BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRUONG DAI HỌC SƯ PHAM HO CHÍ MINH KHOA HOA HOC KHOA LUAN TOT NGHIEP PHAN THUC HANH PHAN CLIN HOAHOC GIÁO VIÊN HƯỚNG DAN: ThS. LE NGOC TU SINH VIEN THUC HIEN: LAI THI KIM BIEN LOP: K35C THANH PHO HO CHÍ MINH- THANG 5 NAM 2013 LỜI CẢM ƠN Trước hết, em xin trân trọng cảm ơn thầy Lê Ngọc Tứ, người trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ em về kiến thức và phương pháp dé em hoàn thành được khóa luận tốt nghiệp này. Em cũng xin trân trọng cảm ơn các Thay Cô trong Khoa Hóa học trường Đại học Sư Phạm thành phó Hồ Chi Minh đã hướng dẫn, giảng dạy, cung cap kiến thức cho em trong suốt bốn năm học qua. Em cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến giáo viên phụ trách phòng thực hành hóa phân tích đã tận tình giúp đỡ em trong việc mượn hóa chất và dụng cụ phòng thí nghiệm.
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các bạn sinh viên lớp Hóa K35A, K35B, K35C, K36C đã giúp đỡ tôi hoàn thành tốt các Phiếu khảo sát để phục vụ cho khóa luận tốt nghiệp này. Được sự giúp đỡ của Thay Cô và bạn bè, cùng với những nỗ lực của bản thân, em đã hoàn thành khóa luận tốt nghiệp dé tài “Thue trạng và một số biện pháp nâng cao hiệu quả dạy- học phan thực hành Phân tích định lượng Hóa học”, xin kính trình Quý Thay Cô trong hội đồng cham khóa luận tốt nghiệp. Do trình độ nghiên cứu và thời gian có hạn nên chắc chắn không tránh khỏi thiếu sót và hạn chế. Rat mong được sự góp ý và chỉ dẫn của Thay C6.
Em xin trần trọng cảm ơn. Thành phố Hỗ Chi Minh, tháng 5 năm 2013 Sinh viên thực hiện LAI THỊ KIM BIEN MỤC LỤC Trang CC RE. E-Eaiirarirrrrrarnninnnrrns I DANH MUCHÌNH sssssssssassssasssansassnsasssssansasanssansssonsssnsssansssiassansasassissastanssasassanassis I DOTA ĐẤ Ga ga ga ỹỹnỹỹÿỹgỹaỹÿỹggỹggggonitoigiigiig0i00030810186084011100018108đ 1 TÔNGDODHAN —-.- 5 CGHƯŒNGH:GŒSGLTELUANGuaaaaarrirardoqqngrttqgtonntuoue 3 II, KBáiiiệmithíngHiệmRô6RiHQC:o:iacciiocooooioatoiaiiaiiiaiiiottoatiiadiiaiiiadiiaaiiaai 3 1. Mục đích của việc thực hành thí nghiệm .-- ẶSSĂ se se 3 1.
Mộtsố giáo trình thực hành Phân tích định lượng:. Tại Khoa Hóa Học, Trường Đại học Sư Pham Thanh phố Hồ Chí Minh HIỆN HÃY ::::iicicscisisiiniiiE112111023113012251235212355656163133313535395359385033363335341295388385235665858351 5 1. Tại các trường Dai hoc khác trong NUGC.ccccccsccsteetseestecteeeeeseneenenens 5 WSs, WNMBI 1 .ốốốốốốẽốốốốẽếẽốẽ 9 CHUONG 2:CƠ SỞ LY THUYET CAC PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH LƯỢNG HA HH sueeegieeeeeeeceeeecetosebti00122031110611201002033203336123536036302833036335383358865538363853338. Phuong pháp phân tích khối lượng.
_ Phương pháp phân tích thẻ tich. Phuong pháp chuẩn độ axit- baZƠ. Phương pháp oxi hóa-Khứ. Phương pháp chuân độ kết tủa.
Phương pháp chuẩn độ phức chất.¿- 22 22252222z222z222srzcsrres 28 THỰC NGHIỆỆM.s c2 S4 24425112111111122112221192119222522227712111Erid 36 CHƯƠNG 3:KHẢO SÁT THỰC TRẠNG DẠY- HỌC PHẢN THỰC HÀNH PHAN TÍCH ĐỊNH LƯỢNG HÓA HOC. Khảo sát bằng hình thức phiếu điều tra.¿-55cc5cccssccsc-c-37 a DR (ŒehilTiEnlHồTlli:asaasasnaanaaoanornnintsiiitanoantostitetitstutliita200300035910830250aS: 37 3. Mô tả phiếu điều tra oo. Phân tích kết quả điều tra .ccccccsccesocssocsssessseessesnsensvesssesssesseesavensvensves 37 :ñ In, eo ổ h 45 3.
Khao sát các bài thực hành có trong giáo trình. Khảo sát bai 1: chuẩn độ Axit mạnh Bazơ mạnh. Khảo sát bai 2: chuẩn độ axit yOu. cc ccc ccs essecseeeseesseeceeeseeeseeeeeeeee SO 3.
Khao sát bài 3: chuân độ baZơ YOu. Khảo sát bai 4: chuân độ đa axit .chuẩn độ đã tiaz0iisssisssssesssosisossssssisevsnesseosssesssssssssssossiees $6 3. Khảo sát bai 6: định lượng Fe bang phương pháp pemanganat. Khảo sát bài 7: định lượng Cu bang phương pháp iod.
Kbido sátbäi8: Chitin GS kếttủa. Khảo sát bai 9: chuân độ phức chất.--2:--2+22s2cscccseccsccs 64 B010 NHI Ta nŸŸ can nan nano 66 33 n0 EHNNB.ẽ sẽ ŸŸẽỶŸnanraaaaneaenienienneaa 67 CHUONG 4:MOT SO GIAI PHAP NANG CAO HIEU QUA DAY- HOC PHAN THỰC HANH PHAN TICH ĐỊNH LƯỢNG HOA HỌC. Chỉnh sửa và bô sung nội dung giáo trình. Bài 2: Chuẩn độ axit yẾu.
Bài 3: Chuẩn độ bazơ yếu.--22-©22222+z222EZ2EE22EEEzeEEErrrzrrrrrree. Bài 5: Thí nghiệm Chuan độ hỗn hợp Na,CO, và NaOH bang HC!. _ Các bài thí nghiệm đề xuất. Bài 2: Xác định hàm lượng sắt bằng phương pháp Dicromat.
72 pháp chuẩn độ iod. _ Xây dựng phim minh họa các bài thực hành.c<exs2 75 KETLUAN:DE TU ẤT ssscsssscaccsssscsssssassasccsscscasssasszavessssssssiasasesseuasesanasaisesnevsasssel 77 TAIHIẾU THAM KHẢO ke eeeeeeeeeeeeaeeeeooeerioooaorrr 79 EHU KẾ qoanggggaiinbskginoiingiigiitoiiG01000400101136300010161180138685163388081616036005600868686363) 81 DANH MỤC BANG BANG 2. Một sô chỉ thị quan trọng và khoảng chuyên màu của chỉ thị. Khoảng pH đôi màu của chi thị ERIOT.- 22222222 32 DANH MỤC HÌNH HINH 2.
Phương pháp lọc kết tủa. Phương pháp chuẩn độ thẻ tích. Cơ chế đôi màu phenolphatalein. Cơ chế đôi màu của phenol đỏ.
2-2222 32Sv222222StccSxrrsrrrsrrree 20 HÌNH 2. Cơ chế đỗi màu của metyl đa cam. 2022222222222 2S cs22rzcrrev20 HÌNH 2. Đường cong chuẩn độ ion kim loại m"” bằng Na;H;Y.
30 H LỜI MỞ DAU Phân tích định lượng được dùng để xác định quan hệ định lượng giữa các thành phần của chất nghiên cứu, trong đó phân tích đóng vai trò là trung tâm. Trong xu thé hội nhập khu vực và toàn cau, chúng ta ngày càng phải nâng cao chất lượng của mọi loại hình sản phẩm trong đó không ít sản phẩm có đóng góp của chuyên ngành Hoá học Phân tích. Đó là phân tích nguyên liệu và sản phẩm của quá trình sản xuất trong nông nghiệp cũng như trong công nghiệp, phân tích các mẫu trong nghiên cứu khoa học, phân tích lâm sàng, phân tích các mẫu phục vụ cho quá trình điêu tra phá án,. Một khối lượng không 16 các mẫu phân tích như vậy không it mẫu liên quan trực tiếp tới sự thanh bại của một doanh nghiệp.
sức khoẻ, và đặc biệt là sinh mạng của con người. Điều đó nói lên nhu cầu thực tế đòi hỏi tính chính xác và tính đúng đắn của các kết quả phân tích. Chính vì vậy các sinh viên Hóa học di đi vào chuyên ngành nao đều can trang bị những kiến thức về Phân tích định lượng. với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, Phân tích định lượng ngày càng được quan tâm nghiên cứu và ứng dụng thực tế.
Qua so sánh với nội dụng giáo trình thực hành phân tích định lượng hóa học tại một số trường đại học như Đại học Sư phạm Quy Nhơn, Đại học Bách Khoa Hà Nội, Đại học Khoa học Tự nhiên- Dai học Quốc gia Hà Nội,. cho thấy giáo trình thực hanh “Phan tích định lượng Hóa học” cho các đối tượng sinh viên khoa Hóa, trường Đại học Sư Phạm Thành Phố Hỗ Chi Minh được thực hiện từ năm 2004 đến nay còn it bài thực hành, cần được đồi mới và cập nhật dé phù hợp với sinh viên va theo kịp những tiền bộ mới về kỹ thuật. Từ thực tế bản thân trong việc học tập phan thực hành Phan tích định lượng Hóa học và dưới sự định hướng của thay Lê Ngọc Tứ em đã tiến hành đề tài “Thye trạng và một số biện pháp nâng cao hiệu qua day- học phần thực hành Phân tích định lượng Hóa học”. PHAN I: TONG QUAN CHƯƠNG!: CƠ SỞ LÝ LUẬN 1.
Khái niệm thí nghiệm hóa học | Thí nghiệm: Theo từ điển Tiếng Việt Nha xuất bản khoa học xã hội 1992 thi thí nghiệm có hai nghĩa. Nghĩa thứ nhất: “Gay ra một hiện tượng, một sự biến đôi nao đó trong điều kiện xác định dé quan sát, tim hiểu, nghiên cứu, kiêm tra hay chứng minh". Nghĩa thứ hai: “lam thử dé rút kinh nghiệm". Theo đại từ điển Tiếng Việt Nhà xuất bán Văn hóa thông tin 1999 thì thí nghiệm là: “Lam thử theo những điều kiện.
nguyên tắc đã được xác định dé nghiên cứu, chứng minh”. Trong đề tài nghiên cứu nay khái niệm thí nghiệm được giới hạn trong một phạm vi hẹp hơn là “thực hiện các phản ứng, quá trình hóa học” 1. Mục đích của việc thực hành thí nghiệm! "> l3) * Thí nghiệm là phương tiện trực quan Thí nghiệm là nên tảng của việc dạy học hóa học. Thí nghiệm là phương tiện trực quan chính yếu, được dùng phô biến va giữ vai trò quyết định trong quá trình dạy học hóa học.
Nó giúp sinh viên chuyên từ tư duy cụ thé sang tư duy trừu tượng và ngược lại. Khi làm thí nghiệm sinh viên sẽ làm quen được với các chất hóa học vả trực tiếp nắm bắt các tỉnh chất lí, hóa của chúng. Mỗi hóa chất thường có một màu sắc khác nhau như màu vàng lục, lục nhạt, xanh lục, xanh lá, xanh ve,.neu sinh viên không quan sát trực tiếp thì không thé nào hình dung được các mau sắc đó như thế nảo. Thực hành thí nghiệm cho sinh viên có cơ hội đề nhận thức và nhận ra những ví dy thực hành của các chat đã dé cập trong lý thuyết, một điều quan trọng là sinh viên Hóa học phải thấy một số các phản ứng.
mục đích quan trọng của công việc thí nghiệm là để sinh viên thực hành khảo sát quá trình phản ứng của các chất. * Thí nghiệm là cầu nối giữa lý thuyết và thực tiễn Có thé nói quá trình nhận thức của học sinh, sinh viên là một quá trình nhận thức độc đáo. Độc đáo là ở chỗ họ luôn nhận thức được cái đúng. Những tri thức ma họ tiếp nhận đã được các nhà khoa học, giáo dục miệt mài nghiên cứu, đúc kết từ thực nghiệm.
Song không phải những lý thuyết đưa ra đều được sinh viên chấp nhận dé đàng. Sẽ thật là thú vị nếu ban thân họ chứng minh được những lý thuyết mà họ được học là đúng du rằng đó la công việc ma những nhà nghiên cứu trước đây đã làm. Đối với bộ môn hóa học, thực hành thí nghiệm sẽ giúp cho sinh viên sáng tỏ những van dé lý thuyết đưa ra. “Học đi đôi với hành” - với ý nghĩa đó thực hành thí nghiệm giúp sinh viên ôn tập và kiêm tra lại các vẫn dé lí thuyết đã học, trên cơ sở đó hiểu sâu sắc và nim vimg những nội dung cơ bản trong giáo trình lý thuyết.
Nhiều thí nghiệm rất gần gũi với đời sống, với các quy trình công nghệ. Chính vi vậy, thí nghiệm giúp sinh viên vận dụng những kiến thức đã học vào thực tế cuộc sông. Khi quan sat các thí nghiệm sinh viên ghi nhớ lại các thí nghiệm, nếu sinh viên gặp lại hiện tượng trong tự nhiên hay trong quy trình công nghệ, sinh viên sẽ hình dung lại kiến thức cũ và giải thích được hiện tượng một cách dé dang. Từ do sinh viên phát huy tính tích cực, sáng tạo va vận dụng kiến thức nhạy bén trong những trường hợp khác nhau.
* Rèn luyện khả năng thực hành Trong tất cả các thí nghiệm khoa học, đặc biệt là thí nghiệm về hóa học, néu không cân thận sẽ gây nguy hiểm có khi dẫn đến tử vong. Khi thực hành thí nghiệm, sinh viên phái làm đúng các thao tác cần thiết, sử đụng lượng hóa chất thích hợp, phát tiên các kỹ năng thực hanh như kỹ năng điều khién máy móc, dụng cụ thí nghiệm, kỹ năng quan sát hiện tượng và kỹ năng thu thập số liệu thí nghiệm nên sinh viên vừa tăng cường khéo léo và kỹ năng thao tác, vừa phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề.