Mô Hình Phân Tích và Định Giá Tài Sản Tài Chính Tập 1

Khám phá mô hình phân tích và định giá tài sản tài chính trong bài viết của Hoàng Đình Tuấn, cung cấp kiến thức chuyên sâu và ứng dụng thực tiễn.

• Tác giả: PGS. Hoàng Đình Tuấn
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Toán Tài Chính
• Đề tài: Mô Hình Phân Tích và Định Giá Tài Sản Tài Chính - Tập 1
• Loại tài liệu: sách
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI NIỆM VÀ NGUYÊN LÝ CƠ BẢN TRONG PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG CỦA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH
• 1.1. Sự hình thành và chức năng thị trường tài chính
• 1.1.1. Sự tồn tại khách quan thị trường tài chính trong nền kinh tế
• 1.1.2. Phân tích hành vi tiêu dùng - đầu tư cho sản xuất
• 1.1.2.1. Mô hình phân tích hành vi đầu tư trực tiếp - Mô hình A
• 1.1.2.2. Mô hình phân tích hành vi đầu tư gián tiếp - Mô hình B
• 1.1.2.3. Mô hình phân tích hành vi đầu tư trực tiếp qua vay vốn - Mô hình C

Tóm tắt

I. Tổng quan về Mô Hình Phân Tích và Định Giá Tài Sản Tài Chính

Mô hình phân tích và định giá tài sản tài chính là một lĩnh vực quan trọng trong tài chính hiện đại. Nó không chỉ giúp các nhà đầu tư hiểu rõ hơn về giá trị của tài sản mà còn cung cấp các công cụ cần thiết để ra quyết định đầu tư. Việc áp dụng các mô hình này giúp tối ưu hóa danh mục đầu tư và quản lý rủi ro hiệu quả.

1.1. Khái niệm cơ bản về Mô Hình Định Giá Tài Sản

Mô hình định giá tài sản tài chính là phương pháp xác định giá trị của tài sản dựa trên các yếu tố như dòng tiền tương lai và rủi ro. Các mô hình phổ biến bao gồm CAPM và APT.

1.2. Vai trò của Mô Hình Phân Tích trong Tài Chính

Mô hình phân tích tài chính giúp các nhà đầu tư đánh giá hiệu suất của tài sản và đưa ra quyết định đầu tư thông minh. Nó cũng hỗ trợ trong việc phân tích rủi ro và tối ưu hóa danh mục đầu tư.

II. Thách thức trong Phân Tích và Định Giá Tài Sản Tài Chính

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc phân tích và định giá tài sản tài chính cũng gặp phải nhiều thách thức. Các yếu tố như biến động thị trường, thông tin không đầy đủ và sự phức tạp của các mô hình có thể gây khó khăn cho nhà đầu tư.

2.1. Biến động Thị Trường và Ảnh Hưởng đến Định Giá

Biến động thị trường có thể làm thay đổi giá trị tài sản một cách nhanh chóng. Điều này đòi hỏi các nhà đầu tư phải có khả năng phân tích và điều chỉnh chiến lược kịp thời.

2.2. Thông Tin Không Đầy Đủ và Rủi Ro Định Giá

Thông tin không đầy đủ có thể dẫn đến quyết định đầu tư sai lầm. Các nhà đầu tư cần phải cẩn trọng trong việc thu thập và phân tích dữ liệu trước khi đưa ra quyết định.

III. Phương Pháp Phân Tích Tài Chính Hiệu Quả

Để phân tích tài sản tài chính một cách hiệu quả, có nhiều phương pháp khác nhau được áp dụng. Các phương pháp này không chỉ giúp định giá tài sản mà còn hỗ trợ trong việc quản lý rủi ro.

3.1. Phương Pháp CAPM trong Định Giá Tài Sản

Mô hình CAPM (Capital Asset Pricing Model) là một trong những phương pháp phổ biến nhất để định giá tài sản. Nó giúp xác định mối quan hệ giữa rủi ro và lợi nhuận kỳ vọng của tài sản.

3.2. Mô Hình APT và Ứng Dụng trong Thực Tế

Mô hình APT (Arbitrage Pricing Theory) cung cấp một cách tiếp cận khác để định giá tài sản, dựa trên nhiều yếu tố rủi ro khác nhau. Nó cho phép nhà đầu tư linh hoạt hơn trong việc phân tích và ra quyết định.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn của Mô Hình Phân Tích Tài Chính

Mô hình phân tích tài chính không chỉ là lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn trong đầu tư và quản lý tài sản. Các nhà đầu tư có thể áp dụng các mô hình này để tối ưu hóa danh mục đầu tư và giảm thiểu rủi ro.

4.1. Tối Ưu Hóa Danh Mục Đầu Tư

Việc tối ưu hóa danh mục đầu tư giúp nhà đầu tư đạt được lợi nhuận cao nhất với mức rủi ro thấp nhất. Các mô hình như Markowitz được sử dụng rộng rãi trong quá trình này.

4.2. Quản Lý Rủi Ro Tài Chính

Quản lý rủi ro là một phần quan trọng trong đầu tư tài chính. Các mô hình phân tích giúp xác định và đo lường rủi ro, từ đó đưa ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

V. Kết Luận và Tương Lai của Mô Hình Phân Tích Tài Chính

Mô hình phân tích và định giá tài sản tài chính sẽ tiếp tục phát triển và đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực tài chính. Sự tiến bộ của công nghệ và dữ liệu lớn sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho các nhà đầu tư.

5.1. Xu Hướng Phát Triển trong Phân Tích Tài Chính

Các xu hướng mới trong công nghệ và dữ liệu sẽ ảnh hưởng đến cách thức phân tích và định giá tài sản. Các nhà đầu tư cần cập nhật kiến thức để không bị lạc hậu.

5.2. Tương Lai của Đầu Tư Tài Chính

Tương lai của đầu tư tài chính sẽ được định hình bởi sự phát triển của các mô hình phân tích và công nghệ. Các nhà đầu tư cần chuẩn bị cho những thay đổi này để tối ưu hóa lợi nhuận.

Nội dung chính

Đánh Giá Học Thuật Giáo Trình: Mô Hình Phân Tích và Định Giá Tài Sản Tài Chính (Tập 1)

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Mô hình phân tích và định giá tài sản tài chính (Tập 1) do PGS. Hoàng Đình Tuấn thuộc Bộ môn Toán Tài chính, Khoa Toán Kinh tế – Trường Đại học Kinh tế Quốc dân biên soạn, được Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật ấn hành năm 2010 tại Hà Nội. Trong chương trình đào tạo cử nhân ngành Toán Tài chính, tài liệu này đảm nhiệm vai trò là giáo trình cốt lõi cho môn học cùng tên, thuộc phân môn đầu tư tài chính và quản lý rủi ro. Cùng với hai môn học bổ trợ là Mô hình tài chính công ty và Mô hình tài chính quốc tế, giáo trình hoàn thiện khung chương trình đào tạo về tài chính định lượng ở bậc đại học.

Mục tiêu đào tạo của giáo trình tập trung vào việc trang bị cho sinh viên hệ thống kiến thức nền tảng và kỹ năng phân tích định lượng ban đầu. Người học được tiếp cận phương pháp mô hình hóa các hiện tượng tài chính thông qua công cụ toán học tối ưu, lý thuyết xác suất và phần mềm xử lý dữ liệu chuyên dụng.

Về mặt cấu trúc, toàn bộ công trình gồm 8 chương và phần phụ lục, được chia thành hai tập. Tập 1 bao gồm Phần I với 5 chương đầu tiên và phần phụ lục, hướng đến việc xây dựng các nguyên lý kinh tế học tài chính tổng quát, mô hình hóa rủi ro, tối ưu hóa danh mục đầu tư và các lý thuyết định giá tài sản kinh điển. Cách tiếp cận của tài liệu mang tính diễn dịch chặt chẽ: đi từ phân tích vi mô về hành vi phân bổ nguồn lực của cá nhân, dẫn xuất các trạng thái cân bằng thị trường, và cụ thể hóa thành các thuật toán định lượng áp dụng trên dữ liệu thực tế.

Nội dung kiến thức cốt lõi

                       CẤU TRÚC PHẦN I (TẬP 1)
[Chương I]                  [Chương II]                [Chương III]
Nguyên lý TTTC &            Mô hình hóa kinh tế        Phân tích & Quản lý
Mô hình Tiêu dùng - Đầu tư  có yếu tố rủi ro           Danh mục (Markowitz & VaR)
               [Chương IV]             [Chương V]
               Mô hình CAPM            Mô hình APT &
                                       Nguyên lý Không cơ lợi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung 5 chương thuộc Tập 1 được thiết kế theo tiến trình logic từ vi mô đến cân bằng tổng thể:

• Chương I: Khái niệm và nguyên lý cơ bản trong phân tích hoạt động của thị trường tài chính. Chương này thiết lập mô hình phân tích hành vi Tiêu dùng – Đầu tư thông qua ba mô hình cơ sở:
  • Mô hình A (Đầu tư trực tiếp vào sản xuất): Khảo sát bài toán tối đa hóa hàm lợi ích $U(C_0, C_1)$ với ràng buộc đường năng lực sản xuất $C_1 = y_1 + F(y_0 - C_0)$, xác lập điều kiện tiếp xúc giữa tỷ lệ thay thế biên theo thời gian ($MRT$) và năng suất biên của vốn đầu tư $F'(y_0 - C_0^*)$.
  • Mô hình B (Đầu tư gián tiếp qua thị trường vốn): Giải bài toán tối ưu hóa danh mục tiêu dùng khi có sự tồn tại của thị trường vốn hoàn hảo với lãi suất $r$, chứng minh điều kiện cân bằng $MRT = 1 + r$.
  • Mô hình C (Đầu tư sản xuất kết hợp vay vốn): Xác định quy mô vốn vay tối ưu $x^$ thỏa mãn $F'(x^) = 1 + r$, làm cơ sở chứng minh Định lý tách Fisher (Fisher Separation Theorem - 1930), khẳng định quyết định đầu tư sản xuất độc lập với sở thích tiêu dùng cá nhân.
  • Cấu trúc công cụ và phương thức tính toán: Trình bày các công cụ phái sinh cơ bản (hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng tương lai, quyền chọn Call/Put kiểu Mỹ và kiểu Âu), hàm thu hoạch (payoff), các khái niệm vị thế (trường vị/đoản vị, bán khống), và các quy tắc xác định lợi suất (lãi đơn, lãi kép rời rạc, lãi kép liên tục, loga lợi suất).
• Chương II: Mô hình hoá hoạt động kinh tế có yếu tố rủi ro. Trọng tâm chương là kỹ thuật mô tả, đo lường độ phân tán ngẫu nhiên của biến số kinh tế và mô hình hóa thái độ đối với rủi ro của tác nhân thông qua lý thuyết hàm hữu dụng kỳ vọng.
• Chương III: Phân tích và quản lý danh mục đầu tư. Trình bày quy trình phân bổ tài sản hiện đại theo mô hình Mean – Variance của Harry Markowitz (tiếp cận trung bình – phương sai) và phương pháp kiểm soát rủi ro biên thông qua giá trị chịu rủi ro (Value at Risk – VaR).
• Chương IV: Mô hình định giá tài sản vốn (CAPM). Khảo sát cấu trúc lý thuyết của mô hình Capital Asset Pricing Model, thiết lập đường thị trường vốn (CML), đường thị trường chứng khoán (SML), hệ số Beta ($\beta$) và các ứng dụng kiểm định thực nghiệm.
• Chương V: Mô hình đa nhân tố và lý thuyết định giá cơ lợi (APT). Xây dựng lý thuyết Arbitrage Pricing Theory dựa trên nguyên lý không cơ lợi (No Arbitrage), phân tích lợi suất tài sản chịu sự chi phối của nhiều nhân tố vĩ mô và vi mô.
• Phụ lục: Một số quá trình ngẫu nhiên cơ bản ứng dụng trong tài chính. Hệ thống hóa các quá trình ngẫu nhiên (chuyển động Brown, quá trình Ito) dùng để mô tả động thái giá, lợi suất, tỷ giá và lãi suất.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập hệ thống nền tảng toán học và kinh tế học giải tích chặt chẽ:

1. Lý thuyết tối ưu hóa tĩnh có điều kiện: Ứng dụng hàm Lagrange và hệ điều kiện Kuhn – Tucker để giải các bài toán quy hoạch phi tuyến trong lựa chọn tiêu dùng và phân bổ nguồn lực.
2. Nguyên lý không cơ lợi (No-Arbitrage Principle): Đóng vai trò là tiên đề định giá cho các hợp đồng phái sinh (Forward, Futures, Options) và mô hình APT.
3. Khai triển Taylor và xấp xỉ lợi suất: Thiết lập mối quan hệ toán học giữa lãi kép rời rạc và lãi kép liên tục thông qua xấp xỉ bậc nhất $\ln(1 + r_t) \approx r_t$, làm cơ sở sử dụng loga lợi suất ($\text{Log Return}$) trong phân tích chuỗi thời gian tài chính.

Kỹ năng phát triển

Người học hoàn thành Tập 1 của giáo trình sẽ hình thành các năng lực chuyên môn:

• Kỹ năng mô hình hóa: Thiết lập bài toán toán học từ các quyết định phân bổ vốn, phòng hộ rủi ro (hedging qua hợp đồng kỳ hạn hoặc quyền chọn) và đầu cơ (speculation với cấu trúc Bull Spreads / Bear Spreads).
• Kỹ năng phân tích định lượng: Tính toán giá trị kỳ vọng $E(r)$, phương sai ($\sigma^2$), độ biến động ($\text{Volatility} - \sigma$), ma trận hiệp phương sai danh mục và chỉ số VaR.
• Kỹ năng ứng dụng công nghệ: Khai thác phần mềm kinh tế lượng (như EViews) để xử lý dữ liệu chuỗi thời gian, tính toán thống kê mô tả (Mean, Median, Skewness, Kurtosis, kiểm định Jarque-Bera) và nhận diện các hiện tượng phương sai không thuần nhất.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình triển khai phương pháp sư phạm kết hợp chặt chẽ giữa suy luận tiên đề toán học và thực nghiệm định lượng. Mọi khái niệm lý thuyết đều được dẫn xuất từ các giả thiết vi mô cụ thể (như tính tựa lõm chặt của hàm lợi ích, thị trường vốn hoàn hảo, tính cạnh tranh), sau đó được trực quan hóa qua đồ thị hình học (đường mức lợi ích, đường năng lực sản xuất, đường thị trường vốn).

Hệ thống bài tập và nghiên cứu tình huống được xây dựng bằng dữ liệu số chi tiết. Điển hình như các tình huống:

• Định giá hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ và xác lập điểm hòa vốn cho quyền chọn mua (Call) cổ phiếu IBM hoặc quyền chọn bán (Put) cổ phiếu Exxon.
• Chiến lược chốt giá bán/mua thông qua danh mục tổng hợp giữa vị thế trường vị (Long) và đoản vị (Short).
• Khai thác cơ lợi tam giác giữa các sở giao dịch (New York và London) dựa trên sai lệch tỷ giá hối đoái.

Về phương pháp thực hành, giáo trình yêu cầu người học làm việc trực tiếp với các chuỗi dữ liệu thực tế từ thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2002–2008 (chuỗi 1580 quan sát theo phiên của VN-Index và các mã cổ phiếu niêm yết như AGF, BBC, CAN, DPC, HAP, REE từ nguồn VNDirect). Phương pháp tự học đòi hỏi người học phải tái lập lại các chứng minh toán học, kết hợp chạy lệnh phân tích thống kê trên máy tính để kiểm định lý thuyết.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Tại thời điểm xuất bản (năm 2010), giáo trình là một trong những tài liệu học thuật tiếng Việt đầu tiên hệ thống hóa toàn diện phương pháp tiếp cận định lượng trong phân tích và định giá tài sản tài chính.

Đặc tính học thuật	Nội dung triển khai trong giáo trình
Chuẩn hóa thuật ngữ	Hệ thống hóa thuật ngữ chuyên ngành song ngữ Anh – Việt: Long/Short position, Delivery Price, Strike Price, Vanilla/Exotic Options, Arbitrage, Gross/Net/Log Return.
Gắn kết thực tiễn	Ứng dụng khung lý thuyết hiện đại vào bối cảnh thị trường mới nổi tại Việt Nam thông qua dữ liệu giao dịch của HOSE, HNX và chỉ số VN-Index.
Tích hợp liên môn	Đóng vai trò cầu nối trung gian giữa Toán kinh tế, Lý thuyết tối ưu hóa, Giải tích ngẫu nhiên và Kinh tế lượng ứng dụng.

Giáo trình không thuần túy mô tả quy chế vận hành thị trường mà tập trung giải thích bản chất kinh tế thông qua các mô hình giải tích, ví dụ như ứng dụng Định lý tách Fisher để giải thích cơ chế quản trị công ty cổ phần và cơ sở ủy quyền ra quyết định sản xuất cho ban điều hành.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình được thiết kế phục vụ các nhóm đối tượng học thuật và chuyên môn:

• Sinh viên đại học: Sinh viên năm thứ 3 và năm thứ 4 thuộc chuyên ngành Toán Tài chính, Toán Kinh tế, Tài chính định lượng, Kinh tế học ứng dụng.
• Học viên sau đại học: Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Kinh tế, Tài chính – Ngân hàng cần củng cố cơ sở toán học của các lý thuyết định giá tài sản tài chính.
• Giảng viên: Sử dụng làm đề cương bài giảng và tài liệu chuẩn mực để giảng dạy các học phần về Lý thuyết tài chính định lượng, Quản lý danh mục đầu tư và Phân tích thị trường tài chính.
• Nhà nghiên cứu và chuyên viên phân tích: Tài liệu tham khảo cho các nhà phân tích định lượng (Quant), chuyên viên quản lý rủi ro và nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán cần nắm vững cấu trúc giải tích của các mô hình Markowitz, CAPM, APT và phái sinh.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu phù hợp với sinh viên chuyên ngành Toán Tài chính, Toán Kinh tế, Tài chính – Ngân hàng và các nhà phân tích muốn tiếp cận hoạt động đầu tư, định giá và quản lý danh mục qua lăng kính toán học giải tích.

2. Cần kiến thức nền tảng nào trước khi học?

Người học cần trang bị kiến thức về Toán cao cấp (Giải tích đa biến, Tối ưu hóa tĩnh/Lagrange, Điều kiện Kuhn – Tucker), Xác suất và Thống kê toán, Kinh tế học vi mô cơ sở, và Kinh tế lượng chuỗi thời gian. Đối với phần phụ lục, người đọc cần có kiến thức về Giải tích ngẫu nhiên.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu tài chính doanh nghiệp thông thường?

Tài liệu không tập trung vào phân tích báo cáo tài chính hay quản trị dòng tiền doanh nghiệp mà tập trung vào mô hình hóa định lượng hành vi của tác nhân thị trường, nguyên lý không cơ lợi, lý thuyết danh mục đầu tư hiện đại và cấu trúc giải tích của các công cụ phái sinh.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả cao?

Người học nên tự giải lại các bước biến đổi toán học của các Mô hình A, B, C; phân tích đồ thị hàm thu hoạch của các vị thế phái sinh; đồng thời sử dụng các bộ dữ liệu chuỗi thời gian thực tế để thực hành ước lượng các tham số thống kê trên các phần mềm như EViews hoặc R.

5. Bộ sách có bao nhiêu tập và cấu trúc phân bổ ra sao?

Bộ sách gồm 2 tập (8 chương và phần phụ lục). Tập 1 (Chương I đến V) trình bày các nguyên lý cơ bản, rủi ro, danh mục đầu tư, CAPM và APT. Tập 2 (Chương VI đến VIII) đi sâu vào định giá các nhóm tài sản cụ thể: trái phiếu, cổ phiếu và chứng khoán phái sinh (Black – Scholes, Cây nhị phân).

---

Kết luận

Giáo trình Mô hình phân tích và định giá tài sản tài chính (Tập 1) của PGS. Hoàng Đình Tuấn cung cấp khung lý thuyết giải tích và định lượng chuẩn mực cho lĩnh vực đầu tư tài chính và quản lý rủi ro. Thông qua việc kết hợp giữa suy luận toán học chặt chẽ và ứng dụng dữ liệu thực nghiệm trên thị trường chứng khoán Việt Nam, công trình định hình lộ trình học tập khoa học từ các nguyên lý tiêu dùng – đầu tư vi mô đến các mô hình định giá cân bằng hiện đại. Tài liệu đóng vai trò nền tảng quan trọng trước khi người học tiếp cận các mô hình định giá chuyên biệt cho từng loại tài sản tài chính tại Tập 2.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Ngày nay việc nghiên cứu lý thuyết và ứng dụng trong tài chính có thể chia thành ba lĩnh vực chính: - Đầu tư tài chinh', với nội dung cơ bàn là nghiên cứu phân tích, định giá tài sàn tài chính vá các chiến lược đằu tư. - Quàn lý tài chinh', nghiên cứu những nội dung liên quan tới các vấn dè này sinh trong quá trinh quàn lý, quàn trị hoạt động tài chính ờ tầm vĩ mô (tài chinh công, tài chinh quốc te) và tầm vi mò (tài chính công ty, tài chính doanh nghiệp, tài chính dân cư). - Quàn lý rủi ro tài chỉnh', nghiên cứu các phương pháp nhận diện, do lường và phòng ngừa yếu tổ rúi ro trong hoạt động tài chính. Cà ba lĩnh vực trên đều có moi liên hệ mật thiết với nhau vi mỗi hoạt động cùa tác nhân trên thị trường tài chinh dcu liên quan đến tài sàn và rủi ro.

Để có thể tham gia thị trường tài chính một cách hiệu quá đòi hỏi nhà đầu tư phải có những kiến thức và kỹ năng cần thiết thuộc các lĩnh vực trên. Trong khuôn khố chương trinh môn học cùa chuyên ngành Toán Tài chính tại Đại học Kinh tế Quốc dân, một số nội dung cơ bản cùa dàu tư tài chính và quàn lý rủi ro sẽ được đe cạp trong môn học Mó hình phân tích cí- định giã tài sàn tài chinh. Các vấn đề liên quan đến quàn lý, quàn trị lài chính sẽ dược trinh bày trong hai môn học Mô hình tài chính cóng ty và Mủ hình tài chính quốc tế. Với mục tiêu trang bị những kiến thức và kỹ năng phân tích ban đầu cho đối tượng là cừ nhân chuyên ngành Toán tài chính, nội dung giới thiệu trong các môn học sẽ giới hạn ờ mức cơ bàn, được tiếp cận bang phương pháp mô hình với sự trợ giúp của công cụ toán và các phân mềm xử lý dữ liệu phù hợp.

3 Bộ sách Mô hình phân tích và định giá tài sản tài chính (2 tập) được chúng tói biên soạn lần này với mục đích chinh là đáp ứng nhu cẩu học môn học. Do các tài liệu bằng tiếng Việt liên quan đến phàn tích, định giá tài sàn (đặc biệt là phân tích định lượng) có rất lì nên bộ sách cũng có thề là tài liệu tham khào có ích cho các nhá đầu tư trên thị trường tài chinh nói chung và thị trường chứng khoán nói riêng. Nội dung bộ sách gồm 8 chưcmg và phần phụ lục. Đế phục vụ nhu cầu tham khảo cùa nhiều độc già với các mức độ khác nhau, bộ sách được chia thành hai phần tương úng với hai tập: Tập 1 gồm 5 chương dầu (Phần I) và phần phụ lục.

Tập 2 gồm 3 chương còn lại (Phần II) và phần phụ lục. Bạn đọc quan tàm tới những kiên thức, kỳ năng cơ han. lông quát trong phân lích, quản lỷ danh mục đầu tư tài chinh có thể tham khảo tập 1 cùa bộ sách. Bạn đọc muốn tìm hiểu sầu các phương pháp phân tích định giá đối với các nhóm tài sản cụ thể: trái phiếu, cổ phiếu và phái sinh cân tham khào tập 2.

Nội dung chinh cùa bộ sách gồm: Phần I Chưong I: Khái niệm và nguyên lý cơ bán trong phân tích hoạt động cùa thị trường tài chinh Nội dung cùa chương đề cập tới một số khái niệm, nguyên lý cơ bán dùng trong nghiên cứu, phân tích cấu trúc và phương thức vận hành của thị trường tài chính. Chương II: Mô hình hoá hoạt động kình tể cỏ yếu tồ rủi ro Với đặc thù riêng, các hoạt động trẽn thị trường tài chính đều hàm chúa yếu tố rùi ro. Những nội dung chính có liên quan tới khái niệm rủi ro: mô tả, đo lường, thái độ đối với rủi ro sẽ được trinh bày trong chương này với các mô hình kinh điên. Chưong III: Phàn tích và quàn lý danh niục đầu tư Nội dung cùa chương đề cập tới quy trình thực hiện đầu tư trên thị trường tài chính: chọn danh mục, cơ cấu lại danh mục và đánh giá việc thực thi danh mục.

Việc lựa chọn và cơ cấu danh mục sẽ sử dụng phương pháp 4 tiếp cận hiện đại: Phương pháp phân tích trung bình - phương sai (Mô hình Markowitz). Phương pháp VaR trong quàn lý rùi ro cùa danh mục cũng sẽ được giới thiệu ở chương này. Chương IV: Mô hình định giá tài sàn vẻn (C.APM) CAPM là mô hình kinh điến trong phân lích, định giã tài sán và mô hình sẽ đươc trình bày cà trong khuôn khổ lý thuyết cũng như ứng dung trong thực tế. Chưong V: Mỡ hình đa nhân tổ và lý thuyết định giả cơ lợi (APT) Mô hình nhân tố đói với tài sân sẽ được giới thiệu cà về góc độ lý thuyết cũng như ứng dụng, ứng dụng chính cùa mô hình nhân tố trong chương này là xây dựng lý thuyết định giá tài sàn dựa trên nguyên lý “không cơ lợi” (No Arbitrage).

Phần II Chương VI: Phân tích và định giá trái phiếu Nội dung tập trung vào các chú đề: xac định các dặc trưng cơ bàn cùa trái phiếu, phương pháp định giá và phân tích rủi ro lãi suất cùa trái phiếu không kèm quyên chọn. Chương VII: Phân tích và định giá cổ phiếu Một sổ phương pháp phân tích cơ hãn và phún tích kỹ thuật được đề cặp dể phân tích động thái giá cồ phiếu phố thòng (rên thị trường thứ cấp. Ngoài ra trong chương còn giới thiệu nhiêu mó hình (đặc biệt d<ạng mò hình kinh tế lượng) đè người học có thê áp dụng phân tích, dự báo biên động giá cồ phiếu tư dữ liệu quá khứ. Chương VIII: Phân tích và định giá chứng khoán phái sinh (quyền chọn) Đối với các phái sinh, cuốn sách đề cập chủ yếu tới “quyền chọn” (Option) về cổ phiếu.

Ngoài việc phân tích các đặc trưng cua quyền chọn, nội dung cùa chương sẽ giới thiệu một số mó hình định giá kinh điên (Mô hình cây nhị phân, Mô hình Black - Scholes) với các biến thế khác nhau. 5 Phụ lục: Một sô quá trình ngâu nhiên cư bân ứng dụng trong tài chinh Phần này tóm tắt một số nội dung cơ bân liên quan tới các quá trình ngẫu nhiên thường được sử dụng đề mò tà động thái của các biến kinh tế - tài chính (giá. lợi suất tài săn, lãi suất, tỷ giá hối đoái, chi số thị trường, tý lệ lạm phát, cồ tức, các hệ số tài chính cua công ty niêm yết. Các nội dung liên quan tới /ý thuyết, kiềm định và ước lượng các tham sổ của quá trình ngầu nhiên đòi hỏi độc giá phải có những kiến thức cơ bàn về Giãi lích ngầu nhiên và Kinh lế lượng.

Đe giúp người học vừa có thể lính hội các kiến thức đồng thời dễ áp dụng trong thực tế, trong mỗi chương tác già trinh bày nhiều thí dụ bang sổ và cung cấp hệ thống bài tập. đặc biệt là các bài tập (hực hành có thề áp dụng vỡi cơ sở dữ liệu của thị trường chứng khoán Việt Nam. Bộ sách được biên soạn dựa trên các bài giảng đà dược chinh tác già trinh giảng cho chuyên ngành Toán tài chính tại Đại học Kinh tế quốc dân trong các khoá gần đây. Do được biên soạn lần đầu với nội dung liên quan tới nhiều lĩnh vực trong thị trường tài chính và được diễn đạt chủ yếu bằng ngôn ngữ mô hình nên cuốn sách khó tránh khỏi các hạn che.

Nhiều khái niệm, thuật ngữ còn khá mới mè ở Việt nam, bởi vậy khi chưa có sự thống nhất trong tên gọi, tác già sẽ dùng nguyên gốc tiếng Anh (có ghi chú bên cạnh) hoặc chuyển ngữ tiếng Việt theo quan diêm cá nhàn. Để tiếp tục hoàn thiện bộ sách, tác già mong muốn nhận được sự góp ý cũa đong nghiệp, cùa bạn đọc gan xa và xin chân thành cám ơn thiện ý này. Tác già 6 CHƯƠNG KHÁI NIỆM VÀ NGUYÊN LÝ cơ BẢN TRONG PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG CỦA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH ❖ Nội dung chỉnh - Giới thiệu vai trò của thị trường tài chính (TTTC) trong nền kinh tê. - Giới thiệu các đặc điềm khái quát trong cấu trúc và phương thức vận hành cùa TTTC.

- Đe cập phương pháp tiếp cận mô hinh trong phân tích TTTC dựa trên một số nguyên lý cơ bản. Yêu cầu - Hiểu rõ vai trò của thị trường tài chính thông qua việc phân tích mô hình Tiêu dũng - Đầu tư. - Nắm vững cấu trúc cũa TTTC. - Nam vững và bước đau vận dụng các nguyên lý cơ bàn trong phân tích hoạt động đau tư tài chính.

Sự HÌNH THÀNH VÀ CHỨC NĂNG THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH I. Sự tồn tại khách quan thị trường tài chính trong nền kinh tế 1. Sự hình thành TTTC - Mô hình phân tích hành vi Tiêu dùng - Đầu tư Thị trường tài chính bao gồm thị trường tiền tệ và thị trường von (chứng khoán). Chương này ta tập trung đề cập tới vai trò cùa thị trường vốn.

Nghiên cứu sự hình thành, vai trò và chức năng cùa thị trường von can trả lời các câu hỏi: 7 Vì sao thị trường này tồn tại? Sụ hoạt động cùa thị trường đem lại lợi ích gi cho cộng đồng? cho xã hội'? Đè tìm câu trà lời ta sẽ sư dụng mô hình phần tích hành V) Tiêu dùng - Đầu tư cùa tác nhân trong hoạt dộng kình tế. Tình huống Nhàm xây dựng vá phân tích mô hình ta xét tình huống sau: Giá sù ta xét tác nhân X trong hoạt động kinh tế. Mục tiêu cuối cùng cùa tác nhàn khi thực hiện hoạt động kinh tế là nhằm đáp ímg tổt nhất nhu cầu tiêu dùng cuổì cùng cùa minh trong khuôn khố các điều kiện cua bàn thân, của mòi trường (tự nhiên, xã hội) và không những ở thời diem hiện tại mà cà trong tương lai. Ta biết rằng muốn thực hiện hoạt động, tác nhàn X phải sờ hữu nguồn lực ban đầu.

Nguồn này có thề phân bổ cho tiêu dùng cho hiện tại và tương lai. Khi thực hiện việc phân bổ nguồn cho tiêu dùng tác nhàn sẽ đạt mức lợi ích nhẩt định. Nếu trong quá trình hoạt động xuất hiện cơ hội sán xuất, tác nhân có thể bớt tiêu dùng hiện tại để đầu tư vào sản xuất (đầu tư trực tiếp, đầu tư sản xuất) nhằm tăng tiêu dùng tương lai. Nếu có thị trường vốn.

tác nhân có thề vay hoặc cho vay nguồn trên thị trường nham phân bố tốt hơn cho tiêu dùng (đầu tư gián tiếp, đầu tư tài chính). Trong các tình huống trên tác nhân cần lựa chọn phương án tiêu dùng (hiện tại, tương lai) nhàm mục tiêu tối đa hoá lợi ích. Ta có thề minh hoạ các tình huống lựa chọn của tác nhân bằng sơ đò trên hình 1. Trong phan liếp theo chúng ta sẽ đưa ra các mò hình phân tích các tình huống trên.