MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài Đoàn TNCS Hồ Chí Minh do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam, là lực lượng dự bị tin cậy của Đảng. Đoàn TNCS Hồ Chí Minh nguyện tiếp bước trung thành theo đường lối cách mạng vẻ vang của Đảng. Chính bởi vậy, Đoàn luôn xác định việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ là vấn đề cốt lõi, bởi “Cán bộ là gốc của mọi công việc”,“muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém… vấn đề cán bộ là một vấn đề rất trọng yếu, rất cần kíp” (Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định).
Nhận thức được vị trí quan trọng của người cán bộ đoàn, trong những năm qua, huyện Đoàn An Dương đang đẩy mạnh công tác nâng cao chất lượng cán bộ đoàn. Huyện đoàn đã tích cực tham mưu cho Thường trực Huyện ủy, Ban Thường vụ Huyện ủy các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ đoàn huyện. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khác nhau mà năng lực, kỹ năng tập hợp thanh thiếu nhi của một bộ phận cán bộ đoàn còn hạn chế dẫn tới hiệu quả không cao, chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ. Trong bối cảnh hiện nay, công tác phát triển đội ngũ cán bộ đoàn trẻ, năng động và có trình độ là yếu tố then chốt để thúc đẩy các hoạt động đoàn thể và phong trào thanh niên.
Việc nâng cao chất lượng không chỉ đáp ứng nhu cầu cấp bách về nguồn nhân lực chất lượng mà còn có ý nghĩa khoa học trong việc nghiên cứu và đưa ra các giải pháp trong quản lý đội ngũ cán bộ đoàn huyện An Dương nỏi riêng và thành phố Hải Phòng nói chung. Về thực tiễn, việc nghiên cứu sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác Đoàn, khuyến khích sự tham gia tích cực của thanh niên vào các hoạt động xã hội, phát triển kinh tế và xây dựng quê hương An Dương phát triển bền vững, chuẩn bị các điều kiện tiến tới đề án chuyển đổi đơn vị hành chính quận trước năm 2025. Với vị trí công tác của bản thân và nguyện vọng được nâng cao chất lượng cán bộ đoàn, tôi chọn “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ đoàn TNCS Hồ 2 Chí Minh huyện An Dương, thành phố Hải Phòng” làm đề tài đề án tốt nghiệp của mình. Mục đích và nhiệm vụ thực hiện đề án 2.
Mục đích của đề án Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ đoàn TNCS Hồ Chí Minh huyện An Dương, tác giả đề ra các biện pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ đoàn huyện An Dương, thành phố Hải Phòng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong điều kiện An Dương trở thành quận từ năm 2025. Nhiệm vụ thực hiện Hệ thống hóa cơ sở khoa học và thực tiễn về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ đoàn; phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ đoàn, những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả công tác nâng cao chất lượng cán bộ đoàn huyện An Dương, thành phố Hải Phòng; đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ đoàn huyện An Dương trong điều kiện trở thành quận (đô thị) từ năm 2025; công tác tổ chức thực hiện và dự kiến hiệu quả của đề án. Giới hạn của đề án 3. Đối tượng nghiên cứu của đề án Cán bộ đoàn cấp huyện (Bí thư, Phó Bí thư, cán bộ chuyên trách cơ quan Huyện Đoàn); cán bộ đoàn các xã, thị trấn (Bí thư, Phó Bí thư Đoàn các xã, thị trấn); cán bộ đoàn cơ sở khối Công nghiệp - Hành chính sự nghiệp - Lực lượng vũ trang (Bí thư, Phó Bí thư Đoàn khối, Giáo viên Tổng phụ trách các trường Tiểu học, THCS; Bí thư Đoàn các trường THPT, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên).
Phạm vi nghiên cứu triển khai đề án: Tại huyện An Dương, thành phố Hải Phòng. Thời gian nghiên cứu: 5 năm (2019-2023). Thời gian thực hiện đề án: 5 năm (2024-2028). CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ ĐOÀN 1.
Cơ sở pháp lý về đội ngũ cán bộ đoàn 1. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII Đoàn TNCS Hồ Chí (2022), Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là văn bản do Trung ương xác lập điều chỉnh các vấn đề về hoạt động công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi. Điều lệ đưa ra những vấn đề cơ bản về Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, về đoàn viên; trình bày nguyên tắc, cơ cấu tổ chức và hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh; cơ quan lãnh đạo ở cấp Trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện, tổ chức cơ sở Đoàn (bao gồm Đoàn cơ sở và chi đoàn cơ sở). Bên cạnh đó, Điều lệ còn đưa ra những quy định trong Đoàn khối, Đoàn ngành, Đoàn ở ngoài nước, tổ chức Đoàn trong Quân đội nhân dân Việt Nam và Công an nhân dân Việt Nam; công tác kiểm tra, giám sát, Ủy ban kiểm tra các cấp; hình thức khen thưởng và kỷ luật; mối liên hệ giữa Đoàn với các tổ chức hội của thanh niên (Hội LHTN Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam), phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh.
Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là điều kiện quan trọng để cán bộ đoàn các cấp có căn cứ xác định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình; là cơ sở pháp lý để xây dựng nguyên tắc, cơ cấu tổ chức hoạt động công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi. Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là văn bản cốt lõi nhằm xây dựng, triển khai các văn bản hướng dẫn thực hiện khác, mang đậm tính chất lãnh đạo, chỉ đạo tối cao, trong đó đối tượng tập trung vào cán bộ đoàn và tổ chức cơ sở Đoàn. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2010), Quyết định số 289- QĐ/TW, ngày 08/02/2010 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về việc ban hành Quy chế cán bộ đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Quy chế là tài liệu mà cơ quan, tổ chức có thẩm quyền ban hành, bao gồm các quy định pháp lý hoặc xã hội, tuân theo một quy trình và thủ tục cụ thể, có hiệu lực đối với những đối tượng nằm trong phạm vi áp dụng của nó. 4 Quyết định số 289-QĐ/TW là văn bản cụ thể hóa những quy định chung, nghĩa vụ, quyền lợi của cán bộ đoàn, đặc biệt là đưa ra các tiêu chuẩn đối với cán bộ đoàn bao gồm tiêu chuẩn chung, tiêu chuẩn đối với các chức danh, các cấp như Tiêu chuẩn Bí thư Trung ương Đoàn và Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đoàn, tiêu chuẩn Bí thư, Phó Bí thư, Ủy viên Ban Thường vụ Đoàn cấp tỉnh, tiêu chuẩn cán bộ đoàn cấp huyện, cấp cơ sở (xã, thị trấn), trường học và Quân đội, Công an.
Bên cạnh đó, công tác cán bộ đoàn cũng được Quyết định chỉ rõ, trong đó nhấn mạnh một số công tác chính như công tác quy hoạch, tuyển dụng, đào tạo bồi dưỡng, nhận xét đánh giá, bố trí, sử dụng, khen thưởng, kỷ luật, kiểm tra, giám sát cán bộ và chế độ, chính sách đối với cán bộ đoàn. Đây là một văn bản đặc biệt quan trọng đánh giá toàn bộ các vấn đề liên quan đến cán bộ đoàn. Từ cơ sở đó, chúng ta có những đối sánh cụ thể, xác định tính phù hợp với từng đối tượng cũng như nắm bắt được vị trí, vai trò quan trọng của việc nâng cao chất lượng cán bộ đoàn các cấp. Từ một người cán bộ đoàn tốt, có nhiệt huyết thì tổ chức Đoàn mới có thể duy trì và phát triển, do đó mỗi người cán bộ đoàn cần có những cách thức và giải pháp phù hợp để đảm bảo toàn diện các điều kiện tiêu chuẩn trong Quy chế, từ đó nâng cao giá trị và uy tín của bản thân trong tổ chức.
Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2021), Quy định số 50- QĐ/TW ngày 27/12/2021 của Bộ Chính trị về công tác quy hoạch cán bộ Cán bộ là cốt lõi của sự việc, mọi sự thành hay bại là do cán bộ mà ra. Người cán bộ tốt, có ý chí tiến thủ, tận tụy với công việc và luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao thì luôn được tổ chức coi trọng và tín nhiệm. Để mỗi cán bộ có hướng phấn đấu, vượt qua mọi khó khăn, luôn nỗ lực vươn lên xây dựng tổ chức ngày một phát triển, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ban hành Quy định cụ thể về công tác quy hoạch cán bộ. Quy hoạch cán bộ được hiểu đơn giản là xây dựng định hướng, hoạch định công tác nhân sự trong tổ chức, bảo đảm tính kế thừa và sự chuyển tiếp liên tục.
Công tác quy hoạch cán bộ là một khâu quan trọng được thực hiện 5 thường xuyên nhằm phát hiện nguồn cán bộ có phẩm chất, năng lực, trình độ để đào tạo, bồi dưỡng, bổ nhiệm, luân chuyển vào các vị trí lãnh đạo chủ chốt. Quy định đã cụ thể hóa các nguyên tắc, mục đích, yêu cầu, đối tượng, thời hạn, hiệu lực, thẩm quyền, trách nhiệm, phương pháp, tiêu chuẩn, điều kiện, độ tuổi, cơ cấu, số lượng, quy trình, quản lý và sự minh bạch trong việc quản lý và quy hoạch cán bộ nói chung, trong đó có đội ngũ cán bộ đoàn. Ban Chấp hành Trung ương (2022), Quy định số 80-QĐ/TW, ngày 18/8/2022 của Bộ Chính trị về phân cấp quản lý cán bộ và bổ nhiệm, giới thiệu cán bộ ứng cử Phân cấp quản lý cán bộ và bổ nhiệm, giới thiệu cán bộ ứng cử là một khâu quan trọng trong đánh giá cán bộ một cách khách quan, công bằng, đảm bảo sự liên thông, liên tục nguồn cán bộ trong hệ thống chính trị. Việc phân cấp quản lý cán bộ góp phần khẳng định sự lãnh đạo của Đảng, xây dựng nguồn cán bộ có phẩm chất, uy tín, năng lực, trình độ, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.
Trên cơ sở đó, việc phân cấp và bổ nhiệm giới thiệu cán bộ ứng cử sẽ cụ thể hóa các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, đảm bảo công tác cán bộ và quản lý cán bộ được công khai, minh bạch, cụ thể, nâng cao vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng. Quy định số 80-QĐ/TW đã cụ thể hóa các mục đích, yêu cầu, nguyên tắc, nội dung, trách nhiệm, thẩm quyền trong quản lý cán bộ, cũng như các nguyên tắc, trách nhiệm, thẩm quyền, tiêu chuẩn, điều kiện, thủ tục, quy trình bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, giới thiệu ứng cử, tái cử, chỉ định, điều động và biệt phái cán bộ.