Ly Hôn Ở Người Theo Đạo Tin Lành: Tiến Trình Quyết Định Và Những Lý Giải Từ Góc Độ Người Trong Cuộc

Chuyên khảo phân tích Ly hôn ở người theo đạo tin lành tiến trình quyết định ly hôn và những lý giải từ góc độ người, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Nguyễn Đình Nguyên Lê
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Thị Kim Xuyến
• Trường học: Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Xã hội học
• Đề tài: Ly Hôn Ở Người Theo Đạo Tin Lành: Tiến Trình Quyết Định Ly Hôn Và Những Lý Giải Từ Góc Độ Người Trong Cuộc
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ly Hôn Trong Đời Sống Tín Hữu Tin Lành

Hiện tượng ly hôn ngày càng phổ biến trong xã hội, ảnh hưởng đến đời sống gia đình. Các nhà xã hội học phương Tây cho rằng ly hôn ngày càng được chấp nhận như một giải pháp cho các cuộc hôn nhân bế tắc. Dữ liệu thống kê cho thấy số vụ ly hôn tăng lên đáng kể qua các năm. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, số vụ ly hôn cũng tăng theo thời gian, với trung bình hơn 60 đơn xin ly hôn mỗi ngày. Vấn đề ly hôn của những người theo đạo Tin Lành cũng không nằm ngoài xu hướng này. Mục sư Phó Hội trưởng của Hội Thánh Tin Lành Việt Nam (miền Nam) nhận định rằng các tín hữu chịu ảnh hưởng của xã hội và có chiều hướng ly hôn gia tăng. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là quan điểm từ Kinh Thánh và quy định của Hội thánh Tin Lành Việt Nam hoàn toàn nghiêm cấm ly hôn. Vậy tại sao trong thực tế, các tín hữu Tin Lành vẫn quyết định ly hôn? Mỗi tín hữu Tin Lành đều được dạy rằng hôn nhân là thiêng liêng và không ai được phép phá bỏ mối liên hệ này. Tình yêu và hôn nhân Cơ đốc là những giá trị tâm linh cần được gìn giữ.

1.1. Thực Trạng Ly Hôn Tại Thành Phố Hồ Chí Minh

Số liệu thống kê cho thấy sự gia tăng đáng báo động của các vụ ly hôn tại Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 1995, số vụ ly hôn là 5.914 vụ, đến năm 2011 đã vượt hơn 11.000 vụ. Ba năm sau, con số này tăng gần gấp đôi, lên đến 21.000 vụ. Trung bình mỗi ngày, tòa án nhân dân thành phố phải giải quyết hơn 60 đơn xin ly hôn. Điều này cho thấy áp lực lớn lên các gia đình và sự thay đổi trong quan niệm về hôn nhân và gia đình trong xã hội hiện đại. Các yếu tố kinh tế, xã hội và văn hóa đều góp phần vào sự gia tăng này, tạo ra những thách thức lớn cho các cặp vợ chồng.

1.2. Quan Điểm Tin Lành Về Hôn Nhân Và Ly Hôn

Giáo lý Tin Lành coi hôn nhân là một giao ước thiêng liêng được thiết lập bởi Thượng Đế. Kinh Thánh nhấn mạnh sự chung thủy và bền vững của hôn nhân, và ly hôn bị xem là một hành động phá vỡ giao ước này. Hội Thánh Tin Lành Việt Nam có những quy định nghiêm ngặt về hôn nhân và không khuyến khích ly hôn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều tín hữu Tin Lành vẫn phải đối mặt với những khó khăn trong hôn nhân và đưa ra quyết định ly hôn dù biết rằng điều này trái với giáo lý. Điều này đặt ra câu hỏi về sự xung đột giữa niềm tin tôn giáo và thực tế cuộc sống.

II. Thách Thức Nguyên Nhân Ly Hôn Trong Cộng Đồng Tin Lành

Vấn đề quan trọng là tại sao các cuộc ly hôn của các cặp vợ chồng tín hữu Tin Lành vẫn tiếp tục diễn ra dù điều đó hoàn toàn bị nghiêm cấm bởi luật định trong Kinh Thánh và quy định của Hội Thánh? Lựa chọn quyết định ly hôn có phải là giải pháp tốt nhất cho họ, khi mà niềm tin tôn giáo vẫn còn ngự trị trong họ? Đức tin có vai trò như thế nào trong việc ngăn cản họ phá vỡ kết cấu gia đình hay nó giúp cho các tín hữu Tin Lành tìm ra được cách để họ vững tin hơn trong quyết định của mình khi ly hôn? Thực tế họ đã vượt qua những bối cảnh đầy xung đột giữa niềm tin tôn giáo và những vấn đề thực tế của cuộc sống với những yếu tố biến đổi xã hội hiện nay? Từ thực tế đã nêu, các nghiên cứu xã hội học là thật sự cần thiết để chỉ ra mối liên hệ giữa thiết chế tôn giáo và vấn đề ly hôn trong gia đình tín hữu Tin Lành ngày nay.

2.1. Xung Đột Giữa Niềm Tin Tôn Giáo Và Thực Tế Cuộc Sống

Các tín hữu Tin Lành phải đối mặt với sự giằng xé giữa niềm tin tôn giáo và những khó khăn trong cuộc sống hôn nhân. Giáo lý Tin Lành về hôn nhân bền vững có thể tạo ra áp lực lớn đối với những người đang trải qua khủng hoảng hôn nhân. Sự kỳ vọng của cộng đồng Tin Lành cũng có thể khiến họ cảm thấy cô đơn và bị phán xét khi nghĩ đến việc ly hôn. Việc tìm kiếm sự cân bằng giữa niềm tin và nhu cầu cá nhân là một thách thức lớn đối với các cặp vợ chồng Tin Lành.

2.2. Ảnh Hưởng Của Biến Đổi Xã Hội Đến Hôn Nhân Tin Lành

Các yếu tố như áp lực kinh tế, sự thay đổi vai trò giới trong gia đình, và sự gia tăng của các giá trị cá nhân có thể ảnh hưởng đến hôn nhân của các tín hữu Tin Lành. Sự tiếp xúc với các nền văn hóa và quan điểm khác nhau thông qua internet và truyền thông cũng có thể làm thay đổi quan niệm về hôn nhân và ly hôn. Các cặp vợ chồng Tin Lành cần phải đối mặt với những thách thức này và tìm cách duy trì hôn nhân của mình trong bối cảnh xã hội đang thay đổi.

III. Nghiên Cứu Tiến Trình Quyết Định Ly Hôn Của Tín Hữu

Nhận thức được tầm quan trọng của việc chỉ ra mối liên hệ giữa niềm tin và thực hành tôn giáo, tác giả đã chọn vấn đề “Ly hôn ở người theo đạo Tin Lành: tiến trình quyết định ly hôn và những lý giải từ góc độ người trong cuộc” (nghiên cứu tại một số quận trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh) làm đề tài cho luận văn của mình. Qua nghiên cứu, đề tài muốn hiểu rõ đặc trưng của tiến trình tiến đến ly hôn của các bên kết hôn và chỉ ra những yếu tố liên quan đến tôn giáo ảnh hưởng đến tiến trình này, nhằm lý giải cho quyết định ly hôn vẫn tiếp tục được đưa ra bởi các tín hữu theo đạo Tin Lành trong bối cảnh hôn nhân Cơ Đốc được ràng buộc chặt chẽ bởi giáo lý trong Kinh Thánh và quy định của Hội Thánh Tin Lành.

3.1. Ba Giai Đoạn Trong Tiến Trình Ly Hôn

Nghiên cứu tập trung vào ba giai đoạn chính trong tiến trình ly hôn: giai đoạn tiền hôn nhân, giai đoạn sống chung, và giai đoạn tách cặp. Mỗi giai đoạn đều có những đặc điểm và thách thức riêng. Giai đoạn tiền hôn nhân là thời điểm hình thành kỳ vọng và chuẩn bị cho cuộc sống hôn nhân. Giai đoạn sống chung là thời điểm các cặp vợ chồng phải đối mặt với những khác biệt và xung đột trong cuộc sống hàng ngày. Giai đoạn tách cặp là thời điểm quyết định ly hôn được đưa ra và các cặp vợ chồng bắt đầu quá trình chia tay.

3.2. Mức Độ Chi Phối Của Giáo Lý Và Cộng Đồng Tin Lành

Nghiên cứu xem xét mức độ chi phối của giáo lý hôn nhân và cộng đồng tín hữu Tin Lành đối với những cá nhân tín hữu Tin Lành trước khi đưa ra quyết định ly hôn. Giáo lý Tin Lành có thể tạo ra áp lực và sự kỳ vọng đối với các cặp vợ chồng, nhưng đồng thời cũng có thể cung cấp sự hỗ trợ và hướng dẫn. Cộng đồng tín hữu Tin Lành có thể đóng vai trò quan trọng trong việc giúp đỡ các cặp vợ chồng vượt qua khó khăn, nhưng cũng có thể tạo ra sự phán xét và cô lập.

IV. Giải Pháp Hỗ Trợ Hôn Nhân Cho Tín Hữu Tin Lành

Để đạt được những mục tiêu cụ thể nêu trên, đề tài sẽ có những nhiệm vụ nghiên cứu như sau: Xây dựng cơ sở luận và phương pháp luận cho việc nghiên cứu đề tài này (tìm kiếm các lý thuyết và phương pháp của những người đã thực hiện những vấn đề về mâu thuẫn gia đình, và ly hôn; từ đó đặt các câu hỏi nghiên cứu và các thao tác thiết kế nghiên cứu khác). Thu thập thông tin sơ cấp bằng phương pháp phỏng vấn sâu (đối với các đối tượng cung cấp thông tin và những đối tượng có liên quan) và thông tin thứ cấp qua các tài liệu sẵn có. Xử lý thông tin định tính.

4.1. Tư Vấn Hôn Nhân Trong Cộng Đồng Tin Lành

Cần tăng cường các chương trình tư vấn hôn nhân trong cộng đồng Tin Lành để giúp các cặp vợ chồng giải quyết xung đột và xây dựng hôn nhân bền vững. Các chương trình này nên được thiết kế dựa trên nền tảng Kinh Thánh và các nguyên tắc Tin Lành, nhưng cũng cần phải đáp ứng nhu cầu thực tế của các cặp vợ chồng trong xã hội hiện đại. Các nhà tư vấn cần có kiến thức và kỹ năng để giúp các cặp vợ chồng giải quyết các vấn đề về giao tiếp, tài chính, nuôi dạy con cái, và các vấn đề khác.

4.2. Giáo Dục Tiền Hôn Nhân Cho Người Trẻ Tin Lành

Cần tăng cường giáo dục tiền hôn nhân cho người trẻ Tin Lành để giúp họ chuẩn bị tốt hơn cho cuộc sống hôn nhân. Các chương trình này nên bao gồm các chủ đề như vai trò và trách nhiệm trong hôn nhân, giao tiếp hiệu quả, giải quyết xung đột, quản lý tài chính, và nuôi dạy con cái. Các chương trình này cũng nên giúp người trẻ hiểu rõ hơn về giáo lý Tin Lành về hôn nhân và cách áp dụng nó vào cuộc sống hàng ngày.

V. Kết Luận Tương Lai Nghiên Cứu Về Ly Hôn Tin Lành

Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ làm phong phú thêm nguồn tư liệu về hiện trạng ly hôn trong đạo Tin Lành còn khá hạn chế hiện nay, cung cấp một phần tổng quan cơ sở khoa học cho các đề tài nghiên cứu về ly hôn và gia đình nói chung, và những đề tài nghiên cứu những vấn đề đan xen giữa gia đình và tôn giáo nói riêng. Kết quả nghiên cứu của đề tài giúp người đọc có một cái nhìn sâu sát hơn đối với hiện trạng ly hôn hiện nay của các cặp vợ chồng theo đạo Tin Lành, chỉ rõ những yếu tố niềm tin và thực hành tôn giáo đã tác động thế nào đến đời sống và dẫn đến quyết định ly hôn trong những gia đình theo đạo Tin Lành.

5.1. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Ly Hôn Tin Lành

Cần có thêm nhiều nghiên cứu về ly hôn trong cộng đồng Tin Lành để hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định ly hôn và các hệ quả của ly hôn đối với các cá nhân, gia đình, và cộng đồng. Các nghiên cứu này nên sử dụng các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng để thu thập thông tin chi tiết và toàn diện. Các nghiên cứu này cũng nên tập trung vào các nhóm đối tượng khác nhau, chẳng hạn như người trẻ, người lớn tuổi, và người thuộc các nền văn hóa khác nhau.

5.2. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Vào Thực Tiễn

Kết quả nghiên cứu về ly hôn trong cộng đồng Tin Lành có thể được sử dụng để phát triển các chương trình tư vấn hôn nhân, giáo dục tiền hôn nhân, và hỗ trợ cho những người đang trải qua ly hôn. Các chương trình này nên được thiết kế dựa trên các bằng chứng khoa học và các nguyên tắc Tin Lành, và nên được điều chỉnh để đáp ứng nhu cầu cụ thể của từng cá nhân và gia đình. Các chương trình này cũng nên được đánh giá thường xuyên để đảm bảo hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu Cùng với những biến đổi đến từ xã hội và tác động của các quá trình công nghiệp hóa-hiện đại hóa, ly hôn đang dần trở thành một hiện tượng phổ biến hơn đối với đời sống xã hội nói chung và đời sống gia đình nói riêng. Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài và để làm cơ sở lý luận cho vấn đề nghiên cứu, nhiều công trình nghiên cứu về chủ đề này và những đề tài có liên quan đã được tác giả luận văn tìm hiểu và phân tích. Trong phần này, tác giả sẽ điểm qua một số công trình nghiên cứu, các bài báo khoa học đã từng đề cập trực tiếp đến vấn đề ly hôn, những mâu thuẫn thường xảy ra trong đời sống hôn nhân. Đồng thời, tác giả cũng tìm kiếm kết quả nghiên cứu khoa học về sự tương quan trong mối liên hệ giữa chất lượng đời sống gia đình và vấn đề tâm linh.

Bên cạnh đó, tác giả cũng sẽ nhận định tình hình nghiên cứu vấn đề ly hôn với những phương pháp đang được sử dụng trong hiện tại. Những nội dung chính được quan tâm • Tiến trình đưa đến quyết định ly hôn Trong nội dung này, công trình nghiên cứu của nhà xã hội học người Mỹ Diane Vaughan “Uncoupling: Turning Points in Intimate Relationship” (1986) nổi bật lên với điểm nhấn chỉ ra được những giai đoạn mà tiến trình đưa ra quyết định ly hôn phải trải qua. Chính tác giả Diane Vaughan đã dùng phương pháp phỏng vấn để tiếp cận 103 người vừa ly thân vừa ly hôn để khảo sát vấn đề này. Tác phẩm này cũng đánh dấu một khái niệm khá mới mẻ trong nghiên cứu về ly hôn, đó là khái niệm “tách cặp” (uncoupling).

Công trình nghiên cứu “Uncoupling: Turning Points in Intimate Ralationship” đánh dấu một bước tiến mới trong lĩnh vực nghiên cứu vấn đề ly hôn của gia đình. Diane Vaughan đã chỉ ra rõ ràng những giai đoạn diễn ra trong gia đình khi vợ và chồng bắt đầu có những xung đột không giải quyết được. Bà nhận định, người khởi xướng là người không hài lòng với thể hiện của bạn đời và mong muốn họ thay đổi. Tuy nhiên, vấn đề bắt đầu nảy sinh khi nhu cầu của người khởi xướng không được bạn đời đáp ứng.

Mâu thuẫn dần dần hình thành và sự tách rời bắt đầu hiện diện trong nhiều lĩnh vực khác nhau của gia đình như tình cảm, tài chánh, nuôi dạy con cái,…Sau đó, một trong hai người bắt đầu cân nhắc quyết định chấm dứt hôn nhân bằng cách đánh giá quyết định ly hôn cùng với những hậu quả kéo theo sau đó. Những nỗ lực cứu vãn hôn nhân cũng được người vợ hoặc người chồng thể hiện trong giai đoạn này. Cuối cùng, khi mọi nỗ lực đều không có kết quả và người trong cuộc chấp nhận đối diện với hậu quả, quyết định ly hôn được đưa ra. Tác phẩm của Diane Vaughan được xem là bước nhảy vọt trong nghiên cứu ly hôn vì “mô tả và phân tích rất tỉ mỉ quá trình tách cặp qua 9 các bước, các giai đoạn khác nhau, với hành động và phản ứng của hai bên hết sức đa dạng.

Nó bổ ích không chỉ với giới nghiên cứu, mà còn cung cấp thông tin và chất liệu để suy nghĩ cho những người làm tư vấn hôn nhân và công tác xã hội, cũng như bản thân các cặp vợ chồng”. (Mai Huy Bích, 2005: 101) Cách thức tiếp cận vấn đề của tác giả này cho thấy một luận điểm quan trọng, đó là ly hôn cần được xem xét như một quá trình chứ không đơn thuần chỉ là một sự kiện của gia đình. Đặc biệt, quá trình này “giống hệt nhau, dù các cặp có kết hôn chính thức hay không, dù họ là người đồng tính luyến ái hay khác tính luyến ái, thuộc giai cấp lao động hay giai cấp trung lưu. […] dù người khởi xướng là nam hay nữ, thì quá trình này vẫn xảy ra theo cùng một cách.” (Mai Huy Bích, 2005: 100) • Những mâu thuẫn xảy ra trong gia đình và cách thức xử lý xung đột Tiếp theo, tác giả mở rộng giới hạn tổng quan đến với những nghiên cứu đề cập những mâu thuẫn thường xảy ra trong gia đình được các công trình nghiên cứu có trước tập trung phân tích như là bạo lực, ngoại tình, mâu thuẫn do khác biệt trong ứng xử vợ chồng, do khác biệt về cá tính, do vấn đề quản lý chi tiêu hay mâu thuẫn do việc nuôi dạy con,…Cũng có các công trình sau khi nêu các loại hình mâu thuẫn trong gia đình còn tiếp tục phân tích sâu vào những nguyên nhân dẫn đến các mâu thuẫn đó.

(Nguyễn Thanh Tâm, 2002) Nhóm tác giả này chỉ ra những yếu tố được coi như nguyên nhân của hiện tượng này là tính ích kỷ của vợ, chồng và khả năng kém thích ứng của vợ, chồng trong đời sống hôn nhân. Đây là điểm đáng chú ý vì những nguyên nhân ly hôn xuất hiện hiếm hoi trong quá khứ đã dần trở nên phổ biến hơn trong hiện tại. Thông qua những khám phá mới này, tác giả luận văn sẽ có thêm cơ sở để đào sâu và khám phá nguyên nhân chính của những cuộc ly hôn trong Hội Thánh Tin Lành. Ngoài ra, những nghiên cứu của nhóm các tác giả này cũng cho thấy cách thức xử lý những mâu thuẫn giữa vợ và chồng thường được chọn lựa như thế nào.

Thông thường, việc xử lý mâu thuẫn hiếm khi dừng lại giữa vợ và chồng mà luôn phải nhờ cậy đến gia đình hai bên, cộng đồng,…Một công trình nghiên cứu khác thể hiện những khía cạnh này rõ ràng hơn, cụ thể trong các gia đình theo đạo Công giáo. Đây là khía cạnh chưa được đề cập trong đề tài nghiên cứu ly hôn tại Hà Nội của nhóm tác giả Nguyễn Thanh Tâm. Điển hình, công trình nghiên cứu cho thấy các gia đình có cả vợ và chồng cùng theo đạo Công giáo ít xảy ra mâu thuẫn hơn so với những gia đình chỉ có người vợ hoặc người chồng theo đạo. Phần lớn những gia đình được khảo sát cho thấy đã từng có nhiều mâu thuẫn do "theo đạo chỉ để lấy vợ/chồng.chứ không phải do tin hay do được cảm hóa thực sự" (Mai Thị Ráng, 2012: 51).

Nhìn chung, tác giả đã chỉ ra được 10 mức độ ảnh hưởng của đạo Công giáo về mặt giáo hội và về phía giáo lý đến đời sống hôn nhân của các cặp vợ chồng được khảo sát. "Hôn nhân không chỉ là chuyện riêng tư của cá nhân mà nó còn là chuyện đại sự của gia đình, dòng họ, của xã hội, của giáo hội." (Mai Thị Ráng, 2012: 83) Vì vậy, công trình nghiên cứu này đã chỉ ra, tôn giáo có sự chi phối rõ ràng đối với cách ứng xử của vợ và chồng khi có mâu thuẫn xảy ra. Mặt khác, sự khác biệt trong đề tài của nhóm tác giả Nguyễn Thanh Tâm là tập trung đề cập đến dư luận xã hội đối với quyết định ly hôn hơn là đề cập đến cách thức xử lý trước khi ly hôn. Công trình này chỉ ra dư luận xã hội xoay quanh vấn đề này cùng những hậu quả sau khi ly hôn.

Đối với vấn đề dư luận, đề tài đã cho thấy có ba luồng ý kiến khác nhau: đồng tình, không đồng tình và không ý kiến. Tuy nhiên, những ý kiến này chỉ mới mang tính tham khảo và đa số đều là phản ứng từ cha mẹ hai bên gia đình. Công trình nghiên cứu hoàn toàn chưa đề cập nhiều đến dư luận từ những đối tượng khác như hàng xóm, bè bạn, cộng đồng tôn giáo,…Nhận thấy điểm hạn chế trong đề tài của nhóm tác giả Nguyễn Thanh Tâm, tác giả luận văn không chỉ sử dụng phỏng vấn sâu để mô tả lại xung đột giữa người vợ và người chồng mà sẽ chỉ rõ mức độ chi phối và cách thức phản ứng với người trong cuộc từ phía cha mẹ hai bên, lãnh đạo Hội Thánh Tin Lành và cộng đoàn, bè bạn, bà con lối xóm. • Mối liên hệ giữa niềm tin và thực hành tôn giáo đối với chất lượng đời sống hôn nhân gia đình Cuối cùng, khi bàn về mối liên hệ giữa niềm tin và thực hành tôn giáo đối với chất lượng đời sống hôn nhân gia đình, điểm chung nhất nổi lên trong các công trình nghiên cứu có đề cập đến vấn đề này là gia đình được nhìn nhận như môi trường căn bản để xây dựng đời sống tâm linh đối với mỗi cá nhân.

Qua đó, các cá nhân này được thiết lập những tiêu chuẩn đạo đức trong lối sống, cách ứng xử với người khác, tổ chức đời sống tâm linh thích hợp với niềm tin của bản thân,…(Trần Nữ Quế Phương, 2006: 68; Nelly Krowolski, 2003: 27; Lê Đức Hạnh, 2008: 58). Trước hết, gia đình được coi là một nền tảng vững chắc cho vấn đề tâm linh của mỗi cá nhân. Một tác giả đã có nhận định sau, "tâm linh là cái nền vững chắc, là hằng số, và vĩnh cửu trong nhiều quan hệ con người"3 (Trần Nữ Quế Phương, 2006: 68). Các phong tục liên quan đến việc thực hành tôn giáo như nghi lễ trong tang ma, thờ cúng tổ tiên,.đều được bắt nguồn từ trong chính gia đình nhằm thể hiện tình cảm, lòng biết ơn của các thành viên trong gia đình với người quá cố hoặc tổ tiên.

Cùng quan điểm với nhận xét này, bài viết của một tác giả khác cung 3 Trích lại của tác giả Nguyễn Đăng Duy trong tác phẩm "Văn hóa tâm linh" 11 cấp một luận điểm về nền tảng tâm linh trong gia đình khi cho rằng, "phần chính yếu của đời sống tôn giáo xảy ra trong gia đình". (Nelly Krowolski, 2003: 27) Điều này cũng được tác giả Leopold Michele Cadiere phân tích khá chi tiết trong tác phẩm "Về văn hóa và tín ngưỡng truyền thống người Việt": "tôn giáo đóng một vai trò quan trọng, và ở một mức độ nào đó, nó thánh hiến mối dây liên kết giữa người nam và người nữ muốn thiết lập một gia đình". (Lê Đức Hạnh, 2008: 58) Bên cạnh nhận định gia đình là nền tảng tâm linh của mỗi cá nhân, có quan điểm khác hỗ trợ cho rằng tôn giáo còn là xuất phát điểm của một bộ phận gia đình người Việt, "hôn nhân tự nó đã mang một màu sắc mới đậm tính chất tôn giáo rõ rệt". (Lê Đức Hạnh, 2008: 58) Kết quả nghiên cứu của tác giả này khám phá niềm tin tôn giáo của một giáo họ được thể hiện qua các đám tang ma, giỗ chạp, cưới xin,.