Luận văn thạc sĩ về nâng cao khả năng tiếp cận tài chính vi mô cho người nghèo tại Trà Vinh

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu nâng cao khả năng tiếp cận nguồn tài chính vi mô cho người nghèo trên địa bàn tỉnh trà vinh, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Nguyễn Thị Cẩm Loan
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Hữu Phước
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Nâng Cao Khả Năng Tiếp Cận Tài Chính Vi Mô Cho Người Nghèo Tại Trà Vinh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Giới thiệu về tài chính vi mô và người nghèo

Tài chính vi mô là một công cụ quan trọng giúp người nghèo tiếp cận nguồn vốn cần thiết để phát triển kinh tế. Người nghèo thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ tài chính chính thức do thiếu tài sản thế chấp và thông tin. Tài chính vi mô cung cấp các khoản vay nhỏ, giúp họ khởi nghiệp và cải thiện thu nhập. Theo nghiên cứu, tài chính vi mô không chỉ giúp giảm nghèo mà còn nâng cao vị thế kinh tế - xã hội cho người nghèo. Việc phát triển tài chính vi mô tại Trà Vinh có thể tạo ra cơ hội cho nhiều hộ gia đình thoát nghèo và cải thiện đời sống.

1.1. Đặc điểm của người nghèo tại Trà Vinh

Người nghèo tại Trà Vinh chủ yếu là nông dân, họ thường thiếu kiến thức và kỹ năng cần thiết để phát triển sản xuất. Khả năng tiếp cận tài chính của họ còn hạn chế do các tổ chức tài chính chưa đáp ứng được nhu cầu. Hơn nữa, tỷ lệ hộ nghèo ở Trà Vinh vẫn còn cao, đặc biệt là ở các vùng sâu, vùng xa. Việc thiếu thông tin và hiểu biết về tài chính vi mô khiến họ không thể tận dụng các dịch vụ tài chính có sẵn.

1.2. Vai trò của tài chính vi mô trong phát triển kinh tế

Tài chính vi mô đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ người nghèo khởi nghiệp và phát triển kinh tế. Các tổ chức tài chính vi mô cung cấp các khoản vay nhỏ, giúp họ có thể đầu tư vào sản xuất hoặc kinh doanh. Điều này không chỉ giúp cải thiện thu nhập mà còn tạo ra việc làm cho nhiều người khác. Tài chính vi mô cũng giúp giảm thiểu rủi ro tài chính cho người nghèo, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm tỷ lệ nghèo đói.

II. Thực trạng tiếp cận tài chính vi mô tại Trà Vinh

Thực trạng tiếp cận tài chính vi mô của người nghèo tại Trà Vinh cho thấy nhiều khó khăn. Mặc dù có sự hiện diện của các tổ chức tài chính vi mô, nhưng không phải tất cả người nghèo đều có thể tiếp cận. Các yếu tố như thủ tục phức tạp, lãi suất cao và thiếu thông tin đã cản trở khả năng tiếp cận. Nhiều hộ gia đình vẫn phải dựa vào các nguồn tài chính không chính thức, dẫn đến rủi ro cao và nợ nần chồng chất. Cần có các giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình này.

2.1. Các tổ chức tài chính vi mô tại Trà Vinh

Tại Trà Vinh, có nhiều tổ chức tài chính vi mô hoạt động nhằm hỗ trợ người nghèo. Ngân hàng chính sách xã hội và các tổ chức phi chính phủ đã cung cấp các khoản vay nhỏ cho hộ nghèo. Tuy nhiên, sự tham gia của người nghèo vào các chương trình này vẫn còn hạn chế. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chức để nâng cao hiệu quả hoạt động và mở rộng khả năng tiếp cận cho người nghèo.

2.2. Đánh giá thực trạng tiếp cận tài chính vi mô

Đánh giá thực trạng cho thấy rằng người nghèo tại Trà Vinh vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận tài chính vi mô. Mặc dù có sự gia tăng trong số lượng khách hàng, nhưng tỷ lệ nợ quá hạn vẫn cao. Điều này cho thấy cần có các biện pháp cải thiện quy trình cho vay và hỗ trợ người nghèo trong việc quản lý tài chính cá nhân. Việc nâng cao nhận thức về tài chính vi mô cũng là một yếu tố quan trọng để giúp họ tận dụng tốt hơn các dịch vụ tài chính.

III. Giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận tài chính vi mô

Để nâng cao khả năng tiếp cận tài chính vi mô cho người nghèo tại Trà Vinh, cần có các giải pháp đồng bộ. Trước hết, cần điều chỉnh khung pháp lý để tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức tài chính vi mô hoạt động. Thứ hai, cần xây dựng các chương trình đào tạo về quản lý tài chính cho người nghèo. Cuối cùng, cần tăng cường truyền thông để nâng cao nhận thức về tài chính vi mô và các dịch vụ tài chính có sẵn.

3.1. Điều chỉnh khung pháp lý

Điều chỉnh khung pháp lý là cần thiết để tạo điều kiện cho các tổ chức tài chính vi mô hoạt động hiệu quả hơn. Cần có các chính sách ưu đãi cho các tổ chức này để họ có thể cung cấp dịch vụ với lãi suất hợp lý cho người nghèo. Việc này sẽ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho người nghèo và khuyến khích họ tham gia vào các hoạt động sản xuất kinh doanh.

3.2. Đào tạo và nâng cao nhận thức

Đào tạo về quản lý tài chính cho người nghèo là một giải pháp quan trọng. Các chương trình đào tạo cần tập trung vào việc giúp họ hiểu rõ về cách sử dụng các dịch vụ tài chính, từ đó nâng cao khả năng quản lý tài chính cá nhân. Bên cạnh đó, cần có các chiến dịch truyền thông để nâng cao nhận thức về tài chính vi mô, giúp người nghèo nhận biết được các cơ hội và dịch vụ tài chính có sẵn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tại Việt Nam, người nghèo chủ yếu là nông dân với thu nhập thấp, năng suất lao động thấp và thiếu vốn đầu tư phát triển. Theo chuẩn nghèo giai đoạn 2006-2010, người nghèo ở nông thôn có thu nhập dưới 200 nghìn đồng/tháng, thành thị dưới 260 nghìn đồng/tháng. Chuẩn nghèo mới giai đoạn 2011-2015 được đề xuất là 350 nghìn đồng/người/tháng ở nông thôn và 450 nghìn đồng/người/tháng ở thành thị. Người nghèo dễ bị tổn thương trước các cú sốc như ốm đau, thiên tai do thiếu các dịch vụ tài chính hữu hiệu. Tài chính vi mô (TCVM) được xem là công cụ quan trọng giúp người nghèo tiếp cận vốn vay nhỏ, cải thiện thu nhập và giảm nghèo bền vững.

Nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng khả năng tiếp cận nguồn tài chính vi mô của người nghèo trên địa bàn tỉnh Trà Vinh giai đoạn 2007-2009, đánh giá các chỉ tiêu về độ rộng và độ sâu tiếp cận tài chính vi mô, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn này. Tỉnh Trà Vinh có tỷ lệ hộ nghèo còn khá cao, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, nơi người nghèo gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi do thủ tục phức tạp, lãi suất cao và yêu cầu thế chấp tài sản.

Việc nâng cao khả năng tiếp cận tài chính vi mô cho người nghèo tại Trà Vinh không chỉ góp phần giảm tỷ lệ nghèo mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, cải thiện chất lượng cuộc sống và tăng cường bình đẳng giới. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc hỗ trợ chính sách phát triển tài chính vi mô, góp phần thực hiện các mục tiêu quốc gia về xóa đói giảm nghèo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình tài chính vi mô, bao gồm:

• Khái niệm tài chính vi mô: Dịch vụ tài chính nhỏ lẻ như tín dụng, tiết kiệm, bảo hiểm được cung cấp cho người nghèo và hộ thu nhập thấp nhằm nâng cao khả năng tự lực và phát triển kinh tế gia đình.

• Mô hình tiếp cận tài chính vi mô: Tập trung vào hai chỉ tiêu chính là độ rộng tiếp cận (số lượng khách hàng, sản phẩm, dư nợ) và độ sâu tiếp cận (mức vay trung bình/GDP bình quân đầu người, tỷ lệ nợ quá hạn, nợ xấu).

• Vai trò của tổ chức chính trị - xã hội: Ở Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội như Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Nông dân đóng vai trò quan trọng trong việc triển khai các chương trình tài chính vi mô, giúp giảm chi phí giao dịch và tăng hiệu quả tiếp cận.

• Mô hình tổ chức tài chính vi mô quốc tế: Nghiên cứu các mô hình thành công như Ngân hàng Grameen (Bangladesh), Ngân hàng BRI (Indonesia), Ngân hàng ACLEDA (Campuchia), Ngân hàng CARD (Philippines) để rút ra bài học áp dụng tại Việt Nam.

Các khái niệm chính bao gồm: tài chính vi mô, tín dụng vi mô, tiết kiệm vi mô, bảo hiểm vi mô, độ rộng và độ sâu tiếp cận tài chính.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê kết hợp phân tích định lượng và định tính.

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thu thập từ các tổ chức tài chính vi mô trên địa bàn Trà Vinh như Ngân hàng Chính sách Xã hội, các tổ chức chính trị - xã hội (Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Nông dân), dự án IMPP, cùng các báo cáo, tài liệu thứ cấp liên quan.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Dữ liệu bao gồm số lượng khách hàng, dư nợ tín dụng, tiết kiệm, tỷ lệ nợ quá hạn trong giai đoạn 2007-2009. Mẫu nghiên cứu tập trung vào các hộ nghèo và các tổ chức tài chính vi mô phục vụ người nghèo tại Trà Vinh.

• Phương pháp phân tích: Tổng hợp, tính toán các chỉ tiêu về độ rộng và độ sâu tiếp cận tài chính vi mô; so sánh tốc độ tăng trưởng khách hàng, dư nợ tín dụng, tiết kiệm qua các năm; phân tích nguyên nhân tồn tại hạn chế và đề xuất giải pháp.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2007-2009, đánh giá thực trạng và hiệu quả hoạt động tài chính vi mô tại Trà Vinh trong khoảng thời gian này.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng khách hàng và dư nợ tín dụng: Từ năm 2007 đến 2009, số lượng khách hàng tiếp cận dịch vụ tài chính vi mô tại Trà Vinh tăng trưởng ổn định, với tốc độ tăng trưởng khách hàng khoảng 15-20% mỗi năm. Dư nợ tín dụng cũng tăng tương ứng, đạt mức tăng trưởng trung bình khoảng 18%/năm.

2. Độ rộng tiếp cận dịch vụ: Các tổ chức tài chính vi mô trên địa bàn cung cấp đa dạng sản phẩm tín dụng và tiết kiệm, với số lượng sản phẩm tăng từ 3 lên 5 loại trong giai đoạn nghiên cứu. Tỷ lệ hộ nghèo được tiếp cận dịch vụ tài chính vi mô đạt khoảng 70-80%, cho thấy độ rộng tiếp cận khá cao.

3. Độ sâu tiếp cận: Mức vay trung bình/GDP bình quân đầu người tại Trà Vinh duy trì dưới 20%, cho thấy các khoản vay chủ yếu phục vụ nhóm khách hàng thu nhập thấp. Tỷ lệ nợ quá hạn/tổng dư nợ và nợ xấu/tổng dư nợ đều nằm trong ngưỡng kiểm soát, lần lượt dưới 5% và 3%, phản ánh chất lượng tín dụng tốt.

4. Vai trò của tổ chức chính trị - xã hội: Các tổ chức như Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Nông dân đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ người nghèo tiếp cận nguồn vốn, giảm chi phí giao dịch và tăng hiệu quả sử dụng vốn vay.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy tài chính vi mô tại Trà Vinh đã đạt được những thành tựu đáng kể trong việc mở rộng tiếp cận vốn cho người nghèo, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo từ khoảng 20% năm 2007 xuống còn khoảng 15% năm 2009. Sự tăng trưởng ổn định về số lượng khách hàng và dư nợ tín dụng phản ánh nhu cầu lớn và khả năng hấp thụ vốn của người nghèo.

Chất lượng tín dụng được duy trì tốt với tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu thấp, nhờ vào cơ chế giám sát chặt chẽ và mô hình cho vay theo nhóm, tương tự như mô hình Ngân hàng Grameen. Việc đa dạng hóa sản phẩm tài chính vi mô cũng giúp đáp ứng nhu cầu đa dạng của người nghèo, từ vay vốn sản xuất đến tiết kiệm và bảo hiểm vi mô.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại hạn chế như thủ tục vay vốn còn phức tạp, chi phí giao dịch cao do cơ sở hạ tầng yếu kém, và một số hộ nghèo vùng sâu vùng xa chưa tiếp cận được nguồn vốn. So sánh với các mô hình quốc tế, Trà Vinh cần tăng cường đào tạo cán bộ, cải tiến quy trình cho vay và phát triển sản phẩm phù hợp hơn với đặc thù địa phương.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng khách hàng, dư nợ tín dụng và tỷ lệ nợ xấu qua các năm, cũng như bảng phân tích các chỉ tiêu độ rộng và độ sâu tiếp cận tài chính vi mô.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đơn giản hóa thủ tục vay vốn: Rút ngắn quy trình xét duyệt, giảm giấy tờ hành chính để người nghèo dễ dàng tiếp cận vốn. Chủ thể thực hiện: các tổ chức tài chính vi mô và chính quyền địa phương. Thời gian: trong 1 năm tới.

2. Phát triển sản phẩm tài chính đa dạng: Tăng cường các sản phẩm tiết kiệm linh hoạt, bảo hiểm vi mô và các khoản vay nhỏ phù hợp nhu cầu thực tế của người nghèo. Chủ thể: tổ chức tài chính vi mô, phối hợp với các tổ chức phi chính phủ. Thời gian: 2 năm.

3. Đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ: Tổ chức các khóa đào tạo về kỹ năng quản lý tín dụng, tư vấn kinh doanh cho cán bộ làm việc tại các tổ chức tài chính vi mô. Chủ thể: Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức đào tạo. Thời gian: liên tục hàng năm.

4. Mở rộng mạng lưới hoạt động đến vùng sâu, vùng xa: Tăng cường phối hợp với các tổ chức chính trị - xã hội để đưa dịch vụ tài chính vi mô đến các khu vực khó khăn, giảm chi phí giao dịch. Chủ thể: tổ chức tài chính vi mô, chính quyền địa phương. Thời gian: 3 năm.

5. Tăng cường giám sát và quản lý hoạt động tài chính vi mô: Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước cần hoàn thiện khung pháp lý, giám sát chặt chẽ để đảm bảo tính minh bạch và bền vững của các tổ chức tài chính vi mô. Thời gian: 1-2 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách: Giúp xây dựng và điều chỉnh chính sách phát triển tài chính vi mô, hỗ trợ người nghèo hiệu quả hơn.

2. Các tổ chức tài chính vi mô và ngân hàng chính sách: Áp dụng các giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận vốn, cải thiện chất lượng dịch vụ và quản lý rủi ro.

3. Nhà nghiên cứu và học viên ngành kinh tế tài chính: Nắm bắt thực trạng, mô hình và bài học kinh nghiệm về tài chính vi mô tại Việt Nam và quốc tế.

4. Các tổ chức phi chính phủ và tổ chức chính trị - xã hội: Tăng cường phối hợp triển khai các chương trình hỗ trợ tài chính cho người nghèo, phát triển cộng đồng bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Tài chính vi mô là gì và tại sao quan trọng với người nghèo?
   Tài chính vi mô là dịch vụ tài chính nhỏ lẻ như tín dụng, tiết kiệm, bảo hiểm dành cho người nghèo nhằm giúp họ cải thiện thu nhập và giảm nghèo. Nó quan trọng vì người nghèo thường không tiếp cận được các dịch vụ tài chính chính thức.

2. Người nghèo tại Trà Vinh tiếp cận tài chính vi mô như thế nào?
   Khoảng 70-80% hộ nghèo tại Trà Vinh đã tiếp cận các dịch vụ tài chính vi mô qua các tổ chức như Ngân hàng Chính sách Xã hội, Hội Liên hiệp Phụ nữ, với mức vay trung bình phù hợp thu nhập.

3. Các tổ chức chính trị - xã hội đóng vai trò gì trong tài chính vi mô?
   Họ giúp giảm chi phí giao dịch, hỗ trợ vận hành các chương trình tín dụng, tư vấn và giám sát người vay, từ đó nâng cao hiệu quả và độ tin cậy của hoạt động tài chính vi mô.

4. Những khó khăn chính trong việc tiếp cận tài chính vi mô của người nghèo là gì?
   Thủ tục vay vốn phức tạp, yêu cầu thế chấp tài sản, chi phí giao dịch cao, cơ sở hạ tầng yếu kém và thiếu thông tin là những rào cản lớn.

5. Làm thế nào để nâng cao khả năng tiếp cận tài chính vi mô cho người nghèo?
   Cần đơn giản hóa thủ tục, phát triển sản phẩm đa dạng, đào tạo cán bộ, mở rộng mạng lưới hoạt động và tăng cường giám sát quản lý hoạt động tài chính vi mô.

Kết luận

• Tài chính vi mô tại Trà Vinh đã mở rộng đáng kể khả năng tiếp cận vốn cho người nghèo trong giai đoạn 2007-2009, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo và cải thiện đời sống.

• Các chỉ tiêu về độ rộng và độ sâu tiếp cận tài chính vi mô đều đạt mức tích cực, với tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu nằm trong ngưỡng kiểm soát.

• Tổ chức chính trị - xã hội đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ người nghèo tiếp cận và sử dụng hiệu quả các dịch vụ tài chính vi mô.

• Cần tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, phát triển sản phẩm phù hợp, đào tạo cán bộ và mở rộng mạng lưới để nâng cao hơn nữa khả năng tiếp cận tài chính vi mô.

• Khuyến nghị các cơ quan quản lý, tổ chức tài chính và cộng đồng cùng phối hợp triển khai các giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển tài chính vi mô bền vững, góp phần xóa đói giảm nghèo tại Trà Vinh và các địa phương khác.

Các tổ chức tài chính vi mô và chính quyền địa phương cần triển khai ngay các giải pháp đề xuất, đồng thời theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh kịp thời. Đề nghị các nhà nghiên cứu tiếp tục mở rộng nghiên cứu về tài chính vi mô tại các vùng khác để nhân rộng mô hình thành công.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THỊ CẨM LOAN NÂNG CAO KHẢ NĂNG TIẾP CẬN NGUỒN TÀI CHÍNH VI MÔ CHO NGƯỜI NGHÈO TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH Chuyên ngành: KINH TẾ TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 60.12 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: TS BÙI HỮU PHƯỚC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - NĂM 2010 123doc ii LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luân văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng. Bên cạnh nỗ lực của bản thân còn có sự tận tình của cán bộ hướng dẫn khoa học: TS. Bùi Hữu Phước. Xin gửi lời cảm ơn chân thành đến cán bộ hướng dẫn và toàn thể Quý Thầy Cô. Tác giả luận văn Nguyễn Thị Cẩm Loan 123doc iii MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG BIỂU DANH MỤC SƠ ĐỒ MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài 2. Mục tiêu nghiên cứu 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4. Phương pháp nghiên cứu 5. Những đóng góp mới của đề tài 6. Hạn chế của đề tài 7. Ý nghĩa chọn đề tài 8. Kết cấu của luận văn CHƯƠNG 1: NGƯỜI NGHÈO VÀ NGUỒN TÀI CHÍNH VI MÔ HỖ TRỢ .2 Người nghèo .2 Cơ sở và tiêu chí để đánh giá nghèo .3 Vai trò của người nghèo trong phát triển kinh tế - xã hội .1 Vai trò là người tiêu dùng.2 Vai trò là người sản xuất .3 Vai trò là người kinh doanh .4 Các hạn chế của người nghèo trong việc tiếp cận các dịch vụ xã hội .5 Các khả năng và mức độ tiếp cận nguồn tài chính vi mô cho người nghèo .3 Tổng quan về tài chính vi mô .1 Khái niệm về tài chính vi mô.2 Đặc điểm tài chính vi mô ở Việt Nam .1 Sự tham gia của các tổ chức chính trị - xã hội trong lĩnh vực tài chính vi mô .2 Tài chính vi mô tập trung ở nông thôn hơn là ở thành thị.3 Chi phí giao dịch trong khu vực tài chính vi mô cao .4 Rủi ro trong khu vực tài chính vi mô cao .3 Vai trò của tài chính vi mô .1 Tài chính vi mô giúp người nghèo đấu tranh với đói nghèo bằng việc cải thiện thu nhập .2 Tài chính vi mô giúp làm giảm bớt sự tổn hại đối với người nghèo . Tài chính vi mô giúp nâng cao vị trí kinh tế - xã hội cho người nghèo .4 Phân loại nhóm tổ chức tài chính vi mô .4 Hoạt động chủ yếu của tổ chức tài chính vi mô .1 Hoạt động trung gian tài chính .1 Hoạt động tín dụng .2 Hoạt động huy động nguồn vốn .3 Các hoạt động tài chính khác .2 Các hoạt động phi tài chính .5 Đo lường mức độ tiếp cận tài chính vi mô .2 Các chỉ tiêu đo lường .1 Đo lường độ rộng của tiếp cận .2 Đo lường độ sâu của tiếp cận .6 Quy trình quản lý hoạt động của tổ chức tài chính vi mô .7 Kinh nghiệm quốc tế về các hoạt động giúp người nghèo thông qua các chương trình tài chính vi mô .1 Tổ chức tài chính vi mô ở Bangladesh .1 Lịch sử phát triển ngành tài chính vi mô ở Bangladesh .2 Đặc điểm hoạt động.3 Ngân hàng Grameen (GB) ở Bangladesh (đại diện tiêu biểu).3 Mô hình của ngân hàng Brakyat Indonesia (BRI) ở Indonesia .4 Mô hình chuyển đổi từ tổ chức tài chính vi mô phi chính phủ (tổ chức TCVM NGO) sang ngân hàng thương mại .1 Ngân hàng ACLEDA ở Campuchia .2 Ngân hàng CARD ở Philippines . Một số tổ chức TCVM đang tồn tại có hiệu quả tại Việt Nam .1 Quỹ tình thương .2 Quỹ trợ vốn cho người nghèo tự tào việc làm (CEP) .3 Tổ chức VHI (Vietnamese Heritage Institude) tại tỉnh Đồng Tháp .4 Nhóm phụ nữ tiết kiệm tại tỉnh Tiền Giang .9 Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam .1 Bài học kinh nghiệm về thành công của tổ chức TCVM .2 Bài học kinh nghiệm về thất bại của TCVM . 32 Kết luận chương 1 . 34 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TIẾP CẬN NGUỒN TÀI CHÍNH VI MÔ CỦA NGƯỜI NGHÈO TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH 2 GIAI ĐOẠN 2007-2009 .1 Các tổ chức tài chính vi mô hỗ trợ người nghèo trên địa bàn tỉnh Trà Vinh .1 Ngân hàng chính sách xã hội – Ngân hàng phục vụ người nghèo tại tỉnh Trà Vinh .2 Dự án hỗ trợ sự tham gia thị trường cho người nghèo – IMPP (The project for Improving Market Participation of the Poor) .3 Các tổ chức chính trị - xã hội tại tỉnh Trà Vinh trong việc hỗ trợ người nghèo .1 Hội Liên hiệp Phụ nữ Trà Vinh .2 Hội Nông dân Trà Vinh .3 Hội cựu chiến binh .4 Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh .2 Phân tích thực trạng tiếp cận nguồn tài chính vi mô của người nghèo trên địa bàn tỉnh Trà Vinh .1 Giới thiệu sơ lược đặc điểm của người nghèo trên địa bàn tỉnh Trà Vinh .2 Đánh giá thực trạng tiếp cận nguồn tài chính vi mô của người nghèo trên địa bàn tỉnh Trà Vinh .1 Phân tích chỉ tiêu độ rộng tiếp cận nguồn tài chính vi mô .2 Phân tích chỉ tiêu độ sâu tiếp cận nguồn tài chính vi mô .3 Đặc điểm tài chính vi mô ở Trà vinh thông qua dự án cải thiện sự tham gia của người nghèo (IMPP) và các tổ chức chính trị - xã hội .4 Thực trạng hoạt động phi tài chính .1 Các tổ chức tài chính vi mô đạt được độ rộng tiếp cận tốt .2 Các tổ chức tài chính vi mô đạt được độ sâu tiếp cận là khả quan .3 Các tổ chức tài chính vi mô có những đóng góp lớn cho sự phát triển thị trường tài chính vi mô ở Trà Vinh .4 Tỷ lệ nợ quá hạn/tổng dư nợ và nợ xấu/tổng dư nợ trong tầm hạn kiểm soát .5 Tài chính vi mô ở Trà Vinh thành công có phần tham của các tổ chức chính trị - xã hội nhằm mục tiêu xóa đói giảm nghèo.6 Để TCVM lan tỏa đến người dân cần hiểu sâu sắc về việc triển khai và thực hiện các chương trình tín dụng vi mô cho người dân .4 Thành tựu đạt được .5 Tồn tại yếu kém và nguyên nhân .1 Tồn tại hạn chế của tổ chức tài chính vi mô .2 Tồn tài hạn chế của người nghèo trong việc tiếp cận nguồn tài chính vi mô trên địa bàn tỉnh Trà Vinh .3 Nguyên nhân hạn chế . 58 Kết luận chương 2 . 62 CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO KHẢ NĂNG TIẾP CẬN NGUỒN TÀI CHÍNH VI MÔ CHO NGƯỜI NGHÈO TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ TRÀ VINH .1 Giải pháp định hướng.1 Điều chỉnh khung pháp lý và có sự giám sát hợp lý vào khu vực tài chính vi mô .2 Xây dựng chiến lược quốc gia về ngành tài chính vi mô .3 Phát triển ngành tài chính vi mô theo hướng thị trường .1 Giải pháp chủ yếu .1 Hỗ trợ người nghèo bắt đầu kinh doanh với những món vay nhỏ và đơn giản nhất giúp họ thoát nghèo.2 Xây dựng mô hình tổ chức tài chính chuyên biệt hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhỏ từ người nghèo như mô hình của ACLEDA ở Campuchia hay ngân hàng Grameen ở Bangladesh .3 Xây dựng mô hình giảm nghèo .4 Tạo nguồn cán bộ làm công tác hướng dẫn kinh doanh nhỏ cho các hộ nghèo .5 Mở rộng tầm hoạt động của khu vực tài chính vi mô (đến từng hộ nghèo).6 Phát triển sản phẩm, dịch vụ mới và sản phẩm bảo hiểm vi mô .2 Một số giải pháp khác .1 Truyền thông nâng cao nhận thức cho người nghèo.2 Khuyến nông cho hộ nghèo .3 Trợ giúp pháp lý cho hộ nghèo .4 Dạy nghề cho người lao động thuộc diện hộ nghèo .5 Thay đổi cách suy nghĩ và cách làm của người nghèo, giúp người nghèo vượt qua mặc cảm, giàu nghị lực, khát vọng thoát nghèo và trở nên thành công trong cuộc sống .3 Kiến nghị với Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan hữu quan . Tăng cường vai trò quản lý hoạt động thị trường tài chính vi mô.3 Từng bước đảm bảo tính công bằng và có những chính sách ưu đãi đến các tổ chức tài chính vi mô tư nhân hay các ngân hàng thương mại, quỹ tín dụng nhân dân phục vụ người nghèo.4 Hướng dẫn cụ thể rõ ràng đến các cấp cơ sở khi có những văn bản mới, những dự án mới được triển khai .5 Đào tạo hoặc tuyển chọn đội ngũ cán bộ làm công tác tài chính vi mô có tầm lẫn tâm.6 Gần gủi, sâu sát, lấy ý kiến và chia sẽ những thông tin cần thiết trong dân . 76 Kết luận chương 3 . 77 KẾT LUẬN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC 123doc viii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT IMPP The project for Improving Market Participation of the Poor- Dự án cải thiện sự tham gia thị trường cho người nghèo TCVM Tài chính vi mô TDVM Tín dụng vi mô ADB Ngân hàng phát triển Châu Á CGAP Consultative Group to Assist the Poor (Nhóm tư tư vấn hỗ trợ người nghèo TYM Quỹ tình thương VBSP Ngân hàng chính sách xã hội Việt Nam QTDNN Quỹ tín dụng nhân dân CEP Quỹ trợ vốn cho người nghèo tự tạo việc làm PPC Trung tâm phát triển vì người nghèo ILO International Labour Organization (tổ chức lao động thế giới) GDP Tổng sản phẩm quốc nội hay Thu nhập bình quân đầu người - Gross Domestic Product SEC Ủy bàn chứng khoán và hối đoái GMFO Grameen Mutual Fund One: Quỹ hỗ tương NHPT Ngân hàng phát triển NGOs Tổ chức phi chính phủ NHTW Ngân hàng Trung ương BRI Bank of Rakyat Indonesia (Ngân hàng Rakyat ở Ấn Độ) UD Unit Desa GB Grameen Bank HĐQT Hội đồng Quản trị NHCSXH Ngân hàng chính sách xã hội NHNN&PTNT Ngân hàng Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn - AGRIBANK NHNg Ngân hàng người nghèo NHNN Ngân hàng Nông nghiệp 123doc ix ATM Máy rút tiền mặt; Thẻ rút tiền mặt - (Automatic Teller Machine; Automatic Teller Machine Card) L/C Letter Credit: Thư tín dụng ACLEDA Hiệp hội các cơ quan phát triển kinh tế địa phương Nghị định số Nghị định số 28/2005/NĐ- CP ngày 09/3/2005 của chính phủ về tổ 28 chức và hoạt động của tổ chức tài chính quy mô nhỏ (TCTCQMN) tại Việt Nam Nghị định 165 Nghị định số 165/2007/NĐ – CP ngày 15/11/2007 của chính phủ sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số điều nghị định số 28/2005/NĐ-CP ngày 09/3/2005 của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của TCTCQMN tại Việt Nam IFAD Quỹ phát triển nông nghiệp Quốc tế - International Fund for Agricultural Development XH Xã hội TV Trà Vinh UBND Ủy Ban Nhân Dân GTZ Tổ chức Hợp tác Kỹ thuật Đức - Gesellschaft Technische Zusammenarbeit.