Luận văn thạc sĩ chuyên ngành kỹ thuật tài nguyên nước nghiên cứu xây dựng mô hình dự báo xâm nhập mặn phục vụ sản xuất nông nghiệp vùng ven biển đồng bằng sông hồng thí điểm cho hệ thống thủy lợi nghĩa hưng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu mô hình dự báo xâm nhập mặn phục vụ nông nghiệp vùng ven biển đồng bằng sông Hồng, thí điểm tại hệ thống thủy lợi Nghĩa Hưng.

• Tác giả: Phoutsadee Sida
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Quang Phi
• Trường học: Trường Đại học Thủy lợi
• Chuyên ngành: Kỹ thuật Tài Nguyên Nước
• Đề tài: Nghiên Cứu Xây Dựng Mô Hình Dự Báo Xâm Nhập Mặn Cho Nông Nghiệp Vùng Ven Biển Đồng Bằng Sông Hồng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN
• 1.1. Tổng quan các nghiên cứu về xâm nhập mặn trên thế giới
• 1.2. Tổng quan các nghiên cứu về dự báo xâm nhập mặn tại Việt Nam
• 1.3. Tổng quan các nghiên cứu về xâm nhập mặn vùng nghiên cứu
• 1.4. Tổng quan các công trình mô hình toán trong dự báo xâm nhập mặn
• 1.5. Tổng quan về đặc điểm tự nhiên xâm nhập mặn vùng nghiên cứu
• 1.6. Tổng quan về đặc điểm yếu vùng nghiên cứu
• 1.7. Tổng quan về xâm nhập mặn vùng nghiên cứu
• 1.8. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: LỰA CHỌN VÀ ÁP DỤNG MÔ HÌNH DỰ BÁO XÂM NHẬP MẶN PHỤC VỤ SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP VÙNG VEN BIỂN VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG
• 2.1. Phân tích lựa chọn mô hình dự báo xâm nhập mặn
• 2.2. Cơ sở khoa học của mô hình dự báo xâm nhập mặn
• 2.3. Thiết lập sơ đồ tính cho mô hình dự báo xâm nhập mặn vùng nghiên cứu
• 2.4. Xây dựng sơ đồ thủy lực, xâm nhập mặn vùng nghiên cứu
• 2.5. Hiệu chỉnh và kiểm định mô hình thủy lực, xâm nhập mặn vùng nghiên cứu
• 2.6. Xây dựng kịch bản và tính toán dự báo xâm nhập mặn vùng nghiên cứu
• 2.7. Kết quả tính toán các kịch bản xâm nhập mặn
• 2.8. Xây dựng quy trình dự báo mặn cho mô hình dự báo xâm nhập mặn
• 2.9. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ ÁP DỤNG THỬ NGHIỆM: DỰ BÁO, CẢNH BÁO MẶN TẠI CÁC CÔNG TRÌNH ĐẦU MỐI CỦA HỆ THỐNG THỦY LỢI NGHĨA HƯNG - NAM ĐỊNH
• 3.1. Phân tích hiện trạng vận hành lấy nước của hệ thống thủy nông Nghĩa Hưng
• 3.2. Hiện trạng công trình thủy nông Nghĩa Hưng
• 3.3. Hiện trạng vận hành lấy nước hệ thống thủy nông Nghĩa Hưng
• 3.4. Dự báo xâm nhập mặn (thí điểm) tại một số công trình đầu mối của Hệ thống thủy lợi Nghĩa Hưng cho vụ Đông Xuân
• 3.5. Đề xuất giải pháp lấy nước phục vụ sản xuất nông nghiệp đối với Hệ thống thủy lợi Nghĩa Hưng
• 3.6. Kết luận và kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Hiện tượng xâm nhập mặn là một vấn đề nghiêm trọng tại các khu vực ven biển, đặc biệt là Đồng bằng Sông Hồng. Tác động của xâm nhập mặn không chỉ ảnh hưởng đến nguồn nước ngọt mà còn đến sản xuất nông nghiệp, gây thiệt hại kinh tế cho người dân. Nghiên cứu này khẳng định rằng việc xây dựng mô hình dự báo xâm nhập mặn là cần thiết để quản lý nguồn nước hiệu quả hơn. Theo tác giả, "Mục tiêu chủ yếu của công tác nghiên cứu là nắm được quy luật của quá trình này để phục vụ các hoạt động kinh tế - xã hội". Sự suy giảm nguồn nước ngọt do xâm nhập mặn đã dẫn đến việc nhiều diện tích đất nông nghiệp không thể canh tác, ảnh hưởng đến an ninh lương thực. Do đó, việc phát triển một hệ thống dự báo xâm nhập mặn là thiết yếu nhằm đảm bảo nguồn nước cho nông nghiệp và bảo vệ môi trường.

II. Mục tiêu của luận văn

Mục tiêu tổng quát của luận văn là xây dựng hệ thống dự báo và cảnh báo xâm nhập mặn, đồng thời đề xuất phương án vận hành hệ thống thủy lợi để đảm bảo cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp. Mục tiêu cụ thể bao gồm đánh giá tổng quan các nghiên cứu về xâm nhập mặn và ảnh hưởng của nó đến sản xuất nông nghiệp. Tác giả nhấn mạnh rằng "Xây dựng được bộ mô hình dự báo, cảnh báo diễn biến xâm nhập mặn phục vụ sản xuất nông nghiệp khu vực ven biển vùng Đồng bằng Sông Hồng" là điều cần thiết. Mục tiêu này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp mà còn góp phần vào việc quản lý tài nguyên nước bền vững.

III. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn tập trung vào xâm nhập mặn tại vùng ven biển Đồng bằng Sông Hồng, đặc biệt là các công trình lấy nước trong hệ thống thủy lợi. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các tỉnh Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định và Ninh Bình. Tác giả chỉ ra rằng "Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình xâm nhập mặn tại khu vực ven biển, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của hiện tượng này". Việc xác định rõ đối tượng và phạm vi nghiên cứu sẽ giúp đảm bảo tính chính xác và hiệu quả của các giải pháp đề xuất.

IV. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn áp dụng cách tiếp cận tổng hợp và liên ngành để giải quyết vấn đề xâm nhập mặn. Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc thu thập và phân tích các dữ liệu liên quan, khảo sát thực địa, và mô phỏng bằng các mô hình toán học. Tác giả nhấn mạnh rằng "Việc sử dụng các phần mềm hiện đại trong mô phỏng thủy lực và xâm nhập mặn sẽ giúp nâng cao độ chính xác của các dự báo". Cách tiếp cận này không chỉ đảm bảo tính khả thi mà còn tạo điều kiện cho sự tham gia của cộng đồng trong việc quản lý tài nguyên nước, từ đó nâng cao hiệu quả trong việc ứng phó với xâm nhập mặn.

V. Tổng quan các vấn đề liên quan

Tổng quan về các nghiên cứu trước đây cho thấy xâm nhập mặn là một hiện tượng tự nhiên nhưng có tác động sâu rộng đến kinh tế và xã hội. Các nghiên cứu trên thế giới đã chỉ ra rằng việc áp dụng các mô hình toán học trong dự báo xâm nhập mặn rất hiệu quả. Tác giả trích dẫn rằng "Mọi dự án phát triển tài nguyên nước hiện nay đều coi mô hình toán dòng chảy là một nội dung tính toán không thể thiếu". Những nghiên cứu này không chỉ cung cấp cơ sở lý thuyết mà còn làm nổi bật tầm quan trọng của việc áp dụng công nghệ hiện đại trong việc giải quyết vấn đề xâm nhập mặn tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Xâm nhập mặn là hiện tượng tự nhiên phổ biến tại các vùng cửa sông ven biển, đặc biệt tại Đồng bằng sông Hồng (ĐBSH) – khu vực có diện tích thấp, chịu ảnh hưởng mạnh của thủy triều và biến đổi khí hậu. Theo ước tính, khoảng 58,4% diện tích ĐBSH có cao trình thấp hơn 2m, trong đó hơn 72% diện tích thấp hơn 3m, khiến vùng này dễ bị xâm nhập mặn sâu vào nội địa, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp và sinh kế người dân. Hiện tượng này diễn biến phức tạp, đặc biệt trong mùa kiệt (tháng 11 đến tháng 5 năm sau), khi lưu lượng nước ngọt từ thượng nguồn giảm mạnh, tạo điều kiện thuận lợi cho nước mặn từ biển xâm nhập sâu vào hệ thống sông ngòi.

Luận văn tập trung nghiên cứu xây dựng mô hình dự báo xâm nhập mặn phục vụ sản xuất nông nghiệp vùng ven biển ĐBSH, với điểm nhấn là hệ thống thủy lợi Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định – vùng trọng điểm lúa chịu ảnh hưởng nặng nề của xâm nhập mặn. Mục tiêu cụ thể gồm đánh giá diễn biến xâm nhập mặn, xây dựng mô hình dự báo và đề xuất giải pháp vận hành hệ thống thủy lợi nhằm tối ưu hóa việc lấy nước, chống mặn phục vụ sản xuất nông nghiệp. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các tỉnh ven biển Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định và Ninh Bình, trong giai đoạn từ năm 2011 đến 2018, dựa trên số liệu quan trắc thực tế và mô phỏng thủy lực.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nước biển dâng, giúp nâng cao hiệu quả quản lý nguồn nước, giảm thiểu thiệt hại do xâm nhập mặn, đồng thời góp phần phát triển bền vững nông nghiệp vùng ven biển ĐBSH.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình thủy lực hiện đại để mô phỏng dòng chảy và xâm nhập mặn trong hệ thống sông ngòi phức tạp. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Hệ phương trình Saint-Venant: Mô hình toán một chiều mô phỏng dòng chảy thủy lực trong hệ thống kênh sông, cho phép tính toán biến đổi mực nước, lưu lượng và vận tốc dòng chảy theo thời gian và không gian. Đây là nền tảng để mô phỏng sự lan truyền của nước mặn trong hệ thống sông.

• Phương trình khuếch tán và bảo toàn muối: Kết hợp với phương trình thủy lực để mô phỏng sự phân bố và biến đổi nồng độ muối trong dòng chảy, từ đó dự báo diễn biến xâm nhập mặn theo các điều kiện thủy văn và thủy triều.

Các khái niệm chuyên ngành quan trọng bao gồm: xâm nhập mặn, thủy triều nhật triều, lưu lượng kiệt, mô hình thủy lực một chiều, kịch bản biến đổi khí hậu, vận hành hệ thống thủy lợi, và cảnh báo sớm.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng số liệu quan trắc mực nước, lưu lượng, độ mặn tại các trạm thủy văn trên hệ thống sông Hồng – Thái Bình giai đoạn 2011-2018; số liệu khí tượng thủy văn (nhiệt độ, mưa, gió, bức xạ); dữ liệu địa hình, địa chất và hiện trạng công trình thủy lợi vùng ven biển ĐBSH.

• Phương pháp phân tích: Áp dụng mô hình thủy lực MIKE 11 HD+AD để mô phỏng dòng chảy và xâm nhập mặn, hiệu chỉnh và kiểm định mô hình dựa trên số liệu thực tế tại các trạm đo. Phân tích kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dâng để đánh giá tác động đến xâm nhập mặn và vận hành hệ thống thủy lợi.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và tổng hợp số liệu từ năm 2011-2018; xây dựng và hiệu chỉnh mô hình trong năm 2017; thực hiện dự báo thí điểm và đề xuất giải pháp vận hành hệ thống thủy lợi Nghĩa Hưng trong vụ Đông Xuân 2018-2019.

Phương pháp tiếp cận tổng hợp, liên ngành, kết hợp khảo sát thực địa, phân tích số liệu và mô phỏng toán học nhằm đảm bảo tính chính xác và thực tiễn của mô hình dự báo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Diễn biến xâm nhập mặn sâu và phức tạp: Khoảng cách xâm nhập mặn lớn nhất trên các sông chính vùng ven biển ĐBSH như sông Hồng đạt tới 35-40 km, sông Ninh Cơ 37-40 km, sông Trà Lý 39 km, sông Văn Úc 46 km trong các năm kiệt nước. Độ mặn tại cửa sông dao động từ 18 đến 32 g/l, trong khi tại vị trí cách cửa sông 22 km, độ mặn giảm xuống dưới 1 g/l, cho phép lấy nước phục vụ sản xuất.

2. Ảnh hưởng tiêu cực của biến đổi khí hậu và nước biển dâng: Kịch bản biến đổi khí hậu với mực nước biển dâng 0,6-1,0 m làm tăng sâu ranh giới xâm nhập mặn thêm 25-40 km, gây nhiễm mặn vượt ngưỡng 4‰ tại nhiều cống lấy nước quan trọng, làm giảm năng lực lấy nước phục vụ nông nghiệp khoảng 70% diện tích vùng ven biển.

3. Hạn chế năng lực vận hành hệ thống thủy lợi: Các công trình đầu mối thủy lợi Nghĩa Hưng có tuổi thọ trên 30 năm, khẩu độ cổng nhỏ, xuống cấp nghiêm trọng, không đảm bảo năng lực lấy nước. Mực nước thấp trong mùa kiệt, kết hợp thủy triều dâng cao, làm giảm số giờ mở cửa lấy nước, gây thiếu nước tưới cho cây trồng.

4. Tác động đến sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản: Xâm nhập mặn làm giảm năng suất cây trồng do nước tưới có độ mặn cao, gây chết cây và giảm chất lượng sản phẩm. Nguồn nước ô nhiễm và thiếu nước ngọt cũng ảnh hưởng đến chất lượng nuôi trồng thủy sản, tăng nguy cơ dịch bệnh và thiệt hại kinh tế.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của diễn biến xâm nhập mặn sâu là do sự kết hợp của lưu lượng nước ngọt giảm mạnh trong mùa kiệt, tác động của thủy triều lớn tại Vịnh Bắc Bộ, và ảnh hưởng của biến đổi khí hậu làm mực nước biển dâng. So với các nghiên cứu trước đây, kết quả mô hình dự báo cho thấy sự gia tăng đáng kể về chiều sâu xâm nhập mặn trong những năm gần đây, phù hợp với xu hướng toàn cầu về biến đổi khí hậu.

Việc vận hành các hồ chứa thượng nguồn chưa tối ưu, đặc biệt là việc tích nước phục vụ phát điện làm giảm lưu lượng xả mùa kiệt, góp phần làm mực nước hạ du thấp hơn mức trung bình nhiều năm, làm tăng nguy cơ xâm nhập mặn. Hệ thống công trình thủy lợi xuống cấp làm giảm khả năng lấy nước, gây khó khăn cho việc tưới tiêu và phòng chống mặn.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ diễn biến độ mặn theo thời gian tại các vị trí cửa sông và km22, bảng so sánh khoảng cách xâm nhập mặn theo các kịch bản biến đổi khí hậu, và biểu đồ lưu lượng dòng chảy mùa kiệt so với mức trung bình nhiều năm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cấp, cải tạo hệ thống công trình thủy lợi đầu mối: Tăng khẩu độ cổng lấy nước, sửa chữa, thay thế các bộ phận bị ăn mòn, nâng cao tuổi thọ công trình nhằm đảm bảo năng lực lấy nước trong mùa kiệt. Chủ thể thực hiện: Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, thời gian 2-3 năm.

2. Xây dựng và vận hành mô hình dự báo xâm nhập mặn thời gian thực: Áp dụng mô hình thủy lực MIKE 11 HD+AD để cảnh báo sớm, hỗ trợ quyết định vận hành hệ thống thủy lợi, giảm thiểu thiệt hại do mặn. Chủ thể: Viện Khoa học Thủy lợi, phối hợp với các địa phương, thời gian triển khai trong 1 năm.

3. Điều tiết lưu lượng hồ chứa thượng nguồn hợp lý: Phối hợp vận hành các hồ chứa lớn nhằm duy trì lưu lượng tối thiểu mùa kiệt, giảm thiểu xâm nhập mặn sâu vào nội địa. Chủ thể: Ban Quản lý hồ chứa, Bộ Tài nguyên và Môi trường, thời gian liên tục theo mùa vụ.

4. Tăng cường quản lý và bảo vệ nguồn nước: Kiểm soát ô nhiễm, giảm thiểu rác thải, chất thải công nghiệp và sinh hoạt đổ vào hệ thống sông, nâng cao chất lượng nguồn nước phục vụ sản xuất. Chủ thể: UBND các tỉnh, Sở Tài nguyên và Môi trường, thời gian liên tục.

5. Tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng: Khuyến khích người dân tham gia quản lý nguồn nước, vận hành hệ thống thủy lợi, áp dụng các biện pháp chống mặn hiệu quả. Chủ thể: Các tổ chức xã hội, chính quyền địa phương, thời gian liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và hoạch định chính sách tài nguyên nước: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách vận hành hồ chứa, hệ thống thủy lợi, và quy hoạch sử dụng nước hiệu quả trong điều kiện biến đổi khí hậu.

2. Các kỹ sư thủy lợi và chuyên gia môi trường: Tham khảo mô hình thủy lực và phương pháp dự báo xâm nhập mặn để áp dụng trong thiết kế, vận hành và cải tạo công trình thủy lợi vùng ven biển.

3. Nhà nghiên cứu và học viên ngành thủy văn, tài nguyên nước: Tài liệu chi tiết về đặc điểm tự nhiên, khí hậu, thủy văn vùng ĐBSH, cùng với phương pháp nghiên cứu và kết quả mô hình hóa thực tiễn.

4. Người dân và cộng đồng nông nghiệp vùng ven biển: Hiểu rõ tác động của xâm nhập mặn đến sản xuất, từ đó áp dụng các biện pháp phòng chống, bảo vệ mùa màng và nâng cao hiệu quả sử dụng nước.

Câu hỏi thường gặp

1. Xâm nhập mặn ảnh hưởng như thế nào đến sản xuất nông nghiệp vùng ven biển?
   Xâm nhập mặn làm tăng độ mặn trong nước tưới, gây hạn chế hấp thu dinh dưỡng của cây trồng, làm giảm năng suất và chất lượng sản phẩm. Ví dụ, tại Nghĩa Hưng, nước mặn xâm nhập sâu khiến diện tích nông nghiệp phải rửa mặn 2-3 lần mỗi năm để duy trì canh tác.

2. Mô hình dự báo xâm nhập mặn được xây dựng dựa trên những dữ liệu nào?
   Mô hình sử dụng số liệu quan trắc mực nước, lưu lượng, độ mặn tại các trạm thủy văn, dữ liệu khí tượng thủy văn và địa hình vùng nghiên cứu, kết hợp với mô phỏng thủy lực bằng phần mềm MIKE 11 HD+AD.

3. Biến đổi khí hậu ảnh hưởng ra sao đến xâm nhập mặn tại ĐBSH?
   Biến đổi khí hậu làm mực nước biển dâng cao, lượng mưa giảm, lưu lượng nước ngọt về hạ du giảm, tạo điều kiện cho nước mặn xâm nhập sâu hơn vào nội địa, làm tăng nguy cơ nhiễm mặn và thiệt hại sản xuất.

4. Giải pháp nào hiệu quả để giảm thiểu tác động của xâm nhập mặn?
   Nâng cấp công trình thủy lợi, vận hành hồ chứa hợp lý để duy trì lưu lượng nước ngọt mùa kiệt, xây dựng hệ thống dự báo và cảnh báo sớm, quản lý nguồn nước và tuyên truyền cộng đồng là các giải pháp thiết thực.

5. Làm thế nào để vận hành hệ thống thủy lợi hiệu quả trong điều kiện xâm nhập mặn?
   Cần dựa trên mô hình dự báo để điều chỉnh thời gian mở cửa cống lấy nước, phối hợp vận hành hồ chứa thượng nguồn, đồng thời cải tạo công trình đầu mối để đảm bảo lấy nước đủ và kịp thời phục vụ sản xuất.

Kết luận

• Xâm nhập mặn tại vùng ven biển ĐBSH diễn biến sâu và phức tạp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản.
• Biến đổi khí hậu và nước biển dâng làm gia tăng nguy cơ xâm nhập mặn, đòi hỏi các giải pháp quản lý nguồn nước hiệu quả hơn.
• Mô hình dự báo thủy lực MIKE 11 HD+AD được xây dựng và hiệu chỉnh thành công, cung cấp công cụ hỗ trợ vận hành hệ thống thủy lợi.
• Hệ thống công trình thủy lợi Nghĩa Hưng cần được nâng cấp, cải tạo để đảm bảo năng lực lấy nước trong mùa kiệt.
• Các bước tiếp theo gồm triển khai mô hình dự báo thời gian thực, hoàn thiện quy trình vận hành, và mở rộng áp dụng cho các vùng ven biển khác.

Kêu gọi hành động: Các cơ quan quản lý, nhà khoa học và cộng đồng cần phối hợp chặt chẽ để ứng dụng kết quả nghiên cứu, nâng cao hiệu quả quản lý nguồn nước, bảo vệ sản xuất nông nghiệp và phát triển bền vững vùng ven biển Đồng bằng sông Hồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương IL 67 CHUONG 3. KET QUA ÁP DUNG THU NGHIỆM: DỰ BAO, CANH BAO MAN TẠI CÁC CÔNG CÔNG TRÌNH DAU MOI CUA HE THONG THỦY LỢI NGHĨA HUNG - NAM ĐỊNH. Phân tích hiện trạng vận hành lấy nước của hệ thống thủy nông Nghĩa Hung. Hiện trạng công trình thủy nông Nghĩa Hưng.

Hiện rang - vận hành lấy nước hệ thống thủy nông Nghĩa Hưng ” 3. Dự báo xâm nhập mặn (thi điểm) tai một số công tinh đầu mỗi của Hệ thống thủy lợi Nghĩa Hưng cho vụ Đông Xuân 22 3. BE xuất giải pháp lấy nước phụe vụ sản xuất nông nghiệp đối với Hệ thống thủy loi Nghĩa Hưng %6 KÉT LUẬN VÀ KIÊN NGHỊ =— DD TÀI LIỆU THAM KHẢO. % PHỤ Luc 94 DANH MỤC HÌNH ANH Hình 1.1 Bản đồ chiều di xâm nhập mặn khu vực ven biển Đẳng bing sông Hồng .2: Hệ thống sông Hồng - Thái Bình.3: Bản đồ chiều đài xâm nhập man khu vực ven biển Đẳng bằng sông lồng 30 Mình 1.4: Biểu đỗ diễn biến độ mặn tại độ sâu 0.5: Biểu đồ diễn bin độ mặn tại độ sâu 0.6: Biểu đồ diễn biển độ mặn tại độ sâu 0,2H và 0,6H (cửa sông Ninh Cơ).7: Biểu đỗ diễn biển độ mặn ti độ sâu 0.8: Biểu đồ diễn biến độ mặn tại độ sâu 0.9: Biểu đồ diễn biển độ mặn tại độ sâu 02H và 0,6H (km22 sông Hồng) 32 Hình 1.10: Biểu đ độ man tại độ sâu 0,21 và 0,64 (R22 sông Ninh Co) 33 Hình 1.11: Biểu đồ diễn biển độ mặn tại độ sâu 0,2H va 0,6H (km22 sông Day).12: Biểu đồ didn biến độ mặn ti độ sâu 0.13: Biểu đồ didn biến độ mặn tại độ sâu 0,2H và 0,6H (km32 sông Hồng) .15: Biểu dd in bidn độ man tại độ sâu 0,2H và 0,6H (km32 sông Bay) 33 Hình 2.1: So đồ sai phân hữu han 6 điểm an Abbot.

45 Hình 22: So đồ sai phân 6 điểm ân Abbot trong mat phẳng x-t 45 Hình 2.3: Sơ đồ mô phỏng xâm nhập mặn hệ thống sông Hồng-Thái Bình.1: So sánh kết quả hiệu chinh mực nước ti tram Son Tay s4 Hình 2.2: So sánh kết qua hiệu chỉnh mục nước ti tram Hà Nội st Hình 2.3: So sinh kết qua hiệu chính mực nước ti tram Thượng Cát s4 Hình 2.4: So sánh kết quả hiệu chỉnh lưu lượng tại tram Phả Lại.5: So sánh kết quả hiệu chỉnh mực nước tại trạm Hung Yên.6: So sánh kết quả hiệu chỉnh mye nước tai tram Triểu Duong st Hình 2. 7: So sinh kết qua hiệu chỉnh mye nước tại tram Cát Khê ss Minh 2. 8: So sánh kết qua hiệu chính mực nước tại tram Bến Bình 4 Hình 2. 9: So sinh kết qua hiệu chỉnh mực nước tại tram Quyết Chiến.

10: So sánh kết quả hiệu chỉnh lưu lượng tại tram Nam Dinh 5s Hình 2. 11: So sánh kết quả hiệu chỉnh mực nước tại trạm Trực Phương. chính mục nước a ram Trung Trang 55 Hình 2. l3 So sinh kết qua kiểm định mục nước titra Sơn Tây 56 2.

l4 ‘So sảnh kết quả kiểm định mực nước tai tram Ha Nội Hình 56 Hình 2. 15: So sinh kết qua kiểm định mực nước ti trạm Thượng Cát 56 Hình 2. 16: So sinh ké qu kiém định mực nước ti trạm Phả Lại 56 Hình 2. 17 So sinh kết quả kiểm định mực nước tạ tram Hưng Yên 56 Hình 2.

18: So sinh kế qua kiểm định mục nước tri trạm Quyết Chiến 56 2. 19 ‘So sảnh kết quả Hình định mực nước tại trạm Cát Khí ST Hình 2. 20: So sinh kết qua hiệu chỉnh mực nước tại tạm Bến Bình.21 So sảnh kết quả kiểm định mực nước tại trạm Nam Định. 22: So sinh kết quả kiểm định mục nước tại tram Trung Trang 37 Hình 2.23 So sinh ké quả hiệu chính độ mặn ti ram Như Tân ~ sông Bay.

58 Hình 2, 24 So sinh kết quả hiệu chỉnh độ mặn tại trạm Phủ LỄ sông Ninh Cơ. S8 Hình 2 So sinh kết quả hiệu chỉnh độ mặn ti trạm Ba Lạt sông Hồng 38 Hình 2 So sinh kết quá chỉnh độ mặn tại trạm Đông Quy —sông Trà Lý. 27 So sánh kết qua hiệu chỉnh độ mặn tại trạm Đông Xuyên ~ sông Thái Bình % Hình 2. 28: So sinh kết quả hiệu chỉnh độ mặn tại tram Trung Trang ~ sông Văn Úc 58 Hình 2.

29: So sinh kết quả hiệu chỉnh độ mận ti trạm Cao Kênh — sông Kinh Thấy 59 Hình 2, 30: So sinh kết qua hiệu chỉnh độ mặn tại trạm Đồn Sơn ~ sông Đá Bạch.31 So sinh kết quả kiểm định độ mặn tại tram Nh Tan sông Đúy.59 Hình 2, 32 So sánh kết quả kiểm định độ mặn tại trạm Phú Lễ - sông Ninh Cơ. 33: So sinh kết qua kiểm định độ mặn tại tram Ba Lạt. sông Hing 59 Hình 2, 34 ‘So sảnh kết quả kiểm định độ mặn tại trạm Đông Quý — sông Trà Lý. 35 So sinh kết quá kiểm định độ mặn tại tram Dông Xuyên — sông Thái Bình 59 Hình 2.36 So sinh kết qua kiểm định độ mặn tại tram Trung Trang ~ sông Văn te.

37 So sinh kết quả kiểm định độ mặn tại tram Cao Kênh ~ sông Kinh Thầy 60 Hình 2.38 So sánh kết qua kiểm định độ mặn tại tram Đồn Sơn —sông Đá Bach. 39: Khoảng cách xâm nhập mặn lớn nhất của sông Trả Lý tong điều kiện BDKH. 40: Khoảng cách xâm nhập mặn lớn nhất của sông Hồng trong điều BDKH. 41: Khoảng cách xâm nhập mặn lớn nhất của sông Ninh Cơ trong điều kiện BDKH.

42: Khoảng cách xâm nhập mặn lớn nhắt của sông Bay trong điều kiện BĐKH 6 Hình 32: Sơ đồ thủy lực hệ thống thủy lợi Nghĩa Hưng 14 Hình 3.3: Biểu đồ so sánh độ mặn dự báo va thực do tại Ngdi Keo, sông Ninh Cơ - đợt 1 84 Hình 3.4: Biểu đỗ so sánh độ mặn dự báo và thực do tại Am Sa, sông Day - đợt 1.5: Biểu đỗ so sánh độ mặn dự báo và thực do tại Ngôi Keo sông Ninh Cơ - đợt 2 86 3.6: Biểu dé so sánh độ mặn dự báo và thực do tại 1m Sa, sông Đây - đợt 2.86 vũ DANH MỤC BANG BIẾU.1: Số giờ nắng tương đối (Hr) trung bình tháng và năm. 7 Bảng L2: Độ âm tương đối trung bình thing và năm (%) trong 5 năm của một số tram trong khu vực nghiên cứu. 18 Bảng L3: Nhigt độ không khí trung bình tháng và năm (oC) trong 5 năm của một số tram đặc trưng trên đồng bing sông Hong 18 Bảng 14: Lượng bốc hơi Piche (mm) của một s tram ving ven biển ĐBSH.5: Tốc độ gió trung bình thing và năm (ns) của thời kỳ quan trắc của một số tram đặc tng vùng ven biển Đẳng bằng sông Hồng lô Bảng 1.6: Lượng mưa trung bình tháng và năm (mm) trong 5 năm của một số trạm đặc. trang trên ving ven biển DB sông Hong 20 Bảng 1.7: Đặc trưng cúc phân lưu thuộc lưu vực sông Hồng - Thái Bình 2 Bảng 2.1: Các tram do được hiệu chỉnh và kiểm định mô hình thủy lực 33 Băng 22: Kết quả hiệu chỉnh thông số mô hình thủy lực 33 Bảng 24: Khoảng cách xâm nhập mặn lớn nhất của 4 sông chính vũng ven biển DBSH theo kịch bản biển đối khí hậu 2016.1: Phân ving tưới hệ thông thủy nông Nghĩa Hưng, n Bang 3.2: Phân vùng tiêu hệ thống thủy nông Nghĩa Hưng.3: Tính toán năng lực cấp nước theo các tiểu lưu vực tưới $0 vi DANH MỤC CÁC KÝ TỰ VIE" ppsit Đẳng bằng sông Hồng.

“Công trình thủy lợi KICN Khoa học công nghệ KTTV Khí tượng thủy văn TRBXD Thông tr - Bộ xây dựng TCVN “Tiêu chuẩn Việt Nam KTCTTL Khai thác công trình thủy lợi TBNN “Trung bình nhiều năm BĐKH Biến đồi khí hậu, MỞ DAU 1. TÍNH CAP THIET CUA DE TÀI Hiện tượng xâm nhập triểu, man là quy luật ty nhign ở các khu vực, lãnh thổ có vùng cita sông giip biễn. Do tỉnh chất quan trọng của hiện trợng xâm nhập tiéu mặn có liên quan đến hoạt động kinh tẾ - xa hội của nhiều quốc gia nên vin đềtính toán và nghiên cứu đã được đặt ra từ lâu. Mục tiêu chủ yếu của công tác nghiên cứu la nắm được quy.

luật của quả trình này để phục vụ các hoạt động kinh tế - xa hội, quốc phòng ving cửa sông như ở các nước như Mỹ, Nga, Hà Lan, Nhật Bản, Trang Quốc, Thai Lan. phương pháp cơ bản được thực hiện bao gồm: thực nghiệm (dựa trên số liệu quan trắc) xà mô phòng quá trình bing các mô hình toán. Cc tính ven biển ving ĐBSH có tiểm năng vé thủy sin và sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên do ở cuối nguồn nên nguồn nước thường bị thiếu hụt vào những năm hạn hán.

Mặt khác sự suy giảm vỀ nguồn nước thường gin liền với xâm nhập mặn gây ảnh hưởng đến cắp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản. Bên cạnh đó hệ thống công trình thủy lợi các tỉnh ven biển vùng ĐBSH phản lớn xuống cấp, không đảm báo năng lực thiết kể, Ngoài ra sự phát iển mạnh mẽ nui trằng thủy sin ở các tính ven biển này đã làm thay đổi mục dich sử dụng đất cũng như abu cầu sử ding nước. Bên cạnh đồ, cấp nước phục vụ nông nghiệp không chỉ bị ảnh hưởng cũa nguồn nước phía thượng du mà còn bị ảnh hưởng của xâm nhập mặn. Kết quả tính toán của của Viện Quy hoạch thủy lợi dựa trên kịch bản bi đổi khí hậu (BDKH) và nước biển dâng (lượng mưa giảm.

mực nước biển ding 0,6-1,0m thì ranh giới mặn _ cách vùng cửa sông Hồng 25-40km mặc dù đã điều tiết các hỗ chứa điều tiết để sắp nước cho hạ du đảm bảo yêu cầu về mực nước tưới. Khi mục nước biển dâng thêm 0,69m hay 1,0m thì một số cổng bị ảnh hưởng mặn vượt quá 4%0 như: Ngô Đồng, Nguyệt Lâm, Lịch Bai, Thái Học trên sông Hồng: Thuyền Quang, Dục Dương, Sa Lung, Ngữ trên sông Trà Lý; Hệ trên sông Hóa; Đồng Cau, Mới, Rỗ trên sông Văn Úc; Hệ, Ba Đồng, Lý Xã, Cao N trên sông Thái ; Cổng Thop trên sông Ninh Ca. Các hệ thống ven biển như hệ thống Thủy fn, Ba Độ, An Kim Hải, Tiên Lang, Vĩnh Bảo, Bắc - Nam Thái ‘Trung- Nam Nam Dinh và Nam Ninh Bình sẽ thiểu nước do bị mặn (khoảng 70% diện tích). Đối với thành phổ Hải Phòng, nước biển dâng lên 0,69 m thi gin như các cổng lớn cung cắp nước tưới và sinh hoạt cho toàn thành phổ đều bị nhiễm mặn như các cống: An Son, Mới.

Rỗ, Bằng Lai, Quảng Đạt Đối với hệ thống thủy lợi Nghĩa Hung, thuộc huyện trọng điểm lúa nằm ở phía nam tinh Nam Định.