CHƯƠNG 1. TONG QUAN NGHIÊN CỨU VE ON TRŨNG CUU ONG VA MO RONG TRANG 1. Khái quát chung bồn trũng Cửu Long 1. Vị trí địa lý - kinh tế - nhân văn Bồn trũng Cửu Long thuộc chủ yếu thêm lục dia Nam Việt Nam và một phân đất liên thuộc khu v c cửa sông Cửu Long.Bon trũng có hình âu dục, vồng về phía biển, kéo dài từ bờ biển Phan Thiết đến cửa sông Hậu.
Về tọa độ địa lý, bồn được giới hạn từ 9° đến 11 vĩ Bắc và từ 106°30 đến 109°0 kinh Đông. Vé quy mô, bồn có diện tích khoảng 36.000 km“, trong đó chiều dài của bồn khoảng 400 km theo hướng Đông Bắc — Tây Nam và chiều rộng của bồn khoảng từ 50 — 75 km theo hướng Tây Bac — Đông Nam (Hình 1. Về mặt ranh giới, phía Tây Bắc tiếp giáp với đất liên, phía Đông Nam ngăn cách với bồn Nam Côn Sơn ởi đới n ng Côn Sơn, phía Đông Bắc là đới cắt trượt Tuy Hòa ngăn cách với bồn Phú Khánh, và phía Tây Nam tiếp giáp với đới nâng Khorat — Natuna. Theo tài liệu phân lô thì diện tích của bồn Cửu Long chủ yếu bao gém các lô 9, 15, 16, L7, và một phần các lô 1, 2.
Trong bồn có các mỏ lớn đã và đang được đầu tư nghiên cứu và khai thác như: mỏ Bạch Hồ, mỏ Rồng, mỏ Rạng Đông, mỏ Ru y, Sư Tử Đen, Sư Tử Vàng, CNV, Sư Tử Trang .và một số mỏ khác đang thâm lượng chuẩn bị phát triển như: Emerald, Hai Sư Trăng.Bồn tring Cửu Long có s dau tu của các xí nghiệp li n oanh (XNLD), các công ty điều hành chung (JOC), các công ty liên doanh phân chia sản phẩm như: XNLD VietsovPetro, Hoan Vũ JOC, Lam Sơn JOC, VRJ, Petronas (Malaysia), JVPC, Conoco. Về khí hậu: Nhìn chung bồn Cửu Long có khí hậu đặc trưng là nóng o vị trí của bổn gan với xích đạo. Ở khu v c này cós phan ra thành hai mùa rõ rệt: Mùa khô kéo dai từ tháng 11 đến tháng 4 vam a mưa kéo ài từ tháng 5 đến tháng 10. Nhiệt độ trung bình của khu v c này vào m a mưa vào khoảng trên 30 °C và vào mùa khô là 26-27 °C.
CASPUCHIEA ~ ` Đá-g tty F27 Xe Hình 1.1: Bản đồ vị trí địa lý bồn tring Cửu Long[5] Về lượng mưa thì trung inh vào khoảng 120 — 300 cm/năm. Tuy nhỉ n trong các ma mưa lũ thì lượng mưa cao hơn gấp nhiễu lần. Chế độ gió: Từ tháng 11 đến 4, hướng gió chủ yếu là hướng Đông Bac và Bắc — Đông Bắc. Sau đó vào tháng 12 và tháng gi ng thì hướng gió chủ yếu là Đông Bắc.
Vận tốc ØIÓ VàO đầu mùa thì nhỏ và sau đó tăng an 1 n, đạtc c đại vào tháng 2. Tốc độ gió trung bình vào khoảng 1,5 m/s,c c¢ đại có thể 1 n đến 12,5 m/s. Từ tháng 5 đến 10 chế độ gió chịu ảnh hưởng bởi hệ thống gió m a T y Nam, o đó hướng gió chủ yếu là Tây Nam và Tây — Tây Nam. Tốc độ gió trung bình vào khoảng 8,8 m/s,c c đại có thê 1 n đến 32 m/s.
Vé chế độ dòng chảy thì khu v c thuộc bồn trũng có nhiều dòng chảy khác nhau do ảnh hưởng bởi các yếu tố tác động khác nhau như: Thủy triều, địa hình đáy, Luận văn thạc sỹ Nguyễn Tuấn - 7140316 khối lượng nước, nhiệt độ, chế độ gió. Vận tốc dòng chảy trung bình, biển động nhẹ, gió giật trung bình cap 4— 5, vận tốc dòng xoáy ở mức trung bình. Chế độ sóng trong khu v c bồn cũng được chia ra thành 2 kiểu phụ thuộc vào 2 m a trong năm: Từ tháng 5 đến tháng 10, hướng sóng chủ yếu là hướng Tây Nam, i n độ thấp và ôn định, trung bình vào khoảng 0,5 —2 m,c c đại có thé đạt được 5 m. Từ tháng 11 đến tháng 4 hướng gió là Đông Bac và Bắc — Đông Bắc, sóng có i n độ từ 2 — 4m, đôi khil n 6— 8m.
Toàn bộ vùng Nam Bộ gồm 16 t nh và thành phố có diện tích khoảng 84.600 km’, đường bờ biển dai khoảng 1000 km, diện tích thêm lục địa khoảng 800.000 km”, tong dân số theo thông k vào năm 2002 là khoảng hon 25 triệu người, trong đó nguồn nhân | c trẻ khá dồi dào chiếm tới 13 triệu người — khoảng 35% số người lao động của cả nước. Thế mạnh kinh tế của vùng là nông nghiệp, công nghiệp nhẹ, một phần công nghiệp nặng, du lịch và xuất khẩu. Trong đó phải kế đến thế mạnh về cung cấp lương th c—th c phẩm cho cả nước, hơn nữa còn đáp ứng được nhu cầu xuất khẩu. Vẻ xuất khâu, ngành thế mạnh đem về nhiều ngoại tệ cho đất nước không thé không nói đến dau khí.Trong đó Bà Rịa — Vũng Tàu là t nh có họat động về dau khí diễn ra rất sôi nổi.
Về mặt giao thông thì t nh Bà Rịa — Vũng Tàu có đường giao thông thuận lợi cho công tác tìm kiếm -thăm ò và khai thác dầu khí, cụ thé: Đường bộ: Có quốc lộ 51 nói liền Tp.Vũng Tàu với Tp.Hồ Chí Minh. Hơn nữa chất lượng đường giao thông rat tốt, đạt chuẩn quốc gia. Đường thủy: Dài 80 km nối liền cảng Vũng Tàu với cảng Sài Gòn. Cảng Vũng Tàu là một cảng lớn có thé chứa và vận chuyển được khối lượng hàng hóa thiết bị lớn, đáp ứng tốt được công tác cung cấp th c phẩm, vận chuyên thiết bị cho giàn khoan ngoài khơi.
Đường hàng không: S n ay Vũng Tàu có thé tiếp nhận các loại máy bay AN — 24, AN — 28 và các loai tr c thăng. S n ay đảm nhận công tác đưa đón cán 6 hoạt động trong lĩnh v c dau khí giữa đất liền và giàn khoan biến. Ngoài ra, s n ay cũng đảm nhận chức năng vận chuyên hàng hóa ra giàn và các dịch vụ khác theo yêu câu. Luận văn thạc sỹ Nguyễn Tuấn - 7140316 1.
Lich sử nghiên cứu địa chat dầu khí của bồn tring Cửu Long Lich sử nghiên cứu dia chat của bôn tring Cửu Long gan liên với lich su tìm kiêm —tham ò và khai thác âu khí của bôn trũng. Lich sử nghiên cứu bôn tring Cửu Long có thể được chia thành bốn giai đọan: Giai đoạn trước năm 1975 Ð y là giai đoạn khảo sát địa vật lý khu v c như từ, trọng | c và địa chan chủ yếu để phân chia lô phục vụ cho công tác đấu thầu, ký hợp đồng dầu khí. Trong giai đoạn này thì có công ty, tổ chức tiến hành đo đạc như: US Navy Oceanographic Office (1967), Alpine Geophysical Corporation (1967 — 1968) va Ray Geophysical Mandrel (1969). Cac tô chức tr n đã lần lượt tiễn hành do địa vat lý và địa chan trên toàn bộ lãnh thô Nam Việt Nam sau đó tiễn hành đo ngoài khơi ién Đông trong đó có các tuyến do cắt qua bồn tring Cửu Long.
Năm 1973 — 1974 Việt Nam tổ chức đấu thầu, và trong năm 1974 công ty Mo il đã trúng thầu trên lô 09. Cuối năm 1974 đầu năm 1975 thi công ty Mo il tiến hành khoan giếng tìm kiếm dau tiên trong bồn tring Cửu Long (BH - 1X). Giai đoạn 1975 — 1979 Năm 1976 có công ty địa vật lý CGG của Pháp đã tiến hành khảo sát v ng đồng băng Sông Cửu Long và ven biển Vũng Tàu — Côn Sơn. Kết quả khảo sát đã cho phép xây d ng các tang phản xạ chính CL20 đến CL80, qua đó khang định s có mặt của bon Cửu Long với trầm tích Đệ Tam.
Năm 1978, công ty Geco của Nauy tiễn hành thu nỗ địa chan 2D trên các lô của b6n trũng Cửu Long và làm chỉ tiết trên cầu tạo Bạch Hồ. Ngoài ra, công ty Deminex đã hợp đồng với Geco thu nô địa chan trên lô 15 và cau tạo Cửu Long (nay là cầu tạo Rạng Đông). Theo như kết quả khoan tìm kiếm của Deminex trên các cấu tạo triển vọng nhất thì ch phát hiện biểu hiện dau khí chứ không có dòng dau công nghiệp. Giai đoạn 1980 — 1988 Trong giai đoạn này thi công tác tìm kiếm thăm 6 mở rộng, trong đó phải kế đến s có mặt của XNLD Vietsovpetro.
Năm 1980, tàu POISK tién hanh do dia chan va kết quả là đã ph n chia chi tiết các tập dia chan của bổn tring Cửu Long. Sau đó 9 Luận văn thạc sỹ Nguyễn Tuấn - 7140316 trong các năm từ 1981 đến 1984 thì các tàu nghiên cứu khác đã tiễn hành khảo sát địa vật lý — địa chan rộng hơn và nghi n cứu phan s u hơn của bồn Cửu Long. Trong thời gian nay, Vietsovpetro cũng tiến hành khoan 4 giếng trên câu tao Bạch Hồ và Rồng. Cuối giai đoạn đánh ấu băng việc Vietsovpetro đã khai thác những tan dầu dau tiên từ hai đối tượng Miocen và Oligocen hạ năm 1986 và đặc biệt quan trọng là vào 1988 họ đã phát hiện dau trong đá móng nút né granite.
Giai đoạn 1989 đến nay D y là giai đoạn phat triển mạnh mẽ của công nghiệp dầu khí, đặc biệt là ở bồn trũng Cửu Long với s ra đời của Luật đầu tư nước ngoài và Luật dầu khí. Qua đó đã có hàng loạt các công ty nước ngoài dau tư vào Việt Nam theo hình thức phân chia sản phẩm hay cùng hợp tác đầu tư. Đến nay đã có nhiều hợp đồng tìm kiếm thăm ò được ký kết. Tham gia vào giai đoạn sôi nối này là các công ty dich vụ địa vật lý giàu kinh nghiệm trên thế giới như: CGG, Geco — Prakla, Western GeoCo, PGS.Hầu hết các lô thuộc phạm vi bồn đã được nghiên cứu t m phục vụ cho công tác mô hình hóa thân dau.
Song song đó là việc khảo sát dia chan 3D trên tat cả các vùng triển vọng. Đến nay, số lượng giếng khoan ở bổn tring Cửu Long In đến con số 400, trong đó Vietsovpetro chiếm trên 70% số giếng. Bang kết quả khoan thì đã phát hiện được các mỏ như: Rang Dong, Sư Tu Den, Su Tu Trang, Su Tu Vang, Diamond, Emerald, CNV. dang khai thác với san lượng khá cao.
D c điểm địa tầng Các thành tạo của bổn trũng Cửu Long bao gồm móng trước Kainozoi và tram tích lớp phủ kèm phun trào tuổi Kainozoi.Cột địa tầng tong hợp bổn trũng Cửu Long thé hiện tr n hình 1.