Minh họa truyện Xứ Phù Tang - Đồ án In, Trường ĐHCN TP.HCM, Đặng Hữu Đạt (22156011), Đào Đức Khôi, 11/2025

Minh họa truyện “Xứ Phù Tang” của Đặng Hữu Đạt, đồ án tốt nghiệp Khoa In & Truyền thông, ĐHCN Kỹ thuật TP.HCM 2025, khai thác thần thoại Nhật Bản, chuyện bí.

• Tác giả: Đặng Hữu Đạt
• Người hướng dẫn: ThS. Đào Đức Khôi
• Trường học: Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Thiết kế đồ họa
• Đề tài: Minh họa truyện “Xứ Phù Tang”
• Loại tài liệu: Đồ án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về đồ án minh họa truyện Xứ Phù Tang

Đồ án tốt nghiệp minh họa truyện Xứ Phù Tang là công trình nghiên cứu và sáng tác đồ họa nổi bật năm 2025. Dự án do sinh viên Đặng Hữu Đạt thực hiện dưới sự hướng dẫn của Thạc sĩ Đào Đức Khôi. Tác phẩm thuộc Khoa In và Truyền thông, Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh. Mục tiêu trọng tâm là khai thác kho tàng văn hóa dân gian Nhật Bản thông qua lăng kính đồ họa hiện đại. Đề tài tập trung chuyển hóa các điển tích cổ thành ngôn ngữ thị giác sống động và gần gũi. Tác phẩm không chỉ dừng lại ở việc vẽ tranh kể chuyện. Tác giả xây dựng một hệ thống nhận diện mỹ thuật chỉn chu từ bìa sách, bố cục dàn trang đến các vật phẩm truyền thông liên quan. Hệ thống văn bản nền tảng dựa trên hai bộ sử thi danh tiếng Cổ sự ký và Nhật Bản thư kỷ. Đây là hai nguồn tư liệu kinh điển về thế giới thần đạo. Việc khai thác chất liệu này tạo nên chiều sâu tri thức vững chắc cho toàn bộ đồ án. Các nhân vật thần thoại bước vào trang sách với hình ảnh cách tân, giàu cảm xúc và mang đậm tính thẩm mỹ đương đại.

1.1. Nguồn cảm hứng từ thần thoại Nhật Bản

Nguồn cảm hứng chính của tác phẩm bắt nguồn từ hai văn bản kinh điển Cổ sự ký và Nhật Bản thư kỷ. Đây là kho tàng bách khoa toàn thư về thần đạo và văn hóa xứ sở hoa anh đào. Đề tài mở ra góc nhìn mới lạ so với các thần thoại phương Tây quen thuộc như Hy Lạp hay Bắc Âu. Hệ thống thần linh Nhật Bản sở hữu tính cách đa chiều và đậm tính nhân bản. Những câu chuyện về sự hình thành đất trời khơi gợi trí tưởng tượng phong phú. Tác giả chọn lọc các tích truyện tiêu biểu để xây dựng kịch bản tranh liền mạch. Bản sắc văn hóa truyền thống kết hợp nhịp nhàng với phong cách tạo hình đương đại. Tác phẩm mang đến trải nghiệm thẩm mỹ độc đáo cho độc giả yêu thích mỹ thuật phương Đông.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu và phạm vi đồ án

Đồ án hướng tới việc thiết lập quy trình hoàn thiện một tập truyện tranh minh họa chuyên nghiệp. Phạm vi nghiên cứu bao gồm việc biên tập nội dung, tạo hình nhân vật và dàn trang in ấn. Tác giả phân tích thị hiếu giới trẻ đối với các ấn phẩm truyện tranh nghệ thuật tại Việt Nam. Dự án xác định rõ quy chuẩn kỹ thuật in thương mại từ khâu chọn giấy đến hoàn thiện đóng cuốn. Bản vẽ phác thảo được chuẩn hóa thành 44 trang đơn với nhịp điệu hình ảnh chặt chẽ. Hệ thống sản phẩm phụ trợ bổ sung giá trị gia tăng cho bộ truyện chính. Đồ án khẳng định năng lực ứng dụng kiến thức đồ họa vào thực tế xuất bản hiện đại.

II. Phân tích bối cảnh và thách thức khi minh họa truyện Xứ Phù Tang

Thị trường xuất bản Việt Nam chứng kiến sự bùng nổ của nhiều dòng sách minh họa văn hóa thế giới. Tuy nhiên mảng thần thoại Á Đông ngoài Trung Hoa vẫn còn nhiều khoảng trống chưa được khai phá sâu sắc. Các tư liệu cổ điển về thần thoại Nhật Bản thường trừu tượng và phức tạp về mặt biểu tượng học. Sinh viên đối mặt với thách thức chuyển ngữ hình ảnh từ văn bản cổ thành hình vẽ dễ tiếp nhận. Nguy cơ đồng nhất phong cách với truyện tranh manga thương mại thông thường luôn hiện hữu. Đồ án đòi hỏi một định vị thẩm mỹ riêng biệt vừa mang tính nghệ thuật vừa bảo lưu giá trị lịch sử. Sự phân mảnh về tài liệu nghiên cứu thần thoại đòi hỏi quá trình tổng hợp nghiêm ngặt. Việc thấu hiểu tinh thần Thần đạo nguyên bản là điều kiện tiên quyết để định hình phong cách thị giác. Bên cạnh đó, việc cân đối giữa tính học thuật và thị hiếu đại chúng đặt ra bài toán khó cho người thiết kế. Yêu cầu kỹ thuật in ấn phức tạp cũng là rào cản kỹ thuật cần giải quyết thỏa đáng. Màu sắc trên màn hình kỹ thuật số khi in thực tế rất dễ sai lệch nếu thiếu sự kiểm soát hệ màu chính xác.

2.1. Phân tích SWOT trong định vị dự án

Phân tích SWOT đóng vai trò la bàn định hướng cho toàn bộ đồ án. Điểm mạnh của dự án nằm ở đề tài mới mẻ và kho tàng truyện phong phú. Thị trường Việt Nam hiện có rất ít tác phẩm khai thác chuyên sâu về Thần đạo. Điểm yếu là khối lượng tư liệu tạo hình gốc khan hiếm và thiếu sự đồng nhất. Cơ hội mở ra khi giới trẻ ngày càng quan tâm đến văn hóa Nhật Bản và truyện tranh đồ họa. Tuy nhiên thách thức lớn là sự cạnh tranh từ các dòng manga giải trí có sẵn tên tuổi. Dự án đã tận dụng điểm mạnh để khai phá ngách nội dung văn hóa độc bản.

2.2. Khó khăn trong tạo hình nhân vật thần thoại

Việc tạo hình các vị thần tối cao đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về văn hóa cổ điển. Những nhân vật như Nữ thần Mặt Trời Amaterasu hay Thần Mặt Trăng Tsukuyomi đều có khí chất riêng biệt. Tsukuyomi sở hữu hào quang tĩnh tại nhưng mang xung đột kịch tính với Ukemochi. Nhà thiết kế phải biểu đạt tính cách phức tạp đó qua nét vẽ và bảng màu đặc trưng. Nét vẽ cần tránh sự rập khuôn theo lối hoạt hình đại trà. Việc thể hiện trang phục cổ đại và thần thái thiêng liêng đòi hỏi nhiều lần chỉnh sửa phác thảo. Đây là công đoạn thử thách tính kiên nhẫn và năng lực thẩm mỹ của tác giả đồ án.

III. Phương pháp sáng tác và thiết kế minh họa truyện Xứ Phù Tang

Quy trình thực hiện đồ án áp dụng phương pháp thiết kế đồ họa chuyên nghiệp và tuần tự. Sinh viên bắt đầu từ việc nghiên cứu cốt truyện, lược thuật văn bản và xây dựng kịch bản phân cảnh storyboard. Bảng phân cảnh đóng vai trò định hình nhịp điệu dẫn dắt thị giác qua từng trang sách. Cấu trúc ấn phẩm gồm 44 trang đơn, tương đương 22 trang đôi với sự đan xen hài hòa giữa nhân vật và đại cảnh. Bìa sách thiết kế dạng cánh gà gập hai bên, tạo không gian mở rộng tương tác cho người cầm sách. Kỹ thuật minh họa kết hợp giữa nét vẽ kỹ thuật số và bảng màu tượng trưng cho ngũ hành, nhật nguyệt. Tác giả xây dựng hệ màu riêng cho từng vị thần để truyền tải tính cách nhân vật. Các trang văn bản giải thích bổ trợ được bài trí khoa học nhằm tăng tính tiếp nhận thông tin. Thiết kế chú trọng tính khả thi trong quy trình chế bản in ấn của Khoa In và Truyền thông. Mọi thông số kỹ thuật về độ phân giải, bù xén và profile màu CMYK đều được kiểm soát nghiêm ngặt.

3.1. Kỹ thuật xây dựng storyboard và bố cục trang

Storyboard là công cụ cốt lõi giúp định hình cấu trúc trực quan của ấn phẩm. Quá trình phác thảo giúp tác giả thử nghiệm nhiều phương án phân chia khung hình khác nhau. Sự luân chuyển góc nhìn cận cảnh và đại cảnh tạo nên trải nghiệm thị giác điện ảnh. Bố cục 22 trang đôi được tính toán để tạo độ mở không gian tối đa. Nhịp điệu trang truyện xen kẽ giữa các cảnh chiến đấu sôi nổi và những khoảng lặng trữ tình sâu lắng. Từng trang chữ giới thiệu được cân đối vị trí nhằm duy trì tính liền mạch của cốt truyện. Kỹ thuật này giúp kiểm soát tiến độ hoàn thiện mỹ thuật chính xác.

3.2. Hệ thống ấn phẩm nhận diện và quà tặng kèm

Bên cạnh tập truyện chính, đồ án phát triển một hệ sinh thái ấn phẩm quảng bá đồng bộ. Hệ thống bao gồm poster sự kiện, standee trưng bày, giao diện website và ấn phẩm brochure giới thiệu. Các sản phẩm quà tặng lưu niệm được thiết kế tinh xảo như huy hiệu kim loại, bookmark, postcard và quạt cầm tay. Tác giả còn ứng dụng công nghệ mô hình hóa 3D để dựng phối cảnh nhân vật và gian hàng triển lãm. Toàn bộ thiết kế được xuất bản dưới dạng mockup trực quan sống động. Sự đầu tư đa dạng này biến dự án thành một chiến dịch truyền thông xuất bản toàn diện và chuyên nghiệp.

IV. Kết luận và giá trị thực tiễn từ minh họa truyện Xứ Phù Tang

Đồ án tốt nghiệp minh họa truyện Xứ Phù Tang là minh chứng rõ nét cho năng lực đào tạo thực tiễn tại Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP.HCM. Công trình hoàn thành trọn vẹn các mục tiêu nghiên cứu mỹ thuật và chế bản in ấn đề ra ban đầu. Tác phẩm mang lại giá trị văn hóa đáng ghi nhận qua việc giới thiệu thần thoại Nhật Bản đến công chúng Việt Nam. Ngôn ngữ đồ họa trẻ trung giúp rút ngắn khoảng cách tiếp cận những pho sử thi cổ xưa. Bộ sản phẩm thể hiện sự kết hợp mẫu mực giữa tư duy thiết kế tạo hình và kỹ năng in ấn thương mại. Đây là mô hình tham khảo hữu ích cho sinh viên các khóa sau trong việc phát triển đồ án xuất bản phức hợp. Không chỉ dừng lại ở phạm vi một bài tập tốt nghiệp, dự án sở hữu tiềm năng thương mại hóa thành sách truyện thực tế. Sự đón nhận tích cực từ hội đồng chuyên môn khẳng định hướng đi đúng đắn của việc khai thác văn hóa thế giới bằng mỹ thuật thị giác hiện đại. Thành quả đạt được ghi nhận nỗ lực sáng tạo bền bỉ và tinh thần học hỏi nghiêm túc của tác giả.

4.1. Khả năng ứng dụng trong ngành xuất bản

Tác phẩm sở hữu tiềm năng to lớn trong việc phát hành thương mại trên thị trường sách Việt Nam. Quy chuẩn kỹ thuật in ấn đã được tính toán kỹ lưỡng ngay từ khâu thiết kế chế bản. Nhờ đó, việc chuyển giao sản phẩm sang các dây chuyền in công nghiệp diễn ra thuận lợi mà không cần hiệu chỉnh cấu trúc. Định dạng truyện tranh minh họa bìa gập cánh gà tạo điểm nhấn sang trọng khi trưng bày tại các nhà sách. Tác phẩm đáp ứng thị hiếu của đối tượng độc giả sưu tầm ấn bản nghệ thuật giới hạn. Dự án mở ra triển vọng hợp tác xuất bản giữa các đơn vị phát hành và những tài năng thiết kế trẻ.

4.2. Định hướng mở rộng và phát triển đề tài

Đề tài minh họa truyện Xứ Phù Tang mở ra nhiều tiềm năng phát triển nội dung đa nền tảng trong tương lai. Tác giả có thể mở rộng cốt truyện sang các nhánh thần thoại khác của Nhật Bản và khu vực Á Đông. Các mô hình 3D nhân vật đã thiết kế là tiền đề thuận lợi để chuyển thể sang định dạng hoạt hình hoặc trò chơi điện tử. Đồ án cũng có thể phát triển thành các triển lãm nghệ thuật tương tác hoặc ấn phẩm thực tế ảo tăng cường. Việc mở rộng này giúp khai thác tối đa giá trị thương hiệu và mang lại trải nghiệm đa giác quan cho độc giả hiện đại.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đồ án tốt nghiệp chuyên ngành Thiết kế đồ họa với đề tài "Minh họa truyện 'Xứ Phù Tang'" được thực hiện bởi sinh viên Đặng Hữu Đạt (MSSV: 22156011, khóa 2022), dưới sự hướng dẫn của ThS. Đào Đức Khôi tại Khoa In và Truyền thông, Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh (tháng 11 năm 2025).

Về bối cảnh thực tiễn và lý do chọn đề tài, tác giả phân tích rằng trong văn hóa đại chúng toàn cầu cũng như tại Việt Nam, các chủ đề thần thoại phương Tây—tiêu biểu là thần thoại Hy Lạp với các nhân vật như Zeus, Hera, Hercules hay Odysseus—đã trở nên quen thuộc thông qua sách báo, phim ảnh và trò chơi điện tử. Ngược lại, thần thoại Nhật Bản (Thần đạo Shinto) tuy sở hữu kho tàng đồ sộ, giàu tính biểu tượng về tự nhiên, con người và linh hồn, nhưng vẫn chưa được khai thác phổ biến tương xứng tại thị trường nội địa. Sự xuất hiện của các tích truyện sáng thế về Izanagi, Izanami, Nữ thần Mặt trời Amaterasu, hay trận chiến của Susanoo diệt quái vật Yamata no Orochi mang đậm triết lý sống và bản sắc nghệ thuật riêng biệt. Đề tài được hình thành nhằm mang đến một góc nhìn mới, bổ sung kiến thức về thần thoại Á Đông cho độc giả.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đồ án bao gồm:

1. Tổng hợp, chọn lọc và chuyển thể các câu chuyện thần thoại Nhật Bản từ các tài liệu cổ xưa thành một tác phẩm truyện tranh minh họa mang tên "Xứ Phù Tang".
2. Kết hợp phong cách kể chuyện bằng văn bản với tranh minh họa đồ họa hiện đại, đem lại trải nghiệm thư giãn và cung cấp kiến thức văn hóa cho nhóm công chúng quan tâm đến đất nước Nhật Bản.
3. Thử nghiệm và định hình phong cách tạo hình cá nhân mang tính đặc trưng trong lĩnh vực thiết kế đồ họa xuất bản.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống thần thoại Nhật Bản (các câu chuyện sáng thế, chư thần Thần đạo) và quy trình thiết kế, minh họa một ấn phẩm sách cùng bộ nhận diện truyền thông thương hiệu đi kèm.
• Phạm vi không gian câu chuyện: Bối cảnh thần thoại phân định thành ba cõi: Thiên giới (nơi cư ngụ của các vị thần), Nhân giới (nơi sinh sống của nhân loại) và Địa giới/Yomi (cõi chết, nơi ma quỷ và linh hồn vất vưởng tồn tại).
• Phạm vi thời gian: Đề tài mang màu sắc huyền sử thần thoại, không xác định niên đại lịch sử cụ thể mà dựa trên các ghi chép khởi nguyên của Thần đạo.
• Đối tượng thụ hưởng/tiếp cận: Độc giả từ 12 tuổi trở lên và nhóm độc giả đại chúng quan tâm đến văn hóa, tín ngưỡng quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở tư liệu của đồ án dựa trên hai văn bản cổ được xem là bách khoa toàn thư về văn hóa và Thần đạo Nhật Bản: quyển Kojiki (Cổ sự ký) và quyển Nihon Shoki (Nhật Bản thư kỷ). Bên cạnh đó, tác giả sử dụng nguồn tư liệu tham khảo trực tiếp từ quyển sách "Thần thoại Nhật Bản", được tổng hợp và biên soạn bởi Epic, do Nhà xuất bản Kim Đồng ấn hành. Khung lý thuyết của đề tài tập trung vào hệ thống tín ngưỡng Thần đạo Shinto, mối quan hệ giữa con người với các thực thể tự nhiên (kami), thuyết sáng thế của hai vị thần khởi nguyên và nguồn gốc thần quyền của Thiên hoàng thông qua Nữ thần Mặt trời Amaterasu Omikami.

Về phương pháp thực hiện đồ án, tác giả kết hợp nghiên cứu thị trường, phân tích đối thủ cạnh tranh, phân tích ma trận SWOT và quy trình thiết kế đồ họa minh họa xuất bản:

• Phương pháp nghiên cứu thị trường: Khảo sát xu hướng xuất bản sách có kèm tranh minh họa tại Việt Nam. Thị trường này đang dần định hình vị thế ổn định nhờ khả năng kết hợp hài hòa giữa lượng chữ viết vừa phải và hình ảnh trực quan, giúp giảm tính nặng nề về nội dung và gia tăng sức hút thị giác.
• Phương pháp phân tích đối thủ cạnh tranh: Đối chiếu đề tài thần thoại Nhật Bản với ba hệ thần thoại lớn đang thống trị thị trường truyền thông văn hóa.

Hệ thần thoại	Nhân vật / Biểu tượng trung tâm	Đặc trưng nội dung và thế giới quan
Thần thoại Hy Lạp	Zeus, Hera, Hercules, Athena, Poseidon, Odysseus	Giải thích hiện tượng tự nhiên, phản ánh bài học đạo đức, nhân văn; ảnh hưởng sâu rộng đến văn hóa phương Tây.
Thần thoại Bắc Âu	Odin, Thor (búa Mjölnir), Loki, biến cố Ragnarok	Mang tính sử thi bi tráng, phản ánh tín ngưỡng Scandinavia/Viking, tinh thần quả cảm, định mệnh và ngày tận thế.
Thần thoại Ai Cập	Ra, Osiris, Isis, Anubis	Gắn liền với vũ trụ, đời sống tâm linh, cái chết, sự tái sinh, ướp xác và công lý thiêng liêng ở thế giới bên kia.

• Phương pháp phân tích ma trận SWOT: Xác lập vị thế của dự án minh họa "Xứ Phù Tang" trên thị trường xuất bản.

Yếu tố SWOT	Nội dung phân tích trong đồ án
S - Điểm mạnh (Strengths)	Đề tài mới mẻ tại thị trường Việt Nam do ít hội nhóm khai thác; nguồn nội dung phong phú, đa dạng; cách tiếp cận thú vị và dễ nắm bắt.
W - Điểm yếu (Weaknesses)	Mới ở Việt Nam nhưng đã phổ biến rộng rãi trên thế giới; phong cách thể hiện chịu sự hạn chế nhất định do tính đặc thù văn hóa.
O - Cơ hội (Opportunities)	Khả năng tiếp cận nhóm công chúng đa dạng lứa tuổi; mở rộng khai thác nhiều khía cạnh văn hóa truyền thống mới lạ.
T - Thách thức (Threats)	Dễ bị đặt lên bàn cân so sánh với các tác phẩm quốc tế hoặc sản phẩm cùng thể loại trên thị trường.

• Phương pháp thiết kế đồ họa: Quy trình triển khai tuyến tính từ biên tập kịch bản phân cảnh (Storyboard), thiết kế tạo hình nhân vật (Character Design), xây dựng hệ thống lưới và bố cục trang sách (Layout Design), đến thiết kế hệ thống ấn phẩm quảng bá và không gian triển lãm mô phỏng.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan

Chương 1 trình bày lý do chọn đề tài, khảo sát tổng quan thị trường sách minh họa tại Việt Nam và phân tích các đối thủ cạnh tranh cùng nhóm thể loại thần thoại. Tác giả lập luận rằng sự bão hòa của thần thoại phương Tây là cơ hội để đưa thần thoại Nhật Bản tiếp cận độc giả trong nước. Thông qua việc phân tích bối cảnh xuất bản hiện đại, chương này khẳng định tính khả thi của việc sản xuất sách có tranh minh họa nhằm dung hòa giữa tính giải trí và tính giáo dục. Ma trận SWOT được thiết lập ở cuối chương nhằm vạch rõ các ranh giới sáng tạo, nhận diện điểm mạnh về tính mới mẻ cũng như cảnh báo thách thức bị so sánh với các sản phẩm quốc tế.

Chương 2: Phân tích, tìm hiểu đề tài

Chương 2 tập trung phân tích cấu trúc nội dung, thông điệp truyền tải, không gian nghệ thuật và phân khúc độc giả mục tiêu. Nội dung cốt lõi của tác phẩm được chia thành ba phần chính:

1. Phần 1: Trình bày sự ra đời của quần đảo Nhật Bản và sự hình thành các hiện tượng tự nhiên thông qua lăng kính của các vị thần huyền ảo.
2. Phần 2: Khắc họa các sự kiện, cuộc gặp gỡ và xung đột giữa các vị thần trên Thiên giới, qua đó bộc lộ rõ nét tính cách của từng nhân vật trong các tình huống cụ thể.
3. Phần 3: Khai thác sâu các khái niệm văn hóa Thần đạo truyền thống vốn có thể quen thuộc nhưng chưa được giải thích cặn kẽ, nhằm tôn vinh nét đẹp văn hóa xứ Phù Tang.

Thông điệp của tác phẩm nhấn mạnh sự tương tác giữa các thực thể thần linh phản ánh cách người Nhật cổ đại quan sát thế giới tự nhiên. Không gian của truyện trải rộng qua ba cõi: Thiên giới, Nhân giới và Địa giới (Yomi). Độ tuổi tiếp cận trọng tâm được xác định từ 12 tuổi trở lên, phù hợp cho học sinh, thanh thiếu niên và độc giả yêu thích văn hóa dân gian quốc tế.

Chương 3: Thực hiện đề tài

Chương 3 là phần trọng tâm về thiết kế nhân vật và kịch bản phân cảnh. Tác giả xây dựng hồ sơ thiết kế chi tiết cho năm nhân vật trung tâm trong hệ thống thần thoại Thần đạo:

Tên nhân vật	Sơ lược và nguồn gốc	Vị thế trong hệ thống thần thoại	Tính cách và biến cố tiêu biểu
Izanagi	Nam thần sáng tạo cõi Nhật Bản; cùng vợ dùng ngọn giáo thiên nạm ngọc khuấy biển tạo nên các hòn đảo.	Người con trai cuối cùng của năm vị thần khởi nguyên; nhận nhiệm vụ xuống nhân giới lập quốc.	Trầm tĩnh, hết mực yêu thương vợ; hoảng sợ bỏ chạy khi thấy thân xác hoại tử của Izanami tại cõi Yomi.
Izanami	Nữ thần sáng tạo, em và là vợ của Izanagi; sinh ra nhiều vị thần quyền năng cho cõi Nhật Bản.	Người con gái cuối cùng của năm vị thần khởi nguyên; cùng chồng nhận giáo thiên lập quốc.	Dịu dàng; sau biến cố bỏng chết do sinh thần Lửa Kagutsuchi và bị chồng bỏ rơi tại Yomi, bà trở nên phẫn uất, muốn tuyệt diệt nhân loại để trả thù.
Amaterasu	Thần Mặt trời; con gái của Izanagi, sinh ra từ nghi thức thanh tẩy âm khí sau khi ông trở về từ cõi Yomi; chị cả của thế hệ "ba đứa trẻ cao quý".	Vị thần quyền năng tỏa ánh sáng ấm áp, được tôn kính nhất; tổ tiên của hoàng gia Thiên hoàng cai quản tam bảo thần khí.	Hòa đồng nhưng có nét nũng nịu; từng tự giam mình trong hang tối khiến thế gian mất ánh sáng sau khi xích mích với em trai Susanoo.
Susanoo	Thần Bão tố, biển cả và sự hỗn loạn; em út trong thế hệ "ba đứa trẻ cao quý" sinh ra từ lễ tẩy trần của Izanagi.	Sở hữu sức mạnh luân chuyển trời đất; từng bị trục xuất khỏi Thiên giới; được suy tôn sau chiến công trảm Bát kỳ đại xà (Yamata no Orochi).	Nóng nảy, ngang tàng, ngỗ nghịch, đại diện cho sức mạnh tự nhiên không thể thuần hóa; song cũng mang bản chất nghĩa hiệp, trượng phu.
Tsukuyomi	Thần Mặt trăng; người con thứ trong thế hệ "ba đứa trẻ cao quý" sinh ra từ Izanagi.	Đại diện cho vầng trăng tinh khiết, nghiêm nghị, phát ra hào quang tĩnh tại; ít tư liệu ghi chép hơn hai anh chị.	Trầm tĩnh, huyền bí; từng nóng giận quá mức trong lần thăm nhà Thực thần Ukemochi dẫn đến việc bị Amaterasu từ mặt, khiến ngày và đêm vĩnh viễn chia tách.

Bên cạnh tạo hình nhân vật, chương này mô tả bước xây dựng Storyboard (bảng phân cảnh). Tác giả xác định đây là công cụ phác thảo linh hoạt nhằm thử nghiệm các góc nhìn, tỷ lệ khung hình và nhịp điệu đọc trước khi bước vào giai đoạn dàn trang đồ họa chính thức.

Chương 4: Trình bày đồ án

Chương 4 thể hiện toàn bộ quy cách xuất bản và hệ sinh thái sản phẩm ứng dụng thực tế của đồ án:

• Quy cách xuất bản sách: Tác phẩm gồm 44 trang đơn, tương đương 22 trang đôi. Bố cục hình ảnh được thiết kế đa dạng góc nhìn, luân chuyển nhịp nhàng giữa khung cảnh thiên nhiên kỳ ảo và cận cảnh nhân vật, đan xen các trang văn bản giải thích bổ trợ thông tin. Bìa sách có thiết kế 2 cánh gà gấp vào bên trong, lồng ghép các họa tiết văn hóa truyền thống Nhật Bản kết hợp cùng hình tượng nhân vật chính.
• Hệ thống ấn phẩm và vật phẩm ứng dụng: Tác giả triển khai danh mục ấn phẩm truyền thông và vật phẩm quảng bá đồng bộ bao gồm:
  1. Poster 1 và Poster 2 (trang 29, 30)
  2. Standee quảng bá (trang 31)
  3. Giao diện trang thông tin điện tử / Website UI (trang 32)
  4. Brochure giới thiệu (trang 33)
  5. Thư mời tham dự (trang 34)
  6. Billboard Banner ngoài trời (trang 35)
  7. Huy hiệu lưu niệm (trang 36)
  8. Bookmark Lịch (trang 37)
  9. Bộ bưu thiếp / Postcard (trang 38)
  10. Quạt cầm tay (trang 39)
  11. Mô hình 3D nhân vật và không gian thiết kế gian hàng triển lãm (trang 40, 48)
  12. Các bản phối cảnh thực tế (Mockup) của ấn phẩm và bao bì (trang 41, 42)

Kết quả và đóng góp

Về kết quả thực hiện cụ thể, đồ án đã hoàn thành trọn vẹn tập truyện minh họa "Xứ Phù Tang" với dung lượng 44 trang đơn (22 trang đôi), định dạng bìa gấp hai cánh gà đặc thù, tích hợp đầy đủ hệ thống chữ viết dẫn truyện và minh họa hình ảnh. Đồ án xây dựng thành công 5 bộ nhân vật Thần đạo hoàn chỉnh (Izanagi, Izanami, Amaterasu, Susanoo, Tsukuyomi) theo phong cách đồ họa đương đại. Ngoài ra, tác giả đã phát triển một hệ sinh thái truyền thông toàn diện gồm hơn 12 loại ấn phẩm và vật phẩm nhận diện thương hiệu (từ poster, standee, brochure, billboard, giao diện website đến huy hiệu, quạt tay, bookmark và mô hình gian hàng 3D).

Về giải pháp và đóng góp của đề tài:

• Đóng góp về nội dung văn hóa: Đồ án góp phần phổ biến những câu chuyện thần thoại Nhật Bản vốn ít được tiếp cận tại Việt Nam, mang đến một lựa chọn giải trí kết hợp tri thức bổ ích cho độc giả yêu thích văn hóa thế giới.
• Đóng góp về giải pháp thiết kế: Chứng minh tính khả thi của phương thức kể chuyện kết hợp hài hòa giữa văn bản ngắn gọn và tranh minh họa thị giác, giúp giải mã các điển tích cổ xưa (Kojiki, Nihon Shoki) trở nên trực quan, gần gũi với công chúng hiện đại.
• Tính ứng dụng thương mại: Đồ án không dừng lại ở một cuốn sách đơn lẻ mà xây dựng giải pháp đồng bộ từ ấn phẩm xuất bản đến vật phẩm sự kiện và không gian trưng bày triển lãm thực tế.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Dựa trên các phân tích trong văn bản đồ án, các hạn chế và hướng mở của đề tài được ghi nhận như sau:

• Hạn chế:
  • Về đề tài: Dù mới mẻ tại thị trường Việt Nam, thần thoại Nhật Bản đã rất phổ biến trên quy mô quốc tế, khiến tác phẩm dễ bị so sánh với các sản phẩm văn hóa cùng thể loại từ các thị trường phát triển.
  • Về phong cách thể hiện: Tính đặc thù nghiêm ngặt của văn hóa và trang phục Thần đạo truyền thống tạo ra giới hạn nhất định cho các thử nghiệm tạo hình tự do.
  • Về quy trình: Bảng phân cảnh storyboard ban đầu chỉ mang tính chất phác thảo thăm dò, còn phát sinh sai lệch và cần điều chỉnh liên tục khi đưa vào bản vẽ kỹ thuật và dàn trang in ấn chính thức.
• Hướng phát triển:
  • Tiếp tục hoàn thiện kỹ thuật dàn trang và xử lý vật liệu in ấn cho quy cách bìa hai cánh gà.
  • Mở rộng khai thác các tích truyện thần thoại khác trong Kojiki và Nihon Shoki để phát triển thành bộ truyện nhiều tập.
  • Tối ưu hóa giao diện website và các giải pháp tương tác đa phương tiện để tăng cường trải nghiệm thị giác cho độc giả.

Giá trị tham khảo

Đồ án "Minh họa truyện 'Xứ Phù Tang'" có giá trị tham khảo thiết thực đối với:

• Sinh viên ngành Thiết kế đồ họa và Truyền thông: Tài liệu cung cấp quy trình mẫu về việc phát triển đồ án tốt nghiệp xuất bản, từ khâu nghiên cứu tư liệu lịch sử, chuyển thể văn học, thiết kế tạo hình nhân vật, xử lý storyboard cho đến dàn trang sách 44 trang đơn và thiết kế bộ ấn phẩm truyền thông toàn diện.
• Những người thực hiện đề tài minh họa sách: Cung cấp phương pháp ứng dụng ma trận SWOT và phân tích đối thủ cạnh tranh dành riêng cho các dự án nghệ thuật xuất bản; giải pháp kết nối giữa phong cách vẽ minh họa với các quy chuẩn kỹ thuật in ấn (bìa cánh gà, dàn trang đôi).
• Độc giả và nhà nghiên cứu văn hóa đại chúng: Bảng phân tích chi tiết về 5 vị thần sáng thế Nhật Bản và cấu trúc phân tầng không gian Thiên giới - Nhân giới - Địa giới là nguồn tóm lược trực quan về Thần đạo Shinto.

Câu hỏi thường gặp

1. Đồ án "Xứ Phù Tang" sử dụng các nguồn tư liệu gốc nào để xây dựng nội dung?
Nội dung đồ án được tổng hợp từ hai tác phẩm kinh điển của Nhật Bản là Kojiki (Cổ sự ký) và Nihon Shoki (Nhật Bản thư kỷ)—hai văn bản được coi là bách khoa toàn thư về văn hóa và Thần đạo. Ngoài ra, tác giả tham khảo trực tiếp ấn phẩm "Thần thoại Nhật Bản" do Epic tổng hợp và biên soạn, Nhà xuất bản Kim Đồng phát hành.

2. Năm nhân vật thần thoại chính được xây dựng trong đồ án gồm những ai?
Năm nhân vật được thiết kế hồ sơ tạo hình và tính cách chi tiết bao gồm: Nam thần sáng thế Izanagi, Nữ thần sáng thế Izanami, Nữ thần Mặt trời Amaterasu, Thần Bão tố Susanoo và Thần Mặt trăng Tsukuyomi.

3. Quy cách ấn phẩm truyện minh họa được thiết kế với số trang và cấu trúc ra sao?
Quyển truyện minh họa có tổng dung lượng 44 trang đơn (tương đương 22 trang đôi), được phân bổ xen kẽ giữa các khung tranh đa góc nhìn, khung cảnh, nhân vật và các trang chữ mở đầu/giải thích. Bìa sách được thiết kế đặc thù với hai cánh gà gấp vào trong ở hai bên.

4. Nội dung truyện minh họa được phân chia thành những phần chính nào?
Tác phẩm chia làm ba phần lớn: Phần một giải thích sự ra đời của đất nước Nhật Bản và các hiện tượng tự nhiên; Phần hai tập trung vào các sự kiện, mối quan hệ và xung đột giữa chư thần trên Thiên giới; Phần ba phân tích chi tiết các khái niệm văn hóa Thần đạo truyền thống.

5. Ngoài cuốn sách minh họa, đồ án còn triển khai những sản phẩm ứng dụng nào?
Hệ thống sản phẩm đi kèm gồm 12 hạng mục: Poster 1, Poster 2, Standee, Giao diện website, Brochure, Thư mời, Billboard Banner, Huy hiệu, Bookmark Lịch, Postcard, Quạt cầm tay, Mô hình 3D nhân vật cùng không gian thiết kế gian hàng triển lãm và các bản Mockup phối cảnh.

Kết luận

Đồ án tốt nghiệp "Minh họa truyện 'Xứ Phù Tang'" của sinh viên Đặng Hữu Đạt là một công trình thiết kế đồ họa ứng dụng hoàn chỉnh, khai thác thành công kho tàng thần thoại Shinto từ các thư tịch cổ của Nhật Bản. Bằng phương pháp nghiên cứu thị trường bài bản kết hợp tư duy tạo hình hiện đại, tác giả đã chuyển hóa các tích truyện khởi nguyên thành ấn phẩm minh họa 44 trang cùng hệ thống nhận diện truyền thông đa dạng. Công trình không chỉ đáp ứng trọn vẹn các yêu cầu học thuật của đồ án chuyên ngành Thiết kế đồ họa mà còn đóng góp một tài liệu tham khảo giá trị cho việc bảo tồn và phổ biến các di sản văn hóa qua ngôn ngữ thị giác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1. Lý do chọn đề tài Bàn luận về chủ đề thần thoại, người ta thường nghĩ ngay đến thần thoại Hy Lạp – thế giới của các vị thần quyền năng, những vị anh hùng dũng cảm hay những sinh vật khổng lồ ghê rợn. Không thể phủ nhận sức ảnh hưởng của những cái tên như Zeus, Hera, Hercules hay những cuộc phiêu lưu của Odysseus. Thần thoại Hy Lạp đã ăn sâu vào văn hóa đại chúng phương Tây, song dần được phổ biến rộng rãi toàn cầu qua sách báo, phim ảnh hay trò chơi điện tử.

Tuy nhiên, khi nói đến thần thoại, Nhật Bản cũng là một quốc gia sở hữu kho tàng thần thoại phong phú và độc đáo không kém phần hấp dẫn. Thần thoại Nhật Bản mang một bản sắc rất riêng, phản ánh sâu sắc mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên, các vị thần (kami), và thế giới linh hồn. Từ câu chuyện về sự ra đời của các vị thần khai quốc Izanagi và Izanami, sự xuất hiện của nữ thần mặt trời Amaterasu Omikami – tổ tiên của Thiên hoàng, đến cuộc chiến chống lại quái vật Yamata no Orochi của thần Susanoo, mỗi câu chuyện đều chứa đựng những giá trị văn hóa, triết lý sống và vẻ đẹp nghệ thuật độc đáo. Đề tài là cơ hội phổ biến những câu chuyện ít được chú ý, mở ra những góc nhìn mới bên cạnh những câu chuyện về thần thoại Hy Lạp đã quá quen thuộc với đại chúng.

Bằng cách kết hợp phong cách kể chuyện chữ và tranh minh họa, tác giả cùng đề tài sẽ giúp người dọc hiểu thêm về những khía cạnh thú vị về đất nước mặt trời mọc. Qua đó bổ sung thêm kiến thức về kho tàng thần thoại thế giới. Nghiên cứu thị trường Với sự phát triển của ngành xuất bản cùng lĩnh vực in ấn, thị trường sách có kèm tranh minh họa đang dần được định hình và có vị thế ổn định tại Việt Nam. Sách có kèm tranh minh họa không quá nặng nề về mặt nội dung, sách minh họa là sự kết 1 hợp hài hòa giữa cách trình bày chữ viết và hình vẽ, tạo nên nét cuốn hút cho quý độc giả.

Hình thức này ngày càng được chú trọng sản xuất hơn, giúp độc giả có thêm nhiều lựa chọn để giải trí hay tìm hiểu về kiến thức của các lĩnh vực. Đây cũng là cơ hội tuyệt vời để đề tài đến được với các bạn độc giả, không chỉ là những độc giả yêu thích thể loại thần thoại mà còn phổ biến ở đại chúng, từ đó giúp bổ sung kiến thức và các góc nhìn mới về đất nước Nhật Bản. Đối thủ cạnh tranh Thần thoại Hy Lạp: Thần thoại Hy Lạp là một chuỗi câu chuyện đã quá nổi tiếng với đại chúng, sẽ là một đối thủ cạnh tranh nổi trội với Thần thoại Nhật Bản. Thần thoại Hy Lạp là tập hợp những câu chuyện cổ xưa kể về các vị thần, anh hùng và sinh vật huyền bí, phản ánh thế giới quan và niềm tin của người Hy Lạp cổ đại.

Trong đó, các vị thần như Zeus – vua của các vị thần, Athena – nữ thần trí tuệ, và Poseidon – thần biển cả, đóng vai trò trung tâm. Những câu chuyện thần thoại không chỉ giải thích hiện tượng tự nhiên mà còn truyền tải bài học đạo đức và giá trị nhân văn. Thần thoại Hy Lạp đã ảnh hưởng sâu sắc đến văn hóa, nghệ thuật và văn học phương Tây cho đến tận ngày nay. Thần thoại Bắc Âu: Thần thoại Bắc Âu là hệ thống những câu chuyện kỳ ảo bắt nguồn từ các dân tộc Scandinavia cổ đại, phản ánh thế giới quan và tín ngưỡng của người Viking.

Các vị thần như Odin – thần tối cao của trí tuệ và chiến tranh, Thor – thần sấm sét với cây búa Mjölnir, và Loki – thần lừa lọc đầy mưu mẹo, là những nhân vật trung tâm. Thần thoại Bắc Âu xoay quanh cuộc chiến giữa các thế lực thần thánh, quái vật và số phận không thể tránh khỏi của Ragnarok – ngày tận thế. Những câu chuyện này mang đậm chất sử thi, thể hiện tinh thần quả cảm, định mệnh và cái nhìn bi tráng về cuộc sống. Thần thoại Ai Cập: Thần thoại Ai Cập đặc biệt gắn liền với đời sống tâm linh của người Ai Cập.

Đặc biệt nổi tiếng với những người hâm mộ các thể loại Thần thoại châu Á. Thần thoại Ai Cập là hệ thống tín ngưỡng phong phú của người Ai Cập cổ đại, gắn liền với vũ trụ, sự sống, cái chết và thế giới bên kia. Các vị thần như Ra – 2 thần Mặt Trời, Osiris – thần cai quản cõi chết, Isis – nữ thần phép thuật và tình mẫu tử, hay Anubis – thần ướp xác và bảo vệ linh hồn, đều giữ vai trò quan trọng. Những câu chuyện thần thoại Ai Cập thường xoay quanh vòng tuần hoàn của sự sống và cái chết, thể hiện niềm tin sâu sắc vào sự tái sinh và công lý thiêng liêng.

Chúng đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến văn hóa, nghệ thuật và tôn giáo của nền văn minh Ai Cập suốt hàng nghìn năm. Phân tích SWOT S - Điểm mạnh: Là chủ đề mới mẻ ở Việt Nam, do có ít hội nhóm khai thác về chủ đề này; Nội dung phong phú và đa dạng; Thú vị và dễ tiếp cận. W - Điểm yếu: Mới ở Việt Nam nhưng khá phổ biến trên thế giới; Hạn chế phong cách thể hiện do tính đặc thù. O - Cơ hội: Hướng tới đa dạng đối tượng; Khai thác nhiều khía cạnh mới.

T – Thách thức: Dễ bị so sánh với các tác phẩm cùng thể loại 3 CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH, TÌM HIỂU ĐỀ TÀI 2. Nội dung và thông điệp 2. Nội dung Đề tài nói về Thần thoại Nhật Bản, hay còn gọi là Thần đạo Nhật Bản hay Thần đạo Shinto, một tín ngưỡng truyền thống của người Nhật. Đề tài tham khảo nội dung từ quyển sách “Thần thoại Nhật Bản”, tổng hợp và biên soạn bởi Epic - nhà xuất bản Kim Đồng.

Đề tài có 3 phần lớn, khai thác về các vị thần chính yếu trong quyển Kojiki (Cổ sử ký) và Nihon Shoki (Nhật Bản thư kỷ) - hai văn bản được mệnh danh là bách khoa toàn thư về thần thoại Nhật Bản. Phần đầu của đề tài nói về sự ra đời của Nhật Bản. Nối tiếp đó là sự hình thành các hiện tượng tự nhiên tại Nhật Bản qua lăng kính các vị thần huyền ảo. Phần hai nói về những sự kiện xoay quanh các vị thần trên thiên giới, cuộc gặp gỡ, đụng độ giữa họ.

Tính cách của các vị thần ấy cũng được bộc lộ qua các tình huống. Phần ba nói về một vài khái niệm có thể đã quen thuộc với một số người, song vẫn chưa hoàn toàn thông suốt. Phần ba sẽ khai thác chi tiết về chúng. Qua đó làm nổi bật nét văn hóa truyền thống của quốc gia Nhật Bản.

Thông điệp Đề tài là những cuộc trò chuyện, trao đổi, tương tác giữa các vị thần với nhau. Các tương tác dẫn đến những sự kiện trọng yếu. Nhìn chung, đề tài mang lại giá trị giải trí chủ yếu cho độc giả, đồng thời cung cấp một số kiến thức về lịch sử Thần thoại Nhật Bản - cách người Nhật nghĩ về các vị thần. Bối cảnh Đề tài mang chủ đề thần thoại nên không có mốc thời gian cụ thể, chỉ có ghi chép rằng, Thần đạo Nhật Bản đã trở thành một tín ngưỡng từ rất lâu trong tâm thức của mỗi người Nhật.

Xét cụ thể về mặt không gian, tác phẩm lấy bối cảnh chủ yếu tại Thiên giới - nơi ở của các vị thần, Nhân giới - nơi ở của chúng sinh nhân loại và xen lẫn một tình huống tại Địa giới - nơi ở của các loài ma quỷ và các linh hồn vất vưởng. Bối cảnh có yếu tố huyền ảo, xoay quanh các hình ảnh truyền thống của Nhật Bản. Đối tượng tiếp cận Chủ đề chính của đề tài là thần thoại, phù hợp với lứa tuổi từ 12 trở lên. Đề tài cũng có thể mở rộng với mọi lứa tuổi, đặc biệt là nhóm đối tượng yêu thích chủ đề thần thoại và thích tìm hiểu về văn hóa các quốc gia trên thế giới.

5 CHƯƠNG 3: THỰC HIỆN ĐỀ TÀI 3. Nhân vật Izanagi Thần Izanagi – Một trong những người con đầu của các vị thần khởi nguyên. Đây là vị thần được cho là sáng tạo ra toàn cõi Nhật Bản. Ông cùng người vợ mình là Izanagi nắm giữ chiếc giáo thiên tạo ra các hòn đảo, hợp nhất chúng thành Nhật Bản.

Tuy không có sức mạnh đặc biệt như những vị thần khác nhưng Izanami chính là đấng sáng tạo của toàn bộ hệ thống thần thánh Nhật Bản. 6 Sơ lược: Izanagi là vị nam thần sáng tạo ra toàn cõi Nhật Bản qua lăng kính thần thoại. Ông cùng người em Izanami, cũng là người vợ mình sử dụng chiếc giáo nạm ngọc gọi những hòn đảo chìm dưới đáy biển, tạo thành quốc đảo Nhật Bản ngày nay. Vị thế: Là người con trai cuối cùng của năm vị thần khởi nguyên, được giao nhiệm vụ cùng người vợ Izanami xuống nhân giới lập quốc.

Tính cách: Trầm tĩnh. Hết mực yêu thương vợ, nhưng sau biến cố tại Yomi (Địa giới/Địa ngục), chứng kiến cơ thể vợ mình không còn xinh đẹp mà đang dần mục rữa, Izanagi vô cùng hoảng sợ và bỏ chạy về lại thiên giới. 7 Izanami Izanami là người con gái trong cặp trai gái cuối cùng của năm vị thần khởi nguyên. Tương tự Izanagi, Izanami cũng được giao nhiệm vụ lập nên nhân giới với chiếc giáo được ban cho.

Về bản chất, Izanami là người con gái kém may mắn, sau khi hạ sinh thần Lửa, sức nóng từ đứa trẻ khiến Izanami trọng thương rồi qua đời không lâu sau đó. Izanami bị lưu chuyển xuống địa giới. Tại đây, thân thể cô dần mục rữa, khiến Izanagi sợ hãi và không còn muốn gặp lại cô nữa. 8 Sơ lược: Izanami là vị nữ thần sáng tạo ra toàn cõi Nhật Bản qua lăng kính thần thoại.

Bà là em và cùng là vợ của Izanagi. Izanami từ nghi thức giao hợp đã sinh ra rất nhiều vị thần xinh đẹp và quyền năng, đóng góp cho sự hình thành của Nhật Bản. Bi kịch diễn ra sau khi hạ sinh thần Lửa Kagutsuchi, cơ thể cô bốc cháy và qua đời không lâu sau đó. Vị thế: Là người con gái cuối cùng của năm vị thần khởi nguyên, được giao nhiệm vụ cùng người chồng Izanagi xuống nhân giới lập quốc.

Tính cách: Dịu dàng. Sau biến cố tại Yomi (Địa giới/Địa ngục), cho rằng chồng đã phản bội mình nên muốn tuyệt diệt nhân loại để trả thù. 9 Amaterasu Amaterasu là vị thần Mặt trời trong thần thoại Nhật Bản.