BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM LAI XUÂN ĐẠT LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2005 MUÏC LUÏC CHÖÔNG MÔÛ ÑAÀU. Söï caàn thieát cuûa ñeà taøi nghieân cöùu. Muïc tieâu nghieân cöùu.
Ñoái töôïng, phaïm vi nghieân cöùu. Phöông phaùp nghieân cöùu. Noäi dung nghieân cöùu.3 CHÖÔNG 1: ÑAÀU TÖ NÖÔÙC NGOAØI VAØ THU HUÙT ÑAÀU TÖ TRÖÏC TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI ÔÛ VIEÄT NAM.1 Ñaàu tö nöôùc ngoaøi vaø caùc hình thöùc ñaàu tö nöôùc ngoaøi. 1 Ñaàu tö nöôùc ngoaøi .2 Caùc hình thöùc ñaàu tö nöôùc ngoaøi.3 Vai troø cuûa ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi vaø nhöõng taùc ñoäng cuûa noù.1 Ñoái vôùi caùc nöôùc tieáp nhaän ñaàu tö.2 Taùc ñoäng cuûa FDI ñoái vôùi chính baûn thaân caùc nöôùc xuaát khaåu tö baûn .2 Caùc yeáu toá cô baûn thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi .3 Cô sôû lyù thuyeát thu huùt ñaàu tö nöôùc ngoaøi taïi Bình Döông: .4 Thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi trong quùa trình phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi ôû Vieät Nam .1 Khaùi löôïc tình hình thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ôû Vieät Nam .2 Nhöõng taùc ñoäng cuûa ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ñoái vôùi neàn kinh teá Vieät Nam.1 Nhöõng taùc ñoäng tích cöïc.2 Nhöõng taùc ñoäng khoâng thuaän lôïi .3 Nhaän ñònh veà tình hình ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi taïi Vieät Nam .5 Kinh nghieäm thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ôû moät soá nöôùc trong khu vöïc.1 Kinh nghieäm cuûa Trung Quoác, Singapore vaø Thaùi Lan.2 Moät soá baøi hoïc kinh nghieäm ruùt ra veà thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi cho Bình Döông noùi rieâng vaø caû nöôùc noùi chung.20 CHÖÔNG 2: THU HUÙT ÑAÀU TÖ TRÖÏC TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI TRONG QUAÙ TRÌNH PHAÙT TRIEÅN KINH TEÁ XAÕ HOÄI ÔÛ BÌNH DÖÔNG HIEÄN NAY.1 Toång quan veà tænh Bình Döông.1 Caùc yeáu toá cô baûn trong thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi .2 Caùc giai ñoaïn phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi cuûa Bình Döông.2 Tình hình thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ôû Bình Döông.1 Khaùi löôïc thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi töø naêm 1987 ñeán nay.2 Thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi vaøo Bình Döông theo ngaønh .3 Thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi vaøo Bình Döông theo vuøng, laõnh thoå.3 Nhöõng taùc ñoäng cuûa ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ñoái vôùi quaù trình phaùt trieån ôû Bình Döông .1 Nhöõng taùc ñoäng tích cöïc .2 Nhöõng taùc ñoäng tieâu cöïc .4 So saùnh thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi giöõa Bình Döông vôùi moät soá tænh ôû Vuøng kinh teá troïng ñieåm phía Nam.5 Nhöõng thaønh coâng vaø toàn taïi trong thu huùt tröïc tieáp ñaàu tö nöôùc ngoaøi ôû Bình Döông44 2.1 Nhöõng kinh nghieäm thaønh coâng .2 Moät soá toàn taïi haïn cheá .6 Phaân tích ñieåm maïnh, ñieåm yeáu, cô hoäi vaø nguy cô trong thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ôû tænh Bình Döông hieän nay.48 CHÖÔNG 3: GIAÛI PHAÙP VAØ KIEÁN NGHÒ NAÂNG CAO KHAÛ NAÊNG THU HUÙT ÑAÀU TÖ TRÖÏC TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI TAÏI BÌNH DÖÔNG GIAI ÑOAÏN 2006-2010.1 Muïc tieâu, ñònh höôùng vaø quan ñieåm ñeà xuaát giaûi phaùp .1 Muïc tieâu ñeà xuaát giaûi phaùp.2 Ñònh höôùng ñeà xuaát giaûi phaùp.3 Quan ñieåm ñeà xuaát giaûi phaùp.2 Giaûi phaùp vó moâ nhaèm naâng cao khaû naêng thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ôû Vieät Nam .1 Hoaøn thieän theå cheá phaùt trieån thò tröôøng caùc yeáu toá.2 Naâng cao naêng löïc caïnh tranh caùc doanh nghieäp trong nöôùc.3 Thuùc ñaåy quaù trình hoäi nhaäp.4 Hình thaønh heä thoáng doanh nghieäp phuï trôï .3 Nhoùm giaûi phaùp naâng cao khaû naêng thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ôû Bình Döông giai ñoaïn 2006-2010 .1 Giaûi phaùp phaùt huy nhöõng taùc ñoäng tích cöïc .1 Caûi caùch thuû tuïc haønh chính.2 Quy hoaïch vaø phaùt trieån cô sôû haï taàng .3 Ñoåi môùi vaø naâng caáp khaû naêng tieáp thò ñaàu tö.4 Thöïc hieän caùc ñoàng boä giaûi phaùp hoå trôï caùc nhaø ñaàu tö .15 Lieân keát khu vöïc vaø traùnh ñoái ñaàu caïnh tranh.2 Giaûi phaùp haïn cheá nhöõng taùc ñoäng tieâu cöïc .1 Chính saùch thu huùt nhöõng coâng ty lôùn, ña quoác gia .2 Chính saùch thu huùt ñaàu tö ôû nhöõng ngaønh kyõ thuaät cao, thu huùt xaây döïng caùc khu kyõ ngheä thoâng tin.3 Khuyeán khích caùc döï aùn söû duïng nguyeân lieäu vaø lao ñoäng trong nöôùc 3.4 Kieåm soaùt hoaït ñoäng chuyeån giaù vaø troán thueá.5 Giaûi phaùp ñaøo taïo vaø khaéc phuïc nhöõng baát caäp veà nguoàn nhaân löïc .6 Chuù troïng giaûi quyeát caùc vaán ñeà oâ nhieãm moâi tröôøng, teä naïn xaõ hoäi .4 Caùc kieán nghò.72 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO PHUÏ LUÏC PHUÏ LUÏC 1 PHUÏ LUÏC 2 PHUÏ LUÏC 3 PHUÏ LUÏC 4 -4- CHÖÔNG MÔÛ ÑAÀU 1.
Söï caàn thieát cuûa ñeà taøi nghieân cöùu. Tænh Bình Döông vôùi daân soá treân 976 ngaøn ngöôøi naèm ôû mieàn Ñoâng Nam Boä. Treân 13 naêm tröôùc ñaây, tænh chuû yeáu phaùt trieån veà noâng nghieäp, thì nay vôùi cô caáu coâng nghieäp vaø dòch vuï chieám ñeán 88%GDP, Bình Döông trôû thaønh moät trong nhöõng tænh phaùt trieån naêng ñoäng nhaát ôû Vieät Nam coù toác ñoä taêng tröôûng kinh teá cao (thôøi kyø 2001-2004 laø 15,3% so vôí cuûa caû nöôùc laø 7,7%). Tính ñeán heát naêm 2004, tænh ñaõ thu huùt 962 döï aùn ñaàu tö nöôùc ngoaøi vôùi toång soá thu huùt laø 4.
Trong ñoù lónh vöïc coâng nghieäp caùc döï aùn ñaàu tö nöôùc ngoaøi ñoùng goùp 68,21% giaù trò saûn xuaát coâng nghieäp cuûa tænh; chieám 66,98% kim ngaïch xuaát khaåu; chieám 71,74% kim ngaïch nhaäp khaåu; hôn 60,1% löôïng lao ñoäng laøm trong khu vöïc ñaàu tö nöôùc ngoaøi so vôùi toång caùc thaønh phaàn kinh teá … Quan troïng hôn caû, caùc döï aùn ñaàu tö nöôùc ngoaøi mang laïi söùc baät chung cho cho söï phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi cuûa tænh trong chuyeån dòch cô caáu kinh teá theo höôùng coâng nghieäp hoùa, hieän ñaïi hoùa; trong ñoåi môùi kyõ thuaät coâng ngheä, trong vieäc taïo moäi tröôøng caïnh tranh kích thích caùc doanh nghieäp trong nöôùc phaùt trieån … Vôùi nhöõng ñoùng goùp to lôùn ñoù, thu huùt ñaàu tö nöôùc ngoaøi laø moät nhaân toá quan troïng trong chieán löôïc phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi cuûa tænh Bình Döông. Tuy nhieân, trong thôøi gian qua caùc döï aùn ôû Bình Döông chuû yeáu coøn ôû möùc quy moâ nhoû, voán ñaàu tö trung bình coøn thaáp; trình ñoä kyõ thuaät coâng ngheä ôû möùc trung bình, trung bình khaù; chöa coù nhöõng döï aùn taàm côû laøm noøng coát cho söï phaùt trieån cao… Trong boái caûnh caû nöôùc Vieät Nam tieáp tuïc keâu goïi thu huùt ñaàu tö nöôùc ngoaøi, nghóa laø taát caû caùc tænh thaønh ñeàu môøi goïi ñaàu tö nöôùc ngoaøi, nhöõng vuøng, laõnh thoå laân caän cuøng khu vöïc cuõng coù nhöõng chính saùch môøi goïi ñaàu tö nöôùc ngoaøi raát haáp daãn thì ôû Vieät Nam noùi chung, Bình Döông noùi rieâng coù nhöõng giaûi -5- phaùp gì ñeå caïnh tranh thu huùt ñaàu tö nöôùc ngoaøi veà ñaàu tö. Chính vì vaäy, raát caàn thieát coù nhöõng coâng trình khoa hoïc nghieân cöùu nhöõng giaûi phaùp, nhöõng chính saùch thu huùt ñaàu tö nöôùc ngoaøi cuûa tænh Bình Döông. Ñaây laø lyù do ñeå chuùng toâi choïn ñeà taøi “Giaûi phaùp naâng cao khaû naêng thu huùt ñaàu tö nöôùc ngoaøi trong quùa trình phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi ôû tænh Bình Döông giai ñoaïn 2006-2010” vôùi kyø voïng laø moät phaàn keát quûa nghieân cöùu cuûa ñeà taøi seõ ñöôïc öùng duïng trong thöïc teá.
Muïc tieâu nghieân cöùu. - Heä thoáng hoùa lyù luaän veà ñaàu tö nöôùc ngoaøi. - Phaân tích tình hình thöïc hieän thu huùt FDI taïi Bình Döông. - Ñoái chieáu vieäc thu huùt FDI vôùi caùc quoác gia vaø tænh khu vöïc qua ñoù ruùt ra baøi hoïc kinh nghieäm vaø ñaùnh giaù khaû naêng thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi cuõng nhö taùc ñoäng cuûa noù trong quaù trình phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi ôû Bình Döông.
- Ñeà ra caùc giaûi phaùp nhaèm naâng cao khaû naêng thu huùt ñaàu tö nöôùc ngoaøi ôû tænh Bình Döông. Ñoái töôïng, phaïm vi nghieân cöùu: - Ñoái töôïng: nghieân cöùu khaû naêng thu huùt ñaàu tö nöôùc ngoaøi taïi Bình Döông trong caùc thôøi kyø tröôùc ñaây vaø trong giai ñoaïn 2006-2010. - Phaïm vi nghieân cöùu: o Phaïm vi vaán ñeà nghieân cöùu: chæ nghieân cöùu caùc vaán ñeà coù lieân quan ñeán vieäc thu huùt voán ñaàu tö nöôùc ngoaøi, laøm roõ vai troø cuûa thu huùt voán ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi trong phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi treân ñòa baøn tænh Bình Döông. o Phaïm vi veà thôøi gian: töø naêm 1988 ñeán ñaàu naêm 2005, trong ñoù soá lieäu chuû yeáu laø naêm 2004.
Phöông phaùp nghieân cöùu: Luaän vaên söû duïng chuû yeáu caùc phöông phaùp sau: -6- - Phöông phaùp phaân tích thoáng keâ. - Phöông phaùp chuyeân gia. - Phöông phaùp toång hôïp. Noäi dung nghieân cöùu: Ngoaøi phaàn môû ñaàu, keát luaän vaø danh muïc taøi lieäu tham khaûo, Noäi dung cuûa luaän vaên goàm 3 chöông nhö sau: - Chöông 1: Ñaàu tö nöôùc ngoaøi vaø thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ôû Vieät Nam.
- Chöông 2: Thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi trong quaù trình phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi ôû Bình Döông hieän nay. - Chöông 3: Giaûi phaùp vaø kieán nghò naâng cao khaû naêng cao thu huùt ñaàu tö nöôùc ngoaøi taïi Bình Döông giai ñoaïn 2006-2010. -7- CHÖÔNG 1: ÑAÀU TÖ NÖÔÙC NGOAØI VAØ THU HUÙT ÑAÀU TÖ TRÖÏC TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI ÔÛ VIEÄT NAM.1 Ñaàu tö nöôùc ngoaøi vaø hình thöùc ñaàu tö nöôùc ngoaøi 1.1 Ñaàu tö nöôùc ngoaøi: Ñaàu tö nöôùc ngoaøi coù theå hieåu moät caùch toång quaùt ñoù laø caùc hình thöùc maø ngöôøi nöôùc ngoaøi tröïc tieáp hoaëc giaùn tieáp boû voán thoâng qua caùc loaïi hình khaùc nhau ñaàu tö vaøo saûn xuaát kinh doanh ôû moät nöôùc khaùc nhaèm thu lôïi nhuaän thoâng qua vieäc taän duïng caùc lôïi theá saün coù cuûa caùc nöôùc tieáp nhaän ñaàu tö, cuï theå nhö: nhaân coâng, nguyeân lieäu, thò tröôøng tieâu thuï … hoaït ñoäng trong khuoân khoå phaùp luaät cuûa nöôùc sôû taïi vaø thoâng leä quoác teá. Theo Luaät ñaàu tö nöôùc ngoaøi taïi Vieät Nam söûa ñoåi naêm 2000 thì: Ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi laø vieäc caùc nhaø ñaàu tö nöôùc ngoaøi ñöa vaøo Vieät Nam voán baèng tieàn hoaëc baát kyø moät loaïi taøi saûn naøo ñeå tieán haønh caùc hoaït ñoäng ñaàu tö theo quy ñònh cuûa phaùp luaät Vieät Nam.
Caên cöù vaøo noäi dung cuûa Luaät naøy, nhaø nöôùc Vieät Nam khuyeán khích vaø taïo ñieàu kieän ñeå caùc nhaø ñaàu tö nöôùc ngoaøi ñaàu tö vaøo Vieät Nam, theå hieän yù chí vaø nguyeän voïng cuûa nhaân daân Vieät Nam nhaèm taêng cöôøng hôïp taùc hôn nöõa vôùi caùc nöôùc treân theá giôùi treân cô sôû toân troïng ñoäc laäp chuû quyeàn vaø tuaân thuû ñaày ñuû phaùp luaät Vieät Nam, bình ñaúng cuøng coù lôïi.2 Caùc hình thöùc ñaàu tö nöôùc ngoaøi: Ñaàu tö nöôùc ngoaøi thöôøng coù 2 daïng chuû yeáu: ñaàu tö tröïc tieáp vaø ñaàu tö giaùn tieáp.