Luận văn mối quan hệ phi tuyến giữa tỷ giá hối đoái thực và các yếu tố kinh tế cơ bản bằng chứng ở trung quốc hàn quốc và việt nam

Luận văn phân tích mối quan hệ phi tuyến giữa tỷ giá hối đoái thực và các yếu tố kinh tế cơ bản tại Trung Quốc, Hàn Quốc và Việt Nam.

• Tác giả: Xiaolei Tang
• Chuyên ngành: Kinh tế học
• Đề tài: Mối quan hệ phi tuyến giữa tỷ giá hối đoái thực và yếu tố kinh tế cơ bản: Bằng chứng từ Trung Quốc, Hàn Quốc và Việt Nam
• Loại tài liệu: bài tiểu luận

Mục lục chi tiết

• 1. Giới thiệu
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Câu hỏi nghiên cứu
• 2. Tổng quan các nghiên cứu trước đây
• 3. Bài nghiên cứu “Nonlinear relationship between the real exchange rate and economic fundamentals: Evidence from China and Korea” của tác giả Xiaolei Tang và Jizhong Zhou
• 3.1. Thuật toán ACE và tính đồng liên kết phi tuyến
• 3.1.1. Thuật toán ACE
• 3.1.2. Đồng liên kết phi tuyến
• 3.2. Đặc điểm kỹ thuật thực nghiệm
• 3.3. Phương pháp kinh tế lượng
• 4. Ứng dụng mô hình ở Việt Nam
• 4.1. Xây dựng lại các biến
• 4.2. Kiểm định tính dừng, kiểm tra tính đồng liên kết và ước lượng mô hình
• 4.3. Kiểm tra tính đồng liên kết phi tuyến
• 4.4. Phân tích tác động giữa các biến số cơ bản lên REER, sử dụng phương pháp định tính
• 5. Kết luận
• Danh mục bảng biểu và hình ảnh
• Bảng thuật ngữ quan trọng trong bài

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Bài viết tập trung vào mối quan hệ phi tuyến giữa tỷ giá hối đoái thực và các yếu tố kinh tế cơ bản, với bằng chứng thực nghiệm từ Trung Quốc, Hàn Quốc và mở rộng nghiên cứu ở Việt Nam. Tỷ giá hối đoái là công cụ kinh tế quan trọng, ảnh hưởng đến quan hệ kinh tế đối ngoại. Các nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào mối quan hệ tuyến tính, trong khi mối quan hệ phi tuyến ít được đề cập. Bài viết sử dụng thuật toán ACE để kiểm định tính phi tuyến, kết quả cho thấy sự tồn tại của mối quan hệ đồng liên kết phi tuyến giữa tỷ giá hối đoái thực và các yếu tố kinh tế cơ bản.

1.1 Lý do chọn đề tài

Tỷ giá hối đoái là chủ đề được nhiều nhà phân tích kinh tế quan tâm. Các nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào mối quan hệ tuyến tính, trong khi mối quan hệ phi tuyến giữa tỷ giá thực và các yếu tố kinh tế cơ bản ít được thảo luận. Bài viết nhằm khám phá các mối quan hệ phi tuyến tiềm ẩn, sử dụng dữ liệu theo quý từ năm 1980 đến 2009 ở Trung Quốc và Hàn Quốc, đồng thời mở rộng nghiên cứu ở Việt Nam từ năm 2000 đến 2011.

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của bài viết là tìm hiểu mối quan hệ phi tuyến giữa tỷ giá hối đoái thực và các yếu tố kinh tế cơ bản. Sử dụng thuật toán ACE, bài viết kiểm định tính phi tuyến và phát hiện sự tồn tại của mối quan hệ đồng liên kết phi tuyến. Độ co giãn của tỷ giá hối đoái thực đối với các yếu tố cơ bản thay đổi theo thời gian, khác biệt so với mối quan hệ tuyến tính thông thường.

II. Tổng quan các nghiên cứu trước đây

Các nghiên cứu trước đây về tỷ giá hối đoái thực chủ yếu tập trung vào mối quan hệ tuyến tính với các yếu tố kinh tế cơ bản. Tuy nhiên, mối quan hệ phi tuyến ít được đề cập. Bài viết khắc phục thiếu sót này bằng cách đánh giá các phương diện phi tuyến trong việc xác định tỷ giá hối đoái thực. Các nghiên cứu thực nghiệm hiện tại đều có đặc điểm chung là tập trung vào mối quan hệ tuyến tính, trong khi nhận thức thông thường cho rằng mức đóng góp biên của một yếu tố kinh tế có xu hướng giảm.

2.1 Nghiên cứu về mối quan hệ tuyến tính

Các nghiên cứu như Chinn (1991), Meese và Rose (1991) đã tìm ra mối quan hệ phi tuyến giữa tỷ giá hối đoái thực và các yếu tố kinh tế cơ bản. Tuy nhiên, các tài liệu về việc xác định tỷ giá hối đoái thực lại chỉ tập trung vào mối quan hệ tuyến tính. Bài viết này cố gắng khắc phục chỗ thiếu sót này và đánh giá các phương diện phi tuyến.

2.2 Nghiên cứu về mối quan hệ phi tuyến

Bài nghiên cứu của Menzie David Chinn và Paul De Grauwe đã chỉ ra tính thiếu thuyết phục của các nghiên cứu mối quan hệ tuyến tính. Các kết quả chuẩn đoán trong bài nghiên cứu này là những biến đổi tối ưu hầu hết là phi tuyến. Kết quả dự báo các mô hình phi tuyến đều mang lại những hiệu ứng tích cực.

III. Phương pháp nghiên cứu

Bài viết sử dụng kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu, bao gồm kiểm định ADF để kiểm tra tính dừng của các biến, chuyển đổi các biến từ tham số sang phi tham số bằng thuật toán ACE, kiểm định đồng liên kết phi tuyến bằng phương pháp ARDL, và phân tích thực tế hiện trạng của Việt Nam qua các số liệu từ ADB và IMF. Các phương pháp tổng hợp, thống kê, quy nạp, so sánh cũng được áp dụng để đảm bảo tính chính xác của kết quả nghiên cứu.

3.1 Thuật toán ACE

Thuật toán ACE được sử dụng để ước lượng các biến đổi tối ưu cho hàm hồi quy bội, nhằm tối đa hóa hệ số tương quan bội R2. Các phép biến đổi tối ưu trong thuật toán ACE thường là phi tuyến, giúp phát hiện tính phi tuyến trong quá trình phân tích dữ liệu.

3.2 Kiểm định đồng liên kết phi tuyến

Theo Granger và Hallman (1991), các biến gốc ban đầu sẽ có tính đồng liên kết phi tuyến nếu các hàm phi tuyến f và gi là I(1) và tổ hợp tuyến tính của chúng là I(0). Phương pháp kiểm định giới hạn ARDL được sử dụng để điều tra mối quan hệ dài hạn giữa các biến của tỷ giá hối đoái.

IV. Ứng dụng mô hình ở Việt Nam

Bài viết mở rộng nghiên cứu với tình hình thực tế của Việt Nam, sử dụng dữ liệu theo quý từ năm 2000 đến 2011. Các biến số kinh tế cơ bản như tăng trưởng kinh tế, lạm phát, cán cân thanh toán, và đầu tư nước ngoài được phân tích để đánh giá tác động lên tỷ giá hối đoái thực. Kết quả cho thấy sự tồn tại của mối quan hệ phi tuyến giữa các biến số này và tỷ giá hối đoái thực ở Việt Nam.

4.1 Xây dựng lại các biến

Các biến số kinh tế cơ bản được xây dựng lại để phù hợp với bối cảnh kinh tế của Việt Nam. Các biến này bao gồm tăng trưởng kinh tế, lạm phát, cán cân thanh toán, và đầu tư nước ngoài.

4.2 Kiểm định tính dừng và đồng liên kết

Kiểm định ADF được sử dụng để kiểm tra tính dừng của các biến, trong khi phương pháp ARDL được áp dụng để kiểm định tính đồng liên kết phi tuyến giữa các biến số kinh tế cơ bản và tỷ giá hối đoái thực.

Nội dung chính

Mối Quan Hệ Phi Tuyến Giữa Tỷ Giá Hối Đoái Thực Và Các Biến Số Kinh Tế Cơ Bản: Bằng Chứng Thực Nghiệm Từ Trung Quốc, Hàn Quốc Và Việt Nam

---

Tóm tắt nghiên cứu (200-250 từ)

• Câu hỏi nghiên cứu chính: Liệu giữa tỷ giá hối đoái thực hiệu lực (REER) và các biến số kinh tế cơ bản (chênh lệch năng suất, tỷ lệ thương mại, chi tiêu chính phủ, độ mở kinh tế, tài sản nước ngoài ròng) có tồn tại mối quan hệ đồng liên kết phi tuyến hay không, và độ co giãn của tỷ giá biến động như thế nào qua thời gian?
• Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu áp dụng quy trình kinh tế lượng hai bước hiện đại: sử dụng thuật toán Kỳ vọng có điều kiện xen kẽ (Alternating Conditional Expectation - ACE) để chuyển đổi phi tham số tối ưu hóa hàm hồi quy, kiểm định nghiệm đơn vị ADF, kiểm định đồng liên kết biên ARDL (Autoregressive Distributed Lag) và phương pháp nội suy đa thức bậc ba (Cubic Spline) để tính toán độ co giãn biến thiên.
• Phát hiện cốt lõi: Bác bỏ hoàn toàn giả định tuyến tính truyền thống, nghiên cứu chứng minh tồn tại mối quan hệ đồng liên kết phi tuyến dài hạn vững chắc giữa REER và các yếu tố kinh tế cơ bản tại Trung Quốc, Hàn Quốc và Việt Nam. Độ co giãn của tỷ giá thực không phải là hằng số mà thay đổi linh hoạt cả về độ lớn lẫn chiều hướng tác động qua các thời kỳ.
• Hàm ý chính sách: Nghiên cứu chỉ ra rằng việc áp đặt các mô hình tuyến tính cố định sẽ dẫn đến sai lệch nghiêm trọng trong định giá đồng nội tệ; các cơ quan quản lý tiền tệ cần điều chỉnh chính sách tỷ giá linh hoạt dựa trên bối cảnh kinh tế vĩ mô cụ thể.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (300-350 từ)

• Bối cảnh lý thuyết và thực tiễn: Tỷ giá hối đoái thực hiệu lực (REER) là một trong những chỉ số vĩ mô cốt lõi, phản ánh trực tiếp sức cạnh tranh thương mại quốc tế và vị thế đối ngoại của một quốc gia. Phần lớn các khung phân tích kinh tế thực nghiệm trước đây – tiêu biểu là lý thuyết Tỷ giá Cân bằng theo Hành vi (BEER) của Clark & MacDonald hay mô hình cân bằng của Montiel – chủ yếu dựa trên giả định quan hệ tuyến tính giữa REER và các yếu tố nền tảng.
• Khoảng trống nghiên cứu (Research Gap): Mô hình tuyến tính ngụ ý rằng độ co giãn giữa tỷ giá và các biến giải thích luôn cố định bất kể quy mô nền kinh tế thay đổi. Giả định này mâu thuẫn trực tiếp với quy luật kinh tế học cơ bản về mức đóng góp biên giảm dần và sự xuất hiện liên tục của các cú sốc cấu trúc. Khi các kiểm định tuyến tính không tìm thấy bằng chứng liên kết, nhiều nghiên cứu đã vội vã kết luận giữa tỷ giá và các biến vĩ mô "không có mối liên hệ", bỏ qua hoàn toàn khả năng tồn tại đồng liên kết phi tuyến.
• Tính thời sự và tính cấp thiết: Khu vực Đông Á, đặc biệt là Trung Quốc, Hàn Quốc và Việt Nam, đã trải qua các giai đoạn chuyển đổi cơ cấu kinh tế mạnh mẽ, tự do hóa thương mại (gia nhập WTO) và cải cách cơ chế tỷ giá trong ba thập kỷ qua. Việc nhận diện chính xác bản chất phi tuyến của tỷ giá là yêu cầu cấp thiết để hiểu rõ cơ chế truyền dẫn kinh tế.
• Tác động kỳ vọng: Nghiên cứu giải quyết sự thiếu nhất quán trong các mô hình xác định tỷ giá cân bằng, cung cấp cơ sở khoa học giúp các nhà hoạch định chính sách đo lường chuẩn xác mức độ định giá cao hay thấp của đồng tiền, từ đó đưa ra các can thiệp ngoại hối phù hợp.

---

Methodology và approach (350-400 từ)

• Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu tiếp cận thực nghiệm theo quy trình đa bước kết hợp giữa phương pháp phi tham số và mô hình chuỗi thời gian động.
• Dữ liệu và xây dựng biến số: Dữ liệu theo quý từ Q1/1980 đến Q4/2009 cho Trung Quốc và Hàn Quốc (nguồn IMF: IFS, DOTS) và giai đoạn 2000–2011 cho Việt Nam (nguồn ADB, IMF, Tổng cục Thống kê). Hệ thống biến số được xây dựng đa phương dựa trên tỷ trọng thương mại với top 10 đối tác chính:
  • REER: Tỷ giá hối đoái thực hiệu lực tính theo rổ tiền tệ và CPI.
  • PROD: Chênh lệch năng suất lao động (đại diện bằng GDP bình quân đầu người tương đối).
  • TOT: Tỷ lệ mậu dịch (giá xuất khẩu/giá nhập khẩu).
  • GEXP: Tỷ lệ chi tiêu chính phủ trên GDP danh nghĩa.
  • OPEN: Mức độ mở cửa kinh tế (tổng kim ngạch xuất nhập khẩu/GDP).
  • NFA: Tài sản nước ngoài ròng tính theo tỷ lệ trên GDP.
• Kỹ thuật phân tích kinh tế lượng:
  • Kiểm định nghiệm đơn vị ADF (Augmented Dickey-Fuller): Xác định bậc tích hợp của các chuỗi dữ liệu gốc (phần lớn là chuỗi không dừng $I(1)$).
  • Thuật toán ACE (Alternating Conditional Expectation): Phát triển bởi Breiman & Friedman (1985), thuật toán phi tham số này tìm kiếm các phép biến đổi hàm tối ưu $f(y)$ và $g_i(x_i)$ nhằm tối đa hóa hệ số xác định bội $R^2$, chuyển đổi mối quan hệ phi tuyến phức tạp thành dạng tuyến tính trong không gian biến đổi.
  • Kiểm định biên ARDL (Autoregressive Distributed Lag Bounds Test): Được ứng dụng vì sau biến đổi ACE, chuỗi dữ liệu trở thành hỗn hợp giữa $I(0)$ và $I(1)$ – trường hợp mà các kiểm định Johansen hay Engle-Granger truyền thống không thể xử lý hiệu quả.
  • Nội suy Spline bậc ba (Cubic Spline Interpolation): Ước lượng các hàm phi tuyến liên tục qua 11 điểm phân vị để tính toán độ co giãn biên biến thiên theo thời gian.
• Tính giá trị và độ tin cậy: Kiểm định CUSUM và CUSUMQ xác nhận tính ổn định của các tham số hồi quy trong dài hạn ở mức ý nghĩa 5%, loại trừ rủi ro sai lệch dạng hàm.

---

Phát hiện chính (400-450 từ)

• 1. Xác nhận sự tồn tại của đồng liên kết phi tuyến: Kiểm định OLS tuyến tính ban đầu cho thấy phần dư không dừng, phủ nhận liên kết tuyến tính. Tuy nhiên, sau khi áp dụng thuật toán ACE và kiểm định biên ARDL, kết quả kiểm định $F$-statistic đều vượt xa giá trị tới hạn trên (ở mức ý nghĩa 1% và 5%), chứng minh mối quan hệ đồng liên kết phi tuyến dài hạn tồn tại vững chắc ở cả ba quốc gia.
• 2. Độ co giãn biến thiên linh hoạt theo thời gian (Time-varying Elasticities): Khác biệt hoàn toàn với hệ số góc cố định của mô hình tuyến tính, độ nhạy của REER với các biến cơ bản biến động mạnh cả về độ lớn và dấu qua các phân vị:
  • Chênh lệch năng suất (PROD): Tại Trung Quốc, độ co giãn $\mathcal{E}_{PROD}^{REER}$ chuyển từ dương (+0.802 ở phân vị 1) lên rất cao (+2.488 ở phân vị 2) rồi suy giảm và đổi dấu âm ở các phân vị cao. Điều này phản ánh hiệu ứng Balassa-Samuelson chỉ phát huy tác dụng trong giai đoạn đầu, sau đó dòng vốn dịch chuyển sang khu vực phi thương mại làm thay đổi chiều tác động.
  • Tỷ lệ thương mại (TOT): Là yếu tố có tác động mạnh nhất đến REER. Ở Trung Quốc, hiệu ứng thay thế chiếm ưu thế làm TOT tác động nghịch chiều lên tỷ giá; ngược lại, ở Hàn Quốc, hiệu ứng thu nhập chiếm ưu thế áp đảo khiến cải thiện TOT dẫn tới sự tăng giá thực của đồng Won.
  • Độ mở kinh tế (OPEN): Phần lớn độ co giãn mang dấu âm ở cả hai quốc gia ($\mathcal{E}_{OPEN}^{REER} < 0$), chứng minh việc dỡ bỏ hàng rào bảo hộ và giảm thuế quan buộc đồng nội tệ phải giảm giá thực để duy trì năng lực cạnh tranh xuất khẩu.
  • Chi tiêu chính phủ (GEXP) & NFA: GEXP có tác động không đáng kể hoặc mang dấu âm trong dài hạn do hiệu ứng bóp méo thuế khóa và giảm sút niềm tin vào đồng tiền. NFA có sự đan xen giữa tác động dương dài hạn và tác động âm ngắn hạn do điều chỉnh thặng dư vãng lai.
• 3. Tỷ giá danh nghĩa (NEER) phản ứng mạnh hơn tỷ giá thực (REER): Tổng độ co giãn của NEER luôn lớn hơn REER tại hầu hết các phân vị, giải thích lý do tỷ giá danh nghĩa trên thị trường luôn có mức độ biến động (volatility) cao hơn tỷ giá thực.
• 4. Cơ chế tỷ giá chi phối mức độ hấp thụ cú sốc: Chế độ tỷ giá thả nổi linh hoạt của Hàn Quốc giúp REER ổn định hơn trước các cú sốc vĩ mô so với cơ chế tỷ giá kiểm soát chặt chẽ của Trung Quốc.

---

Đóng góp khoa học (250-300 từ)

• Đóng góp về mặt lý thuyết: Nghiên cứu bổ sung một góc nhìn mới cho lý thuyết kinh tế quốc tế bằng cách chứng minh tính chất phi tuyến nội tại trong hàm xác định tỷ giá cân bằng. Kết quả nghiên cứu làm sáng tỏ cơ chế giằng co giữa hiệu ứng thu nhập và hiệu ứng thay thế của các biến số thương mại – tài khóa, điều mà các mô hình tuyến tính đơn giản hóa đã bỏ sót.
• Đổi mới về phương pháp luận: Thiết lập một quy trình phân tích kinh tế lượng hoàn chỉnh kết hợp giữa thuật toán học máy phi tham số (ACE), kiểm định chuỗi thời gian phân phối trễ (ARDL) và phương pháp giải tích số (Cubic Spline). Quy trình này mở ra hướng tiếp cận chuẩn mực cho các nghiên cứu xử lý chuỗi tài chính phi tuyến phức tạp.
• Giá trị thực tiễn và chính sách: Cung cấp công cụ chẩn đoán rủi ro tỷ giá cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các cơ quan quản lý vĩ mô. Khẳng định rằng không có một công thức can thiệp cố định cho mọi giai đoạn: chính sách tài khóa hay mở cửa thương mại có thể làm tăng giá hoặc giảm giá đồng nội tệ tùy thuộc vào phân vị hiện tại của nền kinh tế trong chu kỳ phát triển.

---

Đối tượng quan tâm (200-250 từ)

• Nhà nghiên cứu học thuật & Giảng viên kinh tế: Tiếp cận một khung phương pháp luận kết hợp ACE-ARDL độc đáo để mở rộng nghiên cứu sang các thị trường mới nổi khác hoặc các cặp tỷ giá song phương phức tạp.
• Nhà hoạch định chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính): Sử dụng các hàm co giãn phi tuyến để mô phỏng tác động của việc điều chỉnh thuế quan, mở rộng đầu tư công hoặc can thiệp dự trữ ngoại hối lên giá trị thực của đồng Việt Nam (VND).
• Chuyên gia phân tích vĩ mô & Khối thị trường vốn (Treasury / Macro Research): Các chuyên viên phân tích tại ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán và quỹ đầu tư cần nắm bắt quy luật biến thiên của tỷ giá thực để dự báo rủi ro biến động tỷ giá danh nghĩa trong trung và dài hạn.
• Doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Nhận diện xu hướng vận động của sức cạnh tranh giá cả quốc tế khi các điều kiện thương mại và độ mở kinh tế thay đổi theo các hiệp định FTA.

---

FAQ - Các câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của bài nghiên cứu là gì?
Nghiên cứu chứng minh mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái thực và các yếu tố kinh tế cơ bản là phi tuyến tính, trong đó độ co giãn của tỷ giá biến đổi liên tục cả về giá trị lẫn chiều hướng theo thời gian thay vì cố định như các giả định kinh tế lượng trước đây.

2. Điểm đặc biệt nhất trong phương pháp nghiên cứu (Methodology) là gì?
Đó là sự kết hợp giữa thuật toán ACE để bóc tách dạng hàm phi tham số tối ưu và mô hình kiểm định biên ARDL, giúp giải quyết triệt để vấn đề chuỗi dữ liệu bị biến đổi thành dạng hỗn hợp giữa dừng $I(0)$ và không dừng $I(1)$.

3. Kết quả nghiên cứu có thể khái quát hóa (generalize) cho các quốc gia khác không?
Có. Khung phân tích này có tính khái quát cao, đặc biệt phù hợp cho các nền kinh tế đang phát triển hoặc các quốc gia đang trong quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế có độ mở lớn.

4. Hướng nghiên cứu tiếp theo (Next steps) của đề tài này là gì?
Mở rộng tập dữ liệu với tần suất cao hơn, tích hợp thêm các biến số về dòng vốn xuyên biên giới (FDI/FII), các cú sốc công nghệ số và áp dụng các mô hình Markov-Switching để kiểm tra tính bền vững của các chế độ tỷ giá.

5. Ứng dụng thực tiễn lớn nhất đối với Việt Nam là gì?
Giúp cơ quan quản lý xác định chính xác mức độ lệch pha của tỷ giá thực VND so với trạng thái cân bằng nền tảng, tránh các cú sốc tỷ giá đột ngột khi các yếu tố vĩ mô thay đổi.

---

Kết luận (150 từ)

• Tổng kết đóng góp: Nghiên cứu đã làm sáng tỏ mối quan hệ đồng liên kết phi tuyến giữa tỷ giá hối đoái thực hiệu lực và các biến số kinh tế cơ bản tại Trung Quốc, Hàn Quốc và Việt Nam. Phương pháp tiếp cận ACE-ARDL kết hợp nội suy bậc ba đã chứng minh tính ưu việt vượt trội trong việc nắm bắt bản chất động học của tỷ giá.
• Định hướng tương lai: Các nghiên cứu tiếp theo cần tiếp tục hoàn thiện khung phân tích phi tuyến bằng cách lồng ghép thêm các yếu tố rủi ro địa chính trị và sự phân mảnh của chuỗi cung ứng toàn cầu.
• Lời kêu gọi hành động: Các nhà hoạch định chính sách và chuyên gia phân tích tài chính cần nhanh chóng từ bỏ các định kiến mô hình tuyến tính cứng nhắc, chủ động ứng dụng các công cụ lượng hóa phi tuyến để xây dựng chính sách điều hành tỷ giá linh hoạt, nâng cao sức chống chịu cho nền kinh tế trước các biến động quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 Mã số: 143 MỐI QUAN HỆ PHI TUYẾN GIỮA TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI THỰC VÀ CÁC BIẾN SỐ KINH TẾ CƠ BẢN, BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM Ở TRUNG QUỐC VÀ HÀN QUỐC, MỞ RỘNG NGHIÊN CỨU Ở VIỆT NAM. I Tóm tắt đề tài: Tỷ giá hối đoái luôn là đề tài được nhiều nhà phân tích kinh tế quan tâm, là một công cụ kinh tế quan trọng và một công cụ có hiệu quả trong việc tác động đến quan hệ kinh tế đối ngoại của mỗi nước. Đã có nhiều tài liệu nghiên cứu về sự tương quan của tỉ giá hối đoái với các yếu tố kinh tế nhưng chúng chỉ tập trung chủ yếu vào các mối quan hệ tuyến tính. Còn những mối quan hệ phi tuyến giữa tỷ giá thực và các yếu tố kinh tế cơ bản gần như không được thảo luận đến.

Vì những điều chưa giải thích được trong các phân tích tuyến tính, vậy nên nhóm chọn đề tài này với mục tiêu tìm ra các mối quan hệ phi tuyến có thể có giữa tỷ giá thực và những yếu tố cơ bản trong nền kinh tế. Bài tiểu luận này nghiên cứu về các mối quan hệ phi tuyến tiềm ẩn giữa tỷ giá hối đoái thực của đồng Nhân dân tệ và đồng Won với những yếu tố kinh tế cơ bản của hai nước này bằng cách sử dụng dữ liệu theo quý trong giai đoạn từ quý 1 năm 1980 đến quý 4 năm 2009. Sử dụng thuật toán ACE (Kỳ vọng có điều kiện xen kẽ - Alternating Conditional Expectation), bài viết đã kiểm định tính phi tuyến giữa các biến số quan tâm. Kết quả cho thấy có một sự tồn tại mối quan hệ đồng liên kết phi tuyến giữa tỷ giá hối đoái thực với các yếu tố kinh tế cơ bản của nền kinh tế.

Trong đó, độ co giãn của tỷ giá hối đoái thực đối với các yếu tố cơ bản thay đổi theo thời gian. Điều này ngược lại với các mối quan hệ tuyến tính thông thường. Trong bài viết này, nhóm sử dụng kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu: kiểm định ADF để kiểm tra tính dừng của các biến, chuyển đổi các biến từ tham số sang phi tham số bằng thuật toán ACE, kiểm định đồng liên kết phi tuyến bằng phương pháp ARDL, phân tích thực tế hiện trạng của Việt Nam qua các số liệu từ ADB, IMF, kết hợp các phương pháp tổng hợp, thống kê, quy nạp, so sánh, kế thừa các bài nghiên cứu liên quan. Dựa trên nền tảng kiến thức đã được trình bày, nhóm chúng tôi xin đưa ra những liên hệ trong điều kiện thực tế tại Việt Nam với dữ liệu theo quý trong giai đoạn từ 2000 đến 2011.

II Mục Lục 1 Giới thiệu .1 Lý do chọn đề tài.2 Mục tiêu nghiên cứu:.3 Phương pháp nghiên cứu .4 Câu hỏi nghiên cứu. 2 2 Tổng quan các nghiên cứu trước đây. 2 3 Bài nghiên cứu “Nonlinear relationship between the real exchange rate and economic fundamentals: Evidence from China and Korea” của tác giả Xiaolei Tang và Jizhong Zhou .1 Thuật toán ACE và tính đồng liên kết phi tuyến: .1 Thuật toán ACE .2 Đồng liên kết phi tuyến:.2 Đặc điểm kỹ thuật thực nghiệm .3 Phương pháp kinh tế lượng.4 Cách xây dựng các biến .1 Tỷ giá hối đoái thực hiệu lực (REER) .2 Khác biệt về năng suất (PROD) .3 Tỷ lệ thương mại (TOT) .4 Chi tiêu của chính phủ (GEXP).5 Độ mở của của nền kinh tế (OPEN) .6 Tài sản nước ngoài ròng (NFA) .5 Kết quả thực nghiệm và thảo luận .1 Kết quả thực nghiệm .2 Phân tích độ nhạy .6 Tóm tắt và kết luận. 34 4 ỨNG DỤNG MÔ HÌNH Ở VIỆT NAM .2 TIẾN HÀNH PHÂN TÍCH .1 Xây dựng lại các biến: .2 Kiểm định tính dừng, kiểm tra tính đồng liên kết và ước lượng mô hình: 38 4.