CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. MỤC TIÊU ĐÀO TẠO NGHỀ VÀ QUAN ĐIỂM CHỈ ĐẠO Sự phát triển của bất kỳ một quốc gia nào cũng cần đến 3 yếu tố quan trọng là tài nguyên, khoa học công nghệ và con người chính là nguồn nhân lực của quốc gia đó. Tuy nhiên theo xu thế phát triển hiện nay của thế giới thì ta thấy rằng yếu tố nguồn nhân lực giữ một vai trò hết sức quan trọng trong sự phát triển kinh tế xã hội của một quốc gia. Ngân hàng thế giới (WB: World Bank) trong quá trình thực hiện dự án nguồn nhân lực đã nêu kinh nghiệm của các nước Châu Á có nền kinh tế tăng trưởng cao như sau: “Việc tạo ra và duy trì một nguồn nhân lực mạnh mẽ là yếu tố chủ chốt giải thích cho sự tăng trưởng kinh tế”.
Vì vậy không chỉ riêng gì Việt Nam mà tất cả các quốc gia trên thế giới đều quan tâm đến việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực lao động có tay nghề cao của quốc gia mình. Mục tiêu đào tạo nghề bậc trung học Theo điều 33, Mục 3, Luật Giáo dục 2005 quy định: “Mục tiêu của giáo dục nghề nghiệp là đào tạo người lao động có kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp ở các trình độ khác nhau, có đạo đức, lương tâm nghề nghiệp, ý thức kỹ luật, tác phong công nghiệp, có sức khoẻ nhằm tạo điều kiện cho người lao động có khả năng tìm việc làm, tự tạo việc làm hoặc tiếp tục học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội”. Mục tiêu của giáo dục nghề nghiệp thể hiện qua sơ đồ sau: Kiến thức Kỹ năng Thái độ Sơ đồ 1.1: Sơ đồ tam giác mục tiêu đào tạo nghề LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 Mục tiêu đào tạo ngày nay được định hướng gắn bó chặt chẽ với nhau và có sự chuyển hoá lẫn nhau trong cuộc sống, công việc và học tập của mỗi cá nhân, với hoạt động nghề nghiệp, trình độ công nghệ cũng như sự phân công lao động xã hội. Nó không chỉ quan tâm đến việc hình thành kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp mà còn hình thành và phát triển nhân cách, ý thức và thái độ nghề nghiệp cho mỗi cá nhân.
Quan điểm chỉ đạo Nghị Quyết đại hội X đưa ra nhiệm vụ là nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới cơ cấu, tổ chức, nội dung, phương pháp dạy và học theo hướng “Chuẩn hoá, hiện đại hoá và xã hội hoá”. Phát huy trí sáng tạo, khả năng vận dụng, thực hành của người học. Đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hội cũng chính là nhiệm vụ chủ yếu của hệ thống giáo dục nghề nghiệp, một bộ phận cấu thành quan trọng của hệ thống giáo dục quốc dân, nó không chỉ đào tạo đội ngũ công nhân kỹ thuật lành nghề và kỹ thuật viên có trình độ cao, có đủ năng lực tiếp cận với khoa học và công nghệ mới góp phần thúc đẩy nhanh sự tăng trưởng kinh tế mà còn phải mở rộng các loại hình đào tạo ngắn hạn, để từng bước phổ cập nghề cho mọi người lao động, giúp họ có khả năng giải quyết được việc làm, ổn định cuộc sống và đóng góp tích cực cho xã hội và điều này đã được nêu cụ thể trong chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010 của Thủ tướng Chính phủ QĐ 2001/2001/QĐ-TTg đối với giáo dục nghề nghiệp là: “Đặc biệt quan tâm nâng cao chất lượng dạy nghề gắn với nâng cao ý thức kỹ thuật lao động và tác phong lao động hiện đại. Gắn đào tạo với nhu cầu sử dụng, với việc làm trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động, đáp ứng nhu cầu các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu vực nông thôn các ngành kinh tế mũi nhọn và xuất khẩu lao động, mở rộng đào tạo kỹ thuật viên, nhân viên nghiệp vụ có kiến thức kỹ năng nghề nghiệp ở trình độ trung cấp dựa trên nền học vấn trung học phổ thông.
Hình thành hệ thống đào tạo kỹ thuật thực hành đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội, trong đó chú trọng đào tạo nghề ngắn hạn và đào tạo công nhân kỹ thuật, kỹ thuật viên, LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 nhân viên nghiệp vụ có trình độ cao” Toàn cầu hoá, hội nhập kinh tế khu vực và quốc tế đang là xu thế tất yếu khách quan và là nhu cầu cấp bách đối với mỗi quốc gia. Hiện nay Việt Nam đã gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO - World Trade Organization), đây vừa là quá trình hợp tác, vừa là quá trình cạnh tranh để cùng phát triển. Trong xu thế đó, sự cạnh tranh giữa các quốc gia trong mọi lĩnh vực, đặc biệt là trong lĩnh vực kinh tế ngày càng quyết liệt hơn, gay gắt hơn, cạnh tranh kinh tế quốc tế đòi hỏi phải tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng hàng hoá và đổi mới công nghệ một cách nhanh chóng. Trong lĩnh vực kinh tế, lợi thế cạnh tranh sẽ thuộc về quốc gia nào có nguồn nhân lực chất lượng cao.
Vì vậy, chú trọng phát triển nguồn nhân lực với chất lượng cao chính là chìa khoá để phát triển nền kinh tế. MỤC TIÊU ĐÀO TẠO KẾ TOÁN BẬC TRUNG HỌC THEO YÊU CẦU MỚI CỦA XÃ HỘI Với xu thế phát triển của nền kinh tế xã hội cùng với những thay đổi của kế toán theo hướng hội nhập dẫn đến yêu cầu của xã hội về nghề kế toán có những thay đổi tương ứng để phù hợp với tình hình mới và đáp ứng tốt yêu cầu của xã hội. Cho nên mục tiêu đào tạo bậc trung học kế toán hiện nay là: - Được đào tạo một cách khoa học, nắm vững kiến thức cơ bản, có kỹ năng thực hành, thành thạo về chuyên môn, nghề nghiệp kế toán, đủ khả năng giải quyết những vấn đề thông thường về chuyên môn kế toán và tổ chức công tác kế toán ở các đơn vị, có khả năng làm việc độc lập và tổ chức làm việc theo nhóm, có khả năng sáng tạo, giải quyết các công việc thuộc chuyên môn đào tạo trong thực tế, tạo điều kiện cho người học sau khi tốt nghiệp có khả năng tìm việc làm, tự tạo việc làm, đáp ứng yêu cầu chung của xã hội trong xu thế hội nhập. - Vận dụng tốt chế độ chính sách về kế toán - tài chính vào nội dung công tác kế toán, tổ chức bộ máy kế toán và hoạt động nghề nghiệp kế toán của cá nhân và các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế.
- Thu thập, tổng hợp và phân tích các dữ liệu để phục vụ việc khai thác, thực LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 hành trên máy vi tính. - Có khả năng tiếp tục học tập nâng cao trình độ chuyên môn nhằm đáp ứng nhu cầu nghề nghiệp trong điều kiện của nền kinh tế thị trường. Tóm lại mục tiêu về chuyên môn cần phải đạt được khi đào tạo kế toán viên bậc trung học đáp ứng nhu cầu của các loại hình doanh nghiệp trong xu thế hiện nay là: khoa học, cơ bản, thiết thực và có khả năng liên thông, thể hiện qua sơ đồ sau: MỤC TIÊU Khoa học Cơ bản Thiết thực Liên thông Sơ đồ 1.2: Mục tiêu đào tạo kế toán bậc trung học 1. Yêu cầu đặt ra đối với kế toán và người hành nghề kế toán.
Trong cơ chế kinh tế thị trường và môi trường mở cửa, hội nhập, yêu cầu đặt ra với kế toán đã có sự thay đổi căn bản và nâng lên về chất: - Cung cấp những thông tin kinh tế tài chính toàn diện, đầy đủ, kịp thời, tin cậy cho mọi đối tượng trong và ngoài đơn vị. - Thoả mãn yêu cầu quản trị doanh nghiệp, quản trị tài chính. - Phân tích và dự báo kinh tế-tài chính phục vụ điều hành và các quyết định kinh tế-tài chính. Xuất phát từ đặc điểm và tính chất của kế toán, những người hành nghề kế toán trong cơ chế kinh tế mới: - Trước hết phải có tính chuyên nghiệp cao, tâm huyết và trách nhiệm với nghề.
Chỉ có như vậy mới có thể cung cấp những dịch vụ có chất lượng theo yêu LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 cầu của các đối tượng sử dụng dịch vụ trong nền kinh tế. - Đối với năng lực nghề kế toán phải đạt được những yêu cầu cụ thể sau: + Có năng lực xử lý các nghiệp vụ kinh tế tài chính trong một nền kinh tế năng động và hội nhập. + Có hiểu biết cần thiết về pháp luật, đặc biệt là hiểu biết và khả năng tuân thủ, giải thích các quy định pháp lý về kinh tế-tài chính. + Có kiến thức tốt về kinh tế, tài chính, hiểu biết sâu về các quy định kế toán và kiểm toán.
+ Có khả năng tổ chức công việc thu thập, xử lý và tổng hợp thông tin kinh tế tài chính theo yêu cầu quản lý. + Tham mưu về quản trị doanh nghiệp, trong các quyết định kinh doanh, trong chiến lược đầu tư và kinh doanh + Có khả năng thích ứng trong môi trường kinh tế đa chiều, luôn biến động. - Về phẩm chất và đạo đức nghề nghiệp: trung thực, khách quan và bản lĩnh nghề nghiệp thuộc lĩnh vực công tác. Bản lĩnh nghề nghiệp của người làm kế toán rất cần thiết không chỉ cho nghề nghiệp mà còn rất cần thiết cho nền kinh tế, cho xã hội, cho sự lành mạnh trọng hoạt động kinh tế tài chính của đất nước của mọi nhà đầu tư, mọi nhà kinh tế.
Bản lĩnh nghề nghiệp đòi hỏi người làm kế toán phải tôn trọng sự thực và tính khách quan của hoạt động kinh tế, các ý kiến và thái độ trước thông tin kinh tế tài chính phải thể hiện trách nhiệm và sự vững vàng về chuyên môn, sự tin cậy và xác thực của bằng chứng, sự mềm mại trong ứng xử và thuyết phục. Đặc điểm và tính chất của kế toán trong nền kinh tế thị trường Trong nền kinh tế thị trường, tính chất của kế toán đã có sự thay đổi căn bản, không chỉ thuần tuý là tổ chức ghi nhận, xử lý và tổng hợp các thông tin kinh tế-tài chính, không chỉ là công cụ kiểm kê, kiểm soát và đo lường hoạt động và hiệu quả LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 kinh tế - tài chính, mà đã trở thành hoạt động dịch vụ tài chính, một lĩnh vực dịch vụ hỗ trợ hoạt động kinh doanh, hỗ trợ hoạt động quản lý.