Chương I của Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 thì: - ĐTQM là đấu thầu được thực hiện thông qua việc sử dụng mạng đấu thầu quốc gia. - Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia là hệ thống CNTT do cơ quan QLNN về hoạt động đấu thầu xây dựng và quản lý nhằm mục đích thống nhất quản lý thông tin về đấu thầu và thực hiện ĐTQM. - Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia được xây dựng nhằm tang cường tính hiệu quả và minh bạch trong mua sắm chính phủ thông qua việc áp dụng đấu thầu điện tử cho tất cả các cơ quan chính phủ của Việt Nam. - Các bên tham gia ĐTQM khi thực hiện mọi công việc đấu thầu: đăng tải thông báo mời thầu, phát hành hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu, và thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu đều được thực hiện thông qua Internet.
Cụ thể, hệ thống ĐTQM tại địa chỉ http://muasamcong.vn do Trung tâm ĐTQM quốc gia phát triển, vận hành và quản lý. - Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia là một Cổng thông tin điện tử, mà qua đó Bên mời thầu thực hiện các hoạt động liên quan đến đầu thầu như đăng tải kế hoạch lựa chọn nhà thầu, phát hành thông báo mời thầu, phát hành hồ sơ mời thầu/hồ sơ yêu cầu/hồ sơ mời chào hàng, gửi và nhận trả lời các yêu cầu làm rõ hồ sơ dự thầu, nhận và mở hồ sơ dự thầu/hồ sơ đề xuất/bản chào giá, công khai thông tin kết quả lựa chọn nhà thầu và truy cập hệ thống quản lý thông tin về đấu thầu với các báo cáo tình hình thực hiện công tác đấu thầu theo các chỉ số quan trọng. Nhà thầu có thể nộp hồ sơ dự thầu/hồ sơ đề xuất/báo giá, gửi và nhận trả lời các yêu cầu làm rõ hồ sơ mời thầu, nhận và phúc đáp các yêu cầu của bên mời thầu/chủ đầu tư liên quan đến gói thầu và gửi kiến nghị lên Bên mời thầu/chủ đầu tư. - Mọi dữ liệu trong đấu thầu đều được xác thực và bảo mật và quản lý chặt chẽ theo đúng quy định của Nhà nước.
Vai trò và ý nghĩa đấu thầu qua mạng Trong bất kì nền kinh tế nào, đấu thầu luôn là phương thức hữu hiệu nhất để chủ đầu tư có thể chọn được những nhà thầu có khả khăng tốt nhất và đưa ra mức giá hợp lý nhất. Thực tế chỉ ra rằng, đấu thầu thông thường ngày càng bộc lộ những hạn chế khó khắc phục. Chi phí thực hiện cao, sự lách luật của các bên… đang là những điều cản trở mục tiêu của hoạt động đấu thầu. Trong bối cảnh đó, đầu thầu qua mạng là phương pháp tốt nhất để hạn chế những nhược điểm trên.
ĐTQM ngày càng được phát triển và ứng dụng rộng rãi và sẽ trở thành hình thức giao dịch cơ bản trong thế kỉ 21. Việc áp dụng ĐTQM giúp cho doanh nghiệp 6 nâng cao năng lực cạnh tranh, tiết kiệm chi phí và nhanh chóng hội nhập với kinh tế toàn cầu. Tham gia ĐTQM không chỉ là các doanh nghiệp và người dân, mà Chính phủ là một chủ thể tích cực tham gia ứng dụng ĐTQM. Ngoài việc tạo lập ra môi trường, quản lý việc thực hiện ĐTQM Chính phủ còn là chủ đầu tư lớn của thị trường ĐTQM.
CNTT ngày càng phát triển mạnh mẽ trên thế giới, Việt Nam cũng không đứng ngoài sự phát triển đó. Việc ứng dụng công nghệ hiện đại trong công việc, trong quản lý, trong kinh doanh ngày càng trể nên dễ dàng, đơn giản và thuận tiện. Với những lợi ích thiết thực của ứng dụng CNTT mạng lại, nhiều quốc gia trên thế giới áp dụng ĐTQM như là một công cụ để nâng cao hiệu quả của hệ thống mua sắm công. Trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của CNTT và thương mại điện tử thì việc nghiên cứu và phát triển ĐTQM – một phương thức hiện đại được nhiều quốc gia trên thế giới áp dụng – để thay thế phương thức đấu thầu truyền thống là một hướng đi đúng đắn của Việt Nam, giúp Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới.
❖ Vai trò của đấu thầu qua mạng Đấu thầu thầu mang lại lợi ích cho nền kinh tế - xã hội: - Đấu thầu là một công cụ quan trọng giúp cho chính phủ quản lý chi tiêu, sử dụng hiệu quả nguồn vốn của Nhà nước, giúp các cơ quan quản lý có điều kiện xem xét, quản lý và đánh giá một cách minh bạch các khoản chi tiêu do quá trình đấu thầu phải tuân thủ các quy trình chặt chẽ với sự tham gia của nhiều bên. - Thúc đẩy tiến trình đổi mới nền kinh tế từ cơ chế tập trung bao cấp, cơ chế “xin-cho” sang cơ chế cạnh tranh, thực hành tiết kiệm chống lãng phí, chống lại các hành vi gian lận, tham nhũng và lãng phí trong việc chi tiêu các nguồn tiền của Nhà nước, góp phần làm lành mạnh hóa các quan hệ xã hội. - Phát triển các ngành sản xuất theo hướng chuyên môn hoá sâu và hợp tác hoá rộng, kích thích thị trường trong nước phát triển chống được sự độc quyền. - Thúc đẩy chuyển giao công nghệ, chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm giữa các tổ chức, các quốc gia trên thế giới.
Đấu thầu mang lại lợi ích cho bên mời thầu và bên dự thầu: - Tạo môi trường minh bạch trong kinh doanh để các bên thu thập được nhiều thông tin như cách sử dụng sản phẩm hiệu quả, những sản phẩm có thể thay thế với sản phẩm cần mua thông qua các bản chào hàng, hay hồ sơ dự thầu, hồ sơ đáp ứng, hồ sơ đề xuất. Điều này tạo cơ hội để bên mời thầu phát hiện và có thể sử 7 dụng sản phẩm mới. Trong xây lắp, đôi khi nhờ đấu thầu, chủ đầu tư được hưởng dịch vụ tư vấn miễn phí về thiết kế ý tưởng. - Tạo điều kiện cho bên mời thầu phát hiện và tiếp cận được với những người cung cấp mới, tìm được những nhà cung cấp tiềm năng mới tốt hơn những đối tác truyền thống.
Đôi khi họ cung cấp sản phẩm tốt hơn, với mức giá hợp lý hơn, giúp chủ đầu tư tiết kiệm chi phí mua sắm hàng hóa, dịch vụ. - Làm tăng uy tín của bên mời thầu, bên dự thầu trong môi trường kinh doanh. Nếu thực hiện đấu thầu một cách nghiêm túc thì bên mời thầu sẽ tạo được sự tin tưởng đối với nhà thầu và do đó nhà thầu cũng sẽ tham gia một cách nghiêm túc. ❖ Ý nghĩa của đấu thầu qua mạng Sự quản lý chặt chẽ, minh bạch của nhà nước trong hoạt động ĐTQM giúp đảm bảo mục tiêu chính trị - xã hội.
Nguồn gốc ngân quỹ của mua sắm công chính là từ ngân sách, hay nói cách khác là các khoản đóng góp của nhân dân. ĐTQM không chỉ giúp đảm bảo hiệu quả kinh tế trong sử dụng ngân sách, mà còn giúp tăng cường lòng tin của nhân dân đối với chi tiêu của Chính phủ. Nguyên tắc của đấu thầu là công khai, minh bạch nên nhân dân có thể kiểm tra, giám sát quy trình mua sắm công, tránh tình trạng tham nhũng, thông thầu trong hoạt động mua sắm công. Quyền tự do thương mại ngày càng được khẳng định khi đấu thầu trở thành hình thức mua sắm chủ yếu của Chính phủ.
Những nhà thầu có đủ năng lực thì có quyền tham gia đấu thầu mà không bị hạn chế bởi bất cứ tổ chức, cá nhân nào. Các hồ sơ dự thầu được đánh giá trên một mặt bằng, trong những hồ sơ dự thầu đáp ứng đủ điều kiện kỹ thuật, hồ sơ nào có giá thấp nhất sẽ được lựa chọn. ĐTQM giúp đảm bảo tối đa hiệu quả kinh tế trong việc mua sắm công. Tính hiệu quả trong mua sắm được thể hiện ở việc mua sắm hang hoá, dịch vụ phù hợp với giá rẻ nhất.
Thực tế cho thấy đấu thầu rộng rãi chính là hình thức mua sắm được hàng hoá, dịch vụ với giá thấp nhất nhưng đem lại giá trị sử dụng cao. Nhờ có ĐTQM, những sản phẩm có chất lượng cao, đem lại hiệu quả kinh tế cho nhà nước, thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển kinh tế quốc gia được mua sắm với mức giá hợp lý.Những hang hoá, dịch vụ này góp phần tạo nên hạ tầng kỹ thuật, công nghệ tiên tiến, hiện đại, xây dựng tư duy mới theo mục tiêu công nghiệp hoá, hiện đại hoá nền kinh tế đất nước. ĐTQM đảm bảo sự cạnh tranh lành mạnh và công bằng giữa các nhà cung cấp hàng hóa, dịch vụ trên thị trường. Thông qua ĐTQM, thị trường cạnh tranh bình đẳng với tất cả các doanh nghiệp.
ĐTQM được triển khai rộng rãi sẽ tạo điều kiện cho các nhà thầu trong nước có khả năng trình độ chuyên môn, nguồn nhân 8 lực có tay nghề cao tham gia vào thị trường cạnh tranh lành mạnh, giúp các doanh nghiệp có cơ hội hội nhập với khu vực và trên thế giới. ĐTQM góp phần kiểm soát chi tiêu trong lĩnh vực mua sắm, chi tiêu công. Thông qua ĐTQM, việc chi tiêu, sử dụng ngân sách Nhà nước trong mua sắm công sẽ được xem xét, đánh giá, quản lý minh bạch do phải tuân thủ các quy trình chặt chẽ, với sự tham gia của nhiều bên, thúc đẩy tiến trình đổi mới nền kinh tế, chuyển từ cơ chế “xin – cho” sang cơ chế cạnh tranh lành mạnh, cải cách, đơn giản hoá thủ tục hành chính. Bên cạnh đó, hệ thống văn bản pháp luật về ĐTQM giúp Chính phủ quản lý chi tiêu, sử dụng ngân sách một cách có hiệu quả, chống thất thoát, lãng phí.
Đặc điểm của đấu thầu và đấu thầu qua mạng Đặc điểm của đấu thầu ❖ Tính chất của đấu thầu - Đấu thầu là hoạt động thương mại. Hoạt động thương mại là hoạt động nhằm mục đích sinh lợi, bao gồm mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ, đầu tư, xúc tiến thương mại và các hoạt động nhằm mục đích sinh lợi khác. Trong đó, đấu thầu nằm trong các hoạt động nhằm mục đích sinh lời khác. Sở dĩ, pháp luật coi đấu thầu là hoạt động thương mại vì nó có các dấu hiệu cơ bản của một hoạt động thương mại về chủ thể, mục đích của hoạt động, đối tượng hay quyền và nghĩa vụ các bên.
- Đối tượng của hoạt động đấu thầu hàng hóa, dịch vụ là các loại hàng hóa thương mại được phép lưu thông trên thị trường và dịch vụ thương mại được phép thực hiện theo quy định pháp luật. - Đấu thầu là một giai đoạn tiền hợp đồng. Hoạt động đấu thầu luôn gắn liền với hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ.