mở đầu như “trước tiên tôi học bằng chính nghị lực của mình”. Sau đó chuyền cho các em tiếp theo viết tiếp các câu sau theo logic của câu trước thành một câu truyện.2 Tổ chức tốt các buổi sinh hoạt cuối tuần: Phần lớn các tiết sinh hoạt chủ nhiệm hiện nay chủ yếu được thực hiện dưới hình thức là tổng kết, đánh giá và đề ra phương hướng tuần tới. Hình thức sinh hoạt này dễ gây cho học sinh sự nhàm chán, đặc biệt là gây áp lực về các lỗi mà các em mắc phải trong tuần qua. Vì lẽ đó mà một số em cảm thấy không 10 skkn thích tiết sinh hoạt chủ nhiệm, thậm chí là sợ hãi.
Người thầy chủ nhiệm trong quá trình đánh giá ưu khuyết điểm của học sinh trong tuần vừa qua thường chủ quan xem việc vi phạm nội quy và những biểu hiện chưa tốt của học sinh là do các em không cố gắng, đôi khi xem đó là biểu hiện đạo đức không tốt. Biện pháp thường được áp dụng là xử lí kỉ luật, viết bản kiểm điểm, hạ hạnh kiểm. Điều này dễ dẫn đến việc học sinh không tin vào thầy cô, bạn bè và có khi là không tin vào bản thân mình. Các em cần sự hướng dẫn và giáo dục của giáo viên chủ nhiệm.
Trong tiết sinh hoạt lớp, GVCN sẽ cung cấp cho học sinh những hiểu biết thông qua các hoạt động sinh hoạt chuyên đề sinh động và vui nhộn. Sự sinh động và hứng thú của việc được tham gia vào các hoạt động có liên quan sẽ giúp học sinh nâng cao ý thức một cách tự nhiên và dễ dàng. Cũng nhờ vào các hoạt động này cùng với sự tin tưởng và sẻ chia của thầy cô mà các em sẽ có được niềm tin, định hướng và nghị lực để phát triển toàn diện về nhân cách. Thứ nhất: GVCN xử lý hành vi vi phạm của HS phải gắn việc giáo dục kỹ năng sống , xử lý khoa học, nhẹ nhàng nhưng phải nghiêm khắc, gắn với kỷ luật.
Ví dụ Vào buổi sinh hoạt cuối tuần, khi xử lý hai HS trong giờ học đã có hành vi đánh nhau. Tôi dùng phương pháp phát vấn, để hỏi hai HS: Vì sao lại dẫn dến xung đột giữa hai người? Nếu bình tĩnh như bây giờ em có hành động như vậy không? Em sẽ xử lý như thế nào? Sau khi cho HS trình bày ý kiến của mình GV tổng kết lại và phổ biến trước lớp kỹ năng giải quyết xung đột như: kiềm chế cảm xúc, sử dụng kỹ năng thư giãn ( như thở vào, hít ra, nói ra cảm xúc của mình bằng giọng kiên định nhưng nhẹ nhàng). Cuối cùng tôi cho hai HS giảng hoà với nhau và mỗi bạn viết một bản kiểm điểm trình bày trước lớp về hành vi sai trái của mình. Thứ hai: Thông qua các buổi sinh hoạt cuối tuần GVCN có thể lồng ghép các chuyên đề giáo dục KNS cho học sinh Trong giờ sinh hoạt cuối tuần GVCN dành 15 hoặc 20 phút để tổng kết tuần và đề ra phương hướng cho tuần sau, hoặc xử lý học sinh vi phạm.
Thời gian còn lại( hoặc có thể là cả buổi tuỳ theo công việc của tuần ít hay nhiều) GVCN có thể lồng ghép các chuyên đề giáo dục KNS cho HS. GVCN có thể dùng các phương pháp sau: - Phương pháp “trò chơi”: Những ưu điểm và nhược điểm của phương pháp này tôi đã trình bày ở trên. Để thành công khi áp dụng phương pháp này trong buổi sinh hoạt cuối tuần GVCN cần phải làm tốt công việc sau: GVCN phải đưa ra trò chơi mang tính cộng đồng, tập thể, kích thích khả năng tư duy, động não của các em. GVCN phải tìm ra một người điều khiển trò chơi có khả năng giao tiếp tốt và đóng vai trò như một MC để dẫn dắt trò chơi.
GVCN nên áp dụng phương pháp này nhiều trong các buổi sinh hoạt cuối tuần. Ví dụ1 : 11 skkn Để giáo dục kỹ năng “Tự nhận thức bản thân” GVCN tiến hành hoạt động trò chơi “Người khác nghĩ về mình”.( thời gian 20phút) Dụng cụ: giấy A0 khổ to, bút dạ màu, giấy khổ to cắt thành chiếc áo khoác Tiến hành: Cho HS khoác lên mình chiếc áo giấy. Chia lớp thành bốn nhóm, cho các thành viên trong nhóm viết lên lưng nhau, những ưu điểm, nhược điểm, tính cách của bạn mình trong vòng 20 phút.( Tinh thần góp ý, không phê phán, không làm trò cười cho nhau) Sau đó GVCN cho một số HS mạnh dạn đứng dậy trình bày những đặc điểm của mình, vừa được bạn viết lên áo. HS trình bày xong GV đưa ra kết luận: Một điểm quan trọng của tự nhận thức bản thân đó nhận biết sự đánh giá , nhìn nhận của mọi người về mình.
Sau trò chơi này GVCN lưu ý HS giữ và đọc những ưu điểm, nhược điểm của mình đã được bạn chỉ ra để có hướng phát huy, 2.3: Phối kết hợp với GV bộ môn, Ban giám hiệu, Đoàn thanh niên và các tổ chức khác trong và ngoài nhà trường trong công tác tư vấn tâm lí học đường. - GVCN kết hợp với GV bộ môn : GVCN cần phối hợp chặt chẽ với giáo viên bộ môn trong việc lồng ghép tư vấn tâm lí học đường cho học sinh thông qua môn học của mình, tiết dạy của mình như giáo dục đạo đức cho các em qua bài giảng, qua những câu chuyện thâm thúy về cuộc sống và con người, nhắc nhở các em làm vệ sinh lớp học, học tập nghiêm túc, chỉn chu, có tinh thần trách nhiệm với tập thể… Vì giáo dục học sinh không chỉ là trách nhiệm của GVCN mà còn là trách nhiệm của cả tập thể sư phạm nhà trường. Mặt khác GVCN không thể theo sát từng tiết học của học sinh, giáo viên bộ môn có quyền quyết định mọi vấn đề trong giờ dạy của mình. Giáo viên chủ nhiệm thường xuyên theo dõi kết quả học tập của học sinh thông qua giáo viên bộ môn (trao đổi trực tiếp với giáo viên bộ môn, thông qua nhận xét đánh giá của giáo viên bộ môn ở sổ theo dõi tiết học, sổ gọi tên ghi điểm của lớp mình quản lý).
Từ đó uốn nắn học sinh mỗi ngày một tiến bộ. Giáo viên chủ nhiệm thông qua việc dự giờ trên lớp các giáo viên bộ môn lớp mình quản lý để quan sát thái độ, hứng thú học tập từng bộ môn của học sinh lớp mình chủ nhiệm. Giáo viên chủ nhiệm có thể trao đổi với giáo viên bộ môn về hoàn cảnh gia đình, sức khỏe, tâm lý, năng lực, sở trường… của từng học sinh. Từ đó có những đề xuất với giáo viên bộ môn về phương pháp hướng dẫn học sinh học tập và cũng thông qua đó tiếp thu những ý kiến phản ánh của giáo viên bộ môn về lớp mình phụ trách.
Bên cạnh đó, giáo viên chủ nhiệm cũng nên nêu những nguyện vọng của lớp đối với giáo viên bộ môn. Từ đó đưa ra giải pháp phù hợp để điều hành công tác chủ nhiệm đạt hiệu quả cao nhất. - GVCN phối kết hợp với Đoàn thanh niên, Ban giám hiệu và các tổ chức khác trong và ngoài nhà trường Trước hết GVCN phải phối kết hợp thường xuyên với Ban giám hiệu và tổ chức Đoàn thanh niên. Dưới sự chỉ đạo của Ban giám hiệu, một trong những vai trò của Đoàn là đảm nhận hoạt động bề nổi như: Tổ chức các hoạt động 26/3; kỷ niệm ngày 20/11, ngày 8/3, ngày 01/12 ngày thế giới phòng chống HIV/AS, thi 12 skkn kể chuyện về Bác, thi thuyết trình về cuộc đời thân thế của Bác, thi hát ca khúc về Hồ Chí Minh, diễn kịch về các mẫu chuyện của Bác, tổ chức “ Chương trình đông ấm vùng cao”, Chương trình tặng quà nhân tết Nguyên Đán cho học sinh nghèo học vươn lên trong học tập, tổ chức các buổi tư vấn hướng nghiệp cho học sinh, tổ chức các buổi nói chuyện về « Sức khỏe sinh sản vị thành niên », tổ chức tốt các buổi lao động vệ sinh dọn dẹp khu trung tâm Thị Trấn Thường Xuân, thông qua các hoạt động của đoàn, GVCN có thể dễ dàng giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống, hình thành giá trị sống, kỹ năng sống cho học sinh, định hướng nghề nghiệp và tương lai cho các em.
Bởi vì, nhân cách của HS được hình thành qua hai con đường cơ bản: con đường dạy học trên lớp và con đường hoạt động ngoài giờ lên lớp. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp(HĐGDNGLL) là một bộ phận hữu cơ của quá trình giáo dục ở nhà trường THPT. HĐGDNGLL là sự tiếp nối của hoạt động dạy học trên lớp, là con đường gắn lý thuyết với thực tiễn, tạo nên sự thống nhất giữa nhận thức và hành động, góp phần hình thành tình cảm, niềm tin cho sự hình thành nhân cách cho các em, là điều kiện thuận lợi để học sinh phát huy vai trò chủ thể của mình trong hoạt động, nâng cao tính tích cực hoạt động rèn luyện để phát triển và hoàn thiện nhân cách. Ngoài ra, GVCN phải thường xuyên kết hợp với các tổ chức khác trong nhà trường như đội an ninh, đội cờ đỏ.
để xử lý vi phạm của học sinh một cách thuyết phục và có hiệu quả. - GVCN phối kết hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh: + Nhân cách của học sinh được hình thành dựa trên 3 trụ cột: gia đình, nhà trường và xã hội. Trong đó gia đình là môi trường mang tính trực tiếp quyết định đến sự hình thành nhân cách của các em. Do vậy, GVCN cần phải có mối liên hệ chặt chẽ với phụ huynh học sinh trong vấn đề tư vấn tâm lí, thông qua cuộc họp phụ huynh GVCN giúp cho phụ huynh thấy được tầm quan trọng của công tác tư vấn tâm lí học đường, phụ huynh phải nắm được tâm lí của con cái, sát cánh cùng con.
GVCN trao đổi trực tiếp tới các bậc phụ huynh những ưu điểm và nhược điểm của học sinh để rồi phụ huynh cùng với GVCN hướng các em đến những suy nghĩ tích cực, hành động hướng thiện, cao đẹp, sống có ích và làm nhiều việc tử tế. + GVCN có thể nắm bắt được: đặc điểm, cá tính, sở thích của từng học sinh qua trao đổi trực tiếp với phụ huynh, bởi hai phần ba thời gian HS tiếp xúc với gia đình. Do vây, không ai hiểu rõ con mình hơn là phụ huynh. Mặt khác thông qua phụ huynh, GVCN có thể biết chuyển biến của học sinh mình đến đâu.