Báo Cáo Nghiên Cứu Năng Suất Tổng Hợp Nhân Tố Của Doanh Nghiệp Chế Biến Chế Tạo Tại Việt Nam

Bài viết phân tích ước lượng năng suất tổng hợp nhân tố trong ngành công nghiệp chế biến chế tạo tại Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về hiệu quả sản xuất.

• Tác giả: Ts. Hà Thị Cẩm Vân
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Năng Suất Tổng Hợp Nhân Tố Của Doanh Nghiệp Chế Biến Chế Tạo Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Báo Cáo Nghiên Cứu Khoa Học
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1.1. Một số khái niệm
• 1.2. Ngành công nghiệp chế biến chế tạo và doanh nghiệp công nghiệp chế biến chế tạo
• 1.3. Năng suất tổng hợp nhân tố (TFP) và các nhân tố tác động đến TFP
• 1.4. Tổng quan tình hình nghiên cứu về TFP và ước lượng TFP của doanh nghiệp
• 1.4.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.4.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 1.5. Cơ sở lý thuyết về ước lượng TFP
• 1.5.1. Hàm sản xuất
• 1.5.2. Các phương pháp ước lượng hàm sản xuất
• 1.5.3. Phương pháp tính TFP
• 2. CHƯƠNG 2: MÔ TẢ DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP ƯỚC LƯỢNG NĂNG SUẤT TỔNG HỢP NHÂN TỐ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP
• 2.1. Mô tả dữ liệu
• 2.1.1. Nguồn dữ liệu
• 2.1.2. Mô tả dữ liệu
• 2.2. Phương pháp ước lượng TFP
• 2.2.1. Mô hình hàm sản xuất Cobb-Douglas tổng quát
• 2.2.2. Phương pháp ước lượng hàm sản xuất và tính toán TFP
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ ƯỚC LƯỢNG VÀ PHÂN TÍCH TFP GIAI ĐOẠN 2010-2016
• 3.1. Tổng quan về năng suất ngành công nghiệp chế biến chế tạo
• 3.2. Kết quả ước lượng
• 3.2.1. Kết quả tổng quát ước lượng hàm sản xuất
• 3.2.2. Tác động của vốn và lao động đến hàm sản xuất
• 3.2.3. Phân tích đóng góp của TFP vào quá trình sản xuất của doanh nghiệp
• 3.2.4. Mối quan hệ của TFP và sản lượng của doanh nghiệp
• 3.2.5. Biến động của TFP tại các ngành trong giai đoạn 2010-2016
• 3.2.6. So sánh TFP của các doanh nghiệp theo ngành, vùng và loại hình sở hữu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT CHÍNH SÁCH
• 4.1. Một số hạn chế của tăng trưởng TFP và nguyên nhân
• 4.2. Đề xuất một số giải pháp nhằm cải thiện TFP của các doanh nghiệp
• 4.2.1. Nhóm giải pháp từ phía doanh nghiệp
• 4.2.2. Một số gợi ý chính sách cho chính phủ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Năng Suất Tổng Hợp Nhân Tố TFP Tại VN

Năng suất tổng hợp nhân tố (TFP) là thước đo hiệu quả sử dụng vốn và lao động, chịu ảnh hưởng bởi đổi mới công nghệ, quản lý và trình độ lao động. TFP cho phép phân tích đóng góp của vốn, lao động và các yếu tố tổng hợp vào sản xuất. Tăng TFP không chỉ là tăng đầu vào mà còn là tối ưu hóa nguồn lực hiện có. Đây là chỉ số quan trọng để đánh giá chất lượng tăng trưởng và phát triển bền vững của nền kinh tế. TFP phản ánh sự tiến bộ khoa học và công nghệ (KH&CN) của ngành, địa phương và quốc gia. Chỉ số này chịu tác động bởi chất lượng nguồn nhân lực, cơ cấu vốn, công nghệ, phân bổ nguồn lực và trình độ quản lý. Tăng trưởng kinh tế dựa trên TFP là tăng trưởng ổn định và bền vững. Việc áp dụng TFP khuyến khích nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và lao động, đồng thời mở rộng quy mô sản xuất, tạo thêm việc làm. TFP trở thành chỉ tiêu quan trọng trong hệ thống kinh tế toàn cầu.

1.1. Khái niệm Năng Suất Tổng Hợp Nhân Tố TFP

Năng suất tổng hợp nhân tố (TFP), theo Trần Văn Thọ, là phần còn lại của tăng trưởng sau khi loại trừ đóng góp của lao động, vốn và tài nguyên. Nó phản ánh hiệu quả tổng hợp, kết quả của các yếu tố liên quan đến hiệu suất. Trung tâm Năng suất Việt Nam định nghĩa TFP là sự đóng góp của các yếu tố vô hình như kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng lao động, cơ cấu lại nền kinh tế, chất lượng vốn đầu tư và kỹ năng quản lý. Nói cách khác, TFP phản ánh hiệu quả sử dụng nguồn lực, thay đổi công nghệ, trình độ tay nghề và quản lý. Nâng cao TFP đồng nghĩa với việc tăng kết quả sản xuất với cùng đầu vào.

1.2. Vai trò của TFP trong tăng trưởng kinh tế

TFP đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế, đặc biệt ở các nước đang phát triển. Tốc độ tăng TFP phản ánh toàn diện về chiều sâu của quá trình sản xuất. Tăng trưởng kinh tế nhờ TFP là tăng trưởng ổn định và bền vững. TFP thể hiện sự tiến bộ về KH&CN, cải tiến tổ chức sản xuất, đổi mới công nghệ và nâng cao chất lượng lao động. Đánh giá hoạt động sản xuất bằng TFP khuyến khích nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và lao động, đồng thời duy trì và mở rộng quy mô sản xuất.

1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến Năng Suất Tổng Hợp Nhân Tố

TFP chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm chất lượng nguồn nhân lực (do giáo dục và đào tạo), cơ cấu vốn, công nghệ (do phát triển khoa học và công nghệ), phân bổ lại nguồn lực và trình độ quản lý. Tốc độ tăng TFP phản ánh tốc độ tiến bộ khoa học công nghệ. Để tăng TFP, cần chú trọng giáo dục và đào tạo, cơ cấu vốn, tái cấu trúc kinh tế, tăng nhu cầu và tiến bộ công nghệ. Đầu tư vào nguồn nhân lực làm tăng năng lực cho lực lượng lao động. Nguồn nhân lực được đào tạo tốt hơn sẽ làm việc với năng suất cao hơn, tạo ra nhiều sản phẩm và dịch vụ có chất lượng cao hơn.

II. Thách Thức Tăng Năng Suất TFP Ngành Chế Biến VN

Nghiên cứu về TFP ở cấp độ doanh nghiệp còn hạn chế, đặc biệt trong ngành công nghiệp chế biến chế tạo. Việc ước lượng TFP ở cấp độ doanh nghiệp rất quan trọng để xác định các yếu tố vi mô tác động đến chỉ số này. Từ đó, có thể đưa ra các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng TFP và đóng góp của nó vào năng suất doanh nghiệp. Doanh nghiệp là tế bào của nền kinh tế, phát triển dựa trên vốn, lao động và TFP là cần thiết để xây dựng doanh nghiệp vững mạnh. Điều này đảm bảo tăng trưởng bền vững trong dài hạn. Nghiên cứu này ước lượng TFP ở cấp độ doanh nghiệp trong ngành công nghiệp chế biến chế tạo, cung cấp đánh giá chi tiết về TFP của các doanh nghiệp. So sánh TFP theo vùng, ngành và loại hình sở hữu giúp có cái nhìn toàn diện về TFP của ngành công nghiệp chế biến chế tạo ở Việt Nam.

2.1. Hạn chế trong nghiên cứu TFP cấp độ doanh nghiệp

Các nghiên cứu về TFP ở Việt Nam chủ yếu tập trung vào TFP tổng hợp của cả nền kinh tế, ít nghiên cứu riêng lẻ cho từng ngành hoặc từng doanh nghiệp. Ước lượng TFP ở cấp độ doanh nghiệp có vai trò quan trọng để xem xét các yếu tố vi mô tác động đến chỉ số này và từ đó có thể góp phần đưa ra các giải pháp nhằm thúc đẩy tốc độ tăng của TFP cũng như đóng góp của nó vào năng suất của doanh nghiệp.

2.2. Tầm quan trọng của TFP đối với doanh nghiệp

Doanh nghiệp có vai trò như các tế bào cấu thành nền kinh tế, việc phát triển các doanh nghiệp dựa trên vốn, lao động và TFP là vô cùng cần thiết để đảm bảo xây dựng các doanh nghiệp vững mạnh, làm trụ cột cho nền kinh tế đạt được tăng trưởng bền vững trong dài hạn. Nghiên cứu này nằm trong số những nghiên cứu đầu tiên ở Việt Nam ước lượng TFP ở cấp độ doanh nghiệp trong ngành công nghiệp chế biến chế tạo nhằm đưa ra những đánh giá chi tiết về TFP của các doanh nghiệp trong ngành này.

2.3. So sánh TFP theo vùng ngành và loại hình sở hữu

Nghiên cứu này sẽ so sánh TFP của các doanh nghiệp trong ngành công nghiệp chế biến chế tạo theo các vùng, các ngành và giữa các loại hình sở hữu nhằm cung cấp một bức tranh chi tiết về TFP của các doanh nghiệp trong ngành công nghiệp chế biến chế tạo ở Việt Nam.

III. Phương Pháp Ước Lượng Năng Suất TFP Cho Doanh Nghiệp

Đề tài sử dụng phương pháp phân tích định lượng, dựa trên dữ liệu bảng (panel data) giai đoạn 2010-2016 từ bộ điều tra doanh nghiệp của Tổng cục Thống kê. Phương pháp ước lượng dự kiến là phương pháp Generalised Method of Moments (GMM) của Wooldridge (2009). GMM kiểm soát các yếu tố không quan sát được trong mô hình ước lượng hàm sản xuất để tính toán TFP của doanh nghiệp. Nghiên cứu tập trung vào các doanh nghiệp chế biến chế tạo trên cả nước trong giai đoạn 2010-2016. Mục tiêu là ước lượng hàm sản xuất, xem xét đóng góp của vốn và lao động, tính toán TFP, phân tích thực trạng TFP và so sánh theo ngành, vùng và loại hình sở hữu. Đề xuất giải pháp nâng cao TFP cho doanh nghiệp công nghiệp chế biến chế tạo.

3.1. Dữ liệu và nguồn dữ liệu sử dụng

Đề tài sử dụng dữ liệu bảng (panel data) giai đoạn 2010-2016 được làm sạch và tính toán từ bộ điều tra doanh nghiệp (Vietnam Enterprise Survey) của Tổng cục thống kê. Dữ liệu này cung cấp thông tin chi tiết về hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, bao gồm các yếu tố đầu vào như vốn, lao động và các yếu tố đầu ra như sản lượng.

3.2. Phương pháp ước lượng TFP bằng GMM

Phương pháp ước lượng dự kiến được sử dụng là phương pháp Generalised Method of Moments (GMM) được đề xuất bởi Wooldridge (2009) nhằm kiểm soát các yếu tố không quan sát được trong mô hình ước lượng hàm sản xuất để tính toán TFP của doanh nghiệp. Phương pháp GMM cho phép giải quyết vấn đề nội sinh trong mô hình ước lượng, đảm bảo tính chính xác của kết quả.

3.3. Mô hình hàm sản xuất Cobb Douglas

Mô hình hàm sản xuất Cobb-Douglas tổng quát được sử dụng để ước lượng TFP. Mô hình này thể hiện mối quan hệ giữa sản lượng và các yếu tố đầu vào như vốn và lao động. Hệ số của các yếu tố đầu vào trong mô hình cho biết đóng góp của từng yếu tố vào sản lượng. TFP được tính toán dựa trên phần dư của mô hình, sau khi đã loại trừ đóng góp của vốn và lao động.

IV. Phân Tích Kết Quả Ước Lượng TFP Giai Đoạn 2010 2016

Nghiên cứu ước lượng hàm sản xuất của các doanh nghiệp công nghiệp chế biến chế tạo, xem xét đóng góp của vốn và lao động, tính toán giá trị TFP. Phân tích và đánh giá thực trạng TFP của doanh nghiệp, so sánh theo ngành nhỏ (cấp 4), theo vùng và theo loại hình sở hữu. Kết quả cho thấy sự biến động của TFP trong giai đoạn 2010-2016, sự khác biệt giữa các ngành, vùng và loại hình sở hữu. Nghiên cứu cung cấp cái nhìn sâu sắc về năng suất của ngành công nghiệp chế biến chế tạo Việt Nam. Từ đó, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao TFP và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

4.1. Tổng quan về năng suất ngành chế biến chế tạo

Ngành công nghiệp chế biến chế tạo đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, năng suất của ngành còn thấp so với các nước trong khu vực. Việc nâng cao năng suất là yếu tố then chốt để tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam.

4.2. Đóng góp của vốn và lao động vào sản xuất

Vốn và lao động là hai yếu tố đầu vào quan trọng trong sản xuất. Nghiên cứu xem xét đóng góp của từng yếu tố vào sản lượng của doanh nghiệp. Kết quả cho thấy sự khác biệt về đóng góp của vốn và lao động giữa các ngành, vùng và loại hình sở hữu.

4.3. Biến động TFP theo ngành vùng và loại hình sở hữu

TFP biến động theo ngành, vùng và loại hình sở hữu. Nghiên cứu phân tích sự biến động này và xác định các yếu tố ảnh hưởng. Kết quả cho thấy sự khác biệt về TFP giữa các ngành, vùng và loại hình sở hữu, từ đó đưa ra các khuyến nghị chính sách phù hợp.

V. Giải Pháp Cải Thiện Năng Suất TFP Cho Doanh Nghiệp VN

Nghiên cứu chỉ ra một số hạn chế của tăng trưởng TFP và nguyên nhân. Đề xuất các giải pháp nhằm cải thiện TFP của doanh nghiệp từ phía doanh nghiệp và chính phủ. Các giải pháp từ phía doanh nghiệp bao gồm đổi mới công nghệ, cải tiến quản lý, nâng cao trình độ lao động. Các gợi ý chính sách cho chính phủ bao gồm hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, cải thiện môi trường kinh doanh, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Mục tiêu là tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp nâng cao TFP và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.

5.1. Hạn chế của tăng trưởng TFP và nguyên nhân

Tăng trưởng TFP ở Việt Nam còn nhiều hạn chế. Nguyên nhân chủ yếu là do trình độ công nghệ còn thấp, quản lý còn yếu kém, nguồn nhân lực chưa đáp ứng được yêu cầu. Bên cạnh đó, môi trường kinh doanh còn nhiều rào cản, gây khó khăn cho doanh nghiệp.

5.2. Giải pháp từ phía doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần chủ động đổi mới công nghệ, cải tiến quản lý, nâng cao trình độ lao động. Cần đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D), áp dụng các phương pháp quản lý tiên tiến, đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực. Đồng thời, cần xây dựng văn hóa doanh nghiệp sáng tạo và đổi mới.

5.3. Gợi ý chính sách cho chính phủ

Chính phủ cần hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, cải thiện môi trường kinh doanh, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Cần có chính sách khuyến khích đầu tư vào R&D, giảm thiểu các thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận vốn và công nghệ. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác quốc tế để học hỏi kinh nghiệm và thu hút đầu tư.

VI. Triển Vọng và Tương Lai Năng Suất TFP Tại Việt Nam

Nâng cao TFP là yếu tố then chốt để Việt Nam đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế bền vững. Việc thực hiện các giải pháp cải thiện TFP sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo ra nhiều sản phẩm và dịch vụ có giá trị gia tăng cao. Đồng thời, góp phần vào quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế, nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách và đưa ra các quyết định kinh doanh phù hợp.

6.1. Tầm quan trọng của TFP trong tăng trưởng bền vững

TFP là động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế bền vững. Nâng cao TFP giúp tăng sản lượng mà không cần tăng thêm các yếu tố đầu vào, từ đó giảm áp lực lên tài nguyên và môi trường. Tăng trưởng dựa trên TFP là tăng trưởng chất lượng và bền vững.

6.2. Cơ hội và thách thức trong nâng cao TFP

Việt Nam có nhiều cơ hội để nâng cao TFP, như hội nhập kinh tế quốc tế, tiếp cận công nghệ mới, nguồn nhân lực trẻ và năng động. Tuy nhiên, cũng có nhiều thách thức, như trình độ công nghệ còn thấp, quản lý còn yếu kém, môi trường kinh doanh còn nhiều rào cản. Vượt qua các thách thức này là điều kiện tiên quyết để tận dụng các cơ hội và nâng cao TFP.

6.3. Hướng nghiên cứu tiếp theo về TFP

Nghiên cứu về TFP cần được tiếp tục mở rộng và đi sâu hơn. Cần nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến TFP ở cấp độ ngành và doanh nghiệp, đánh giá hiệu quả của các chính sách hỗ trợ TFP, và xây dựng các mô hình dự báo TFP để phục vụ cho việc hoạch định chính sách và ra quyết định kinh doanh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ ƯỚC LƯỢNG NĂNG SUẤT TỔNG HỢP NHÂN TỐ 1. Một số khái niệm 1. Ngành công nghiệp chế biến chế tạo. Ngành công nghiệp là trụ cột quan trọng của nền kinh tế, trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo đóng vai trò chủ đạo, tạo ra giá trị gia tăng lớn nhất và quyết định đối với chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế.

Các ngành chế biến, chế tạo xây dựng nền tảng vật chất cho nền kinh tế, sản sinh ra những phát minh mới, công nghệ mới có vai trò quan trọng đối với tương lai kinh tế của đất nước. Theo Tổ chức phát triển công nghiệp của Liên hợp quốc (UNIDO), công nghiệp CBCT là những ngành tham gia vào việc biến đổi hàng hoá, nguyên liệu hoặc các chất liệu khác nhau thành những sản phẩm mới. Quá trình biến đổi này có thể là vật lý, hóa học hoặc cơ học để chế biến, sản xuất hàng hóa phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu. Đó là những hoạt động kinh tế với quy mô sản xuất lớn, được sự hỗ trợ mạnh mẽ của tiến bộ công nghệ, khoa học và kỹ thuật nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng được yêu cầu của quá trình phát triển.

Hệ thống ngành kinh tế quốc dân của Việt Nam (VISIC 2018) được ban hành theo Quyết định số 27/2018/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ dựa trên hệ thống phân ngành kinh tế quốc tế (ISIC Rev 4.0) để phân loại và giải thích rõ những hoạt động kinh tế gồm các ngành được xếp vào nhóm theo tính chất và đặc điểm giống nhau của hoạt động kinh tế đó. VSIC 2018 gồm có 5 cấp, được mã hóa bằng các chữ in hoa và các chữ số. Ngành cấp 1 gồm 21 ngành được mã hóa theo bảng chữ cái lần lượt từ A đến U. Ngành công nghiệp CBCT là ngành kinh tế cấp 1, được mã hóa bằng chữ C, bao gồm 24 ngành cấp 2; 71 ngành cấp 3; 137 ngành cấp 4; 175 ngành cấp 5.

Theo VSIC 2018, ngành chế biến, chế tạo gồm các hoạt động làm biến đổi về mặt vật lý, hoá học của vật liệu, chất liệu hoặc làm biến đổi các thành phần cấu thành của nó để tạo ra sản phẩm mới, mặc dù không phải là tiêu chí duy nhất để định nghĩa chế biến. Vật liệu, chất liệu, hoặc các thành phần biến đổi là nguyên liệu thô từ các sản phẩm nông nghiệp, lâm nghiệp, thuỷ sản, khai thác mỏ hoặc quặng cũng như các sản phẩm khác của hoạt động chế biến. Những thay đổi, đổi mới hoặc khôi phục lại hàng 4 hoá cũng được xem là hoạt động chế biến. Các đơn vị trong ngành chế biến này bao gồm nhà xưởng, nhà máy hoặc xưởng sản xuất sử dụng máy móc và thiết bị thủ công.

Các đơn vị chế biến sản phẩm bằng thủ công tại nhà bán ra thị trường, trong đó sản phẩm như may mặc, làm bánh cũng thuộc sản phẩm chế biến, chế tạo. Các đơn vị chế biến ở đây còn bao gồm các hoạt động xử lý vật liệu hoặc ký kết với các đơn vị chế biến khác 1. Năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) và các nhân tố tác động đến TFP Để phát triển, các quốc gia và vùng lãnh thổ phải có sự tăng trưởng về sản xuất (hay có thể gọi là đầu ra) của nền kinh tế theo thời gian. Những nghiên cứu kinh tế cổ điển cho thấy có hai nguồn chính của tăng trưởng kinh tế về đầu ra là tăng trưởng các yếu tố sản xuất (lao động và vốn đầu tư cho sản xuất) và hiệu quả (năng suất) đạt được cho phép nền kinh tế sản xuất ra nhiều hơn với cùng khối lượng đầu vào.

 Năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) Về năng suất tổng hợp nhân tố (Total factor productivity) thì có nhiều cách diễn giải khác nhau. Theo tác giả Trần Văn Thọ, trong tác phẩm "Công nghiệp hóa Việt Nam trong thời đại châu Á-Thái Bình Dương", thì cho rằng "phần còn lại (trong kết quả sản xuất tăng lên sau khi loại trừ phần đóng góp do yếu tố đầu tư thêm về lao động nhân công, tư bản, tài nguyên.) là hiệu quả tổng hợp không giải thích được bằng sự gia tăng của các yếu tố sản xuất và được xem là kết quả của các yếu tố liên quan đến hiệu suất. Nền kinh tế phát triển càng hiệu suất thì phần còn lại này càng lớn. Trong phương pháp tính toán về sự tăng trưởng, phần còn lại này được gọi là năng suất nhân tố tổng hợp (TFP)" (trích theo Trung tâm Thông tin Tư liệu, 2010).

Trong "Báo cáo nghiên cứu chỉ tiêu năng suất Việt Nam 2006-2007" của Trung tâm Năng suất Việt Nam, TFP "phản ánh sự đóng góp của các yếu tố vô hình như kiến thức- kinh nghiệm-kỹ năng lao động, cơ cấu lại nền kinh tế hay hàng hoá-dịch vụ, chấtlượng vốn đầu tư mà chủ yếu là chất lượng thiết bị công nghệ, kỹ năng quản lý. Tác động của nó không trực tiếp như năng suất bộ phận mà phải thông qua sự biến đổi của các yếu tố hữu hình, đặc biệt là lao động và vốn" (Trung tâm Năng suất Việt Nam, 2009). Nói cách khác, TFP phản ánh hiệu quả của các nguồn lực được sử dụng vào sản xuất, phản ánh hiệu quả do thay đổi công nghệ, trình độ tay nghề của công nhân, trình độ quản lý,… Nâng cao TFP tức là nâng cao hơn kết quả sản xuất 5 với cùng đầu vào. Theo nhiều nghiên cứu, tất cả các nhân tố tổng hợp như thể chế kinh tế, yếu tố thị trường, trình độ khoa học công nghệ, cơ chế quản lý, tài nguyên thiên nhiên, lợi thế so sánh,… đều có vai trò đối với tăng trưởng và phát triển.

Nói tóm lại, TFP là chỉ tiêu phản ánh kết quả sản xuất mang lại do nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và lao động nhờ vào tác động của nhân tố đổi mới công nghệ, hợp lý hoá sản xuất, cải tiến quản lý, nâng cao trình độ lao động. Theo đó chúng ta có thể chia kết quả sản xuất thành ba phần: (1) phần do vốn tạo ra; (2) phần do lao động tạo ra; và (3) phần do yếu tố tổng hợp tạo ra. Như vậy, không phải nhất thiết để tăng trưởng sản xuất phải tăng lao động hoặc tăng vốn mà có thể có kết quả sản xuất/đầu ra lớn hơn thông qua tối ưu hoá nguồn lao động và vốn, cải tiến quy trình công nghệ, cải tiến quy trình quản lý. Vì thế chỉ tiêu TFP là chỉ tiêu phản ảnh chất lượng tăng trưởng cũng như sự phát triển bền vững của nền kinh tế, là căn cứ để phân tích hiệu quả kinh tế vĩ mô, đánh giá sự tiến bộ KH&CN của mỗi ngành, mỗi địa phương, mỗi quốc gia.

 Các nhân tố tác động đến TFP TFP có thể thay đổi do một số nguyên nhân chủ yếu như thay đổi chất lượng nguồn nhân lực (có thể do phát triển giáo dục, đào tạo), thay đổi cơ cấu vốn, thay đổi công nghệ (do phát triển khoa học và công nghệ), phân bổ lại nguồn lực và trình độ quản lý. Chỉ tiêu Tốc độ tăng TFP phản ánh toàn diện về quá trình sản xuất. Chỉ có tang trưởng sản xuất nhờ vào tăng TFP mới là sự tăng trưởng có tính chất ổn định và bền vững. Chỉ tiêu Tốc độ tăng TFP cũng chính là sự phản ảnh sự tiến bộ KH&CN, thể hiện sự đổi mới quản lý, tổ chức sản xuất, đổi mới công nghệ, áp dụng tiến bộ KH&CN, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tham gia sản xuất.

Tốc độ tăng TFP phản ánh tốc độ tiến bộ khoa học công nghệ, là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh sự nhanh, chậm của tiến bộ khoa học công nghệ trong một thời gian nhất định. Chính vì thế chỉ tiêu tốc độ tăng TFP đã trở thành một chỉ tiêu quan trọng trong hệ thống chỉ tiêu kinh tế đang được nhiều nước và vùng lãnh thổ quan tâm nghiên cứu tính toán, áp dụng. Hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia của Việt Nam cũng đã đưa TFP thành một chỉ tiêu thống kê quốc gia và được giao cho Tổng cục Thống kê tính toán và công bố. Để góp phần tăng TFP, người ta thấy có những yếu tố quan trọng sau.

6 - Giáo dục và Đào tạo: Đầu tư vào nguồn nhân lực làm tăng năng lực cho lực lượng lao động. Nói một cách tổng quát, nguồn nhân lực nếu được đào tạo tốt hơn sẽ làm việc với năng suất cao hơn, tạo ra nhiều sản phẩm và dịch vụ có chất lượng cao hơn.Đây là một trong những lực lượng chủ đạo làm tăng TFP. - Cơ cấu vốn: Trong thị trường toàn cầu hiệu nay, sự cạnh tranh được dựa trên việc tạo ra những sản phẩm có chất lượng với giá cả hợp lý. Để có được lợi thế cạnh tranh, các ngành công nghiệp cần cải tiến và trang bị các quá trình sản xuất và công nghệ mới.

Đầu tư vào máy móc, thiết bị hiện đại sẽ giúp làm giảm chi phí sản xuất, làm tăng TFP - Tái cấu trúc kinh tế: Tái cấu trúc kinh tế là việc chuyển các nguồn lực từ các ngành và thành phần kinh tế có năng suất thấp sang ngành và thành phần kinh tế có năng suất cao. Việc phân bổ lại nguồn lực để có được ngành và thành phần kinh tế có năng suất cao hơn sẽ dẫn đến sử dụng có hiệu suất và hiệu quả các nguồn lực và dẫn đến tăng TFP; - Tăng nhu cầu: Việc tăng nhu cầu trong nước và quốc tế đối với sản phẩm và dịch vụ sẽ dẫn đến tỷ lệ sử dụng sản phẩm tiềm năng cao hơn. Từ đó kích thích sản xuất và sáng tạo; - Tiến bộ công nghệ: Điều này chỉ ra tính hiệu lực và việc sử dụng có hiệu quả công nghệ thích hợp, sự đổi mới, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, thái độ làm việc tích cực, hệ thống quản lý và tổ chức tốt; quản lý chuỗi cung ứng và sử dụng các phương pháp thực hành tốt. Với trình độ công nghệ cao, người lao động được khuyến khích và hệ thống quản lý hiệu quả, nền kinh tế sẽ có khả năng sản xuất ra sản phẩm và dịch vụ có giá trị gia tăng cao hơn.

Tính sáng tạo, sự đổi mới và tư duy năng suất sẽ định hướng sự tích tụ, phổ biến và sử dụng kiến thức nhằm tăng TFP và duy trì tính cạnh tranh. Trong kinh tế học, TFP là một biến số, nó giải thích cho những tác động đến tổng sản lượng đầu ra không gây ra bởi các yếu tố đầu vào.