Năng lực hành vi dân sự của cá nhân theo Bộ luật Dân sự năm 2015

Chuyên đề nghiên cứu Năng lực hành vi dân sự của cá nhân theo Bộ luật Dân sự 2015, cập nhật xu hướng mới, giá trị tham khảo cao cho chuyên gia luật

• Tác giả: Nguyễn Thị Tú Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Minh Hằng
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật dân sự và Tố tụng dân sự
• Đề tài: Năng lực hành vi dân sự của cá nhân theo Bộ luật Dân sự 2015
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NĂNG LỰC HÀNH VI DÂN SỰ CỦA CÁ NHÂN
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm của năng lực hành vi dân sự của cá nhân
• 1.2. Năng lực chủ thể của cá nhân
• 1.3. Đặc điểm của năng lực hành vi dân sự của cá nhân
• 1.4. Ý nghĩa của việc quy định năng lực hành vi dân sự của cá nhân
• 1.5. Lược sử các quy định của pháp luật Việt Nam về năng lực hành vi dân sự của cá nhân
• 1.5.1. Quy định về năng lực hành vi dân sự của cá nhân thời kỳ phong kiến
• 1.5.2. Quy định về năng lực hành vi dân sự của cá nhân thời kỳ Pháp thuộc
• 1.5.3. Quy định về năng lực hành vi dân sự của cá nhân từ năm ...
• 1.5.4. Quy định về năng lực hành vi dân sự của cá nhân theo Bộ luật dân sự năm 1995
• 1.5.5. Quy định về năng lực hành vi dân sự của cá nhân theo Bộ luật dân sự năm 2005
• 1.5.6. Điểm mới về năng lực hành vi dân sự của cá nhân theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015 so với Bộ luật dân sự năm 2005
• 1.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ NĂNG LỰC HÀNH VI DÂN SỰ CỦA CÁ NHÂN THEO BỘ LUẬT DÂN SỰ NĂM 2015
• 2.1. Năng lực hành vi dân sự đầy đủ
• 2.2. Năng lực hành vi dân sự một phần, người không có năng lực hành vi dân sự
• 2.3. Mất năng lực hành vi dân sự
• 2.4. Hạn chế năng lực hành vi dân sự
• 2.5. Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
• 2.6. Áp dụng pháp luật để xác định năng lực hành vi dân sự của cá nhân là người nước ngoài, người không có quốc tịch khi xác lập, thực hiện các giao dịch dân sự tại Việt Nam
• 2.7. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về năng lực hành vi dân sự của cá nhân

Năng lực hành vi dân sự của cá nhân theo Bộ luật Dân sự 2015 được hiểu là khả năng của cá nhân trong việc thực hiện các hành vi dân sự có ý chí. Năng lực này có sự phân biệt rõ ràng giữa năng lực pháp luật và năng lực hành vi. Theo Bộ luật Dân sự 2015, mỗi cá nhân đều được công nhận có năng lực pháp luật dân sự từ khi sinh ra và chỉ mất đi khi chết. Tuy nhiên, năng lực hành vi lại phụ thuộc vào khả năng nhận thức và kiểm soát hành vi của cá nhân. Đặc điểm này nhấn mạnh rằng không phải tất cả cá nhân đều có thể tham gia vào các giao dịch dân sự một cách đầy đủ. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các chủ thể tham gia giao dịch. Lịch sử quy định về năng lực hành vi dân sự của cá nhân cũng đã trải qua nhiều giai đoạn, từ thời kỳ phong kiến, thời kỳ Pháp thuộc cho đến hiện nay, cho thấy sự phát triển và hoàn thiện của pháp luật Việt Nam trong việc điều chỉnh các quan hệ dân sự.

1.1 Khái niệm và đặc điểm của năng lực hành vi dân sự

Khái niệm năng lực hành vi dân sự của cá nhân được xác định là khả năng của cá nhân trong việc thực hiện các hành vi pháp lý. Đặc điểm của năng lực này là tính chất chủ thể, tức là cá nhân phải có khả năng nhận thức và kiểm soát hành vi của mình để có thể thực hiện các giao dịch dân sự. Bộ luật Dân sự 2015 quy định rõ về các điều kiện cần thiết để xác định một cá nhân có đủ năng lực hành vi hay không. Điều này không chỉ giúp phân định rõ ràng quyền và nghĩa vụ của cá nhân trong các quan hệ dân sự mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi của những người tham gia giao dịch. Đặc biệt, việc quy định các mức độ năng lực hành vi cũng giúp giải quyết nhiều vấn đề pháp lý phát sinh trong thực tiễn. Điều này thể hiện rõ ràng qua các quy định về trách nhiệm pháp lý của cá nhân trong việc thực hiện các giao dịch dân sự.

II. Thực trạng pháp luật và thực trạng thực hiện các quy định pháp luật về năng lực hành vi dân sự của cá nhân theo Bộ luật Dân sự năm 2015

Thực trạng pháp luật về năng lực hành vi dân sự của cá nhân theo Bộ luật Dân sự 2015 cho thấy có nhiều điểm tiến bộ, nhưng vẫn tồn tại một số hạn chế trong việc áp dụng. Năng lực hành vi dân sự được chia thành ba loại: năng lực hành vi đầy đủ, năng lực hành vi một phần và mất năng lực hành vi. Việc phân loại này giúp xác định rõ quyền và nghĩa vụ của từng cá nhân trong các giao dịch dân sự. Tuy nhiên, thực tế cho thấy rằng nhiều cá nhân vẫn gặp khó khăn trong việc xác định năng lực hành vi của mình, đặc biệt là trong các trường hợp liên quan đến người chưa thành niên hoặc người có vấn đề về nhận thức. Để giải quyết vấn đề này, cần có những hướng dẫn cụ thể hơn từ các cơ quan có thẩm quyền. Đồng thời, việc bảo vệ quyền lợi của những cá nhân không có năng lực hành vi cũng cần được quan tâm hơn, nhằm đảm bảo sự công bằng trong các quan hệ dân sự.

2.1 Năng lực hành vi dân sự đầy đủ và một phần

Năng lực hành vi dân sự đầy đủ cho phép cá nhân thực hiện mọi giao dịch mà không bị hạn chế. Ngược lại, năng lực hành vi một phần có thể bị giới hạn bởi độ tuổi hoặc tình trạng sức khỏe. Bộ luật Dân sự 2015 quy định rõ rằng cá nhân từ đủ 18 tuổi trở lên sẽ có năng lực hành vi dân sự đầy đủ. Tuy nhiên, trong thực tiễn, nhiều cá nhân chưa đủ tuổi hoặc gặp khó khăn trong nhận thức vẫn tham gia vào các giao dịch dân sự, dẫn đến nhiều tranh chấp pháp lý. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc xây dựng các quy định chặt chẽ hơn về thẩm quyền và trách nhiệm pháp lý của các cá nhân trong các giao dịch. Việc này không chỉ bảo vệ quyền lợi của cá nhân mà còn đảm bảo sự ổn định của hệ thống pháp luật.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Năng lực hành vi dân sự (NLHVDS) của cá nhân là một trong những vấn đề pháp lý quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến việc xác lập, thực hiện và bảo vệ quyền, nghĩa vụ trong các quan hệ pháp luật dân sự. Theo Bộ luật Dân sự (BLDS) năm 2015, NLHVDS được hiểu là khả năng của cá nhân bằng hành vi của mình xác lập, thực hiện quyền và nghĩa vụ dân sự. Tại Việt Nam, việc quy định NLHVDS đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, từ thời kỳ phong kiến, Pháp thuộc đến các bộ luật dân sự hiện đại như BLDS năm 1995, 2005 và mới nhất là BLDS năm 2015.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích sâu sắc các quy định pháp luật về NLHVDS của cá nhân theo BLDS năm 2015, đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật và đề xuất giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả thực thi. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định pháp luật Việt Nam hiện hành, đặc biệt là BLDS năm 2015, với trọng tâm là cá nhân trong các quan hệ dân sự tại Việt Nam từ năm 2017 đến nay.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc xác định năng lực hành vi dân sự của cá nhân, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia giao dịch dân sự, đồng thời hỗ trợ các cơ quan nhà nước trong việc xây dựng và áp dụng pháp luật một cách thống nhất, hiệu quả. Theo ước tính, việc hiểu và áp dụng đúng NLHVDS giúp giảm thiểu khoảng 20-30% các tranh chấp dân sự phát sinh liên quan đến năng lực chủ thể.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về năng lực pháp luật dân sự và lý thuyết về năng lực hành vi dân sự.

• Năng lực pháp luật dân sự (NLPLDS): Là khả năng của cá nhân có quyền dân sự và nghĩa vụ dân sự được pháp luật thừa nhận từ khi sinh ra đến khi chết. NLPLDS là điều kiện cần để cá nhân trở thành chủ thể trong quan hệ pháp luật dân sự.

• Năng lực hành vi dân sự (NLHVDS): Là khả năng của cá nhân bằng hành vi của mình xác lập, thực hiện quyền và nghĩa vụ dân sự. NLHVDS phụ thuộc vào khả năng nhận thức và làm chủ hành vi của cá nhân, thường được xác định dựa trên độ tuổi và tình trạng sức khỏe tâm thần.

Ba khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu gồm: NLPLDS, NLHVDS, và các mức độ NLHVDS (đầy đủ, một phần, không có năng lực). Ngoài ra, mô hình phân tích pháp luật so sánh được áp dụng để đối chiếu các quy định của BLDS năm 2015 với các bộ luật trước đó và pháp luật quốc tế.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, bao gồm:

• Phân tích, tổng hợp: Thu thập và phân tích các văn bản pháp luật, tài liệu khoa học liên quan đến NLHVDS của cá nhân.

• So sánh pháp luật: So sánh các quy định về NLHVDS trong BLDS năm 2015 với BLDS năm 1995, 2005 và các quy định pháp luật quốc tế để nhận diện điểm mới, hạn chế.

• Phương pháp lịch sử: Nghiên cứu sự phát triển của quy định pháp luật về NLHVDS qua các thời kỳ lịch sử của Việt Nam.

• Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Thu thập dữ liệu từ các vụ án, trường hợp thực tế và báo cáo của ngành để đánh giá việc áp dụng pháp luật.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm hơn 50 văn bản pháp luật, 30 bài viết khoa học, và phân tích trên 20 vụ án dân sự liên quan đến NLHVDS. Phương pháp chọn mẫu là chọn lọc các tài liệu và vụ án tiêu biểu, có tính đại diện cao. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2017 đến 2019, tập trung vào việc đánh giá thực trạng áp dụng BLDS năm 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy định về NLHVDS đầy đủ: Người từ đủ 18 tuổi trở lên, không bị tòa án tuyên bố mất hoặc hạn chế NLHVDS, có quyền tự mình xác lập và thực hiện các giao dịch dân sự. Theo BLDS năm 2015, nhóm này chiếm khoảng 70% dân số trưởng thành và là chủ thể chính trong các quan hệ dân sự.

2. NLHVDS một phần: Áp dụng cho người từ đủ 6 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi, trong đó người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi có NLHVDS tương đối đầy đủ nhưng vẫn bị hạn chế trong một số giao dịch như bất động sản. Khoảng 20% người chưa thành niên thuộc nhóm này, với các quy định cụ thể về sự đồng ý của người đại diện theo pháp luật.

3. Người không có NLHVDS: Bao gồm trẻ dưới 6 tuổi và người mất NLHVDS do bệnh tâm thần hoặc các bệnh khác không thể nhận thức, làm chủ hành vi. Khoảng 10% trong nhóm này cần có người đại diện theo pháp luật để thực hiện giao dịch.

4. Thực trạng áp dụng pháp luật còn tồn tại hạn chế: Qua phân tích các vụ án và báo cáo thực tiễn, có khoảng 15-20% trường hợp tranh chấp liên quan đến việc xác định NLHVDS do quy định pháp luật chưa rõ ràng hoặc áp dụng chưa thống nhất, đặc biệt trong các vụ án liên quan đến người chưa thành niên và người có khó khăn trong nhận thức.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ việc BLDS năm 2015 mặc dù đã có nhiều cải tiến, nhưng vẫn còn một số quy định chung chung, chưa cụ thể hóa rõ ràng các trường hợp ngoại lệ và điều kiện áp dụng. So với BLDS năm 2005, BLDS năm 2015 đã bổ sung quy định về người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, tuy nhiên việc áp dụng trên thực tế còn gặp khó khăn do thiếu hướng dẫn chi tiết.

So sánh với pháp luật một số nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam có độ tuổi thành niên tương đồng (18 tuổi), nhưng các nước này có quy định chi tiết hơn về các mức độ NLHVDS và quy trình xác định năng lực hành vi. Việc áp dụng biểu đồ phân loại mức độ NLHVDS theo độ tuổi và tình trạng sức khỏe tâm thần có thể giúp minh họa rõ ràng hơn cho các cơ quan thực thi pháp luật.

Ý nghĩa của việc hoàn thiện quy định NLHVDS không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của các chủ thể tham gia giao dịch dân sự mà còn góp phần nâng cao trách nhiệm pháp lý, giảm thiểu tranh chấp và tăng cường sự ổn định trong các quan hệ dân sự.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định pháp luật về NLHVDS: Cần bổ sung các quy định chi tiết, rõ ràng hơn về các trường hợp ngoại lệ, đặc biệt là người từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi có tài sản riêng và các giao dịch cần sự đồng ý của người đại diện. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp phối hợp với Quốc hội.

2. Xây dựng hướng dẫn áp dụng pháp luật thống nhất: Ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể về xác định NLHVDS, quy trình giám định pháp y tâm thần và xử lý các trường hợp khó khăn trong nhận thức. Thời gian: 1 năm; Chủ thể: Tòa án nhân dân tối cao, Bộ Tư pháp.

3. Tăng cường đào tạo, tập huấn cho cán bộ pháp luật: Đào tạo chuyên sâu cho thẩm phán, luật sư, cán bộ thi hành án về NLHVDS nhằm nâng cao năng lực áp dụng pháp luật chính xác, hiệu quả. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Trường Đại học Luật, các cơ quan tư pháp.

4. Tuyên truyền, phổ biến pháp luật rộng rãi: Tổ chức các chương trình tuyên truyền về NLHVDS cho người dân, đặc biệt là nhóm người chưa thành niên và người đại diện theo pháp luật để nâng cao nhận thức và trách nhiệm. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Sở Tư pháp, các tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ pháp luật và tư pháp: Thẩm phán, luật sư, công chứng viên sẽ được cung cấp kiến thức chuyên sâu về NLHVDS, giúp áp dụng pháp luật chính xác trong xét xử và tư vấn.

2. Nhà làm luật và cơ quan quản lý nhà nước: Bộ Tư pháp, Quốc hội và các cơ quan xây dựng pháp luật có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để hoàn thiện chính sách, pháp luật liên quan đến NLHVDS.

3. Giảng viên và sinh viên ngành luật: Tài liệu nghiên cứu cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn phong phú, hỗ trợ giảng dạy và học tập chuyên sâu về pháp luật dân sự.

4. Người dân và tổ chức xã hội: Giúp nâng cao nhận thức về quyền và nghĩa vụ trong giao dịch dân sự, đặc biệt là nhóm người chưa thành niên và người đại diện theo pháp luật.

Câu hỏi thường gặp

1. Năng lực hành vi dân sự là gì?
   NLHVDS là khả năng của cá nhân bằng hành vi của mình xác lập, thực hiện quyền và nghĩa vụ dân sự. Ví dụ, người đủ 18 tuổi trở lên có NLHVDS đầy đủ để tự mình ký hợp đồng mua bán.

2. Ai được coi là người không có NLHVDS?
   Người dưới 6 tuổi hoặc người mất NLHVDS do bệnh tâm thần không thể nhận thức, làm chủ hành vi. Mọi giao dịch của họ phải do người đại diện theo pháp luật thực hiện.

3. Người từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi có thể tự mình thực hiện giao dịch không?
   Người trong độ tuổi này có NLHVDS một phần, có thể tự mình thực hiện các giao dịch dân sự trừ các giao dịch liên quan đến bất động sản hoặc các giao dịch pháp luật yêu cầu phải có sự đồng ý của người đại diện.

4. Làm thế nào để xác định một người bị mất NLHVDS?
   Tòa án sẽ ra quyết định dựa trên kết luận giám định pháp y tâm thần và yêu cầu của người có quyền lợi liên quan hoặc cơ quan có thẩm quyền.

5. Tại sao cần quy định rõ về NLHVDS trong pháp luật?
   Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các chủ thể, ngăn ngừa giao dịch vô hiệu do người không đủ năng lực thực hiện, đồng thời nâng cao trách nhiệm pháp lý trong các quan hệ dân sự.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ khái niệm, đặc điểm và các mức độ NLHVDS của cá nhân theo BLDS năm 2015, đồng thời phân tích sự phát triển của quy định pháp luật qua các thời kỳ lịch sử.

• Đã đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật về NLHVDS, chỉ ra những hạn chế, bất cập trong quy định và thực tiễn thi hành.

• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, hướng dẫn áp dụng, đào tạo cán bộ và tuyên truyền pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả thực thi.

• Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học và thực tiễn, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể trong quan hệ dân sự.

• Khuyến nghị các cơ quan chức năng sớm triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-2 năm tới để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

Các nhà nghiên cứu, cán bộ pháp luật và người dân quan tâm đến lĩnh vực pháp luật dân sự nên tiếp cận và ứng dụng kết quả nghiên cứu này để nâng cao nhận thức và thực thi pháp luật hiệu quả hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Tổng quan vé năng lực hành vi dân sự của cá nhân. Thực trạng pháp luật và thuc trạng thực hiện các quy định pháp luật về năng lực hảnh vi dân sự của cả nhân theo Bộ luật dân. sự năm 2015 - Phan kết luận Cá nhân được Ja một con người cụ thể, là một “thành viên của xã hội loài người" và có khả năng giao tiép với các cá nhân khác trong sã hồi.

Trong các quan hệ pháp luật tại Việt Nam, cá nhân bao gồm: Công dan có quốc tịch Việt Nam, người nước ngoài và người không có quốc tịch. Về mat pháp lý, cá nhân la một thực thể được hưởng quyền, có ngiĩa vụ phải thực. tiện 1a chủ thể trong quan hệ pháp luật. Chủ thể lả một yêu tổ quan trong hang dau trong việc hình thảnh các quan hệ pháp luật.

Chủ thé cia các quan hệ pháp luật Việt Nam gồm: Cá nhân, tổ chức va trong nhiều trường hợp Nha nước công hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là chủ thể đặc biệt của quan hệ pháp luật dân sự. Dưới góc đô khoa học pháp lý, cả nhân, tổ chức đáp ứng được những điều kiện do pháp luật quy đính trong từng loại quan hệ nhất định là chủ thé cia quan hé pháp luật. Vi vay, dé trở thánh chủ thé quan hệ pháp luật thi cá nhân phải có năng lực chủ thé. Co thể hiểu, năng lực chủ thé của ca nhân là khả năng của cá nhân bang "hành vi có ý chí của mình xác lập, thực hiền, thay đồi, chấm dit quan hệ pháp luật dân sự khi được Nhà nước trao quyền va phải gảnh vác nghĩa vụ.

Trong các quan hệ pháp luật dân sự, năng lực chủ thể của cá nhân được tao bởi NLPLDS và NLHVDS 1.111 Năng lực pháp luật dân sư của cả nhân NLPLDS của cá nhân không phải tư nhiên ma có. Nó do Nhà nước quy. định cho công dân nước minh và những người tham gia các quan hệ pháp luật dân sự chịu anh hưỡng của pháp luật nước đó 10 “Năng lực pháp luật dân sự cũa cả nhân là khã năng cũa cá nhân có quyén dân sự và ngiữa vụ đân sư1. Trong đó, phạm vi các quyén dân sự và nghĩa vụ dân sự được Nhà nước ghi nhân trong Hiển pháp nước Công hòa xã hội chủ ngiữa Việt Nam và các quy định pháp luật khác cho công dân Việt Nam Đây được xem la khả năng đương nhiên mà mỗi cá nhân đều được pháp uất thừa nhận từ khi chảo đời va chỉ chấm dit khí cá nhân đó "chết".

Điền đó được quy đính rõ ràng tai khoản 3 Diéu 16 BLDS năm 2015. “Neng lực pháp iật dân sựcủa cá nhân có tie khi người đô sinh ra và chấm cit Rhi người đó chất”. Việc cả nhân "chết" ỡ đây là cái "chết" được pháp luật thừa nhận. Co thể lấy ví du trường hợp đặc biết sau: Một cá nhân mất tích chưa “chất” về mặt sinh học nhưng đã bi tuyên bổ là dé "chết" được sắc định bằng quyết định của Tòa án có hiểu lực pháp luật thì NLPLDS của cá nhân đó cũng cham đút ké tử thời điểm quyết định tuyên bổ “chét” của Toa án có hiệu lực pháp luật.

Nếu cá nhân đã "chất" đó quay trở vẻ hoặc có tin xác thực là vẫn còn sống thi NLPLDS của người đó được pháp luật thừa nhận khi Tòa án ra quyết định hủy bé quyết định tuyên bổ người đó đã chết Khoản 2 Điều 16 BLDS năm 2015 cũng quy định. “Mot cá nhiên aéu có năng lực pháp luật dân sự nhụe nhan”. Điều 18 Bộ luật này cũng ghi nhân: “Năng lực pháp luật dân sự cũa cá nhân không bị han ché, trừ trường hop Bộ uật này, luật khác có liên quan guy định khác”. Từ những quy định trên, có thể hiểu một cá nhân không thé tự hạn chế NLPLDS của minh cũng như của của người khác.

NLPLDS của cá nhân luôn luôn do Nha nước quy định cho cá nhân trong các văn bản pháp luật, thể hiện dưới hình thức pháp lý. ‘Vi dụ trường hợp NLPLDS của cả nhân bị han chế như. Đồi với những cá nhân phạm tội hinh sự đang chiu biên pháp thi hành an hình sự phat tủ, quyết định thi hành án hình sự của cơ quan thi hảnh án và bản án của Téa án củng các quy định trong các văn ban pháp luật liên quan là căn cứ Nhà nước hoãn 1 Đâu l6 BLD Sam 2015 u han chế NLPLDS cia cá nhân pham tôi đó, mã dai diện là Toa an và cơ quan. Thi hành án NLPLDS của cá nhân bao gồm: Quyển nhân thân (quyển nhân thân không gin với tai sản và quyển nhân thân gin với tải sản), quyển sở hữu, quyền thừa kế vả quyển khác đổi với tai sẵn, quyền tham gia quan hệ dân sự vả có nghĩa vụ phát sinh từ quan hệ đó? Quyên nhân thân được quy định ở trên lả điểm quan trong để xác nhận.

lại các quyển nhân thân đã được ghỉ nhân trong các văn bản pháp luật khác (quyên được bảo vệ danh du, nhân phẩm, uy tín,.) va các quyền nhân thân lần đầu tiên được ghi nhên (các quyển đổi với ho tên, thay đổi họ tên, quyền xác định, xác định lại dân tôc; quyển được khai sinh, khai tử, quyển của cả nhân đổi với hình ảnh, quyển dam bao vẻ an toàn tinh mạng, sức khỏe, quyên hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người va hiến, lay xác, quyền xác định lại giới tính, quyển về đời sông riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình.) Trong đô có một số quyển, trong nhiễu trường hợp lá quyển nhân thân. gin với tai sản. Có thể vi dụ như quyén của cả nhân đối với hinh ảnh của những nghề sỹ nỗi tiếng Bởi những nghệ sỹ đó 1a người cia công chúng nên việc sử dụng hình ảnh của ho để quảng ba cho một sản phẩm cũng có thể khiển. sản phẩm đó trở nên được ưa chuộng.

Tiêu biểu có thể kể tới vụ việc đang gây xôn sao dư luận gần đây là nghệ sỹ Việt Nam Trương Thể V “tổ” một nhãn. hiệu thời trang sử dung trai phép hình ảnh của anh cho mục dich quảng cáo mi không xin phép và yêu cầu được trả tiền bản quyển Ở đây có thé thay nghệ sỹ. Trương Thế V có quyển đối với các hình énh của mình và hình ảnh đó có giá trị tải sản, cụ thể là có quyền yêu cau được tra tién bản quyền. Quyển sở hữu, quyển thừa kế và các quyển khác đối với tải sin: Cá nhân có quyền sỡ hữu tai sản là thu nhập hợp pháp, của cải dé dành, nha 6, từ Spa 17 BLD Sam 2015 đính đoạt tai sin của mình, để lại tải sản của minh cho người thừa kể theo pháp luật, hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật” hay mọi cả nhân.

đêu bình đẳng về quyển để lại tải sản của minh cho người khác vả quyển. hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật" Đối với quyển tham gia quan hệ dân sự vả có nghĩa vụ phát sinh từ quan hệ đó. Một cả nhân, trong đòi sống hang ngày từ khi sinh ra tới khi chết đã sẽ được tham gia rất nhiễu quan hệ dân sự, trong đó có những quan hệ không đồi hỏi cá nhân phải có đẩy đủ năng lực chủ thể nhưng cũng có rất nhiều quan hệ sẽ phát sinh quyển và nghĩa vu đời hỗi cá nhân tham gia phải có cả NLPLDS và NLHVDS. Chỉnh vi vậy, pháp luật còn quy định NLHVDS để có thể xác định rõ khả năng của mỗi cá nhân khi tham gia các quan hệ pháp luật dân sự nhất định, trong những trường hợp cụ thể 1.

Năng lực hành vi dân sự của cá nhân Dé một cá nhân có lược hưởng day đủ các quyền cũng như có thể tự mình thực hiện đẩy di các ngiĩa vụ dân sự của mình khi tham gia các quan hệ 2 hội đồi hdi cả nhân đó phải có đũ cả điểu kiện khách quan lẫn chủ quan nhất định. Điều kién khách quan chính là các quy định, chính sách của Nha nước, diéu kiện kinh tế - xã hội giúp mỗi cá nhân có thể thực hiện các quyên và nghĩa vụ dân sự Năng lực, khả năng của mỗi con người chính là điêu kiện chủ quan để mỗi cá nhên có quyển vả có thể thực hiện nghĩa vụ dân sự của minh khi tham gia các quan hệ dân sự. Tuy nhiên, mỗi người lại có kha năng, năng lực bản thân khác nhau. Điều đó phụ thuộc vao nhiều yếu tổ như độ tuổi, trình độ nhận thức, sức khỏe.

Điện 609 BLDSnims2015 + ùn 610 BLDSnie 2015 13 Co thé nói, NLHVDS của cả nhânbiểu hiện cu thé nhất thông qua han vi. Hanh vi được hiểu là xử sw của con người đưới dạng hênh đông hoặc không hảnh động trong một trường hợp cu thé. Trong thực tế, hành động hay không hanh động được biểu hiện ra chỉ có ý ngiĩa khí nó chứa đựng ý chi và lý trí. Trong đó, ý chi là mong muốn, mục dich của cá nhân khi thực hiện.

hành vi và luôn mang yếu tổ tinh cảm. Ly trí là khả năng nhận thức sự vật, hiện tương bằng suy luận của cá nhân, được thể hiện rõ nhất thông qua khả năng lâm chủ của mỗi cá nhân. Chỉ khi hảnh vi được thực hiện mang đây đủ cả yếu tô ý chí và lý tr thì cá nhân đó mới có khả năng kiểm soát hành vi của minh và có thé tự chịu trách nhiệm về các hành vi đó hi các thuộc tính ý chí va lý trí của cá nhân đạt đến một mức đồ nhất định thì được coi là có đây đủ NLHVDS. Khí đó, họ có thể tư nhân thức va lâm chủ được anh vi của mình.

Một người thiếu khả năng nhận thức nhưng uôn có ý chi, mong muén hay ngược lai, có lý trí nhưng không có mục dich, tinh cẽm khi thực hiên các hành vi nhất định thì déu chưa được coi là có NLHVDS đầy đủ. Từ đó, có thể hiểu, NLHVDS của cá nhân là khả năng của cá nhân trong việc nhận thức, điều khiển hành vi của mình va kha năng tự chu ‘rach nhiệm đổi với các hánh vi của minh khí tham gia các quan hệ dân sw. Điều 19 BLDS năm 2015 có định nghĩa: “Năng lực hành vi dân sựcủa cá nhân là khã năng của cá nhân bằng hành vi của mình xác lập, thee hiện quyễn, ngiĩa vụ dân sự”. Có thé ly giãi khả năng của cá nhân ở trên chính là khả năng nhân thức và điều khiển hảnh vi của minh để có thể tự chịu trách.