Luận văn thạc sĩ: Pháp luật cho thuê tài chính của Hàn Quốc và Việt Nam

Luận văn thạc sĩ luật học nghiên cứu vnu ls pháp luật của hàn quốc và việt nam về cho thuê tài chính, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực

• Tác giả: Phạm Thị Thúy Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Đoàn Năng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Quốc tế
• Đề tài: Pháp luật của Hàn Quốc và Việt Nam về cho thuê tài chính
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN PHÁP LÝ CƠ BẢN VÀ CÁC VĂN BẢN QUỐC TẾ VỀ CHO THUÊ TÀI CHÍNH
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm và hình thức hoạt động cho thuê tài chính
• 2. CHƯƠNG 2: PHÁP LUẬT HÀN QUỐC VỀ CHO THUÊ TÀI CHÍNH VÀ NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VÀ PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ CHO THUÊ TÀI CHÍNH
• KẾT LUẬN CHUNG

Tóm tắt

I. Tổng quan về pháp luật cho thuê tài chính tại Hàn Quốc và Việt Nam

Pháp luật cho thuê tài chính là một lĩnh vực quan trọng trong hệ thống pháp luật của cả Hàn Quốc và Việt Nam. Hoạt động cho thuê tài chính đã phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây, đóng góp vào sự phát triển kinh tế của cả hai quốc gia. Hàn Quốc, với kinh nghiệm phát triển ngành cho thuê tài chính, đã xây dựng một hệ thống pháp luật chặt chẽ và hiệu quả. Trong khi đó, Việt Nam đang trong quá trình hoàn thiện pháp luật để thúc đẩy hoạt động này. Việc so sánh pháp luật cho thuê tài chính giữa hai quốc gia sẽ giúp rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu cho Việt Nam.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của pháp luật cho thuê tài chính

Pháp luật cho thuê tài chính được định nghĩa là các quy định pháp lý điều chỉnh hoạt động cho thuê tài sản giữa bên cho thuê và bên thuê. Đặc điểm của pháp luật này bao gồm quyền sở hữu tài sản, nghĩa vụ thanh toán tiền thuê và quyền lựa chọn tài sản của bên thuê. Hệ thống pháp luật của Hàn Quốc và Việt Nam có những điểm tương đồng và khác biệt đáng chú ý.

1.2. Vai trò của pháp luật cho thuê tài chính trong nền kinh tế

Pháp luật cho thuê tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy đầu tư và phát triển kinh tế. Tại Hàn Quốc, ngành cho thuê tài chính đã giúp các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn, từ đó nâng cao năng lực sản xuất. Tại Việt Nam, mặc dù ngành này còn non trẻ, nhưng đã bắt đầu phát huy tác dụng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

II. Vấn đề và thách thức trong pháp luật cho thuê tài chính tại Việt Nam

Mặc dù pháp luật cho thuê tài chính tại Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề và thách thức cần giải quyết. Các quy định pháp lý hiện hành chưa đầy đủ và đồng bộ, dẫn đến khó khăn trong việc thực thi. Ngoài ra, sự thiếu hụt thông tin và hiểu biết về pháp luật cho thuê tài chính cũng là một rào cản lớn đối với các doanh nghiệp.

2.1. Những bất cập trong quy định pháp luật hiện hành

Các quy định về cho thuê tài chính tại Việt Nam còn thiếu tính đồng bộ và chưa được cập nhật kịp thời. Điều này dẫn đến việc các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc áp dụng pháp luật vào thực tiễn. Cần có sự điều chỉnh và hoàn thiện các quy định để phù hợp với thực tế thị trường.

2.2. Thiếu hụt thông tin và hiểu biết về pháp luật

Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, chưa nắm rõ các quy định về cho thuê tài chính. Sự thiếu hụt thông tin này gây khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ cho thuê tài chính, từ đó ảnh hưởng đến khả năng phát triển của doanh nghiệp.

III. Phương pháp và giải pháp hoàn thiện pháp luật cho thuê tài chính tại Việt Nam

Để hoàn thiện pháp luật cho thuê tài chính tại Việt Nam, cần áp dụng các phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc tham khảo kinh nghiệm từ Hàn Quốc sẽ giúp Việt Nam xây dựng một hệ thống pháp luật hiệu quả hơn. Các giải pháp cần tập trung vào việc cải thiện quy định pháp lý, nâng cao nhận thức và đào tạo nguồn nhân lực.

3.1. Cải thiện quy định pháp lý về cho thuê tài chính

Cần rà soát và điều chỉnh các quy định pháp lý hiện hành để đảm bảo tính đồng bộ và khả thi trong thực tiễn. Việc xây dựng các quy định rõ ràng về quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng cho thuê tài chính là rất cần thiết.

3.2. Nâng cao nhận thức và đào tạo nguồn nhân lực

Cần tổ chức các chương trình đào tạo và hội thảo để nâng cao nhận thức về pháp luật cho thuê tài chính cho các doanh nghiệp. Việc này sẽ giúp các doanh nghiệp hiểu rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình, từ đó thúc đẩy hoạt động cho thuê tài chính.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về pháp luật cho thuê tài chính

Việc nghiên cứu và ứng dụng pháp luật cho thuê tài chính tại Việt Nam đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các doanh nghiệp đã bắt đầu nhận thức rõ hơn về lợi ích của việc sử dụng dịch vụ cho thuê tài chính. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến để đạt được hiệu quả cao hơn.

4.1. Kết quả đạt được từ việc áp dụng pháp luật cho thuê tài chính

Nhiều doanh nghiệp đã thành công trong việc tiếp cận nguồn vốn thông qua dịch vụ cho thuê tài chính. Điều này không chỉ giúp họ mở rộng sản xuất mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

4.2. Những vướng mắc cần tháo gỡ trong thực tiễn

Mặc dù đã có những kết quả tích cực, nhưng vẫn còn nhiều vướng mắc trong việc thực thi pháp luật cho thuê tài chính. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và doanh nghiệp để giải quyết những vấn đề này.

V. Kết luận và tương lai của pháp luật cho thuê tài chính tại Việt Nam

Pháp luật cho thuê tài chính tại Việt Nam đang trong quá trình hoàn thiện và phát triển. Việc học hỏi từ kinh nghiệm của Hàn Quốc sẽ giúp Việt Nam xây dựng một hệ thống pháp luật hiệu quả hơn. Tương lai của pháp luật cho thuê tài chính tại Việt Nam hứa hẹn sẽ có nhiều triển vọng nếu được cải thiện đúng hướng.

5.1. Triển vọng phát triển của pháp luật cho thuê tài chính

Với sự phát triển của nền kinh tế, nhu cầu về dịch vụ cho thuê tài chính sẽ ngày càng tăng. Điều này tạo cơ hội cho việc hoàn thiện pháp luật và thúc đẩy ngành cho thuê tài chính tại Việt Nam.

5.2. Đề xuất hướng đi cho tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các mô hình pháp luật tiên tiến từ các quốc gia khác, đồng thời phát triển các chính sách hỗ trợ cho ngành cho thuê tài chính. Việc này sẽ giúp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Một số vấn đề lý luận pháp lý cơ bản và các văn bản quốc tế về cho thuê tài chính. Chương 2: Pháp luật Hàn Quốc về cho thuê tài chính và những gợi ý cho Việt Nam Chương 3: Thực trạng và phương hướng hoàn thiện pháp luật Việt Nam về cho thuê tài chính. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN PHÁP LÝ CƠ BẢN VÀ CÁC VĂN BẢN QUỐC TẾ VỀ CHO THUÊ TÀI CHÍNH 1. Khái niệm, đặc điểm và hình thức hoạt động CTTC 1.

Khái niệm và đặc điểm Có nhiều định nghĩa về hoạt động cho thuê tài chính. Theo Công ước quốc tế UNIDROIT ký tại Ottawa (Canada) năm 1988 [10] thì giao dịch cho thuê tài chính là giao dịch mà bên cho thuê dựa trên các điều khoản yêu cầu của bên thuê, ký thỏa thuận với nhà cung cấp, theo đó bên cho thuê mua nhà máy, tư liệu sản xuất hoặc các thiết bị khác theo các điều khoản đã được phê duyệt bởi bên thuê, và cấp cho bên thuê quyền sử dụng các thiết bị đó để đổi lại việc thanh toán tiền thuê. Như vậy theo Công ước UNIDROIT, cho thuê tài chính là "mối quan hệ ba chiều đặc biệt" đòi hỏi phải có ba bên riêng biệt: (i) bên cho thuê đã ứng trước kinh phí để mua các thiết bị cấu thành đối tượng của giao dịch cho thuê, (ii) bên thuê, là người lựa chọn thiết bị và trả một khoản phí thuê để có quyền sử dụng nó, và (iii) nhà cung cấp chuyên bán các thiết bị cho bên cho thuê. Cho thuê tài chính cũng liên kết hai hợp đồng riêng biệt, nhưng có liên quan với nhau: hợp đồng cho thuê giữa bên cho thuê và bên thuê, và hợp đồng cung cấp giữa nhà cung cấp và bên cho thuê.

Theo pháp luật của một số nước và trên thực tế, cho thuê tài chính không dứt khoát phải là quan hệ 3 bên như Công ước UNIDROIT quy định. Ví dụ: - Theo Hiệp hội cho thuê tài chính Nhật Bản thì “Hoạt động cho thuê tài chính là quá trình Công ty Cho thuê tài chính cho bên thuê mượn tài sản thay vì cho vay tiền vốn theo các điều kiện thoả thuận trong hợp đồng cho thuê tài chính, bên thuê phải thanh toán chi phí cố định hàng tháng dưới danh 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghĩa là phí sử dụng và có thể được chuyển quyền sở hữu sau khi hết thời hạn thuê” [25]. - Theo Luật Tín dụng tài chính chuyên ngành của Hàn Quốc [22], thì thuật ngữ cho thuê tài chính là phương pháp tín dụng bằng hàng hoá được quy định tại Nghị định của Tổng thống do người cho thuê mua, và được cho người khác thuê sử dụng cho một giai đoạn đặc trưng, tương ứng người thuê sẽ thanh toán phí theo định kỳ. Sự chuyển nhượng hàng hoá tại thời điểm cuối cùng sẽ được quyết định bằng sự thoả thuận giữa các bên liên quan.

- Tại Việt Nam, Nghị định số 39/2014/NĐ-CP ngày 07/5/2014 nêu rõ “Cho thuê tài chính là hoạt động cấp tín dụng trung hạn, dài hạn trên cơ sở hợp đồng cho thuê tài chính giữa bên cho thuê tài chính với bên thuê tài chính. Bên cho thuê tài chính cam kết mua tài sản cho thuê tài chính theo yêu cầu của bên thuê tài chính và nắm giữ quyền sở hữu đối với tài sản cho thuê tài chính trong suốt thời hạn cho thuê. Bên thuê tài chính sử dụng tài sản thuê tài chính và thanh toán tiền thuê trong suốt thời hạn thuê quy định trong hợp đồng cho thuê tài chính” [6]. Có thể thấy, pháp luật của các quốc gia trên thế giới quy định khác nhau về khái niệm cho thuê tài chính.

Nhưng nhìn chung, khái niệm cho thuê tài chính có thể tổng hợp qua 5 đặc điểm của giao dịch như sau: - Đối tượng cho thuê là những tài sản thường có giá trị lớn, phục vụ cho sản xuất kinh doanh. - Người thuê có quyền được lựa chọn tài sản từ nhà cung cấp để đề nghị bên cho thuê mua tài sản đó về cho mình thuê. - Tiền thuê trả theo hợp đồng cho thuê tài chính phải đủ để khấu hao toàn bộ hoặc một phần đáng kể các chi phí mua thiết bị. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Người cho thuê giữ quyền sở hữu tài sản trong suốt thời gian cho thuê.

- Khi kết thúc thời hạn thuê, người thuê có quyền mua lại tài sản thuê với giá thoả thuận hoặc nhận chuyển giao quyền sở hữu từ người cho thuê. Các hình thức cho thuê tài chính Hiện nay, cho thuê tài chính đã trở thành một trong những hình thức tài trợ vốn trung dài hạn cho các doanh nghiệp, không chỉ ở các nước phát triển mà cả các nước đang phát triển. Về cơ bản, việc áp dụng các hình thức tài trợ này không có sự khác biệt lớn giữa các nước phát triển và các nước đang phát triển. Theo số đối tác tham gia giao dịch, cho thuê tài chính thường có hai hình thức chủ yếu sau: a) Hình thức cho thuê tài chính chỉ có sự tham gia của hai bên Đối với hình thức này, trước khi nghiệp vụ cho thuê xuất hiện, tài sản được dùng để cho thuê đã thuộc quyền sở hữu của người cho thuê bằng cách mua tài sản hoặc tự chế tạo.

Bên cho thuê thường là các nhà sản xuất, họ sử dụng thiết bị do chính mình sản xuất ra và trực tiếp tài trợ cho bên thuê để thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm. Trong Chương 2 chúng ta sẽ thấy hình thức này rất phát triển tại thị trường Hàn Quốc, nhất là đối với các công ty sản xuất ô tô. Các tổ chức tài chính rất ít áp dụng hình thức tài trợ này. Sơ đồ giao dịch đối với hình thức cho thuê tài chính có sự tham gia của hai bên được trình bày tại hình 1.

Ký hợp đồng thuê (1) Bên cho thuê Bên đi thuê Bàn giao tài sản thuê (2) Thanh toán tiền thuê (3) Hình 1.1: Sơ đồ giao dịch đối với hình thức cho thuê tài chính 2 bên (1) Bên cho thuê và bên đi thuê ký hợp đồng thuê 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] (2) Bên cho thuê bàn giao tài sản (quyền sử dụng) cho bên đi thuê (3) Theo định kỳ bên đi thuê thanh toán tiền thuê cho bên cho thuê b) Hình thức cho thuê tài chính có sự tham gia của ba bên Hình thức tài trợ có sự tham gia của ba bên còn được gọi là hình thức cho thuê tài chính thuần (net lease) là hình thức cho thuê tài chính được áp dụng phổ biến nhất, gồm các bên tham gia với các nghĩa vụ và trách nhiệm như sau: - Bên thuê: lựa chọn và tiến hành thoả thuận với nhà cung ứng về số lượng, chủng loại, đặc tính kỹ thuật, giá cả, phương thức giao nhận, thanh toán,. của tài sản. Ký kết và thực hiện Hợp đồng thuê tài chính với Công ty Cho thuê tài chính. - Bên cho thuê: Ký kết và thực hiện Hợp đồng mua bán tài sản theo các điều khoản đã thoả thuận giữa Bên thuê và Bên cung ứng.

Phối hợp với Bên thuê trong giao nhận tài sản và thực hiện Hợp đồng thuê tài chính. Đăng ký quyền sở hữu tài sản tại cơ quan có thẩm quyền. - Bên cung ứng: Thoả thuận về tài sản với Bên thuê. Giao tài sản thuê cho Bên thuê theo yêu cầu của Bên cho thuê và thực hiện các điều khoản khác trong Hợp đồng mua bán tài sản với Bên cho thuê.

Sơ đồ giao dịch cho thuê tài chính có sự tham gia của 3 bên được trình bày tại hình 1. Ký hợp đồng thuê (1) Bên cho thuê Bên đi thuê Thanh toán tiền thuê (4) Ký hợp đồng mua tài sản (2) Bàn giao tài sản (3) Bên cung ứng Hình 1.2: Sơ đồ giao dịch cho thuê tài chính có sự tham gia của 3 bên 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] (1) Bên cho thuê và Bên thuê ký hợp đồng thuê tài sản. (2) Bên cho thuê và Bên cung ứng thực hiện việc mua bán tài sản thuê theo các điều kiện mà Bên thuê đã thoả thuận với Bên cung ứng. (3) Bên cung ứng bàn giao tài sản thuê cho Bên cho thuê và Bên thuê.

(4) Theo định kỳ Bên thuê thanh toán tiền thuê cho Bên cho thuê Loại hình cho thuê này có các ưu điểm sau đây: - Bên cho thuê không phải mua tài sản trước, như vậy sẽ làm cho vòng quay của vốn nhanh hơn vì không phải dự trữ tồn kho. - Việc chuyển giao tài sản được thực hiện trực tiếp giữa Bên cung ứng và Bên thuê và giữa họ cũng chịu trách nhiệm trực tiếp về tình trạng hoạt động của tài sản, cũng như thực hiện việc bảo hành và bảo dưỡng tài sản. Như vậy, Bên cho thuê trút bỏ được gánh nặng về tình trạng hoạt động của tài sản. - Bên cho thuê không trực tiếp nhận tài sản rồi sau đó chuyển giao cho Bên thuê và như vậy sẽ hạn chế được rủi ro liên quan đến việc từ chối nhận tài sản của Bên thuê nếu như có sự sai sót về mặt kỹ thuật.

Chính vì những ưu điểm trên đây mà các Công ty Cho thuê tài chính đã áp dụng hình thức này là chủ yếu để tài trợ cho các doanh nghiệp, đặc biệt là đối với cho thuê thiết bị. Trên thế giới, 80% hợp đồng thuê tài chính áp dụng theo hình thức này. Ngoài 2 hình thức cho thuê tài chính cơ bản trên đây, trên thực tế còn có một số dạng cho thuê đặc biệt, biến tướng của 2 loại cho thuê trên. Đó là cho thuê giáp lưng, cho thuê bắc cầu, cho thuê liên kết, mua và cho thuê lại.

c) Cho thuê giáp lưng Đây là hình thức tài trợ mà trong đó được sự thoả thuận của bên cho thuê, bên thuê thứ nhất cho bên thuê thứ hai thuê lại tài sản mà bên thuê thứ nhất đã thuê từ bên cho thuê. Kể từ khi hợp đồng thuê lại được ký kết, mọi 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quyền lợi và nghĩa vụ cùng tài sản thuê được chuyển giao từ bên thuê thứ nhất sang bên thuê thứ hai. Các chi phí pháp lý, di chuyển tài sản phát sinh từ hợp đồng này do bên thuê thứ nhất và bên thuê thứ hai thoả thuận với nhau. Tuy nhiên bên thuê thứ nhất vẫn phải chịu trách nhiệm liên đới đối với những rủi ro về việc thực hiện hợp đồng với bên cho thuê.