ViÖn kh0a hac x: héi ViO# Nam @'i hac quéc gia hp Néi tr-6ng ®'j hac kh0a hac x- héi vụ nh©n v”n ViÖn TriÕ! häc IguyÔn thb tỉng l©m vÊn ®ò khai !h,c vụ sö dông mét c,ch hïp IY nguan lùc lù nhiân vị nguan luc cOn ng-éi trOng qu, trxnh c«ng nghiÖp h0,, hiOn @1i hO, @Et n-ic luEn v'n th'c sU TriOt hac hụ néi - 2005 ViÖn kh0a hac x: héi ViO# Nam @'i hac quéc gia hp Néi tr-êng ®'j hac kh0a hac x- héi vụ nh©n v”n ViÖn TriÕ! häc IguyÔn thb tỉng l©m vÊn ®ò khai !h,c vụ sö dông mét c,ch hïp IY nguan lùc lù nhiân vị nguan luc cOn ng-éi trOng qu, trxnh c«ng nghiÖp h0,, hiOn @1i hO, @Et n-ic chuy®n ngunh: TriOt hac M- sé: 602280 luEn v'n th'c sU TriOt hac Ng-éi h-ing dEn kh0a hac PGS. Ph'm V"n §g¢ - ViOn TriOt hac hụ néi - 2005 Mẻ ®Cu 1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®ò tụi TrOng qu, trxnh ph,† trión cña bÊ! kx mét quèc gia nụ0, mét vÊn ®ò lu«n @-ic ®/E1 ln hung ®Ệu, thu hói sù quan t©m cña nhiòu ngụnh, nhiòu lŨnh vùc khOa häc, kh,c nhau, lõ khOa häc, tU nhi@n ti khOa hae, x- héi vụ nh©n vn, ®/Œc biÖI lịi TriÕ1 häc,, kinh 1Õ häc,, ®ã chÝnh lụ mèi quan hÖ gi+a #0 nhi@n vu cOn ng-éi. b§n th©n mèi quan HO giza {0 nhi@n vp cOn ng-éi Iu mét phac hip c,c mai quan HO, ®-ïc bióu hiÖn ẽ nhiòu khÝa cinh kh,c nhau.
TrOng phac hip c.c quan hO @a, mèi quan hÖ trOng |Unh vic s§n xuEt cha ci VEt chEt Iu quan trang nhEt. TrOng suet chidu dui IPch s6 nh©n 101i, @6 tan Hi vu ph,t tridn cOn ng- éi lu«n IEy giíi lÙ nhiên lum ®èi !-ìng la0 ®éng phœ biÕn cña mxnh. Tù nhiên kh«ng chØ lụ m«i tr-êng sèng thuCn tuý cña cŨn ng-êi, mụ cfần lụ n¬i ®ó cÔn ng-êi khai th,c vu #0 ra nh+ng s§n phEm cGn thiOt chO nhu cGu fan i, ph ‡ trién cha mxnh vp x: héi. Vii + c,ch mh- vEy, mai tr-€ng + nhiân tré thunh nguan lie chO qu, trxnh sn xuEt Tuy nhi@n, trOng qu, trxnh s§n xuEt, di nguản lùc lù nhiên cã phŨng phó, ®a d'ng ®Õn ®@u, nh-ng nÕu kh«ng cã sù tham gia cña cŨn ng-êi víi l- c,ch lụi chñ thó cña qu, trxnh sfln xuEt thx nguản lùc tù nhiẦn chØ lu«n Š d'ng tiòm n”ng.
D0 ®ã, c0n ng-êi gi+ vai trB ®⁄£c iÖ! quan trang trOng qu, irxnh s§n xuEt vu cong nh- nguan luc tù nhiền, c0n ng-êi trẻ thunh mét nguản lùc cha qu, trxnh sn xuEt. còng nh- nhiòu quèc gia ®ang ph, trión kh,c trân thÕ gi, liỐn hụnh c«ng nghiÖp h0,, hiÖn ®ïi h0, lù mét y$u cCu IÊ! yÕu @òèi víi sÙ ph † trión kinh lÕ - x- héi ẽ ViÖI Flam. Kinh nghiÖm cña nhiòu quèc gia ch0 thÊy, nÕu biÕI khai !h,c, sö dông nguân lùc 1 nhi#n vu nguan lUc cOn ng-éi mét c,ch hip IY thx kh«ng nh+ng cã thó sím h0_n thụnh qu, trxnh c«ng nghiÖp h0,, hiÖn ®fi h0, ®Êt n-íc lr0ng thêi gian ng34n, mụ cön †!0 tiòn ®ò ch0 sÙ ph lrión bòn v+ng vò sau. §ó c«ng nghiÖp h0,, hiÖn ®'i h0, thụnh c«ng, chóng ta kh«ng chØ häc, hái cã lùa chãn kinh nghiÖm vụ thụnh lùu khOa hắc, - c«ng nghÖ cña cc n-íc tiên liÕn ®i tr-íc, mù cần phi tEp trung khai th,c vu oh,t huy triOt @6 nh=ng lĩi IhÕ s1⁄n cã cña mxnh, nhÊ! lụ c0n ng-êi vụ lò nhiÊẦn - hai nguan lùc trung (©m cha su ph, trión.
Xem xD! qu, trxnh c«ng nghiOp h0,, hiOn ®1i HO, é n-ic fa hiÖn nay, phi nai rng, c,¢ nguan lc tr@n ch-a ®-ìc chong ta sé déng hiOu qu4; sù suy th0,i, xuéng cEp cha mei tr-éng U nhi8n vp chEt I-ing cña ng-êi la0 ®éng ®ang |p nheng hin chO lin, Fnh h-éng tric Op @On tec @€, cht |-ing vu hiÖu qu cña qu, lrxnh c«ng nghiÖp h0,, hiÖn @1i hO,. Nguy2n nh©n chYnh vEn Ip d0 sù nhỄn thøc cña chóng ta ch-a thỄ! ®óng vụ ®Cy ®ñ vò vai feB cña nguản lùc tu nhi#n, nguan luc cOn ng-éi cong nh- ch-a khai th ‹, 86 déng hip IY hai nguân lùc nụy trOng qu, trxnh ph, trién @Et n-ic. cã lhó kh1⁄4ng ®Pnh r»ng, nhEn thøc ®óng lCm quan trang cha nguản lùc lò nhi*n vụ nguản lùc c0n ng-êi, trần c¬ sẽ ®ã cã c,c gifi ph,p phi hip nh»m khai !h,c, sö dông cã hiÖu qu4[ nguân lùc 10 nhin vụ nguản lùc c0n ng-êi !r0ng qu, trxnh c«ng nghiOp h0,, hiOn ®t h0, thùc sử li viÖc lụm cCn thiÕi, lịi vÊn ®ò võa c¬ b[n võa cÊp b,ch, cã ý nghÙỦa c{ vò lÝ luỄn lÉn thùc liÔn. Vii mOng muén gap mét phCn lụm s,ng lá mét sè khÝa c'nh lý luỄn vụ thùc liÔn cña vCn ®ò nãi trân, chóng t«i chan “VÊn ®ò khai th,c vụ sö dông mét c,ch híp IÝ nguản lùc tù nhi°n vụ nguản lùc c0n ng-êi tz0ng qu, lexnh c«ng nghiÖp h0, hiÖn ®'i h0, ®Ê! n-íc lum ®ò tui nghiân cøu luÊn v7n Th'c sU TriOt hac, cña mxnh.
Txnh hxnh nghiền cøu ®ò lụi. Mèi quan hO gi+a nguản lùc tù nhiân vụ nguản lùc c0n ng-êi ®- ®@-ïc ®⁄EI ra #6 Iu. TrOng c,c tui liOu TriOt hac, m,cxYt trOng vu ngOyi n-ic, ®6 tui tu nhi#n vụ c0n ng-êi ®- @-ic nghi?n cøu ö møc ®é ® ng kó. hGu hOt c,c khÝa c'nh ® ng l-u ý cña vÊn ®ò (lÙ nhiân-c0n ng-êi- mèi quan hO gi+a chóng) ®òu ®- ݇ nhiòu ®-ic @d cEp.
é ViOl Nan, sé l-ing c,c c«ng lrxnh nghin cøu vò vÊn ®ò nuy nguy cụng nhiòu. ch1⁄4ng h'n, †c gi NguyOn Träng chuÈn, lõ nm 1973 ®. ca bui vit cOn ng-éi vu mei fe-6ng séng, ®’ng tr?n T'p chY TriOt hac, sé 3, 1973, rai bụi [Th+ng †- #-éng cha Ph. jnghen vo quan hỖÖ gi+a c0n ng-êi vị lù nhi3n tz0ng “biÖn chøng cña lù nhi®r", Tp chY TriOt hac, sè 4, 1980.
TrOng c,c bui viÕt ®ã, !.c gi ®- nhÊn m'nh @On IY dO thu hot su ché y hung ®Cu cña c,c nhụ khOa hắc, thÕ giii thuéc !Ê! c4 cc lŨnh vùc vò mèi quan hO mE} thiOt giza cOn ng-@i - x- héi - lù nhiên, sù c'n kiÖ! tụi nguy®n thiân nhiÊn, mèi ®e d0! khñng h0f[ng sinh th ¡ vụ nhÊn mình ý nghUa cña nh+ng quan ®ióm cña Ph. ¡nghen vò c,c vÊn ®ò trân. hay tr0ng T'p chÝ h01† ®éng KhOa hac, sé 3, 1992, t.c gif L? Quý An ®- ph®n lÝch sù li2n HO mE} thiOt giza ba yOu t@ quan trang khe«ng #,ch réi trOng x- héi, ®a ly “d@n sé, tui nguy2n m«i ta-êng vụ ph,† telón”. Mèi quan hÖ tù nhiân - x- héi - cOn ng-éi cong ®-ic t,¢ gif Phim THP [lgäc TrCm @6 cEp tíi tr0ng nhiòu bụi viÕ! cña mxnh.
Tr0ng T1p chÝ TriÕt hac, sé 1, 1992, vii bui fƒTh+ng †- lõng c¬ bŸn cña cM,c, Ph. L’nin vò mèi quan hO giza c0n ng-êi, x- héi vụ lù nhiên, !.c gi ®- kh⁄4ng @Pnh rng, thO gifi cuc kx phac Hp vu @a ding, ®-ic HO thunh 16 nhidu yOu lè, s0ng suy ch0 cïng cã 3 yÕu lè c¬ b4n: giíi tù nhiền, c0n ng-êi vụ x- héi; ba yÕu lè nuy thèng nhÊt víi nhau †r0ng mét hÖ thèng “†ù nhiền - cŨn ng-êi - x: héi” vx chóng ®òu lụ nh+ng ding, nh+ng tring th,i, nhzng ®/£c tÝnh vụ nh+ng quan hÖ kh,c nhau cña vẼ! chÊt @ang vEn @éng. The t,c gif, ba yÕu lè trân cã vai Ir8 kh,c nhau nh-ng ba0 giê còng thèng nhÊ! bòn v+ng vu biOn chøng. Tc gi viÕI: “Kh«ng thó ®èi lÊp, qung kh«ng thó 1,ch c¡ sinh hãc, aa khái ¢,i x- héi la0ng bŸn th@n cũn ng-êi.
D0 vẾy, còng kh«ng thó † ch c0n ng-ôi 2a khái m«i le-êng tu nhi#n hay m«i fe-éng x- héi. hai m«i te- êng ®ã thèng nhÊ! víi nhau †!0 aa m«i la-êng sèng cña c0n ng-ôï. T,c gif §¢ THP Ngac Lan tr0ng bụi Vò mèi quan hỖ gia sù †h Ých nghi vu viOc cffi 10 mei te-éng 1ù nhi°n la0ng qu, laxnh h0! ®éng sèng cña c0n ng-êi, T'p chY TriOt hac, s@ 1, 1992, ca viOk “Te-ic khi cOn ng-éi cffi 110 ®-ic fu nhi@n thx cOn ng-6i phYi thYch nghi vii na. Nigay cf khi kh§ a'ng Ey I v« cing #0 lin, thx cOn ng-éi VEN buéc phffi thYch nghi feOng mét gili h'n ®,ng ko víi giíi lù nhin, bẽi mét IÏ ®¬n gifn lu c0n ng-êi kh«ng thó bÊ! chẾp c,c quy luẾ! lò nhi21'.
Tr0ng LuÊn ,n TiOn sU TriOt hac,, 1996 “Méi quan hO gi+a yOu té sinh hdc, vu yOu #é x: héi feOng qu, taxnh hxnh thụnh vụ ph,† taión c0n ng-êt, !.c gif Vo TP Ting h0a Iti nhEn minh ®On méi quan hO gi-+a tu nhiÊn vụ cŨn ng-êi & ph-¬ng diOn sinh hac, @6 th«ng qua ®ã, thÊy ®@-ïc su kh'ng khÝ!t kh«ng thó lịch rêi gi+a lÙù nhiên vụ c0n ng-êi tr0ng HOt @éng sèng, h01† ®éng la0 ®éng sf[n xuÊ! cña c0n ng-êi. TrÊn Trp chÝ TriOt hac, sé 6, 1999, !.c gi Ph'm V”n §øc ch0 r»ng, Đó khai th,c cA HiOu qu nguản lùc c0n ng-êi phi thùc hiÖn nhiòu gifi ph,p tr0ng ®ã cã viÖc 10 ra c¬ héi cã viÖc lum lùi mét gi4li ph,p quan trãng vị ®- ïc sö dông nh- mét c«ng cô qufịn lÝ hzu hiÖu. §ò cÉp @On viOc #0 nguan nhô©n lùc ch0 c«ng nghiÖp h0,, hiÖn ®ïi h0, †,c gi ïIguyÔn Duy Quy, trOng bụi “Ph,† laión c0n ng-êi, !!0 nguân nh©n lùc ch0 sù nghiÖp c«ng nghiÖp h0,, hiÖn ®'i h0, ẽ n-íc la”@ng trân T1p chY céng sn, sé 9, 1998 ®- nhEn mình sù cCn thiÕ! ph! trión c0n ng-êi vụ ch0 r»ng, ph. trión c0n ng-êi vò thùc chÊt li ph† trión vụ h0ụn thiÖn nhOn c,ch cOn ng-@i theO y2u cGu cha thêi kx c«ng nghiÖp h0, hiÖn @ïi h0,.
bân c'nh c,c bụi b,0 tn cc Hp chY, cBn cã cc Ên phÈm d-íi d'ng s,ch, nh-: “VÊn ®ò c0n ng-êi la0ng sù nghiÖp c«ng nghiÖo h0,, hiÖn ®'j h0” cña Phim Minh hie (chit bi2n), nh xuEt bn chYnh trP Quéc gia, hu Néi, 1996; “Vo ®éng lùc cña sù ph, laión kinh !Õ - x- hé? chia L? hu TGng (chit bi@n), nhy XUEt bn KhOa hac, X- héi, hu Méi 1997, v. FgOpi ra, cBn cA nheng LuEn vn, LuEn .n bun vo nguan luc cOn ng-éi, ch’4ng hin nh- trOng LuEn .n TiOn sU TriOt hac, cha mxnh “FIguản lùc c0n ng-êi feOng qu, fexnh c«ng nghiOp h0,, hiOn @1i hO, @Et n-ic †c gi §0un Vˆn Kh,i ®- luEn gifi vai tr cña nguản lùc c0n ng-êi vụ c.c gili ph,p nh»m ph. trión, khai !h,c vụ sö dông cã hiÖu qu4[ nguần lùc cOn ng-éi trOng qu, trxnh c«ng nghiÖp h0,, hiÖn ®!i h0, v.