Nghiên Cứu Ẩn Dụ Ý Niệm Về Tình Yêu Trong Truyện Ngắn Anh - Việt

Tài liệu nghiên cứu Ẩn dụ ý niệm về tình yêu trong truyện ngắn anh việt, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

Trường đại học

Học viện Khoa học Xã hội

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Luận án tiến sĩ

2023

364
0
0

Phí lưu trữ

75 Point

Mục lục chi tiết

LỜI CAM ĐOAN

1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN

1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu

1.2. Tình hình nghiên cứu về ẩn dụ ý niệm

1.3. Tình hình nghiên cứu về ẩn dụ ý niệm về tình yêu

1.4. Cơ sở lý luận về ẩn dụ ý niệm. NNH đối chiếu và đối chiếu các ngôn ngữ

1.5. Cơ sở lý luận về văn hoá Việt – Anh

2. CHƯƠNG 2: ẨN DỤ CẤU TRÚC VỀ TÌNH YÊU TRONG TRUYỆN NGẮN ANH - VIỆT

2.1. Hệ thống ẨN DỤ CẤU TRÚC về tình yêu

2.2. Các lược đồ hình ảnh cơ bản trong ẩn dụ cấu trúc tình yêu

2.3. Lược đồ hình ảnh ĐƯỜNG DẪN (PATH)

2.4. Lược đồ hình ảnh LỰC

2.5. Mô hình chiếu xạ giữa miền nguồn đến miền đích TÌNH YÊU

2.6. Miền nguồn KINH DOANH

2.7. Miền nguồn NGHỆ THUẬT

2.8. Miền nguồn CUỘC ĐI SĂN

2.9. Các đặc điểm tương đồng và dị biệt trong ẩn dụ cấu trúc về tình yêu Anh – Việt

2.9.1. Các đặc điểm tương đồng

2.9.2. Các đặc điểm dị biệt

3. CHƯƠNG 3: ẨN DỤ BẢN THỂ VỀ TÌNH YÊU TRONG TRUYỆN NGẮN ANH - VIỆT

3.1. Hệ thống ẩn dụ bản thể về tình yêu

3.2. Lược đồ hình ảnh trong AD bản thể về tình yêu

3.3. Lược đồ hình ảnh VẬT CHỨA (CONTAINER)

3.4. Lược đồ hình ảnh VẬT THỂ (OBJECT)

3.5. Mô hình chiếu xạ đến miền đích TÌNH YÊU

3.6. Miền nguồn CHẤT LƯU

3.7. Miền nguồn GÁNH NẶNG

3.8. Miền nguồn CHẤT LIỆU

3.9. Miền nguồn RƯỢU

3.10. Tương đồng và dị biệt trong mô hình ẩn dụ bản thể và lược đồ hình ảnh về tình yêu

3.10.1. Các đặc điểm tương đồng

3.10.2. Các đặc điểm dị biệt

4. CHƯƠNG 4: ẨN DỤ ĐỊNH HƯỚNG VỀ TÌNH YÊU TRONG TRUYỆN NGẮN ANH – VIỆT

4.1. Hệ thống ẩn dụ định hướng về tình yêu trong truyện ngắn Anh – Việt

4.2. Đối chiếu các loại ẩn dụ định hướng về tình yêu

4.3. Ẩn dụ định hướng CÓ TÌNH YÊU LÀ HƯỚNG LÊN, MẤT TÌNH YÊU LÀ HƯỚNG XUỐNG

4.4. Ẩn dụ CÓ TÌNH YÊU LÀ HƯỚNG VÀO TRONG, MẤT TÌNH YÊU LÀ HƯỚNG RA NGOÀI

4.5. AD định hướng CÓ TÌNH YÊU LÀ HƯỚNG LẠI GẦN, MẤT TÌNH YÊU LÀ HƯỚNG RA XA

4.6. Các đặc điểm tương đồng và dị biệt trong ẩn dụ định hướng về tình yêu

4.6.1. Các đặc điểm tương đồng

4.6.2. Các đặc điểm dị biệt

CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG

DANH MỤC HÌNH

Tài liệu có tiêu đề Nghiên Cứu Ẩn Dụ Ý Niệm Về Tình Yêu Trong Truyện Ngắn Anh - Việt khám phá sâu sắc các khía cạnh của tình yêu thông qua lăng kính ẩn dụ trong văn học. Bài viết không chỉ phân tích cách mà tình yêu được thể hiện trong các tác phẩm truyện ngắn mà còn chỉ ra những khác biệt và tương đồng giữa hai nền văn hóa Anh và Việt. Độc giả sẽ tìm thấy những lợi ích từ việc hiểu rõ hơn về cách mà ngôn ngữ và văn hóa ảnh hưởng đến cảm nhận và diễn đạt tình yêu, từ đó mở rộng tầm nhìn về mối quan hệ giữa con người.

Để mở rộng thêm kiến thức về chủ đề này, bạn có thể tham khảo tài liệu Đối chiếu ẩn dụ ý niệm về người phụ nữ trong tiếng anh và tiếng việt trên cứ liệu các tác phẩm văn học thế kỉ 20. Tài liệu này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về cách mà hình ảnh người phụ nữ được xây dựng và thể hiện trong văn học, từ đó làm phong phú thêm hiểu biết của bạn về các ẩn dụ trong ngôn ngữ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

] VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI ẨN DỤ Ý NIỆM VỀ TÌNH YÊU TRONG TRUYỆN NGẮN ANH - VIỆT LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÔN NGỮ HỌC Hà Nội - 2023 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI ẨN DỤ Ý NIỆM VỀ TÌNH YÊU TRONG TRUYỆN NGẮN ANH - VIỆT Ngành: Ngôn ngữ học so sánh, đối chiếu Mã số: 9222024 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÔN NGỮ HỌC Hà Nội - 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Cách thức giải quyết các vấn đề đặt ra cũng như các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực, và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả MỤC LỤC MỞ ĐẦU .1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN. Tổng quan tình hình nghiên cứu . Tình hình nghiên cứu về ẩn dụ ý niệm .Tình hình nghiên cứu về ẩn dụ ý niệm về tình yêu . Cơ sở lý luận về ẩn dụ ý niệm. NNH đối chiếu và đối chiếu các ngôn ngữ . Cơ sở lý luận về văn hoá Việt – Anh .39 Chƣơng 2: ẨN DỤ CẤU TRÚC VỀ TÌNH YÊU TRONG TRUYỆN NGẮN ANH - VIỆT . Hệ thống ẨN DỤ CẤU TRÚC về tình yêu . Các lƣợc đồ hình ảnh cơ bản trong ẩn dụ cấu trúc tình yêu . Lƣợc đồ hình ảnh ĐƢỜNG DẪN (PATH) . Lƣợc đồ hình ảnh LỰC . Mô hình chiếu xạ giữa miền nguồn đến miền đích TÌNH YÊU . Miền nguồn KINH DOANH . Miền nguồn NGHỆ THUẬT . Miền nguồn CUỘC ĐI SĂN . Các đặc điểm tƣơng đồng và dị biệt trong ẩn dụ cấu trúc về tình yêu Anh – Việt . Các đặc điểm tƣơng đồng . Các đặc điểm dị biệt .79 Chương 3: ẨN DỤ BẢN THỂ VỀ TÌNH YÊU TRONG TRUYỆN NGẮN ANH - VIỆT . Hệ thống ẩn dụ bản thể về tình yêu . Lƣợc đồ hình ảnh trong AD bản thể về tình yêu . Lƣợc đồ hình ảnh VẬT CHỨA (CONTAINER) . Lƣợc đồ hình ảnh VẬT THỂ (OBJECT) . Mô hình chiếu xạ đến miền đích TÌNH YÊU . Miền nguồn CHẤT LƢU . Miền nguồn GÁNH NẶNG . Miền nguồn CHẤT LIỆU . Miền nguồn RƢỢU . Tƣơng đồng và dị biệt trong mô hình ẩn dụ bản thể và lƣợc đồ hình ảnh về tình yêu . Các đặc điểm tƣơng đồng . Các đặc điểm dị biệt .107 Chƣơng 4: ẨN DỤ ĐỊNH HƢỚNG VỀ TÌNH YÊU TRONG TRUYỆN NGẮN ANH – VIỆT . Hệ thống ẩn dụ định hƣớng về tình yêu trong truyện ngắn Anh – Việt . Đối chiếu các loại ẩn dụ định hƣớng về tình yêu. Ẩn dụ định hƣớng CÓ TÌNH YÊU LÀ HƢỚNG LÊN, MẤT TÌNH YÊU LÀ HƢỚNG XUỐNG . Ẩn dụ CÓ TÌNH YÊU LÀ HƢỚNG VÀO TRONG, MẤT TÌNH YÊU LÀ HƢỚNG RA NGOÀI . AD định hƣớng CÓ TÌNH YÊU LÀ HƢỚNG LẠI GẦN, MẤT TÌNH YÊU LÀ HƢỚNG RA XA . Các đặc điểm tƣơng đồng và dị biệt trong ẩn dụ định hƣớng về tình yêu144 4. Các đặc điểm tƣơng đồng . Các đặc điểm dị biệt .148 CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN .152 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .167 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT AD: Ẩn dụ BT: Biểu thức CMT: Conceptual Metaphor Theory (Khung lý thuyết về ẩn dụ ý niệm) MIP: Metaphor Identification Procedure (Quy trình nhận dạng ẩn dụ) MĐ: Miền đích MN: Miền nguồn NNH: Ngôn ngữ học TA: Tiếng Anh TV: Tiếng Việt DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1: Lƣợc đồ ánh xạ từ miền nguồn HÀNH TRÌNH đến miền đích TÌNH YÊU .2: Phân loại lƣợc đồ hình ảnh của Johnson (1987) .3: Phân loại lƣợc đồ hình ảnh của Clausner và Croft .2: Lƣợc đồ hình ảnh của các ẩn dụ cấu trúc .8: AD cấu trúc bậc thấp về tình yêu trong ẩn dụ TÌNH YÊU LÀ KINH DOANH .9: Sơ đồ ánh xạ của ẩn dụ TÌNH YÊU LÀ THỊ TRƢỜNG .10: Các thuộc tính chiếu xạ trong ẩn dụ cấu trúc TÌNH YÊU LÀ THỊ TRƢỜNG .11: Lƣợc đồ chiếu xạ từ miền nguồn HỢP ĐỒNG KINH DOANH đến miền đích TÌNH YÊU .12: Các thuộc tính chiếu xạ trong ẩn dụ TÌNH YÊU LÀ HỢP ĐỒNG KINH DOANH .13: Lƣợc đồ chiếu xạ của ẩn dụ HÀNG HOÁ .14: Các thuộc tính chiếu xạ trong ẩn dụ HÀNG HOÁ .15: Ẩn dụ cấu trúc tình yêu bậc thấp của AD TÌNH YÊU LÀ NGHỆ THUẬT.16: Lƣợc đồ chiếu xạ của ẩn dụ MỘT VỞ KỊCH .17: Các thuộc tính chiếu xạ của ẩn dụ TÌNH YÊU LÀ MỘT VỞ KỊCH .18: Lƣợc đồ chiếu xạ của ẩn dụ KHIÊU VŨ .19: Các thuộc tính chiếu xạ của ẩn dụ KHIÊU VŨ .20: Lƣợc đồ chiếu xạ của ẩn dụ ÂM NHẠC .21: Các thuộc tính chiếu xạ của ẩn dụ ÂM NHẠC .22: Lƣợc đồ chiếu xạ của ẩn dụ CUỘC ĐI SĂN .23: Các thuộc tính chiếu xạ của ẩn dụ CUỘC ĐI SĂN .24: Lƣợc đồ chiếu xạ của ẩn dụ NHỮNG CON VẬT BỊ SĂN .25: Các thuộc tính chiếu xạ trong ẩn dụ cấu trúc NHỮNG NGƢỜI YÊU NHAU LÀ NHỮNG CON VẬT BỊ SĂN .1: Hệ thống AD BẢN THỂ về tình yêu trong truyện ngắn Anh – Việt .2: Lƣợc đồ hình ảnh trong các AD ý niệm về tình yêu trong tiếng Anh và tiếng Việt .3: Lƣợc đồ chiếu xạ của ẩn dụ CHẤT LƢU .4: Các thuộc tính chiếu xạ trong AD bản thể TÌNH YÊU LÀ CHẤT LƢU .5: Lƣợc đồ chiếu xạ của ẩn dụ GÁNH NẶNG .6: Các thuộc tính chiếu xạ trong AD bản thể TÌNH YÊU LÀ GÁNH NẶNG.7: Lƣợc đồ chiếu xạ của ẩn dụ CHẤT LIỆU .8: Các thuộc tính chiếu xạ của ẩn dụ CHẤT LIỆU .9: Ẩn dụ TRẠNG THÁI TỒN TẠI CỦA CHẤT LIỆU .10: Lƣợc đồ chiếu xạ của ẩn dụ RƢỢU .11: Các thuộc tính chiếu xạ trong AD bản thể TÌNH YÊU LÀ RƢỢU .101 DANH MỤC HÌNH Hình 2.1: Các ẩn dụ ý niệm tình yêu trong tiếng Anh và tiếng Việt . Tần suất xuất hiện của các tiểu loại AD trong AD cấu trúc .3: Sơ đồ ẩn dụ cấu trúc về tình yêu trong truyện ngắn Anh – Việt.4: Lƣợc đồ hình ảnh ĐƢỜNG DẪN .5: Lƣợc đồ hình ảnh phái sinh TIẾN TRÌNH .6: Lƣợc đồ hình ảnh phái sinh ÁP LỰC .7: Lƣợc đồ hình ảnh LỰC ĐỐI KHÁNG .8: Lƣợc đồ hình ảnh CHUYỂN DỊCH KIỀM CHẾ .1: Biểu đồ biểu diễn lƣợc đồ hình ảnh VẬT CHỨA .2: Lƣợc đồ hình ảnh phái sinh ĐẦY - VƠI .3: Lƣợc đồ hình ảnh phái sinh LƢỢNG .4: Lƣợc đồ hình ảnh VẬT THỂ .5: Lƣợc đồ hình ảnh phái sinh BỘ PHẬN – TOÀN THỂ .6: Lƣợc đồ hình ảnh phái sinh SỐ - LƢỢNG .1: Thống kê số lƣợng biểu thức chứa dụ dẫn trong các miền không gian của ẩn dụ định hƣớng .2: Lƣợc đồ hình ảnh định hƣớng HƢỚNG THẲNG ĐỨNG .3: Lƣợc đồ hình ảnh TRONG – NGOÀI .4: Lƣợc đồ hình ảnh biểu diễn định hƣớng HƢỚNG LẠI GẦN .5: Lƣợc đồ hình ảnh định hƣớng HƢỚNG RA XA . Lý do chọn đề tài Ẩn dụ luôn đƣợc coi là một hiện tƣợng ngôn ngữ và là công cụ sắc bén của các nhà hùng biện và phê bình văn học. Theo Aristole ―ẩn dụ là việc gọi tên một sự vật thông qua một sự vật khác‖ (Ricoeur, 1978, tr. Quan điểm này đã thống trị lý thuyết ẩn dụ phƣơng Tây trong nhiều thế kỷ. Cũng theo cách hiểu này, ẩn dụ đƣợc coi là công cụ hỗ trợ cơ bản, tô điểm thêm cho nhiều biểu thức ngôn ngữ mang nghĩa bóng, khác với các hệ thống ngôn ngữ thƣờng ngày. Tuy nhiên, vào giữa những năm 1980, ngôn ngữ học tri nhận (NNH) nổi lên nhƣ một thành tựu tổng hợp của khoa học tri nhận và nhận thức về ngôn ngữ, mang lại những quan điểm mới cho cách tiếp cận ẩn dụ. Thay vì đƣợc hiểu nhƣ một hình thức trang trí của ngôn ngữ, phép ẩn dụ lúc này đƣợc sử dụng nhƣ một công cụ hiệu quả nhất giúp định hình cách chúng ta cảm nhận thế giới quan mà chúng ta trải nghiệm.Đó là vấn đề của tƣ duy hơn là của ngôn ngữ. Các trạng thái cảm xúc - trải nghiệm cá nhân - có thể nói là rất phi vật chất, mơ hồ và mang tính chủ quan. Cảm xúc có liên quan đến tƣ duy nhận thức, điều này hoàn toàn khác với những cảm giác thân thể đơn thuần. Cảm xúc cũng là một cách thể hiện kinh nghiệm của con ngƣời, đặt trong sự vận động của bối cảnh xã hội. Điều đó chứng tỏ một điều, tính nghiệm thân của chủ thể tri nhận bao giờ cũng mang đậm dấu ấn văn hóa, tƣ tƣởng của một dân tộc. Do đó, ẩn dụ là một công cụ hữu ích giúp mô hình hoá các cảm xúc đa dạng. Khám phá các ý niệm tình cảm không chỉ đáp ứng nhu cầu của các NNH tri nhận, mà còn có giá trị trong các nghiên cứu ngôn ngữ học và nghiên cứu văn hóa học. Chủ đề tình yêu cho đến nay đã đƣợc khai thác đáng kể theo cả hai hƣớng truyền thống và tri nhận, trong các lĩnh vực đa dạng nhƣ triết học, tâm lý học, nhân học, v. Theo khung lý thuyết của NNH tri nhận, đã có rất nhiều các nghiên cứu trong và ngoài nƣớc nghiên cứu về ẩn dụ ý niệm về tình yêu của một tác giả, trên một ngôn ngữ cụ thể. Bên cạnh đó cũng có các nghiên cứu đa văn hoá, khai thác đối chiếu ẩn dụ ý niệm về tình yêu trên cứ liệu các tác phẩm thơ, ca trong và ngoài nƣớc. Tuy nhiên, trong Việt ngữ học, chƣa có nghiên cứu nào đối chiếu ẩn dụ ý niệm về tình yêu trong truyện ngắn Anh – Việt. Xác định đƣợc các điểm còn bỏ ngỏ nhƣ trên, chúng tôi lựa chọn đề tài ẨN DỤ Ý NIỆM VỀ TÌNH YÊU TRONG TRUYỆN NGẮN ANH - VIỆT cho luận án của 1 mình. Trên cơ sở phân tích các cách thức biểu đạt tình yêu trong các biểu thức (BT) ngôn ngữ thông qua các mô hình ẩn dụ ý niệm về tình yêu, các lƣợc đồ hình ảnh, luận án sẽ tiến hành làm sáng tỏ các đặc điểm tƣơng đồng và khác biệt về văn hóa cũng nhƣ tƣ duy trong cách thức biểu đạt tình yêu của các nhà văn Anh và Việt. Từ đó, cung cấp cho ngƣời học ngôn ngữ, giảng dạy và nghiên cứu ngôn ngữ có thêm góc nhìn về phƣơng thức tƣ duy về thế giới khách quan của cộng đồng Anh – Việt và những biểu hiện của tƣ duy này trong cách biểu đạt tình yêu. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ