế: Kiểm soát chi phí thức ăn ở mức 28.620 đồng/kg tăng khối lượng nhờ tận dụng hiệu quả nguồn phụ phẩm sẵn có.
• Cung cấp cơ sở dữ liệu thực tiễn vững chắc: Đóng góp tài liệu kỹ thuật quan trọng cho chương trình phát triển đàn bò thịt chất lượng cao của Hà Nội và cả nước.

Để tối đa hóa lợi nhuận kinh tế và nâng cao năng suất đàn bò thịt, các đơn vị chăn nuôi hãy ứng dụng ngay công thức khẩu phần TMR chuẩn hóa này vào quy trình sản xuất của trang trại!

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRẦN THANH SƠN NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA MỨC NĂNG LƯỢNG TRAO ĐỔI (ME) VÀ PROTEIN TRONG KHẨU PHẦN ĂN CỦA BÒ LAI (BBB x lai Sind) NUÔI THỊT TẠI HÀ NỘI Chuyên ngành: Chăn nuôi Mã số: 60.05 Người hướng dẫn khoa học: TS. Lê Việt Phương NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Trần Thanh Sơn i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS. Lê Việt Phương - Học viện Nông nghiệp Việt Nam dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Dinh dưỡng và Thức ăn, Khoa Chăn nuôi – Học Viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Đảng ủy khối các cơ quan tỉnh Vĩnh Phúc đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Trần Thanh Sơn ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh sách các ký hiệu, chữ viết tắt.

v Danh mục bảng. vi Danh mục hình, đồ thị. vii Trích yếu luận văn. viii Thesis summary.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn.1 Ý nghĩa khoa học .2 Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu.

Cơ sở khoa học của đề tài. Trao đổi năng lượng ở gia súc nhai lại. Quá trình tiêu hóa thức ăn và trao đổi chất trong dạ cỏ của loài nhai lại. Phương pháp xác định các loại năng lượng của thức ăn cho gia súc nhai lại.

Các hệ thống năng lượng trong dinh dưỡng gia súc nhai lại.2 Tình hình nghiên cứu trong nước và nước ngoài .1 Tình hình nghiên cứu trong nước .2 Tình hình nghiên cứu ngoài nước. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Ảnh hưởng của các mức năng lượng trao đổi và protein trong khẩu phần ăn cho nhóm bò lai (BBB x lai Sind) giai đoạn 6 - 12 tháng tuổi. Phương pháp phân tích thức ăn. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận.

Khả năng sinh trưởng của bò lai F1 (BBB x lai Sind) giai đoạn 6 - 12 tháng tuổi. Sinh trưởng tích lũy của bò lai F1 (BBB x lai Sind) giai đoạn 6 - 12 tháng tuổi. Sinh trưởng tuyệt đối của bê lai F1 (BBB x lai Sind) giai đoạn 6-12 tháng tuổi. Sinh trưởng tương đối của bê lai F1 (BBB x lai Sind) giai đoạn 6 - 12 tháng tuổi.

Khả năng thu nhận thức ăn của bê lai F1 (BBB x lai Sind) giai đoạn 6 - 12 tháng tuổi. Hiệu quả sử dụng thức ăn của bê thí nghiệm. Tiêu tốn vật chất khô/1kg tăng khối lượng .2 Tiêu tốn protein/1kg tăng khối lượng. Tiêu tốn năng lượng/kg tăng khối lượng bê thí nghiệm.

Tiền chi phí thức ăn cho tăng khối lượng của bò. Kết luận và kiến nghị. 55 Tài liệu tham khảo. 56 iv DANH SÁCH CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa đầy đủ BBB Blanc Bleu Belge Cs Cộng sự Cv Hệ số biến động ĐVT Đơn vị tính FAO Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hiệp quốc GT Giới tính KLCT Khối lượng cơ thể ĐC Đối chứng Mean (M) Giá trị trung bình NT Nghiệm thức NN&PTNT Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TA Thức ăn TTNC Trung tâm nghiên cứu TTTA Tiêu tốn thức ăn TNHH MTV Trách nhiệm hữu hạn một thành viên SE Sai số tiêu chuẩn SS Sơ sinh VCK Vật chất khô VSV Vi sinh vật v DANH MỤC BẢNG Bảng 3.

Sơ đồ bố trí thí nghiệm. Bảng thành phần hóa học và giá trị dinh dưỡng của thức ăn thí nghiệm. Khẩu phần thí nghiệm. Khối lượng bê trong thời gian thí nghiệm (kg).

Sinh trưởng tuyệt đối của bê trong thí nghiệm (g/con/ngày). Sinh trưởng tương đối của bê trong thí nghiệm (%). Thức ăn thu nhận (kg VCK/con/ngày). Hiệu quả sử dụng thức ăn (kg VCK/ kg tăng khối lượng) .6 Tiêu tốn protein/kg tăng khối lượng (g protein thô/kg tăng khối lượng).

Tiêu tốn năng lượng /kg tăng khối lượng (Mj ME/ kg tăng khối lượng). Ước tính tiền thức ăn cho 1 kg tăng khối lượng (nghìn đồng/kg tăng khối lượng) .53 vi DANH MỤC HÌNH, ĐỒ THỊ Hình 2.1 Tiêu hoá prôtein và carbohydrate trong dạ cỏ. Quá trình chuyển hoá hợp chất chứa ni tơ trong dạ cỏ của gia súc nhai lại. Khối lượng bê qua các tháng thí nghiệm.

Sinh trưởng tuyệt đối của bê trong thí nghiệm (g/con/ngày). Sinh trưởng tương đối của bê trong thí nghiệm (%). Khả năng thu nhận thức ăn của bê lai F1 ở tháng tuổi.5 Tiêu tốn Kg VCK/1kg tăng trọng. Tiêu tốn g Protein thô/ 1kg tăng trọng.

Tiêu tốn năng lượng Mj ME/kg tăng trọng. Tiền thức ăn cho 1 kg tăng khối lượng (nghìn đồng/ kg).54 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trần Thanh Sơn Tên luận văn: “Nghiên cứu ảnh hưởng của mức năng lượng trao đổi (ME) và protein trong khẩu phần ăn của bò lai (BBB x lai Sind) nuôi thịt tại Hà Nội”. Ngành: Chăn nuôi Mã số: 60.05 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá được ảnh hưởng của các mức năng lượng trao đổi (ME) và protein thô trong khẩu phần ăn cho bò lai (BBB x lai Sind) nuôi thịt tại Hà Nội. Nội dung nghiên cứu: - Ảnh hưởng của các mức năng lượng trao đổi và protein trong khẩu phần ăn cho nhóm bò lai (BBB x lai Sind) giai đoạn 6 - 12 tháng tuổi các chỉ tiêu nghiên cứu bao gồm: + Thức ăn thu nhận của bò; + Tăng khối lượng bò; + Tiêu tốn thức ăn cho tăng khối lượng; + Tiền chi phí thức ăn cho tăng khối lượng.

Phương pháp nghiên cứu Đề tài tiến hành thử nghiệm 3 mức năng lượng và protein trong khẩu phần ăn như sau: Khẩu phần 1: Mức ME là 9,5 Mj/kg VCK khẩu phần và protein thô là 13% (tính theo VCK khẩu phần) Khẩu phần 2: Mức ME là 10,0 Mj/kg VCK khẩu phần và protein thô là 14,0% (tính theo VCK khẩu phần) Khẩu phần 3: Mật độ ME là 10,5 Mj/kg VCK khẩu phần và protein thô là 15% (tính theo VCK khẩu phần) Chọn 18 bê (tỷ lệ đực/cái là 50/50) khoảng 6 tháng tuổi, đồng đều về khối lượng, chia thành 3 lô thí nghiệm. Thí nghiệm được bố trí theo mô hình khối ngẫu nhiên hoàn toàn. Bê ở mỗi lô được ăn 1 khẩu phần ăn hỗn hợp hoàn chỉnh riêng, mỗi bê được nuôi riêng rẽ, đánh số tai để theo dõi các chỉ tiêu: khối lượng của bê hàng tháng, thức ăn thu nhận hàng ngày viii Kết quả nghiên cứu - Bò lai F1 (BBB x lai Sind) giai đoạn 6-12 tháng tuổi được sử dụng khẩu phần có các mức năng lượng ME và protein thô trong vật chất khô khẩu phần lần lượt là 9,5 Mj/kg và 13%; 10,0 Mj/kg và 14,0% ; 10,5Mj/kg và 15% đều có khả năng sinh trưởng tốt, tăng trọng trung bình từ 845,6 - 909,7 g/con/ngày. - Sử dụng khẩu phần có mức năng lượng trao đổi và protein thô trong vật chất khô là 10,0 Mj/kg CK và 14,0% có hiệu quả cao nhất, các chỉ tiêu như sau: + Sinh trưởng tuyệt đối: 903,5 g/con/ngày + Thức ăn thu nhận: 6,78 kg VCK/ con/ngày.

+ Tiêu tốn TĂ/ kg tăng khối lượng: 7,61 kg VCK/ kg tăng khối lượng; + Tiêu tốn năng lượng/kg tăng khối lượng: 77,05 Mj ME/kg tăng khối lượng; + Tiêu tốn protein/kg tăng khối lượng: 1058,8 g protein thô/ kg tăng khối lượng; - Trong thời gian thí nghiệm tiền chi phí thức ăn/kg tăng khối lượng là 28,62 nghìn đồng/ kg tăng khối lượng. ix THESIS ABSTRACT Author name: Tran Thanh Son Thesis title: "Influences of metabolizable energy (ME) and protein levels in diets on crossbred cattle (BBB x crossbred Sind breed) raised in Hanoi". Major: Animal Science Code: 60.05 Educational Institution: Vietnam National University of Agriculture Aims Evaluating the influences of different ME and raw protein levels in feeding diets on beef cattle (BBB x crossbred Sind breed) raised in Hanoi. Contents Assessment of following criteria when 6 - 12 month-old beef cattle (BBB x lai Sind breed) were fed with diets containing various ME and protein levels: + Intake feed amount of cattle; + Weight gain of cattle; + Feed consumption for weight gain of cattle; + Feed cost for weight gain of cattle.

Materials and Methods Three treatments containing different ME and protein levels were experimented to feed cattle: Treatment 1: ME level was 9.5 Mj per kilo and raw protein was 13% of dry feed. Treatment 2: ME level was 10.0 Mj per kilo and raw protein was 14% of dry feed. Treatment 3: ME level was 10.5 Mj per kilo and raw protein was 15% of dry feed. Eighteen cattle at approximately 6 months old were selected (male/female rate: 50/50) to divide into 03 experimental groups.

They were roughly equal in weight. The experiments were arranged using the Randomized Complete Block Design (RCBD). Every calf in each group were fed with 01 type of treatment, raised seperately, invidually marked and documented about these data: monthly body weight and daily intake feed amount. Results - All F1 generation cattle (BBB x crossbred Sind breed) at the developmental period of 6 - 12 months old fed with diets containing various ME and raw protein levels x including 9.5 Mj/kg and 13%, 10.0 Mj/kg and 14.