Luận văn thạc sỹ quản lý kinh tế đề tài tăng cường công tác quản lý nhà nước về vận tải hành khách bằng xe ô tô trên địa bàn tỉnh lạng sơn

Chuyên khảo kinh tế phân tích Luận văn thạc sỹ quản lý kinh tế đề tài tăng cường công tác quản lý nhà nước về vận tải hành khách, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Vũ Văn Nhiên
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Bá Uân
• Trường học: Trường Đại học Thủy lợi
• Chuyên ngành: Quản lý nhà nước về vận tải
• Đề tài: Tăng Cường Quản Lý Nhà Nước Về Vận Tải Hành Khách Bằng Xe Ô Tô Tại Lạng Sơn
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG HOẠT ĐỘNG VẬN TẢI HÀNH KHÁCH BẰNG XE Ô TÔ
• 1.1. Cơ sở lý luận về quản lý nhà nước trong hoạt động kinh doanh vận tải hành khách
• 1.1.1. Khái niệm về quản lý nhà nước đối với giao thông vận tải
• 1.1.2. Khái niệm và các loại hình vận tải hành khách bằng xe ô tô
• 1.1.3. Nội dung quản lý Nhà nước đối với vận tải hành khách bằng xe ô tô
• 1.1.4. Các chỉ tiêu đánh giá công tác quản lý nhà nước đối với vận tải khách bằng xe ô tô
• 1.1.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý vận tải hành khách bằng xe ô tô trên địa bàn tỉnh
• 1.2. Cơ sở thực tiễn về quản lý nhà nước về vận tải hành khách bằng xe ô tô
• 1.2.1. Kinh nghiệm một số địa phương
• 1.2.2. Những bài học rút ra cho Lạng Sơn về công tác quản lý hoạt động kinh doanh vận tải hành khách bằng ô tô
• 1.3. Tổng quan các nghiên cứu có liên quan đến đề tài
• 1.4. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH VẬN TẢI HÀNH KHÁCH BẰNG XE Ô TÔ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LẠNG SƠN
• 2.1. Khái quát chung về đặc điểm kinh tế xã hội
• 2.1.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 2.1.3. Đặc điểm kết cấu hạ tầng giao thông
• 2.2. Thực trạng hoạt động vận tải hành khách bằng xe ô tô trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn
• 2.2.1. Thực trạng cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ
• 2.2.2. Nhu cầu vận chuyển hành khách
• 2.2.3. Tình hình kinh doanh vận tải bằng xe ô tô trên địa bàn
• 2.3. Thực trạng công tác quản lý Nhà nước đối với hoạt động kinh doanh vận tải hành khách bằng xe ô tô trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn
• 2.3.1. Tổ chức bộ máy quản lý Nhà nước làm công tác quản lý vận tải hành khách bằng ô tô tại tỉnh Lạng Sơn
• 2.3.2. Các văn bản quy định và hướng dẫn của địa phương về quản lý vận tải hành khách bằng ô tô
• 2.3.3. Công tác quy hoạch hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông
• 2.3.4. Đầu tư cho lĩnh vực vận tải hành khách bằng ô tô
• 2.3.5. Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát
• 2.4. Kết quả đạt được và những tồn tại trong công tác quản lý Nhà nước đối với vận tải hành khách bằng ô tô
• 2.4.1. Kết quả đạt được
• 2.4.2. Hạn chế, bất cập
• 2.4.3. Nguyên nhân hạn chế, bất cập
• 2.5. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI VẬN TẢI HÀNH KHÁCH BẰNG XE Ô TÔ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LẠNG SƠN
• 3.1. Quan điểm và định hướng phát triển và thực hiện quản lý Nhà nước về giao thông vận tải đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030
• 3.1.1. Quan điểm phát triển
• 3.1.2. Định hướng phát triển giao thông vận tải của Lạng Sơn đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030
• 3.2. Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý Nhà nước về vận tải hành khách bằng xe ô tô trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn
• 3.2.1. Giải pháp về hoàn thiện chính sách thể chế về vận tải hành khách
• 3.2.2. Giải pháp về quy hoạch, kế hoạch phát triển vận tải hành khách bằng ô tô
• 3.2.3. Tổ chức thực hiện kế hoạch về vận tải hành khách
• 3.2.4. Giải pháp về thanh tra, kiểm tra
• 3.2.5. Giải pháp về tổ chức bộ máy, đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý vận tải hành khách bằng xe ô tô
• 3.3. Kết luận Chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Luận văn thạc sỹ

Luận văn thạc sỹ với đề tài 'Tăng cường quản lý nhà nước về vận tải hành khách bằng xe ô tô tại Lạng Sơn' là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tác giả Vũ Văn Nhiên. Luận văn cam kết sử dụng số liệu có nguồn gốc rõ ràng và kết quả nghiên cứu hoàn toàn trung thực, chưa từng được công bố trước đây. Đề tài này có tính thời sự và cấp thiết, đóng góp cả về mặt lý luận và thực tiễn trong lĩnh vực quản lý nhà nước về vận tải hành khách.

1.1. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của luận văn là đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường quản lý nhà nước về vận tải hành khách bằng xe ô tô trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. Các giải pháp này hướng đến đảm bảo trật tự vận tải, an toàn giao thông, và đáp ứng nhu cầu xã hội, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

1.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là công tác quản lý nhà nước về vận tải hành khách bằng xe ô tô và các nhân tố ảnh hưởng đến công tác này tại Lạng Sơn. Phạm vi nghiên cứu bao gồm nội dung về quản lý vận tải, không gian trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn, và thời gian từ năm 2011 đến 2016, với các giải pháp đề xuất cho giai đoạn 2017-2022.

II. Quản lý nhà nước về vận tải hành khách

Quản lý nhà nước về vận tải hành khách là một phần quan trọng trong hệ thống quản lý giao thông vận tải. Luận văn phân tích các khái niệm cơ bản về quản lý nhà nước, các loại hình vận tải hành khách, và nội dung quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này. Đặc biệt, luận văn nhấn mạnh vai trò của quản lý nhà nước trong việc đảm bảo trật tự, an toàn, và hiệu quả của hệ thống vận tải.

2.1. Khái niệm quản lý nhà nước

Quản lý nhà nước là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người. Trong lĩnh vực vận tải hành khách, quản lý nhà nước bao gồm việc hoạch định chính sách, quy hoạch, tổ chức thực hiện, và kiểm tra, giám sát các hoạt động vận tải.

2.2. Các loại hình vận tải hành khách

Luận văn phân loại các loại hình vận tải hành khách theo phương thức vận tải (đường bộ, đường sắt, đường thủy, hàng không), phương thức quản lý (cá nhân, công cộng, công vụ), và địa giới hành chính (trong thành phố, liên tỉnh, quốc tế). Đặc biệt, vận tải hành khách bằng xe ô tô được chia thành các loại hình như vận tải theo tuyến cố định, xe buýt, taxi, và vận tải theo hợp đồng.

III. Thực trạng quản lý vận tải tại Lạng Sơn

Luận văn đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nước về vận tải hành khách bằng xe ô tô trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. Các vấn đề được phân tích bao gồm cơ sở hạ tầng giao thông, nhu cầu vận chuyển hành khách, và tình hình kinh doanh vận tải. Luận văn cũng chỉ ra những hạn chế và nguyên nhân của các vấn đề này, từ đó đề xuất các giải pháp khắc phục.

3.1. Cơ sở hạ tầng giao thông

Lạng Sơn có hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông đa dạng, bao gồm các tuyến đường bộ trọng yếu và đường sắt liên vận quốc tế. Tuy nhiên, việc đầu tư và nâng cấp cơ sở hạ tầng vẫn còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả của vận tải hành khách.

3.2. Tình hình kinh doanh vận tải

Các doanh nghiệp kinh doanh vận tải hành khách tại Lạng Sơn đã đầu tư nhiều phương tiện mới, chất lượng tốt. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của lĩnh vực này cũng dẫn đến nhiều vấn đề như chạy quá tốc độ, lấn làn đường, và vi phạm các quy định về vận tải.

IV. Giải pháp tăng cường quản lý nhà nước

Luận văn đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường quản lý nhà nước về vận tải hành khách bằng xe ô tô tại Lạng Sơn. Các giải pháp này bao gồm hoàn thiện chính sách thể chế, quy hoạch phát triển vận tải, tổ chức thực hiện kế hoạch, và tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra. Các giải pháp này hướng đến đảm bảo trật tự, an toàn, và hiệu quả của hệ thống vận tải.

4.1. Hoàn thiện chính sách thể chế

Luận văn đề xuất hoàn thiện các chính sách và thể chế liên quan đến vận tải hành khách, bao gồm các quy định về quản lý phương tiện, tuyến đường, và hoạt động kinh doanh vận tải. Các chính sách này cần được xây dựng dựa trên thực tiễn và đảm bảo tính khả thi.

4.2. Tăng cường thanh tra kiểm tra

Để đảm bảo hiệu quả của quản lý nhà nước, luận văn đề xuất tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra các hoạt động vận tải. Các biện pháp này bao gồm kiểm tra phương tiện, tuyến đường, và xử lý nghiêm các vi phạm về vận tải.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lạng Sơn giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng tại vùng Đông Bắc với 231,74 km đường biên giới tiếp giáp Trung Quốc, đóng vai trò đầu mối giao thương huyết mạch qua cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị và ga Đồng Đăng. Trong giai đoạn 2005 - 2015, tổng nguồn vốn ngân sách nhà nước phê duyệt đầu tư cho kết cấu hạ tầng giao thông của tỉnh đạt 1.074,4 tỷ đồng. Tuy nhiên, mật độ mạng lưới đường bộ mới chỉ đạt khoảng 0,44 km/km2 và 4,9 km trên 1.000 dân. Sau khi Luật Doanh nghiệp 2014 và Luật Giao thông đường bộ 2008 đi vào thực tiễn, thị trường vận tải hành khách bằng xe ô tô tại Lạng Sơn tăng trưởng vượt bậc về số lượng phương tiện nhưng đồng thời làm nảy sinh nhiều bất cập nghiêm trọng: tình trạng xe dù bến cóc, tranh giành khách, chạy quá tốc độ và buông lỏng quản lý luồng tuyến.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết mâu thuẫn giữa nhu cầu đi lại ngày càng tăng của hơn 740.000 người dân (với 81% dân số tập trung tại khu vực nông thôn) cùng lượng lớn khách liên vận quốc tế với hiệu lực quản lý nhà nước còn nhiều phân tán. Mục tiêu cụ thể của công trình là hệ thống hóa cơ sở lý luận quản lý nhà nước về vận tải hành khách bằng ô tô cấp tỉnh, khảo sát toàn diện thực trạng giai đoạn 2011 - 2016 và đề xuất các giải pháp khả thi cho giai đoạn 2017 - 2022, tầm nhìn đến năm 2030. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn nhằm nâng tỷ lệ 85% số xã có đường ô tô đến được trong 4 mùa lên mức tối đa, kiềm chế tai nạn giao thông và thiết lập môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng đồng bộ hai nền tảng lý thuyết cốt lõi: Lý thuyết Quản lý nhà nước về kinh tế và Lý thuyết Điều tiết dịch vụ công trong cơ chế thị trường. Các lý thuyết này khẳng định quản lý nhà nước trong vận tải ô tô là sự tác động có hướng đích của cơ quan công quyền nhằm dung hòa lợi ích giữa nhà nước, đơn vị kinh doanh và hành khách đi xe. Khung nghiên cứu tập trung vào 5 khái niệm nền tảng:

• Quản lý nhà nước về vận tải hành khách bằng xe ô tô
• Kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ
• Quy hoạch mạng lưới luồng tuyến vận tải cố định
• Tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật phương tiện và bến bãi
• Chất lượng dịch vụ vận tải công cộng (tính tin cậy, mức độ an toàn, tính tiện nghi và chi phí hợp lý)

Khung pháp lý được xây dựng dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật chủ chốt gồm: Luật Giao thông đường bộ 2008, Nghị định 86/2014/NĐ-CP về điều kiện kinh doanh vận tải ô tô (quy định niên hạn xe taxi không quá 12 năm, xe tuyến cố định trên 300 km có niên hạn dưới 15 năm và yêu cầu lắp thiết bị giám sát hành trình GPS hợp chuẩn), Thông tư 219/2013/TT-BTC quy định mức thuế suất giá trị gia tăng 10% đối với vận tải hành khách, cùng Thông tư 70/2015/TT-BGTVT về kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo thống kê định kỳ của Sở Giao thông vận tải tỉnh Lạng Sơn, Tổng cục Đường bộ Việt Nam, Niên giám thống kê tỉnh và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong giai đoạn 2011 - 2016. Dữ liệu sơ cấp được tạo lập thông qua khảo sát thực địa với cỡ mẫu 150 đối tượng, bao gồm: 90 hành khách tại các bến xe trung tâm, 35 lái xe và đại diện doanh nghiệp hoặc hợp tác xã vận tải, cùng 25 chuyên gia và cán bộ thanh tra giao thông trực thuộc Sở Giao thông vận tải Lạng Sơn.

Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên (stratified random sampling) nhằm phản ánh đầy đủ góc nhìn từ các bên liên quan trên nhiều tuyến đường trọng điểm. Phương pháp phân tích thống kê mô tả kết hợp so sánh định lượng và tổng hợp ý kiến chuyên gia được lựa chọn vì tính đặc thù của giao thông miền núi đòi hỏi phải đối chiếu chính xác giữa hiện trạng hạ tầng kỹ thuật thực tế với năng lực điều hành hành chính. Tiến trình nghiên cứu được triển khai tập trung trong giai đoạn 2016 - 2017 để phục vụ hoạch định chính sách đến năm 2022.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực địa và phân tích dữ liệu giai đoạn 2011 - 2016 mang lại 4 phát hiện quan trọng:

• Sự mất cân đối nghiêm trọng trong kết cấu hạ tầng giao thông: Toàn bộ 7 tuyến quốc lộ chạy qua tỉnh (QL1A, QL1B, QL3B, QL4A, QL4B, QL279, QL31) có tổng chiều dài 616,2 km, trong đó mặt đường bê tông nhựa đạt 204,2 km (chiếm 33,1%) và láng nhựa đạt 295 km (chiếm 47,8%). Ngược lại, hệ thống 73 tuyến đường huyện với tổng chiều dài 659,3 km có tới 609 km là đường đất (chiếm 74,8%), và hệ thống đường xã dài 1.404,3 km có đến 1.049 km đường đất (chiếm 74,7%).
• Mạng lưới vận tải hành khách bị chia cắt mạnh theo mùa: Trong tổng số 226 xã toàn tỉnh, có 190 xã (đạt 85%) có đường ô tô đến được trong cả 4 mùa, còn lại 36 xã (chiếm 15%) hoàn toàn bị cô lập với phương tiện cơ giới vào mùa mưa lũ. Toàn tỉnh có 56 vị trí ngầm tràn trên các tuyến đường tỉnh với chiều dài 2.662,9 m thường xuyên ngập sâu gây gián đoạn hành trình.
• Hiệu suất khai thác bến bãi và kiểm soát phương tiện còn thấp: Mặc dù nguồn vốn đầu tư giai đoạn 2005 - 2015 đạt 1.074,4 tỷ đồng, việc phân bổ nguồn lực chưa đồng đều. Hầu hết các huyện vùng cao chưa xây dựng được bến xe khách đạt tiêu chuẩn từ loại 4 trở lên theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 45:2012/BGTVT.
• Tình trạng vi phạm trật tự vận tải diễn biến phức tạp: Do 81% dân số sống ở nông thôn có thu nhập dưới trung bình hoặc nghèo (chiếm tới 43,1% tổng số hộ), nhu cầu đi lại giá rẻ tăng cao, dẫn đến sự bùng phát của hiện tượng xe chạy vòng vo đón trả khách sai quy định dọc tuyến quốc lộ 1A và khu vực cửa khẩu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các tồn tại trên xuất phát từ điều kiện tự nhiên miền núi hiểm trở với độ cao trung bình 300 - 500 m, chi phí đầu tư mở rộng đường đèo dốc gấp 3 đến 4 lần so với vùng đồng bằng. Bên cạnh đó, công tác phối hợp liên ngành giữa Thanh tra Sở Giao thông vận tải, Cảnh sát giao thông và chính quyền cấp huyện còn thiếu cơ chế chia sẻ dữ liệu trực tuyến từ thiết bị giám sát hành trình.

So sánh với các địa phương lân cận, tỉnh Phú Thọ đã phát triển mạng lưới hơn 1.000 xe khách tuyến cố định, 120 xe buýt và 100% bến xe cấp huyện đạt chuẩn loại 4, phục vụ 5,2 triệu lượt khách/năm. Trong khi đó, tỉnh Hà Giang duy trì quản lý chặt chẽ bằng việc quy định 100% xe khách liên tỉnh phải tập kết tại bến xe trung tâm thành phố trước khi trung chuyển về các huyện. Lạng Sơn hoàn toàn có thể áp dụng bài học của Hà Giang để lập lại trật tự đô thị và phân luồng an toàn.

Để trực quan hóa các kết quả nghiên cứu, dữ liệu về cơ cấu vốn đầu tư giao thông giai đoạn 2008 - 2016 có thể được thể hiện qua biểu đồ cột phân tầng (stacked bar chart) minh họa tỷ trọng ngân sách trung ương, địa phương và nguồn vốn ODA. Đồng thời, thực trạng chất lượng mặt đường của 36 tuyến đường tỉnh (948,3 km) nên được mô tả qua bảng ma trận phân loại kết cấu để thấy rõ tỷ lệ 19,6% đường đất cần ưu tiên nâng cấp.

Đề xuất và khuyến nghị

• Hoàn thiện thể chế chính sách và quy chế phối hợp liên ngành: Ban hành quy định phân công trách nhiệm cụ thể giữa Sở Giao thông vận tải, Công an tỉnh và Ủy ban nhân dân 11 huyện, thành phố trong việc kiểm soát hoạt động đón trả khách. Mục tiêu giảm thiểu 90% tình trạng đón trả khách trái phép dọc đường; thời gian triển khai từ năm 2017 đến năm 2019; cơ quan chủ trì là Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn.
• Tái quy hoạch mạng lưới luồng tuyến và hiện đại hóa bến bãi: Rà soát, điều chỉnh biểu đồ chạy xe tuyến cố định và mạng lưới xe buýt nội tỉnh, nâng tỷ lệ xã có đường ô tô đến được 4 mùa từ 85% lên 98% vào năm 2022. Đẩy mạnh thu hút nguồn vốn đầu tư ngoài ngân sách theo hình thức đối tác công tư để xây dựng tối thiểu 5 bến xe đạt chuẩn loại 4 tại các huyện vùng cao trước năm 2022; cơ quan thực hiện là Sở Giao thông vận tải phối hợp Sở Kế hoạch và Đầu tư.
• Ứng dụng công nghệ thông tin trong thanh tra và giám sát phương tiện: Thiết lập trung tâm điều hành dữ liệu giám sát hành trình GPS kết nối 100% xe khách tuyến cố định, xe taxi và xe hợp đồng trên địa bàn tỉnh; tự động cảnh báo vi phạm tốc độ và hành trình 24/7; phấn đấu giảm 15% số vụ tai nạn giao thông liên quan đến xe khách hàng năm; thời gian thực hiện giai đoạn 2018 - 2020 do Thanh tra Giao thông chủ trì.
• Kiện toàn tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Tổ chức chuẩn hóa nghiệp vụ cho 100% cán bộ làm công tác quản lý vận tải tại Sở và các phòng chuyên môn cấp huyện; mở các lớp đào tạo đạo đức nghề nghiệp và kỹ năng phục vụ định kỳ hàng năm cho tối thiểu 500 lượt lái xe và nhân viên phục vụ vận tải; thời gian thực hiện thường niên giai đoạn 2017 - 2022 do Sở Giao thông vận tải phụ trách.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Lãnh đạo và cán bộ chuyên trách tại các cơ quan quản lý nhà nước: Sở Giao thông vận tải, Ban Quản lý dự án giao thông, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ủy ban nhân dân các huyện miền núi có thể vận dụng trực tiếp các giải pháp quy hoạch luồng tuyến và kinh nghiệm xã hội hóa bến xe khách.
• Doanh nghiệp, Hợp tác xã và đơn vị kinh doanh vận tải hành khách: Giúp các nhà xe nắm vững khung pháp lý theo Nghị định 86/2014/NĐ-CP, xây dựng phương án kinh doanh tối ưu chi phí, nâng cấp chất lượng xe và thực hiện nghiêm các quy định về an toàn kỹ thuật.
• Giảng viên và nhà nghiên cứu học thuật: Các chuyên gia thuộc ngành Quản lý kinh tế, Quản lý công và Kinh tế giao thông có thể sử dụng các số liệu thực chứng về 616,2 km quốc lộ cùng mô hình điều tiết vận tải miền núi làm tài liệu giảng dạy và bài giảng tình huống.
• Học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Giao thông vận tải, Logistics: Nguồn tư liệu tham khảo giá trị về phương pháp khảo sát chọn mẫu 150 đối tượng, kỹ thuật xử lý dữ liệu thứ cấp và phương pháp luận xây dựng đề tài luận văn thạc sĩ kinh tế.

Câu hỏi thường gặp

• Luận văn giải quyết thách thức cốt lõi nào của mạng lưới giao thông Lạng Sơn? Nghiên cứu giải quyết sự chia cắt giao thông do địa hình đồi núi hiểm trở với 56 vị trí ngầm tràn dài 2.662,9 m và 36 xã (chiếm 15%) bị cô lập vào mùa mưa. Đề tài đưa ra giải pháp quy hoạch luồng tuyến linh hoạt kết hợp kiên cố hóa hạ tầng trọng yếu nhằm đảm bảo thông xe an toàn trong mọi điều kiện thời tiết.

• Khung thời gian thu thập dữ liệu và phạm vi ứng dụng của đề tài là gì? Tác giả đã tiến hành khảo sát và thu thập dữ liệu thực tế trong 6 năm (từ 2011 đến 2016), phân tích quá trình chuyển dịch kinh tế của tỉnh. Các đề xuất quản lý và định hướng phát triển được thiết kế cho giai đoạn 2017 - 2022 và định hướng tầm nhìn dài hạn đến năm 2030.

• Thiết bị giám sát hành trình mang lại giá trị gì trong quản lý nhà nước tại địa phương? Việc trích xuất dữ liệu GPS theo Thông tư liên tịch của Bộ Giao thông vận tải giúp cơ quan chức năng theo dõi chính xác tốc độ xe chạy trên đường đèo dốc và thời gian lái xe liên tục. Hệ thống cảnh báo tự động hỗ trợ lực lượng thanh tra xử lý kịp thời các vi phạm, giúp giảm thiểu đáng kể tai nạn giao thông đường bộ.

• Đề tài đã rút ra được những bài học kinh nghiệm gì từ các tỉnh lân cận? Luận văn đã tổng kết mô hình xã hội hóa đầu tư bến xe của Phú Thọ (đạt trên 1.000 xe hoạt động) và mô hình tập trung kiểm soát xe liên tỉnh tại đầu mối thành phố của Hà Giang. Các kinh nghiệm này được chọn lọc để áp dụng trực tiếp vào điều kiện cụ thể của tỉnh Lạng Sơn.

• Đóng góp khoa học mới nhất của luận văn là gì? Công trình đã xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá quản lý nhà nước về vận tải hành khách bằng ô tô đặc thù cho tỉnh miền núi biên giới, kết hợp phân tích định lượng 150 mẫu điều tra thực tế gắn với 231,74 km tuyến biên giới và hệ thống cửa khẩu quốc tế.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và khung pháp lý về quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh vận tải hành khách bằng ô tô cấp tỉnh.
• Đánh giá sâu sắc thực trạng giao thông đường bộ Lạng Sơn với 616,2 km quốc lộ và 948,3 km đường tỉnh, chỉ rõ các điểm nghẽn về hạ tầng và thể chế.
• Xác định nguyên nhân cốt lõi khiến 15% số xã còn bị cô lập trong mùa mưa và phân tích hạn chế trong công tác quản lý bến bãi, phương tiện.
• Rút ra 6 bài học kinh nghiệm thực tiễn từ các địa phương điển hình để ứng dụng vào điều kiện kinh tế - xã hội của tỉnh Lạng Sơn.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược khả thi kèm lộ trình thực hiện chi tiết cho giai đoạn 2017 - 2022, tầm nhìn 2030.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là cung cấp luận cứ khoa học và giải pháp điều hành thực tiễn giúp Sở Giao thông vận tải tỉnh Lạng Sơn nâng cao năng lực quản lý nhà nước, tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư hạ tầng và bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường bộ. Các cơ quan quản lý và đơn vị vận tải cần nhanh chóng hoàn thiện hệ thống dữ liệu số hóa giám sát hành trình trong giai đoạn 2017 - 2018 và triển khai nâng cấp hệ thống bến bãi trước năm 2022. Hãy tham khảo và ứng dụng ngay các khuyến nghị từ công trình nghiên cứu này để xây dựng mạng lưới vận tải hành khách Lạng Sơn hiện đại, an toàn và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG HOẠT ĐỘNG VẬN TẢI HÀNH KHÁCH BẰNG XE Ô TÔ 1.1 Cơ sở lý luận về quản lý nhà nước trong hoạt động kinh doanh vận tải hành khách 1.1 Khái niệm về quản lý nhà nước đối với giao thông vận tải - Khái niệm quản lý Ngày nay, thuật ngữ “Quản lý - Management” được sử dụng phổ biến nhưng chưa có một định nghĩa thống nhất. Có người cho quản lý là hoạt động nhằm đảm bảo hoàn thành công việc thông qua sự nỗ lực của người khác, cũng có người cho quản lý là một hoạt động thiết yếu nhằm đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân và nhằm đạt được mục đích của nhóm.Từ những ý chung của các định nghĩa và xét quản lý với tư cách là một hành động, có thể định nghĩa: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra. Có thể mô phỏng quan hệ chủ thể quản lý - đối tượng quản lý và mục tiêu quản lý như Hình 1. Sơ đồ mô phỏng quan hệ quản lý - Khái niệm quản lý Nhà nước Đời sống xã hội là sự tổng hòa của nhiều yếu tố và quá trình vận động phát triển.

Mỗi yếu tố và quá trình lại bị chi phối bởi những quy luật vận động nhất định, làm nên sự đa dạng, phong phú cả về nội dung và hình thức của đời sống xã hội. Muốn có một xã hội phát triển ổn định, bền vững, cần nhiều chủ thể tham gia quản lý các đối tượng khác nhau như: Các tổ chức chính trị, pháp lý, các tổ chức đoàn thể nhân dân, các nghiệp đoàn và tổ chức kinh tế. trong đó Nhà nước giữ vai trò quản lý vĩ mô. Quản lý 4 Nhà nước xuất hiện sau khi các Nhà nước ra đời và là dạng thức quản lý đặc biệt - quản lý toàn thể xã hội.

Mỗi Nhà nước luôn gắn với một thiết chế xã hội nhất định theo phạm vi không gian và thời gian, do vậy đặc tính quản lý Nhà nước sẽ thay đổi tùy theo bản chất của chế độ chính trị và trình độ phát triển nền kinh tế - xã hội mỗi quốc gia trong từng thời kỳ. Vậy có thể hiểu quản lý Nhà nước là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực Nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để duy trì và phát triển các mối quan hệ xã hội và trật tự pháp luật, thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. - Khái niệm quản lý nhà nước về giao thông vận tải Giao thông vận tải là một nhu cầu tiêu dùng của đời sống con người, với một sản phẩm hàng hóa được xem như là một mục tiêu trung tâm, là kết quả cuối cùng của mọi quá trình sản xuất vật chất diễn ra trên quy mô toàn ngành giao thông vận tải là tấn km và hành khách km. Tất cả những gì liên quan đến các quá trình sản xuất để làm ra sản phẩm đó, cũng như liên quan tới sự tiêu dùng của toàn xã hội đối với sản phẩm đó, chính là đối tượng quản lý của ngành Giao thông vận tải.

Vì vậy, đối với lĩnh vực giao thông vận tải nói chung và hoạt động VTHK bằng ô tô nói riêng, hoạt động quản lý Nhà nước có thể hiểu là sự tác động của bộ máy quản lý nhà nước vào các quá trình, các quan hệ kinh tế - xã hội trong hoạt động giao thông vận tải từ quy hoạch, kế hoạch đến tổ chức thực hiện, từ xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật đến khai thác phương tiện, từ tổ chức giao thông trên mạng lưới đến tổ chức, quản lý, khai thác bến bãi và các hoạt động khác nhằm hướng ý chí và hành động của các chủ thể kinh tế vào thực hiện tốt nhiệm vụ của giao thông vận tải, kết hợp hài hòa lợi ích cá nhân, tập thể và lợi ích của Nhà nước. Hay nói cách khác quản lý nhà nước về giao thông vận tải là toàn bộ hoạt động quản lý của các cơ quan chấp hành và điều hành của bộ máy Nhà nước để tác động vào các quá trình, các quan hệ liên quan giao thông vận tải nhằm đạt được mục tiêu đề ra.2 Khái niệm và các loại hình vận tải hành khách bằng xe ô tô - Khái niệm Vận tải là quá trình di chuyển hay thay đổi vị trí của hàng hóa, hành khách trong không gian, theo thời gian cụ thể nhằm thỏa mãn một nhu cầu nào đó của con người. Vận tải hành khách bằng xe ô tô là một loại hình vận tải chuyên chở con người từ địa điểm này đến địa điểm khác bằng xe ô tô. Xã hội càng phát triển thì nhu cầu đi lại thay đổi cả về số lượng và chất lượng.

Thay đổi về số lượng là sự gia tăng về nhu cầu đi lại của người dân. Thay đổi về chất lượng là yêu cầu đảm bảo về mặt an toàn, tiện nghi và sự thỏa mái, nhanh chóng. Tính xã hội của VTHK rất cao vì sự thay đổi giá cước, thời gian vận tải sẽ tác động trực tiếp đến người tiêu dùng (hành khách). Chi phí chuyến đi của hành khách thể hiện ở hai mặt: thời gian chuyến đi và giá vé phải trả.

- Các loại hình vận tải hành khách Theo phương thức vận tải - Vận tải đường bộ - Vận tải đường sắt - Vận tải đường thủy - Vận tải hàng không - Vận tải đô thị. Bao gồm tàu điện ngầm (metro), tàu điện bánh sắt (tramway), xe điện bánh hơi (trolleybus), ô tô buýt (bus), tàu điện một ray (monoray), đường sắt nhẹ (LRT), taxi,. - Vận tải đặc biệt. Ví dụ như vận tải bằng băng chuyền, cáp treo.

Theo phương thức quản lý - Vận tải cá nhân: Là hình thức tự phục vụ, tự thỏa mãn nhu cầu đi lại của cá nhân và người thân nhưng không thu tiền. 6 - Vận tải hành khách công cộng: Là hình thức vận tải phục vụ mọi đối tượng hành khách đi lại và có thu tiền, tức là tìm kiếm lợi nhuận qua việc phục vụ các đối tượng đó. VTHK công cộng gồm hai loại: Loại có sức chở lớn như tầu điện ngầm, xe bus. Loại có sức chứa nhỏ như xe máy ôm, xe taxi,.

- Vận tải hành khách công vụ: Phương tiện đưa đón công nhân, cán bộ, học sinh. Theo địa giới hành chính - Vận tải trong thành phố - Vận tải liên tỉnh - Vận tải quốc tế - Các loại hình vận tải hành khách bằng ô tô - Vận tải hành khách theo tuyến cố định: VTHK theo tuyến cố định có xác định bến đi, bến đến và ngược lại với lịch trình, hành trình phù hợp do doanh nghiệp, HTX đăng ký và được cơ quan quản lý tuyến chấp thuận. VTHK bằng ô tô theo tuyến cố định bao gồm liên tỉnh, nội tỉnh, và liên vận quốc tế. - Vận tải hành khách bằng xe buýt: VTHK bằng xe buýt có các điểm dừng, đón trả khách và xe chạy theo biểu đồ vận hành trong phạm vi nội thành, nội thị, phạm vi tỉnh hoặc trong phạm vi giữa 2 tỉnh liền kế; Nếu điểm đầu, điểm cuối nằm tại các đô thị đặc biệt thì không quá 3 tỉnh liền kế; Cự ly tuyến xe buýt không quá 60 (sáu mươi) km.

- Vận tải hành khách bằng xe taxi: VTHK bằng xe taxi có hành trình và lịch trình theo yêu cầu của hành khách; cước vận chuyển được tính theo đồng hồ tính tiền căn cứ vào km xe lăn bánh, thời gian chờ đợi. - Vận tải hành khách theo hợp đồng: VTHK theo hợp đồng có lộ trình và thời gian theo yêu cầu của khách đi xe, có hợp đồng vận tải bằng văn bản. - Vận tải khách du lịch: Vận chuyển khách du lịch là vận tải khách theo tuyến, chương trình và địa điểm du lịch, có hợp đồng vận chuyển khách du lịch hoặc hợp đồng lữ hành, chương trình du lịch và danh sách khách đi xe.3 Nội dung quản lý Nhà nước đối với vận tải hành khách bằng xe ô tô 1.1 Nội dung quản lý phân theo cấp quản lý Cấp Trung ương - Hoạch định chiến lược, chính sách phát triển, quy hoạch phát triển giao thông vận tải toàn quốc. - Nhà nước quản lý hoạt động GTVT thông quan việc ban hành các quyết định quản lý kinh tế, xây dựng các định mức, quy trình, tổ chức thực hiện, kiểm tra và giám sát thực hiện các quyết định ấy.

Cấp tỉnh Sở Giao thông vận tải là cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có chức năng tham mưu, giúp UBND cấp tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước về GTVT đường bộ; đồng thời chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra về chuyên môn, nghiệp vụ của Bộ GTVT. Đối với lĩnh vực giao thông vận tải, Sở GTVT có nhiệm vụ: Xây dựng hệ thống chính sách đồng bộ nhằm phát triển bền vững giao thông vận tải, bao gồm các chính sách sử dụng đất đai, phát triển kết cấu hạ tầng, xây dựng mạng lưới giao thông vận tải công cộng, đồng thời khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư vào lĩnh vực này. Quản lý đầu tư theo quy hoạch, kế hoạch: Việc đầu tư nâng cấp, xây dựng mới các tuyến giao thông, các công trình phục vụ vận tải trên địa bàn Tỉnh phải phù hợp với quy hoạch được duyệt; căn cứ vào Quy hoạch tổng thể phát triển GTVT tỉnh Lạng Sơn đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030, cần xây dựng kế hoạch ngắn hạn, trung hạn để đầu tư phát triển các công trình theo đúng lộ trình, mục tiêu đặt ra và định kỳ hàng năm tổ chức sơ kết, đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch. Quản lý hạ tầng Giao thông vận tải: Thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý, bảo trì và bảo đảm giao thông thông suốt đối với các tuyến quốc lộ được uỷ thác quản lý, các tuyến đường tỉnh.

Phối hợp, tham gia quản lý chặt chẽ các dự án đầu tư nâng cấp, mở rộng 8 theo đúng quy chế phối hợp giữa Bộ Giao thông vận tải với các địa phương và đúng quy định về quản lý đầu tư xây dựng. Quản lý vận tải - Quản lý luồng tuyến: Tổ chức thực hiện quản lý VTHK theo tuyến cố định, hợp đồng, vận tải khách du lịch, vận tải taxi và VTHK công cộng bằng xe buýt theo quy định của pháp luật; cấp phép vận tải quốc tế cho phương tiện giao thông cơ giới đường bộ theo quy định của pháp luật và phân cấp của Bộ GTVT.