Luận văn Thạc sĩ UEH: Tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu tại Việt Nam

Khám phá tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu của doanh nghiệp tại Việt Nam trong luận văn thạc sĩ UEH, cung cấp cái nhìn sâu sắc và phân tích chi tiết.

• Tác giả: Nguyễn Thị Huyền Trang
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Hải Lý
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tốc Độ Điều Chỉnh Cấu Trúc Vốn Mục Tiêu Của Các Doanh Nghiệp Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Bố cục luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình điều chỉnh cấu trúc vốn
• 3.2. Phương pháp ước lượng mô hình
• 3.3. Mô tả dữ liệu nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: NỘI DUNG VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Kiểm tra hiện tượng tự tương quan
• 4.2. Kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến
• 4.3. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ CÁC HÀM Ý
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu tại Việt Nam

Tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu là một khía cạnh quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn của các doanh nghiệp tại Việt Nam, nhằm hiểu rõ hơn về cách thức và lý do mà các doanh nghiệp điều chỉnh tỷ lệ nợ của mình. Cấu trúc vốn không chỉ ảnh hưởng đến khả năng tài chính mà còn đến giá trị doanh nghiệp. Việc điều chỉnh này có thể giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và lợi ích từ việc sử dụng nợ.

1.1. Lý do chọn đề tài nghiên cứu tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm làm rõ lý do tại sao tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn lại quan trọng. Các doanh nghiệp cần điều chỉnh tỷ lệ nợ để tối ưu hóa chi phí tài chính và tăng cường khả năng cạnh tranh. Hơn nữa, việc hiểu rõ tốc độ điều chỉnh sẽ giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định tài chính hợp lý hơn.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi đặt ra

Mục tiêu chính của nghiên cứu là xem xét tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu của doanh nghiệp tại Việt Nam. Câu hỏi nghiên cứu bao gồm: Tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu của doanh nghiệp như thế nào? Khi nào doanh nghiệp thực hiện điều chỉnh này?

II. Thách thức trong việc điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu của doanh nghiệp

Việc điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu không phải là một quá trình đơn giản. Các doanh nghiệp thường phải đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm chi phí giao dịch, sự bất cân xứng thông tin và các yếu tố vĩ mô. Những thách thức này có thể làm chậm quá trình điều chỉnh và ảnh hưởng đến quyết định tài chính của doanh nghiệp.

2.1. Chi phí giao dịch và ảnh hưởng đến tốc độ điều chỉnh

Chi phí giao dịch là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn. Khi chi phí này cao, doanh nghiệp có thể chần chừ trong việc điều chỉnh tỷ lệ nợ của mình, dẫn đến việc không đạt được cấu trúc vốn mục tiêu.

2.2. Sự bất cân xứng thông tin trong quyết định tài chính

Sự bất cân xứng thông tin giữa nhà quản lý và nhà đầu tư có thể gây khó khăn trong việc điều chỉnh cấu trúc vốn. Các nhà đầu tư có thể yêu cầu mức chiết khấu cao hơn khi doanh nghiệp phát hành chứng khoán, làm tăng chi phí tài chính cho doanh nghiệp.

III. Phương pháp nghiên cứu tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp phân tích định lượng để đánh giá tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn của các doanh nghiệp. Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính của doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn từ 2008 đến 2012.

3.1. Mô hình điều chỉnh cấu trúc vốn

Mô hình điều chỉnh cấu trúc vốn được áp dụng trong nghiên cứu này nhằm xác định tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ về mức mục tiêu. Mô hình này giúp phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định điều chỉnh của doanh nghiệp.

3.2. Phương pháp ước lượng mô hình

Phương pháp ước lượng mô hình sử dụng dữ liệu bảng để phân tích tốc độ điều chỉnh. Phương pháp này cho phép đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố khác nhau đến tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn của doanh nghiệp.

IV. Kết quả nghiên cứu về tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn tại Việt Nam

Kết quả nghiên cứu cho thấy tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ về mục tiêu trung bình của các doanh nghiệp là 99,04%. Doanh nghiệp thâm hụt vốn có tốc độ điều chỉnh nhanh hơn so với doanh nghiệp thặng dư vốn. Điều này cho thấy rằng các doanh nghiệp thường điều chỉnh cấu trúc vốn của mình khi gặp phải tình trạng thâm hụt hoặc thặng dư vốn.

4.1. Tác động của thâm hụt và thặng dư vốn đến tốc độ điều chỉnh

Nghiên cứu chỉ ra rằng doanh nghiệp thâm hụt vốn có tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ về mục tiêu nhanh hơn so với doanh nghiệp thặng dư vốn. Điều này cho thấy rằng tình trạng tài chính của doanh nghiệp ảnh hưởng lớn đến quyết định điều chỉnh cấu trúc vốn.

4.2. Kết quả phân tích dữ liệu và thảo luận

Kết quả phân tích dữ liệu cho thấy rằng các yếu tố như tỷ lệ nợ thực tế và mục tiêu, cũng như tình trạng thâm hụt hoặc thặng dư vốn, đều có tác động đáng kể đến tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn của doanh nghiệp.

V. Kết luận và triển vọng nghiên cứu về cấu trúc vốn tại Việt Nam

Nghiên cứu này đã cung cấp cái nhìn sâu sắc về tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu của các doanh nghiệp tại Việt Nam. Kết quả cho thấy rằng việc điều chỉnh cấu trúc vốn là cần thiết để tối ưu hóa chi phí tài chính và tăng cường giá trị doanh nghiệp. Triển vọng nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc phân tích các yếu tố khác ảnh hưởng đến tốc độ điều chỉnh.

5.1. Những hạn chế của nghiên cứu

Mặc dù nghiên cứu đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, nhưng vẫn còn một số hạn chế cần được khắc phục trong các nghiên cứu tiếp theo. Các yếu tố vĩ mô và ngành nghề có thể chưa được xem xét đầy đủ.

5.2. Gợi ý cho nghiên cứu trong tương lai

Nghiên cứu trong tương lai có thể mở rộng phạm vi phân tích để bao gồm các yếu tố vĩ mô và ngành nghề, từ đó cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn của doanh nghiệp tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2008-2012, cấu trúc vốn của các doanh nghiệp tại Việt Nam đã trở thành chủ đề nghiên cứu quan trọng nhằm hiểu rõ hơn về cách thức các doanh nghiệp điều chỉnh tỷ lệ nợ vay để tối ưu hóa giá trị doanh nghiệp. Nghiên cứu tập trung vào 202 doanh nghiệp niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh với tổng số quan sát là 1010. Tỷ lệ nợ trung bình của các doanh nghiệp này đạt khoảng 49,6%, trong khi đó tỷ lệ tài sản cố định bình quân là 28%, và khả năng sinh lời trung bình đạt 11,2%. Mục tiêu chính của nghiên cứu là đo lường tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu của các doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời phân tích sự điều chỉnh tỷ lệ nợ mục tiêu trong các tình huống thặng dư và thâm hụt vốn.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ mục tiêu, giúp các nhà quản trị tài chính hiểu rõ hơn về cơ chế điều chỉnh vốn trong bối cảnh thị trường Việt Nam. Qua đó, nghiên cứu góp phần nâng cao hiệu quả quản trị tài chính doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách trong việc xây dựng các chính sách tài chính phù hợp nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính về cấu trúc vốn: lý thuyết đánh đổi và lý thuyết trật tự phân hạng trong tài trợ. Lý thuyết đánh đổi (trade-off theory) cho rằng doanh nghiệp tìm kiếm một tỷ lệ nợ tối ưu nhằm cân bằng lợi ích thuế từ nợ vay và chi phí tiềm tàng như chi phí phá sản và chi phí đại diện. Lý thuyết này giải thích sự khác biệt về tỷ lệ nợ giữa các ngành dựa trên đặc điểm tài sản và khả năng sinh lợi của doanh nghiệp. Ngược lại, lý thuyết trật tự phân hạng (pecking order theory) nhấn mạnh vai trò của bất cân xứng thông tin, theo đó doanh nghiệp ưu tiên sử dụng nguồn tài trợ nội bộ trước khi tìm đến nợ vay và phát hành cổ phiếu mới.

Các khái niệm chính trong nghiên cứu bao gồm: tỷ lệ nợ (LEV), tỷ lệ nợ trung bình ngành (MED), thuế suất thực tế (TAX), khả năng sinh lời (PRFT), tỷ lệ giá trị thị trường trên giá trị sổ sách (MB), quy mô doanh nghiệp (SIZE), lợi ích thuế phi nợ vay (NDTS), tài sản cố định (FA), đặc điểm riêng của doanh nghiệp (UNIQU), tỷ lệ cổ tức (DIV) và rủi ro (DR). Mô hình điều chỉnh cấu trúc vốn riêng phần được áp dụng để đo lường tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ về mục tiêu, đồng thời phân tích tác động của thặng dư và thâm hụt vốn đến quá trình điều chỉnh này.

Phương pháp nghiên cứu

Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ báo cáo tài chính của 202 doanh nghiệp phi tài chính niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2008-2012, với tổng số quan sát là 1010. Phương pháp chọn mẫu là chọn ngẫu nhiên các doanh nghiệp có đủ dữ liệu liên tục trong giai đoạn nghiên cứu, loại trừ các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực tài chính, bảo hiểm và ngân hàng do đặc thù cấu trúc vốn khác biệt.

Phương pháp phân tích sử dụng mô hình hồi quy dữ liệu bảng với phương pháp ước lượng ảnh hưởng cố định (FEM) hoặc ảnh hưởng ngẫu nhiên (REM) tùy theo kết quả kiểm định Hausman. Mô hình điều chỉnh cấu trúc vốn riêng phần được ước lượng qua hai bước, kiểm tra hiện tượng tự tương quan bằng hệ số Durbin-Watson và đa cộng tuyến bằng hệ số VIF. Các biến độc lập được lựa chọn dựa trên cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trước đây, nhằm giải thích sự biến động của tỷ lệ nợ mục tiêu và tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ về mục tiêu trung bình đạt 99,04%: Kết quả cho thấy các doanh nghiệp tại Việt Nam điều chỉnh cấu trúc vốn rất nhanh, mất khoảng 1 năm để đưa tỷ lệ nợ về mức mục tiêu. Mô hình giải thích được 84% sự biến thiên của tỷ lệ nợ (R2 hiệu chỉnh = 0,84).

2. Tác động của các nhân tố đến tỷ lệ nợ mục tiêu: Tỷ lệ nợ trung bình ngành (MED) có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê đến tỷ lệ nợ của doanh nghiệp. Thuế suất thực tế (TAX) và khả năng sinh lời (PRFT) có quan hệ tỷ lệ nghịch với tỷ lệ nợ, trong khi tỷ lệ giá trị thị trường trên giá trị sổ sách (MB) và quy mô doanh nghiệp (SIZE) có quan hệ dương với tỷ lệ nợ.

3. Tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ mục tiêu khác biệt theo mức độ lệch khỏi mục tiêu: Doanh nghiệp có tỷ lệ nợ cao hơn mục tiêu điều chỉnh nhanh hơn so với doanh nghiệp có tỷ lệ nợ thấp hơn mục tiêu. Cụ thể, tốc độ điều chỉnh của doanh nghiệp có tỷ lệ nợ cao hơn mục tiêu nhanh hơn khoảng 13% so với doanh nghiệp có tỷ lệ nợ thấp hơn.

4. Ảnh hưởng của thặng dư và thâm hụt vốn đến tốc độ điều chỉnh: Doanh nghiệp thâm hụt vốn điều chỉnh tỷ lệ nợ về mục tiêu nhanh hơn doanh nghiệp thặng dư vốn (0,9958 so với 0,9625). Khi tỷ lệ nợ cao hơn mục tiêu, doanh nghiệp thâm hụt vốn có tốc độ điều chỉnh nhanh hơn doanh nghiệp thặng dư vốn (1,1306 so với 1,1221). Ngược lại, khi tỷ lệ nợ thấp hơn mục tiêu, doanh nghiệp thặng dư vốn điều chỉnh chậm hơn doanh nghiệp thâm hụt vốn (0,8353 so với 0,8432).

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết đánh đổi và các nghiên cứu quốc tế về tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn, đồng thời phản ánh đặc thù thị trường Việt Nam với xu hướng tài trợ bằng nợ chiếm ưu thế. Tốc độ điều chỉnh cao cho thấy các doanh nghiệp Việt Nam có sự linh hoạt trong việc cân bằng chi phí và lợi ích của nợ vay, đồng thời phản ứng nhanh với sự lệch khỏi tỷ lệ nợ mục tiêu.

Mối quan hệ âm giữa thuế suất thực tế và tỷ lệ nợ có thể được giải thích do thuế suất thực tế thấp hơn nhiều so với mức thuế chính thức, làm giảm động lực sử dụng nợ để tận dụng tấm chắn thuế. Mối quan hệ dương giữa tỷ lệ giá trị thị trường trên giá trị sổ sách và tỷ lệ nợ cho thấy các doanh nghiệp có cơ hội tăng trưởng cao sẵn sàng vay nợ nhiều hơn để tài trợ cho các dự án đầu tư.

Sự khác biệt về tốc độ điều chỉnh giữa doanh nghiệp thặng dư và thâm hụt vốn phản ánh áp lực tài chính và chi phí giao dịch khác nhau trong từng trường hợp. Doanh nghiệp thâm hụt vốn có động lực mạnh mẽ hơn để điều chỉnh nhanh nhằm bù đắp thiếu hụt, trong khi doanh nghiệp thặng dư vốn có thể điều chỉnh chậm hơn do có nguồn lực nội bộ dồi dào. Các kết quả này cũng cho thấy sự điều chỉnh cấu trúc vốn không đồng nhất mà phụ thuộc vào tình trạng tài chính cụ thể của doanh nghiệp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân phối tỷ lệ nợ và bảng hệ số hồi quy để minh họa rõ ràng các mối quan hệ và tốc độ điều chỉnh trong các nhóm doanh nghiệp khác nhau.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý dòng tiền và cân đối vốn: Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản lý dòng tiền hiệu quả để giảm thiểu thâm hụt vốn, từ đó tăng tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn về mục tiêu. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng; Chủ thể: Ban tài chính doanh nghiệp.

2. Xây dựng chiến lược vay nợ phù hợp với quy mô và ngành nghề: Các doanh nghiệp nên xác định tỷ lệ nợ mục tiêu dựa trên đặc điểm ngành và quy mô, tận dụng lợi ích thuế và giảm thiểu chi phí phá sản. Thời gian thực hiện: 12 tháng; Chủ thể: Ban quản trị và bộ phận tài chính.

3. Tăng cường minh bạch thông tin tài chính: Việc công bố thông tin minh bạch giúp giảm chi phí lựa chọn đối nghịch, tạo điều kiện thuận lợi cho việc điều chỉnh cấu trúc vốn nhanh chóng và hiệu quả. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể: Ban lãnh đạo và bộ phận kiểm toán nội bộ.

4. Chính sách hỗ trợ từ cơ quan quản lý: Nhà nước cần xây dựng các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong việc tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, giảm chi phí giao dịch và tạo môi trường tài chính ổn định. Thời gian thực hiện: dài hạn; Chủ thể: Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản trị tài chính doanh nghiệp: Giúp hiểu rõ cơ chế điều chỉnh cấu trúc vốn, từ đó xây dựng chiến lược tài chính phù hợp nhằm tối ưu hóa giá trị doanh nghiệp.

2. Nhà đầu tư và phân tích tài chính: Cung cấp thông tin về xu hướng điều chỉnh vốn của doanh nghiệp, hỗ trợ đánh giá rủi ro và tiềm năng đầu tư chính xác hơn.

3. Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Là cơ sở để xây dựng các chính sách tài chính, thuế và hỗ trợ doanh nghiệp nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường vốn.

4. Giảng viên và sinh viên ngành Tài chính – Ngân hàng: Tài liệu tham khảo học thuật giúp nâng cao kiến thức về cấu trúc vốn và các mô hình điều chỉnh vốn trong thực tế tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu là gì?
   Tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu là tỷ lệ phần trăm mà doanh nghiệp điều chỉnh tỷ lệ nợ thực tế về tỷ lệ nợ mục tiêu trong một khoảng thời gian nhất định. Ví dụ, nghiên cứu cho thấy tốc độ này ở Việt Nam đạt khoảng 99% trong một năm.

2. Tại sao doanh nghiệp thâm hụt vốn điều chỉnh nhanh hơn doanh nghiệp thặng dư vốn?
   Doanh nghiệp thâm hụt vốn chịu áp lực tài chính lớn hơn, buộc phải điều chỉnh nhanh để bù đắp thiếu hụt, trong khi doanh nghiệp thặng dư vốn có nguồn lực nội bộ dồi dào nên có thể điều chỉnh chậm hơn.

3. Các yếu tố nào ảnh hưởng đến tỷ lệ nợ mục tiêu của doanh nghiệp?
   Các yếu tố chính bao gồm tỷ lệ nợ trung bình ngành, thuế suất thực tế, khả năng sinh lời, tỷ lệ giá trị thị trường trên giá trị sổ sách, quy mô doanh nghiệp và đặc điểm tài sản cố định.

4. Lý thuyết đánh đổi và trật tự phân hạng khác nhau như thế nào?
   Lý thuyết đánh đổi tập trung vào cân bằng chi phí và lợi ích của nợ vay để tối ưu hóa cấu trúc vốn, trong khi lý thuyết trật tự phân hạng nhấn mạnh ưu tiên sử dụng nguồn tài trợ nội bộ do chi phí lựa chọn đối nghịch khi huy động vốn bên ngoài.

5. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho các doanh nghiệp ngoài Việt Nam không?
   Mặc dù có nhiều điểm tương đồng, nhưng đặc thù thị trường và môi trường pháp lý tại Việt Nam có thể khác biệt, do đó cần thận trọng khi áp dụng kết quả nghiên cứu cho các quốc gia khác.

Kết luận

• Tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ về mục tiêu trung bình của các doanh nghiệp Việt Nam đạt khoảng 99,04%, cho thấy sự điều chỉnh nhanh chóng trong vòng một năm.
• Doanh nghiệp có tỷ lệ nợ cao hơn mục tiêu điều chỉnh nhanh hơn so với doanh nghiệp có tỷ lệ nợ thấp hơn mục tiêu.
• Thâm hụt vốn thúc đẩy doanh nghiệp điều chỉnh cấu trúc vốn nhanh hơn so với thặng dư vốn.
• Khi tỷ lệ nợ cao và thặng dư vốn, doanh nghiệp ưu tiên sử dụng vốn thặng dư để trả nợ; khi thâm hụt vốn, doanh nghiệp sử dụng cả nợ vay và vốn chủ sở hữu để bù đắp.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi cho các nghiên cứu tiếp theo về cơ chế điều chỉnh tỷ lệ nợ, bao gồm các hình thức trả nợ và phát hành cổ phiếu.

Các nhà quản trị doanh nghiệp và nhà nghiên cứu được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao hiệu quả quản trị tài chính và phát triển các mô hình điều chỉnh cấu trúc vốn phù hợp với đặc thù thị trường Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH  NGUYỄN THỊ HUYỀN TRANG TỐC ĐỘ ĐIỀU CHỈNH CẤU TRÚC VỐN MỤC TIÊU CỦA CÁC DOANH NGHIỆP TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH  NGUYỄN THỊ HUYỀN TRANG TỐC ĐỘ ĐIỀU CHỈNH CẤU TRÚC VỐN MỤC TIÊU CỦA CÁC DOANH NGHIỆP TẠI VIỆT NAM CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC TS. TRẦN THỊ HẢI LÝ TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trước tiên, tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn đến TS. TRẦN THỊ HẢI LÝ đã tận tình hướng dẫn và đóng góp những ý kiến quý báu giúp tôi hoàn thành luận văn này. Tác giả cũng xin cảm ơn và gửi lời tri ân đến Khoa Tài chính doanh nghiệp và tất cả quý thầy cô Trường Đại Học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh đã tận tâm giảng dạy trong suốt chương trình học tập và nghiên cứu. Trân trọng cảm ơn. Tác giả luận văn NGUYỄN THỊ HUYỀN TRANG LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Đề tài “ Tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu của các doanh nghiệp tại Việt Nam” là đề tài do chính tác giả thực hiện. Tác giả dựa trên việc vận dụng các kiến thức đã được học, các tài liệu tham khảo thông qua việc tìm hiểu, trao đổi với Giáo viên hướng dẫn khoa học để hoàn thành luận văn này, số liệu thống kê là trung thực, nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào cho tới thời điểm hiện nay. Tác giả xin cam đoan những lời nêu trên là hoàn toàn đúng sự thật. Tác giả NGUYỄN THỊ HUYỀN TRANG LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Trang TÓM TẮT . 01 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU .1 Lý do chọn đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu .3 Câu hỏi nghiên cứu .4 Bố cục luận văn . 03 CHƢƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY . 04 CHƢƠNG 3: DỮ LIỆU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Mô hình điều chỉnh cấu trúc vốn .2 Phƣơng pháp ƣớc lƣợng mô hình .3 Mô tả dữ liệu nghiên cứu . 18 CHƢƠNG 4: NỘI DUNG VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.1 Kiểm tra hiện tƣợng tự tƣơng quan .2 Kiểm tra hiện tƣợng đa cộng tuyến .3 Thảo luận kết quả nghiên cứu . 22 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ CÁC HÀM Ý . 30 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Khái quát thống kê mô tả tỷ lệ nợ và các nhân tố liên quan Bảng 2. Hệ số tương quan giữa các biến Bảng 3. Tác động của các nhân tố đến cấu trúc vốn mục tiêu (phương trình 3) Bảng 4. Tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ mục tiêu (phương trình (2) và (4)) Bảng 5. Tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ mục tiêu khi doanh nghiệp thặng dư và thâm hụt vốn (phương trình (6) và (7)) Bảng 6. Tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu khi doanh nghiệp thặng dư hoặc thâm hụt vốn và lệch khỏi mục tiêu (phương trình (8)) DANH MỤC HÌNH Hình 1. Đồ thị phân phối tỷ lệ nợ của các doanh nghiệp niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC PHỤ LỤC Phụ lục 1. Danh sách 202 công ty thuộc mẫu phân tích Phụ lục 2. Thống kê mô tả tỷ lệ nợ và các nhân tố liên quan Phụ lục 3. Hệ số tương quan giữa các biến trong mô hình Phụ lục 4. Kiểm định Hausman (Phương trình 3) Phụ lục 5. Hệ số các biến trong mô hình (Phương trình 3) Phụ lục 6. Kiểm định Hausman (Phương trình 2) Phụ lục 7. Tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ mục tiêu (Phương trình 2) Phụ lục 8. Kiểm định Hausman (Phương trình 4) Phụ lục 9. Tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ mục tiêu (Phương trình 4) Phụ lục 10. Kiểm định Hausman (Phương trình 6) Phụ lục 11. Tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ mục tiêu khi doanh nghiệp thặng dư và thâm hụt vốn (Phương trình 6) Phụ lục 12. Kiểm định Hausman (Phương trình 7) Phụ lục 13. Tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ mục tiêu khi doanh nghiệp thặng dư và thâm hụt vốn (Phương trình 7) Phụ lục 14. Kiểm định bỏ bớt biến (Phương trình 7) Phụ lục 15. Kiểm định bỏ bớt biến (Phương trình 7) Phụ lục 16. Kiểm định bỏ bớt biến (Phương trình 7) Phụ lục 17. Kiểm định bỏ bớt biến (Phương trình 7) Phụ lục 18. Kiểm định Hausman (Phương trình 8) Phụ lục 19. Tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu khi doanh nghiệp thặng dư hoặc thâm hụt vốn và lệch khỏi mục tiêu (Phương trình 8) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 TÓM TẮT Nghiên cứu này phân tích tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu của 202 doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam từ năm 2008 - 2012. Kết quả nghiên cứu cho thấy tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ về mục tiêu trung bình của các doanh nghiệp này là 99,04%. Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy việc thâm hụt và thặng dư nguồn vốn khi doanh nghiệp có tỷ lệ nợ cao hay thấp hơn so với mục tiêu có tác động đến tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ mục tiêu của các doanh nghiệp này. Cụ thể, doanh nghiệp thâm hụt vốn có tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ về mục tiêu (0,9958) nhanh hơn so với doanh nghiệp thặng dư vốn (0,9625). Và trong trường hợp doanh nghiệp có tỷ lệ nợ cao hơn so với mục tiêu thì doanh nghiệp thâm hụt vốn (1,1306) có tốc độ điều chỉnh nhanh hơn so với doanh nghiệp thặng dư vốn (1,1221), trường hợp doanh nghiệp có tỷ lệ nợ thấp hơn mục tiêu thì tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ về mục tiêu của doanh nghiệp thặng dư vốn (0,8353) chậm hơn so với doanh nghiệp thâm hụt vốn (0,8432). Tóm lại, nghiên cứu cho thấy các doanh nghiệp điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu nhanh khi thiếu hụt nguồn vốn và khi có tỷ lệ nợ cao hơn tỷ lệ nợ mục tiêu. Từ khóa: Cấu trúc vốn mục tiêu, thặng dư và thâm hụt nguồn vốn, tỷ lệ nợ cao hay thấp. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU 1.1 Lý do chọn đề tài Cấu trúc vốn là một trong những vấn đề cốt lõi trong lĩnh vực quản trị tài chính và đã thu hút rất nhiều sự quan tâm của các nhà nghiên cứu nhất là từ sau công trình nghiên cứu của Modigliani và Miller (1958). Hầu hết các nghiên cứu tập trung vào ba nhóm lý thuyết, lý thuyết đánh đổi của cấu trúc vốn, lý thuyết trật tự phân hạng trong tài trợ và lý thuyết định thời điểm thị trường của cấu trúc vốn. Lý thuyết đánh đổi của cấu trúc vốn đưa ra khái niệm cấu trúc vốn mục tiêu mà tại đó doanh nghiệp cân bằng được chi phí và lợi ích của việc tài trợ bằng nợ vay (Kraus và Litzenberger, 1973). Theo đó các doanh nghiệp sẽ điều chỉnh tỷ lệ nợ của mình về tỷ lệ nợ mục tiêu nhằm mục đích cân bằng lợi ích và chi phí để hướng đến mục tiêu đối đa hóa giá trị của doanh nghiệp. Có hai lý do chính để thực hiện nghiên cứu này: a. Nghiên cứu của Flanery và Rangan (2006) cho thấy các doanh nghiệp có tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ mục tiêu hơn 30%/năm, trong khi đó các nghiên cứu khác thì tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ mục tiêu là 7-17%/năm (Fama và French, 2002; Kayhan và Titman, 2007; Huang và Ritter, 2009) và Lemmon, Roberts, và Zender (2008) là 25%/năm. Tuy nhiên, hạn chế của những nghiên cứu trên là giả định các doanh nghiệp đều có chung một tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ về mục tiêu duy nhất. Byoun (2008) cho thấy khi tỷ lệ nợ thực tế cao hay thấp hơn tỷ lệ nợ mục tiêu và sự không cân bằng của dòng tiền của doanh nghiệp, nghĩa là sự thặng dư và thâm hụt vốn của doanh nghiệp cũng tác động đến tốc độ điều chỉnh tỷ lệ nợ về mức mục tiêu; LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Vấn đề nghiên cứu về cấu trúc vốn cũng đã được thực hiện khá nhiều ở Việt Nam trong các năm gần đây. Tuy nhiên, đa phần các nghiên cứu này đều tiếp cận theo phương pháp phân tích mô hình cấu trúc vốn tĩnh hoặc đơn thuần xem xét các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn, chưa có nhiều nghiên cứu về vấn đề điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu tại Việt Nam. Vì thế, nghiên cứu này sẽ phân tích tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu của doanh nghiệp tại Việt Nam. Do đó mục tiêu của đề tài này là: 1.2 Mục tiêu nghiên cứu  Xem xét tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu của doanh nghiệp tại Việt Nam.  Phân tích sự điều chỉnh tỷ lệ nợ mục tiêu của các doanh nghiệp tại Việt Nam. Để giải quyết các mục tiêu này, các câu hỏi sau đây được đặt ra là: 1.3 Câu hỏi nghiên cứu  Tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu của doanh nghiệp như thế nào?  Khi nào doanh nghiệp điều chỉnh cấu trúc vốn mục tiêu? 1.4 Bố cục luận văn Luận văn gồm 5 chương. Chương 1 giới thiệu chung về đề tài. Chương 2 trình bày tổng quan các nghiên cứu trước đây. Chương 3 trình bày dữ liệu và phương pháp nghiên cứu. Chương 4 trình bày nội dung và kết quả nghiên cứu thu được từ quá trình phân tích số liệu. Chương 5 ghi nhận những kết luận quan trọng từ đề tài nghiên cứu; đồng thời nêu lên những hạn chế và gợi ý đề tài nghiên cứu mở rộng và chuyên sâu hơn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 CHƢƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY Vấn đề cấu trúc vốn từ lâu rất được sự quan tâm của các nhà nghiên cứu kinh tế học, đã có rất nhiều nghiên cứu học thuật nhằm cung cấp, bổ sung và phát triển lý thuyết. Mục tiêu chính của lý thuyết là kiểm tra xem cấu trúc vốn có ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp hay không. Modigliani và Miller (MM), 1958 đã cho rằng trong thế giới hoàn hảo có đầy đủ thông tin cho nhà đầu tư, không thuế và không chi phí giao dịch, giá trị doanh nghiệp và đặc biệt là giá cổ phần được quyết định mà không cần xem xét đến giá trị cấu trúc vốn.