Luận văn tốt nghiệp phát triển dịch vụ ttqt tại ngân hàng thương mại cổ phần ngoại thương việt nam vietcombank chi nhánh thái bình

Luận văn tốt nghiệp kinh tế nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp phát triển dịch vụ ttqt tại ngân hàng thương mại cổ phần ngoại thương việt nam, điều tra thực trạng, phân tích số liệu,

• Tác giả: Đặng Thị Thu Hường
• Người hướng dẫn: TS. Mai Thế Cường
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh quốc tế
• Đề tài: Phát triển dịch vụ thanh toán quốc tế tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) chi nhánh Thái Bình
• Loại tài liệu: chuyên đề thực tập
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THANH TOÁN QUỐC TẾ TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Lý luận chung về TTQT. Cơ sở hình thành hoạt động TTQ. Khái niệm TTQT. Đặc điểm của TTQT. Đối với nền kinh tế quốc gia. Đối với ngân hàng. Đối với các DN xuất nhập khẩu. Các phương thức TTQT chủ yếu. Phương thức chuyển tiền. Phương thức nhờ thu phiếu trơn. Phương thức nhờ thu kèm chứng từ. Phương thức tín dụng chứng từ. Các hoạt động bổ trợ cho thanh toán quốc tế. Phát triển dịch vụ TTQT tại NHTM. Khái niệm phát triển dịch vụ TTQT tại NHTM. Các phương thức phát triển dịch vụ TTQT. Các nhóm chỉ tiêu đánh giá sự phát triển của dịch vụ TTQT. Nhóm chỉ tiêu đánh giá sự phát triển dịch vụ TTQT theo chiều rộng
• 1.2. Nhóm chỉ tiêu đánh giá sự phát triển dịch vụ TTQT theo chiều sâu
• 1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động TTQT. Nhân tố chủ quan. Nhân tố khách quan
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THANH TOÁN QUỐC TẾ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN VIETCOMBANK TỈNH THÁI BÌNH TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• 2.1. Tổng quan về Vietcombank Thái Bình. Giới thiệu chung về Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam. Các mốc lịch sử và thành tựu. Ngành nghề kinh doanh. Những xếp hạng đạt được. Giới thiệu về Vietcombank Thái Bình. Quá trình hình thành và phát triển. Chức năng và nhiệm vụ của chi nhánh. Cơ cấu tổ chức. Chức năng nhiệm vụ các phòng ban. Phòng khách hàng. Phòng thanh toán và kinh doanh dịch vụ. Phòng kế toán tài chính. Phòng hành chính – nhân sự. Phòng kiểm tra giám sát tuân thủ. Tổ tổng hợp. Phòng ngân quỹ. Phòng giao dịch. Tầm quan trọng của việc phát triển dịch vụ TTQT tại Vietcombank Thái Bình. Kết quả hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Vietcombank chi nhánh tỉnh Thái Bình từ năm 2009 – 2011. Hoạt động huy động vốn. Hoạt động tín dụng. Dịch vụ thanh toán quốc tế. Công tác ngân quỹ, kết quả tài chính từ 2009 – 2011
• 2.2. Kết quả đạt được của dịch vụ TTQT tại Vietcombank Thái Bình. Phát triển dịch vụ TTQT tại Ngân hàng TMCP Vietcombank chi nhánh Thái Bình. Phân tích các chỉ tiêu phát triển dịch vụ TTQT tại Vietcombank Thái Bình
• 2.2.1. Phân tích các chỉ tiêu phát triển dịch vụ TTQT theo chiều rộng
• 2.2.2. Phân tích chỉ tiêu phát triển dịch vụ TTQT theo chiều sâu. Các biện pháp mà Vietcombank Thái Bình đã thực hiện để phát triển dịch vụ TTQT. Biện pháp phát triển dịch vụ TTQT theo chiều rộng. Biện pháp phát triển theo chiều sâu. Đánh giá sự phát triển dịch vụ TTQT tại Vietcombank Thái Bình. Ưu điểm trong công tác phát triển dịch vụ TTQT tại chi nhánh. Những hạn chế trong việc phát triển dịch vụ TTQT tại chi nhánh. Nguyên nhân của những mặt hạn chế
• 2.2.3. Nguyên nhân của những hạn chế trong dịch vụ TTQT tại Vietcombank Thái Bình. Nguyên nhân chủ quan. Nguyên nhân khách quan
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ TTQT TẠI VIETCOMBANK THÁI BÌNH ĐẾN NĂM 2015
• 3.1. Định hướng phát triển của Vietcombank Thái Bình đến năm 2015. Định hướng chung. Định hướng phát triển của Ngân hàng TMCP Vietcombank Việt Nam. Định hướng phát triển của Vietcombank Thái Bình. Định hướng phát triển dịch vụ TTQT tại Vietcombank Thái Bình. Giải pháp phát triển dịch vụ TTQT tại Vietcombank Thái Bình đến năm 2015
• 3.2. Đa dạng hóa dịch vụ TTQT, cung cấp mở rộng thêm các phương thức thanh toán mới. Thay đổi lại chiến lược kinh doanh của chi nhánh. Tập trung hơn nữa, chú trọng hơn nữa vào việc phát triển dịch vụ TTQT tại chi nhánh, đặc biệt là phát triển dịch vụ thẻ thanh toán. Phát triển thêm mới và đào tạo lại nguồn nhân lực. Chính sách nhân sự hợp lý. Xây dựng chính sách khách hàng tổng thể phù hợp và đẩy mạnh tiếp thị cho dịch vụ TTQT. Đổi mới công nghệ cho phù hợp. Tăng cường công tác kiểm tra kiểm soát các hoạt động TTQT. Kiến nghị đối với Nhà Nước
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Lý luận chung về phát triển dịch vụ TTQT tại các ngân hàng thương mại

Chương này trình bày cơ sở lý luận về phát triển dịch vụ TTQT tại các ngân hàng thương mại. Đầu tiên, tác giả khái quát về thanh toán quốc tế (TTQT), bao gồm cơ sở hình thành, khái niệm, và đặc điểm của TTQT. TTQT được hình thành từ hoạt động ngoại thương, là quá trình thực hiện nghĩa vụ chi trả tiền tệ phát sinh từ các quan hệ kinh tế, thương mại, tài chính giữa các quốc gia. TTQT có hai loại chính: thanh toán mậu dịch và thanh toán phi mậu dịch. Đặc điểm của TTQT bao gồm yếu tố ngoại quốc, chịu sự kiểm soát của chính sách ngoại hối, và chứa nhiều rủi ro tiềm ẩn. TTQT cũng là một loại hình dịch vụ ngân hàng, đòi hỏi công nghệ cao và nhân lực chuyên môn.

1.1. Cơ sở hình thành hoạt động TTQT

Hoạt động TTQT được hình thành từ hoạt động ngoại thương, khi các quốc gia trao đổi hàng hóa và dịch vụ. Sự phụ thuộc lẫn nhau về sản xuất và tiêu dùng giữa các nước dẫn đến việc hình thành các thương vụ quốc tế. Các bên tham gia thương vụ thường sử dụng ngân hàng làm trung gian thanh toán, từ đó hình thành nên hoạt động TTQT. TTQT không chỉ là hoạt động phái sinh từ ngoại thương mà còn là trọng tâm phát triển của các ngân hàng thương mại.

1.2. Khái niệm và đặc điểm của TTQT

TTQT là việc thực hiện các nghĩa vụ chi trả tiền tệ phát sinh từ các quan hệ kinh tế, thương mại, tài chính giữa các quốc gia. TTQT bao gồm thanh toán mậu dịch và thanh toán phi mậu dịch. Đặc điểm của TTQT bao gồm yếu tố ngoại quốc, chịu sự kiểm soát của chính sách ngoại hối, và chứa nhiều rủi ro tiềm ẩn. TTQT cũng là một loại hình dịch vụ ngân hàng, đòi hỏi công nghệ cao và nhân lực chuyên môn.

II. Thực trạng phát triển dịch vụ TTQT tại Vietcombank Thái Bình

Chương này phân tích thực trạng phát triển dịch vụ TTQT tại Vietcombank Thái Bình trong giai đoạn 2009-2011. Tác giả giới thiệu tổng quan về Vietcombank Thái Bình, bao gồm quá trình hình thành, chức năng, và cơ cấu tổ chức. Vietcombank Thái Bình đã đạt được nhiều thành tựu trong hoạt động kinh doanh, đặc biệt là trong lĩnh vực dịch vụ TTQT. Tác giả cũng phân tích các chỉ tiêu phát triển dịch vụ TTQT theo chiều rộng và chiều sâu, đồng thời đánh giá những ưu điểm và hạn chế trong công tác phát triển dịch vụ TTQT tại chi nhánh.

2.1. Tổng quan về Vietcombank Thái Bình

Vietcombank Thái Bình là một chi nhánh của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam, có chức năng và nhiệm vụ quan trọng trong việc cung cấp các dịch vụ ngân hàng, đặc biệt là dịch vụ TTQT. Chi nhánh có cơ cấu tổ chức chặt chẽ, bao gồm các phòng ban như phòng khách hàng, phòng thanh toán và kinh doanh dịch vụ, phòng kế toán tài chính, và phòng hành chính – nhân sự. Vietcombank Thái Bình đã đạt được nhiều thành tựu trong hoạt động kinh doanh, đặc biệt là trong lĩnh vực dịch vụ TTQT.

2.2. Kết quả đạt được của dịch vụ TTQT tại Vietcombank Thái Bình

Trong giai đoạn 2009-2011, Vietcombank Thái Bình đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong việc phát triển dịch vụ TTQT. Các chỉ tiêu phát triển dịch vụ TTQT theo chiều rộng và chiều sâu đều tăng trưởng ổn định. Chi nhánh đã thực hiện nhiều biện pháp để phát triển dịch vụ TTQT, bao gồm đa dạng hóa các phương thức thanh toán, nâng cao chất lượng dịch vụ, và đào tạo nguồn nhân lực. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả hoạt động.

III. Giải pháp phát triển dịch vụ TTQT tại Vietcombank Thái Bình

Chương này đề xuất các giải pháp để phát triển dịch vụ TTQT tại Vietcombank Thái Bình đến năm 2015. Tác giả đưa ra các định hướng phát triển chung của Vietcombank Thái Bình, bao gồm việc đa dạng hóa dịch vụ TTQT, thay đổi chiến lược kinh doanh, và tập trung phát triển dịch vụ thẻ thanh toán. Các giải pháp cụ thể bao gồm đào tạo nguồn nhân lực, xây dựng chính sách khách hàng tổng thể, đổi mới công nghệ, và tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát các hoạt động TTQT. Tác giả cũng đưa ra một số kiến nghị đối với Nhà nước để hỗ trợ phát triển dịch vụ TTQT tại Vietcombank Thái Bình.

3.1. Định hướng phát triển của Vietcombank Thái Bình

Vietcombank Thái Bình đặt mục tiêu phát triển dịch vụ TTQT lên hàng đầu trong chiến lược kinh doanh đến năm 2015. Chi nhánh sẽ tập trung vào việc đa dạng hóa các phương thức thanh toán, nâng cao chất lượng dịch vụ, và phát triển dịch vụ thẻ thanh toán. Đồng thời, chi nhánh sẽ thay đổi chiến lược kinh doanh để phù hợp với xu hướng phát triển của thị trường tài chính.

3.2. Giải pháp phát triển dịch vụ TTQT

Các giải pháp cụ thể để phát triển dịch vụ TTQT tại Vietcombank Thái Bình bao gồm đào tạo nguồn nhân lực, xây dựng chính sách khách hàng tổng thể, đổi mới công nghệ, và tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát các hoạt động TTQT. Chi nhánh cũng cần hợp tác chặt chẽ với các tổ chức tài chính quốc tế để nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa kinh tế và tự do hóa thương mại quốc tế, các rào cản thương mại dần được dỡ bỏ, tạo điều kiện cho hoạt động ngoại thương và các dịch vụ tài chính quốc tế phát triển. Sự kiện Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào đầu năm 2007 đã mở ra nhiều cơ hội đồng thời tạo ra áp lực cạnh tranh gay gắt đối với hệ thống ngân hàng thương mại trong nước trước sự thâm nhập của các định chế tài chính nước ngoài. Để giữ vững thị phần và nâng cao năng lực cạnh tranh, việc mở rộng và nâng cao chất lượng các dịch vụ ngân hàng, đặc biệt là dịch vụ thanh toán quốc tế (TTQT), trở thành một yêu cầu cấp thiết.

Thanh toán quốc tế đóng vai trò là khâu then chốt kết thúc chu trình mua bán ngoại thương, đồng thời là một trong những nghiệp vụ cốt lõi mang lại nguồn thu phí dịch vụ và thúc đẩy các hoạt động kinh doanh ngoại tệ, tài trợ thương mại, huy động vốn của các ngân hàng thương mại. Tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Thái Bình (Vietcombank Thái Bình), nhu cầu phát triển dịch vụ TTQT nhằm đáp ứng hoạt động xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh là nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược kinh doanh.

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp tập trung giải quyết mục tiêu và các nhiệm vụ nghiên cứu sau:

1. Hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về phát triển dịch vụ thanh toán quốc tế tại các ngân hàng thương mại.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng công tác phát triển dịch vụ thanh toán quốc tế tại Vietcombank Thái Bình trong giai đoạn 2009 – 2011.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm phát triển dịch vụ thanh toán quốc tế tại Vietcombank Thái Bình đến năm 2015.

• Đối tượng nghiên cứu: Các dịch vụ thanh toán quốc tế tại ngân hàng thương mại.
• Phạm vi nghiên cứu: Hoạt động cung ứng và phát triển dịch vụ thanh toán quốc tế tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Thái Bình trong khoảng thời gian từ năm 2009 đến năm 2011.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý luận về thanh toán quốc tế và phát triển dịch vụ thanh toán quốc tế

Khóa luận xây dựng hệ thống lý thuyết dựa trên các nội dung cơ bản của kinh tế đối ngoại và nghiệp vụ ngân hàng thương mại:

• Khái niệm và đặc điểm của TTQT: TTQT là việc thực hiện các nghĩa vụ chi trả tiền tệ phát sinh từ các quan hệ kinh tế, thương mại, tài chính, tín dụng và dịch vụ phi mậu dịch giữa các tổ chức, cá nhân thuộc các quốc gia khác nhau thông qua hệ thống ngân hàng trung gian. TTQT được phân chia thành thanh toán mậu dịch (gắn với xuất nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ) và thanh toán phi mậu dịch (ngoại giao, du lịch, kiều hối). TTQT có các đặc trưng cơ bản: mang yếu tố nước ngoài (chủ thể, đồng tiền thanh toán), chịu sự điều chỉnh của chính sách quản lý ngoại hối, tỷ giá của các quốc gia, chứa đựng rủi ro tiềm ẩn về pháp lý, tập quán và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ điện tử.
• Các phương thức TTQT chủ yếu: Phân tích quy trình, ưu điểm, hạn chế và điều kiện áp dụng của 4 phương thức thanh toán chủ yếu:
  • Phương thức chuyển tiền: Gồm chuyển tiền bằng điện (Telegraphic Transfer - T/T) và chuyển tiền bằng thư (Mail Transfer - M/T).
  • Phương thức nhờ thu phiếu trơn (Clean Collection): Nhờ thu chứng từ tài chính không kèm theo chứng từ thương mại.
  • Phương thức nhờ thu kèm chứng từ (Documentary Collection): Trao chứng từ nhận hàng khi thanh toán (D/P) hoặc khi chấp nhận thanh toán (D/A).
  • Phương thức tín dụng chứng từ (Documentary Credit - L/C): Cam kết thanh toán có điều kiện của ngân hàng phát hành đối với người thụ hưởng khi xuất trình bộ chứng từ hợp lệ.
• Khung tiêu chí đánh giá sự phát triển dịch vụ TTQT:
  • Phát triển theo chiều rộng: Doanh thu, thu nhập từ TTQT và tốc độ tăng trưởng; tỷ trọng thu nhập từ TTQT trên tổng thu nhập; số lượng phương thức thanh toán áp dụng; quy mô mạng lưới chi nhánh, ngân hàng đại lý; số lượng nhân viên TTQT; số món thanh toán; số lượng khách hàng giao dịch.
  • Phát triển theo chiều sâu: Chất lượng dịch vụ (tốc độ xử lý, tỷ lệ rủi ro/sai sót); trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ; trình độ hiện đại hóa công nghệ; mức độ uy tín của ngân hàng; số lượng khách hàng truyền thống, thường xuyên; mức độ thỏa mãn và hài lòng của khách hàng.
• Các nhân tố ảnh hưởng: Nhân tố chủ quan (quy mô vốn, chiến lược kinh doanh, mạng lưới đại lý, nhân lực, công nghệ) và nhân tố khách quan (môi trường kinh tế thế giới, chính sách thương mại, tỷ giá, hành lang pháp lý quốc gia, mức độ cạnh tranh trong ngành).

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

• Phương pháp nghiên cứu: Tác giả sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phương pháp phân tích - tổng hợp, phương pháp so sánh đối chiếu số liệu tuyệt đối và tương đối qua các năm để đánh giá xu hướng biến động của các chỉ tiêu kinh doanh và hoạt động thanh toán.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp trích xuất từ các báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo thống kê định kỳ của Vietcombank Thái Bình giai đoạn 2009 – 2011; các văn bản pháp quy của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, quy định nghiệp vụ của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam; giáo trình và tài liệu tham khảo chuyên ngành quản trị kinh doanh quốc tế.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận chung về phát triển dịch vụ thanh toán quốc tế tại các ngân hàng thương mại

Chương này tập trung làm rõ nguồn gốc hình thành của TTQT xuất phát từ sự phân công lao động quốc tế và hoạt động ngoại thương. Tác giả phân tích vai trò đa chiều của TTQT:

• Đối với nền kinh tế quốc gia: TTQT bôi trơn lưu thông hàng hóa, thúc đẩy đầu tư quốc tế, phát triển dịch vụ du lịch, hội nhập thị trường tài chính.
• Đối với ngân hàng thương mại: Tạo nguồn thu phí dịch vụ, mở rộng huy động vốn ngoại tệ, hỗ trợ chéo các sản phẩm kinh doanh ngoại tệ, bảo lãnh và tài trợ xuất nhập khẩu.
• Đối với doanh nghiệp: Đảm bảo an toàn tài chính, rút ngắn thời gian luân chuyển vốn và hạn chế rủi ro không thanh toán hoặc không giao hàng.

Chương 1 cũng mô tả chi tiết sơ đồ luân chuyển chứng từ của các phương thức thanh toán (T/T, Nhờ thu, L/C), đồng thời thiết lập khung lý thuyết hoàn chỉnh về phát triển dịch vụ theo hai chiều kích: chiều rộng (tăng trưởng quy mô) và chiều sâu (nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh).

Chương 2: Thực trạng phát triển dịch vụ thanh toán quốc tế tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Vietcombank tỉnh Thái Bình trong giai đoạn hiện nay

Chương 2 trình bày tổng quan về hệ thống Vietcombank và Chi nhánh Thái Bình:

• Lịch sử và quy mô: Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam thành lập năm 1962 (hoạt động chính thức từ 1963), chuyển đổi mô hình NHTM đa năng năm 1990 và thực hiện cổ phần hóa, niêm yết cổ phiếu (VCB) năm 2009. Chi nhánh Thái Bình qua 15 năm hoạt động đã phát triển mạng lưới gồm Hội sở chi nhánh và 5 Phòng giao dịch (PGD Tiền Hải, PGD Trần Phú, PGD Số 2, PGD Đông Hưng, PGD Số 5).
• Cơ cấu tổ chức và nhân sự: Tính đến ngày 31/12/2011, Chi nhánh có 100 cán bộ nhân viên (41 nam, 59 nữ); trong đó 61 cán bộ ký hợp đồng không xác định thời hạn, 22 hợp đồng 1-3 năm, 9 hợp đồng 1 năm và 8 cán bộ học việc/thử việc. Trình độ đại học trở lên chiếm trên 90%, độ tuổi bình quân khoảng 30 tuổi. Cơ cấu tổ chức gồm 6 phòng chuyên môn (Khách hàng, Kế toán tài chính, Thanh toán & Kinh doanh dịch vụ, Ngân quỹ, Hành chính - Nhân sự, Kiểm tra giám sát tuân thủ) và 4 tổ trực thuộc (Tổng hợp, Quản lý nợ, Thu hồi nợ xấu, Thẻ).
• Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2009 – 2011: Nguồn vốn huy động tăng trưởng liên tục qua các năm, thể hiện qua cơ cấu nội tệ và ngoại tệ.
• Thực trạng và đánh giá dịch vụ TTQT: Chi nhánh đã triển khai đầy đủ các phương thức thanh toán truyền thống và hiện đại, mở rộng đối tượng khách hàng là các doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên địa bàn tỉnh (như các doanh nghiệp cơ khí, dệt may, thương nghiệp). Bên cạnh các kết quả đạt được về doanh số và thu phí, hoạt động TTQT tại chi nhánh vẫn đối mặt với một số hạn chế về quy mô thị phần, tính đa dạng của sản phẩm phái sinh hỗ trợ và sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng thương mại khác trên cùng địa bàn.

Chương 3: Giải pháp phát triển dịch vụ TTQT tại Vietcombank Thái Bình đến năm 2015

Dựa trên định hướng phát triển của hệ thống Vietcombank và tiềm năng phát triển kinh tế tỉnh Thái Bình, tác giả đề xuất các nhóm giải pháp cụ thể:

• Đa dạng hóa các sản phẩm dịch vụ TTQT và triển khai các phương thức thanh toán mới, kết hợp chặt chẽ với dịch vụ thẻ thanh toán quốc tế.
• Tái cấu trúc và hoàn thiện chiến lược kinh doanh dịch vụ TTQT của chi nhánh, tập trung nguồn lực tiếp cận các doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu lớn trên địa bàn.
• Đào tạo, bồi dưỡng và chuẩn hóa trình độ chuyên môn, trình độ ngoại ngữ, kỹ năng thẩm định bộ chứng từ và kiến thức pháp luật thương mại quốc tế cho đội ngũ cán bộ TTQT.
• Xây dựng chính sách khách hàng linh hoạt về phí dịch vụ, tỷ giá, kết hợp cung cấp các gói dịch vụ tài trợ thương mại tổng thể; đẩy mạnh công tác tiếp thị, quảng bá thương hiệu.
• Nâng cấp và ứng dụng công nghệ ngân hàng hiện đại nhằm tăng tốc độ truyền điện và xử lý giao dịch.
• Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ và giám sát tuân thủ nhằm hạn chế rủi ro nghiệp vụ trong thanh toán.
• Kiến nghị đối với cơ quan quản lý Nhà nước về hoàn thiện khung pháp lý quản lý ngoại hối và tạo lập môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Kết quả và đóng góp

Dữ liệu thực nghiệm về hoạt động huy động vốn tại Vietcombank Thái Bình

Khóa luận đã tổng hợp và phân tích biến động nguồn vốn huy động của Vietcombank Thái Bình giai đoạn 2009 – 2011 qua bảng số liệu sau:

Chỉ tiêu	Năm 2009 (Tỷ đồng)	Năm 2010 (Tỷ đồng)	Năm 2011 (Tỷ đồng)	So sánh 2010/2009 (+/- Tỷ đồng)	So sánh 2010/2009 (%)	So sánh 2011/2010 (+/- Tỷ đồng)	So sánh 2011/2010 (%)
Tổng nguồn vốn huy động	849,5	950,4	1.169,9	+100,9	+11,88	+219,5	+23,09
- Tiền gửi nội tệ (VNĐ)	457,9	529,7	817,8	+71,8	+15,68	+288,1	+54,39
- Ngoại tệ (quy đổi VNĐ)	391,6	420,7	352,1	+29,1	+7,43	-68,6	-16,30

Cơ cấu nguồn vốn:

• Năm 2009: Nội tệ chiếm 53,9%, ngoại tệ chiếm 46,1% tổng nguồn vốn huy động.
• Năm 2010: Nội tệ đạt 529,7 tỷ đồng (chiếm 55,73%), ngoại tệ đạt 420,7 tỷ đồng (chiếm 44,27%).
• Năm 2011: Nội tệ tăng mạnh lên 817,8 tỷ đồng, trong khi nguồn vốn ngoại tệ quy đổi giảm xuống còn 352,1 tỷ đồng do biến động của thị trường tiền tệ và chính sách quản lý ngoại hối.

Đóng góp thực tiễn của đề tài

• Hệ thống hóa chi tiết sơ đồ tổ chức, chức năng và nhiệm vụ cụ thể của từng phòng ban, phân hệ chức năng tại Vietcombank Thái Bình liên quan trực tiếp đến quy trình thực hiện dịch vụ thanh toán quốc tế.
• Thiết lập hệ thống chỉ tiêu phân tích hoạt động TTQT theo hai trục phát triển chiều rộng và chiều sâu, tạo cơ sở đánh giá toàn diện hiệu quả hoạt động dịch vụ của chi nhánh ngân hàng cấp tỉnh.
• Xây dựng hệ thống giải pháp mang tính ứng dụng thực tế cao đến năm 2015, kết hợp giữa phát triển sản phẩm, nâng cấp công nghệ, quản trị nhân lực và hoàn thiện công tác kiểm soát rủi ro.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi khảo sát số liệu thực tế của đề tài giới hạn trong giai đoạn 3 năm (2009 – 2011) tại một chi nhánh ngân hàng địa phương (Vietcombank Thái Bình); các phân tích chủ yếu dựa trên số liệu thứ cấp nội bộ mà chưa tiến hành điều tra, khảo sát định lượng bảng hỏi trên diện rộng đối với toàn bộ khách hàng doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên địa bàn tỉnh.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đánh giá mức độ hài lòng của khách hàng doanh nghiệp bằng mô hình định lượng; nghiên cứu tác động của các quy tắc quốc tế mới (như các bản cập nhật của UCP, Incoterms) và các công cụ phái sinh tiền tệ đối với hiệu quả quản trị rủi ro thanh toán quốc tế trong hệ thống ngân hàng thương mại.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên chuyên ngành Kinh doanh quốc tế, Kinh tế đối ngoại, Tài chính - Ngân hàng, Quản trị kinh doanh tại các trường đại học khối ngành kinh tế; cán bộ nghiệp vụ thanh toán quốc tế tại các ngân hàng thương mại.
• Nội dung giá trị:
  • Phần hệ thống hóa lý thuyết về 4 phương thức thanh toán quốc tế (quy trình các bước, phân tích ưu nhược điểm và điều kiện áp dụng).
  • Khung phương pháp luận về các chỉ tiêu đo lường phát triển dịch vụ ngân hàng theo chiều rộng và chiều sâu.
  • Cấu trúc tổ chức bộ máy và quy trình phân nhiệm chức năng của một chi nhánh ngân hàng thương mại cổ phần quy mô cấp tỉnh.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu nhân sự và mạng lưới hoạt động của Vietcombank Thái Bình tính đến ngày 31/12/2011 như thế nào?

Tính đến 31/12/2011, Vietcombank Thái Bình có 1 trụ sở chính và 5 Phòng giao dịch (PGD Tiền Hải, PGD Trần Phú, PGD Số 2, PGD Đông Hưng, và PGD Số 5 được thành lập từ tháng 8/2011 nhưng chưa vận hành). Tổng số cán bộ nhân viên là 100 người (41 nam, 59 nữ); trong đó 61 cán bộ ký hợp đồng không xác định thời hạn, 22 cán bộ hợp đồng 1-3 năm, 9 cán bộ hợp đồng 1 năm và 8 cán bộ học việc/thử việc. Hơn 90% cán bộ có trình độ đại học trở lên, độ tuổi bình quân khoảng 30 tuổi, cán bộ quản lý từ phó phòng trở lên gồm 18 người (chiếm 18%).

2. Tổng nguồn vốn huy động của Vietcombank Thái Bình biến động ra sao trong giai đoạn 2009 – 2011?

Tổng nguồn vốn huy động của chi nhánh tăng trưởng liên tục: từ 849,5 tỷ đồng năm 2009 lên 950,4 tỷ đồng năm 2010 (tăng 11,88%), và đạt 1.169,9 tỷ đồng năm 2011 (tăng 23,09% so với năm 2010). Trong đó, huy động nội tệ tăng mạnh từ 457,9 tỷ đồng (2009) lên 529,7 tỷ đồng (2010) và đạt 817,8 tỷ đồng (2011); huy động ngoại tệ quy đổi đạt 391,6 tỷ đồng (2009), tăng lên 420,7 tỷ đồng (2010) nhưng giảm xuống còn 352,1 tỷ đồng (2011).

3. Phòng ban nào tại Vietcombank Thái Bình chịu trách nhiệm trực tiếp về nghiệp vụ thanh toán xuất nhập khẩu?

Phòng Thanh toán và Kinh doanh dịch vụ là đơn vị trực tiếp thực hiện các nghiệp vụ thanh toán quốc tế và bảo lãnh; xử lý điện trên chương trình Tracer; quản lý tài khoản ký quỹ mở L/C, tài khoản cho vay ứng trước tiền hàng xuất khẩu và các tài khoản ngoại bảng liên quan đến xuất nhập khẩu theo quy định của pháp luật và quy ước quốc tế.

4. Khóa luận phân loại các nhóm chỉ tiêu đánh giá sự phát triển dịch vụ TTQT theo những tiêu chí nào?

Tác giả phân loại thành 2 nhóm chỉ tiêu:

• Nhóm chỉ tiêu theo chiều rộng: Doanh thu/thu nhập và tốc độ tăng trưởng, tỷ trọng thu nhập từ TTQT, số lượng phương thức áp dụng, quy mô mạng lưới đại lý, số lượng cán bộ TTQT, số món thanh toán và số lượng khách hàng.
• Nhóm chỉ tiêu theo chiều sâu: Chất lượng thanh toán (tốc độ xử lý, tỷ lệ rủi ro), trình độ chuyên môn cán bộ, công nghệ thanh toán, uy tín thương hiệu ngân hàng, số lượng khách hàng thường xuyên và mức độ hài lòng của khách hàng.

5. Những giải pháp trọng tâm nào được đề xuất nhằm phát triển dịch vụ TTQT tại chi nhánh đến năm 2015?

Các giải pháp gồm: Đa dạng hóa dịch vụ và mở rộng phương thức TTQT mới; điều chỉnh chiến lược kinh doanh tập trung vào TTQT và dịch vụ thẻ; phát triển và đào tạo lại nguồn nhân lực chuyên môn cao; xây dựng chính sách khách hàng tổng thể và đẩy mạnh tiếp thị; hiện đại hóa hạ tầng công nghệ; tăng cường kiểm tra, giám sát tuân thủ để phòng ngừa rủi ro.

Kết luận

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về dịch vụ thanh toán quốc tế và các tiêu chí đánh giá sự phát triển dịch vụ tại ngân hàng thương mại theo cả chiều rộng và chiều sâu. Trên cơ sở phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh và dịch vụ thanh toán quốc tế tại Vietcombank Thái Bình giai đoạn 2009 – 2011, tác giả đã chỉ rõ các thành tựu về quy mô nguồn vốn, nhân sự cũng như những điểm hạn chế trong quá trình cung ứng dịch vụ. Các giải pháp và kiến nghị được đề xuất cho giai đoạn đến năm 2015 có tính thực tiễn, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị phần dịch vụ thanh toán quốc tế của chi nhánh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, bài viết sẽ trình bày cơ sở lý luận của việc phát triển dịch vụ TTQT tại các ngân hàng thương mại Việt Nam. Cụ thể là các vấn đề sau: Thứ nhất, trình bày tổng quát về TTQT của các ngân hàng thương mại; thứ hai, trình bày lý luận về việc phát triển dịch vụ TTQT của các ngân hàng thương mại. Lý luận chung về TTQT 1.Cơ sở hình thành hoạt động TTQ Mỗi quốc gia luôn có một điều kiện tự nhiên, địa lý và trình độ phát triển, phạm vi và năng lực sản xuất nhất định. Do đó, việc sản xuất ra những hàng hóa để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng cho nền kinh tế là có giới hạn.

Điều này đòi hỏi các nước phải luôn nhập những hàng hóa cần thiết từ các nước khác cho hoạt động sản xuất và tiêu dùng của nước mình. Đồng thời, các nước cũng xuất khẩu các hàng hóa dư thừa, có lợi thế so sánh từ nước mình sang nước khác nhằm phục vụ mục đích sản xuất và tiêu dùng của các nước khác. Từ đó thấy được các nước luôn có mối quan hệ khăng khít, phụ thuộc lẫn nhau về sản xuất và tiêu dùng, dần hình thành nên hoạt động ngoại thương. Khi nền kinh tế phát triển, năng lực sản xuất hàng hóa ngày càng cải thiện, thì hoạt động ngoại thương càng diễn ra sôi nổi hơn.

Theo đó, các thương vụ hình thành giữa các bên: Bên mua, bên bán cùng các hợp đồng mua bán hàng hóa. Thương vụ kết thúc khi bên mua thanh toán, nhận hàng, bên bán giao hàng, nhận tiền theo các điều khoản đã ghi trong hợp đồng đã ký kết giữa các bên. Trong thương vụ này, hai bên sẽ cùng nhau thỏa thuận các phương thức thanh toán như ứng trước, ghi sổ, chuyển tiền, nhờ thu hay tín dụng chứng từ, thông qua đó mà người mua trả tiền và người bán thu tiền. Người mua và người bán thường không thanh toán trực tiếp mà thông qua một bên trung gian khác là các ngân hàng.

Từ đó hình thành nên hoạt động TTQT trong các ngân hàng thương mại. Như vậy, hoạt động TTQT được hình thành từ hoạt động ngoại thương. Ngày nay, khi nói đến hoạt động ngoại thương là nói đến hoạt động TTQT và ngược lại, nói đến TTQT chủ yếu nói đến hoạt động ngoại thương, nhưng hoạt động ngoại thương là hoạt động cơ sở, còn hoạt đông TTQT là họat động phái sinh. Vì hoạt động TTQT được thực hiện qua hệ thống ngân hàng nên khi nói đến hoạt động TTQT là nói đến hoạt động TTQT của ngân hàng thương mại.

Bất kỳ ngân hàng nào cũng phát triển hoạt động của ngân hàng, trong đó luôn lấy hoạt động TTQT làm trọng tâm phát triển.Khái niệm TTQT 3 Đặng Thị Thu Hường – QTKDQT 50B GVHD: TS. Mai Thế Cường Ngày nay, đối với mỗi một quốc gia quan hệ kinh tế đối ngoại có vai trò quan trọng hàng đầu và là con đường tất yếu trong phát triển kinh tế. Hoạt động kinh tế đối ngoại là hoạt động trao đổi hàng hóa và tiền tệ giữa các chủ thể của các quốc gia khác nhau. TTQT là việc thực hiện các nghĩa vụ chi trả về tiền tệ phát sinh từ các quan hệ kinh tế, thương mại tài chíng, tín dụng và dịch vụ phi mậu dịch giữa các tổ chức kinh tế, các hang, các cá nhân của các nước khác nhau để kết thúc một chu trình họat động trong lĩnh vực kinh tế đối ngoại bằng hình thức chuyển tiền hoặc các hình thức bù trừ trên tài khoản tại các ngân hàng.

TTQT hiểu theo nghĩa rộng bao gồm thanh toán các hiệp định thương mại, các hiệp định trả tiền ký kết giữa các nước, các hợp đồng mua bán ngoại thương, các phí dịch vụ (như phí vận tải, bảo hiểm…) TTQT có thể được chia thành hai loại: - Thanh toán mậu dịch: Là quan hệ thanh toán có liên quan trực tiếp, phát sinh trên cơ sở trao đổi hàng hóa và dịch vụ thương mại quốc tế. - Thanh toán phi mậu dịch: Là quan hệ thanh toán phát sinh không liên quan đến hàng hóa, không mang tính chất thương mại: Quan hệ về ngoại giao (như chi phí của các cơ quan ngoại giao tại nước sở tại), văn hóa, du lịch (chi phí vận chuyển và đi lại của các đoàn khách, chính phủ, tổ chức cá nhân…). Trong giao dịch ngoại thương, sự trao đổi hàng hóa và tiền tệ giữa các chủ thể thuộc 2 quốc gia khác nhau vượt ra ngoại phạm vi một quốc gia nên có sự khác nhau về quy chế mậu dịch, các điều kiện thương mại cũng như các tập quán thương mại. Vì vậy, một cơ chế thanh toám mang tính thống nhất và đảm bảo an toàn lợi ích cho cả người mua và ngừơi bán là vô cùng cần thiết.

Trong cơ chế thanh toán này, thông thường có một hên thứ ba độc lập làm trung gian thanh toán. Đó là các tổ chức tài chính trung gian (chủ yếu là các ngân hàng) có kinh nghiệm, chuyên môn, nghiệp vụ, uy tín, khả năng tài chính, mạng lưới đại lý và quan hệ rộng… 1. Đặc điểm của TTQT Hoạt động TTQT có một số đặc điểm đó là: - TTQT khác thanh toán quốc nội là ở yếu tố ngoại quốc: Các bên tham gia, đồng tiền thanh toán. TTQT bao giờ cũng có sự tham gia của hai bên có quốc tịch khác nhau.

Và đồng tiền dùng trong TTQT luôn là ngoại tệ với một bên hoặc cả hai bên. Hai bên có thể thống nhất dùng đồng tiền của một trong hai nước làm đồng tiền thanh toán, cũng có thể chọn ra một đồng tiền chung ổn định hơn làm đồng tiền thanh toán. 4 Đặng Thị Thu Hường – QTKDQT 50B GVHD: TS. Mai Thế Cường - Chịu sự kiểm soát của chính sách ngoại hối, chính sách tỷ giá và chính sách hạn chế ngoại thương của chính phủ.

Họat động thương mại của các nước luôn bị chính phủ kiểm soát bằng các chính sách thương mại. Họat động thương mại quốc tế ảnh hưởng trực tiếp đến TTQT. Do đó, TTQT chịu ảnh hưởng từ các chính sách của chính phủ, đặc biệt là chính sách về tỷ giá, chính sách về ngoại hối, chính sách ngoại thương gây ra sự bất ổn trên thị trường tiền tệ, làm ảnh hưởng đến giá trị thương mại của các nước, nghĩa là giá trị xuất nhập khẩu giảm đi. Vì thế hoạt động thanh toán xuất nhập khẩu cũng suy giảm theo.

Ngược lại, nếu chính sách thương mại ổn định sẽ kích thích hoạt động TTQT phát triển. - Hoạt động TTQT là một loại hình dịch vụ mà ngân hàng cung ứng cho khách hàng nên có một số đặc điểm của dịch vụ: + Sản phẩm vô hình + Quá trình cung ứng và tiêu dùng diễn ra đồng thời + Không thể lưu trữ được Ngoài ra còn một số đặc điểm riêng: + Cung ứng dịch vụ qua biên giới quốc gia + Tiêu dùng dịch vụ ở nước ngoài + Hình thành đại lý dịch vụ ở nước người tiêu thụ - Hoạt động TTQT chứa nhiều rủi ro tiềm ẩn + Không gian: Hoạt động TTQT diễn ra thường xuyên và trên mọi vùng lãnh thổ + Cơ sở vật chất kỹ thuật: TTQT yêu cầu phải sử dụng công nghệ cao. Nếu cơ sở vật chất không đảm bảo thì hoạt động TTQT không thể diễn ra suôn sẻ được. + Môi trường pháp lý, tập quán: ở mỗi vùng lãnh thổ sẽ có những tập quán, những quy định riêng về TTQT.

Với những điều kiện nhất địn có thể kích thích sự phát triển của TTQT, nhưng cũng có thể kìm hãm sự phát triển. Và điều này thường khó nắm bắt cho nên nó luôn chứa đững những rủi ro không lường trước được. + Trình độ nhân lực: trình độ nhân lực có ảnh hưởng lớn đến hoạt động TTQT. Hoạt động này đòi hỏi cán bộ thanh toán phải có chuyên môn nghiệp vụ cao, có khả năng phân tích tốt để tư vấn cũng như thực hiện các nghiệp vụ về thanh toán.

Nếu cán bộ thanh toán không đủ chuyên môn thì không thể chọn được phương thức thanh toán phù hợp, và vì thế không đảm bảo được quyền lợi của các đối tượng tham gia TTQT. 5 Đặng Thị Thu Hường – QTKDQT 50B GVHD: TS. Mai Thế Cường Hệ thống phát triển TTQT ngày một hoàn thiện, thanh toán điện tử ngày càng có vị thế và dẫn thay thế cho TTQT bằng chứng từ truyền thống. Hiện nay, công nghệ thông tin ngày càng phát triển.

Theo đó, các hoạt động trên thế giới gắn liền với các phương tiện điện tử hơn. Hệ thống TTQT cũng dần được cải thiện. Việc thanh toán bằng các phương tiện điện tử đã thể hiện rõ ưu thể vượt trội hơn. Do đó, nó dần thay thế cho các phương tiện thanh toán chứng từ truyền thống.Đối với nền kinh tế quốc gia Hoạt động TTQT có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế mỗi quốc gia.

Vai trò đó được thể hiện qua những mặt sau: Thứ nhất, TTQT bôi trơn và thúc đẩy hoạt động thương mại. Hiện nay quá trình toàn cầu hóa đang diễn ra rất sâu sắc. Các quốc gia luôn phấn đấu hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng. Các nước trên thế giới tìm cách phát triển kinh tế thị trường, mở cửa, và hợp tác mạnh mẽ hơn.

Do đó hoạt động ngoại thương ngày càng diễn ra mạnh mẽ hơn. Theo đó, hoạt động TTQT trở thành cầu nối giữa các quốc gia, các thành phần kinh tế trong và ngoài nước. Điều này làm bôi trơn và thúc đẩy hoạt động thương mại phát triển. Thứ hai, TTQT bôi trơn và thúc đẩy hoạt động đầu tư nước ngoài trực tiếp và gián tiếp.

Thứ ba, TTQT thúc đẩy phát triển hoạt động dịch vụ như du lịch, hợp tác quốc tế. Việc hợp tác quốc tế đã thúc đẩy hoạt động TTQT phát triển. Đến luợt nó cũng thúc đẩy hoạt động hợp tác phát triển tạo điều kiện thuận lợi cho quan hệ kinh tế của các bên. Không những thế, TTQT còn thúc đẩy các hoạt động dịch vụ du lịch phát triển.

Giờ đây, khi đi du lịch người ta không phải quan tâm đến vấn đề thanh toán, vì đã có rất nhiều phương tiện thanh toán hiện đại như séc, thẻ thanh toán du lịch… Thứ tư, TTQT thúc đẩy thị trường tài chính quốc gia hội nhập quốc tế. Thị trường tài chính quốc gia muốn hội nhập quốc tế thì bắt buộc phải có một số điều kiện như cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, hệ thống thanh toán nhanh đảm bảo việc kinh doanh chứng khoán trên thị trường tài chính quốc tế được diễn ra. TTQT phát triển cũng tạo điều kiện cho các nhà đầu tư tham gia và thị trường tài chính quốc tế dễ dàng hơn. Đồng thời các chứng khoán của quốc gia cũng được bán trên thị trường tài chính quốc tế.