Bé GI¸O DôC Vμ §μO T¹O TR¦êNG §¹I HäC KINH TÕ Tp. HCM -------------------------- Hä vμ tªn : TrÇn V¨n Lîi Nghiªn cøu c¸c yÕu tè vÒ tÝnh c¹nh tranh cña doanh nghiÖp ngμnh c¬ khÝ thμnh phè hå chÝ minh Chuyªn ngμnh: Kinh tÕ ph¸t triÓn M· sè: 60.05 LuËn v¨n th¹c sÜ kinh tÕ Ng−êi h−íng dÉn khoa häc: TiÕn sÜ: NguyÔn Hoμng B¶o Thμnh phè Hå ChÝ Minh - N¨m 2008 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com i Môc lôc Danh môc c¸c tõ viÕt t¾t. i Danh môc c¸c b¶ng. iv Danh môc c¸c ®å thÞ.
v PhÇn më ®Çu. 1 CH−¬NG I : tæng quan lý thuyÕt vμ thùc tiÔn vÒ n¨ng lùc c¹nh tranh cña doanh nghiÖp 1. Mét sè kh¸i niÖm. Kh¸i niÖm vÒ c¹nh tranh.
Kh¸i niÖm vÒ n¨ng lùc c¹nh tranh cña doanh nghiÖp. Kh¸i niÖm vÒ doanh nghiÖp. Lý thuyÕt vÒ n¨ng lùc c¹nh tranh. Lý thuyÕt lîi thÕ tuyÖt ®èi cña Adam Smith.
Lý thuyÕt lîi thÕ so s¸nh cña David Ricardo. Lý thuyÕt lîi thÕ c¹nh tranh cña Michael Porter. Lý thuyÕt tÝnh kinh tÕ theo qui m« vμ tÝnh phi kinh tÕ theo qui m«. C¸c yÕu tè cÊu thμnh vμ nh©n tè ¶nh h−ëng ®Õn n¨ng lùc c¹nh tranh cña DN 1.
Mét sè tiªu chÝ ®¸nh gi¸ n¨ng lùc c¹nh tranh. C¸c yÕu tè cÊu thμnh n¨ng lùc c¹nh tranh cña DN. C¸c nh©n tè ¶nh h−ëng ®Õn n¨ng lùc c¹nh tranh cña DN. C¸c nh©n tè quèc tÕ.
C¸c nh©n tè trong n−íc. C¸c nh©n tè ¶nh h−ëng ®Õn m«i tr−êng kinh doanh ë ®Þa ph−¬ng26 1. KÕt luËn ch−¬ng 1. 28 Ch−¬ng II : ph©n tÝch yÕu tè N¡NG LùC C¹NH TRANH ngμnh c¬ khÝ TP.
T×nh h×nh ph¸t triÓn c«ng nghiÖp ViÖt Nam .T×nh h×nh t¨ng tr−ëng vμ c¬ cÊu kinh tÕ. §¸nh gi¸ n¨ng lùc c¹nh tranh. Thùc tr¹ng ngμnh c¬ khÝ ViÖt Nam .HiÖn tr¹ng ngμnh c¬ khÝ ViÖt Nam. C¬ së s¶n xuÊt c¬ khÝ.
Tr×nh ®é c«ng nghÖ. Gi¸ trÞ s¶n xuÊt ngμnh c«ng nghiÖp vμ c¬ khÝ toμn quèc. Gi¸ trÞ nhËp khÈu. 37 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
C«ng t¸c nghiªn cøu khoa häc. §¸nh gi¸ kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña cac mÆt hμng chñ yÕu. Ph©n tÝch SWOT. T×nh h×nh ph¸t triÔn ngμnh c¬ khÝ thμnh phè HCM giai ®o¹n 1995-2005.
Sù ph¸t triÓn cña c¬ së s¶n xuÊt c¬ khÝ. Sè c¬ së ph©n theo lo¹i h×nh doanh nghiÖp. §éng th¸i c¬ së ph©n theo thμnh phÇn kinh tÕ. C¬ cÊu vμ quy m« c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt c¬ khÝ.
C¬ cÊu sè l−îng ph©n theo thμnh phÇn kinh tÕ. C¬ cÊu sè doanh nghiÖp theo ngμnh. Quy m« c¬ së s¶n xuÊt ngμnh c¬ khÝ. Tr×nh ®é c«ng nghÖ.
Ph©n bè t¨ng lao ®éng theo khu vùc. Tr×nh ®é t¨ng lao ®éng. N¨ng suÊt lao ®éng. Quy m« tæng nguån vèn.
§¸nh gi¸ ngμnh c¬ khÝ thμnh phè HCM. Th¸ch thøc. KÕt luËn ch−¬ng 2 .50 Ch−¬ng 3: KÕT QU¶ NGHI£N CøU – GîI ý GI¶I PH¸P N¢NG CAO N¡NG LùC C¹NH TRANH 3. Thùc hiÖn nghiªn cøu.
Ph−¬ng ph¸p kh¶o s¸t. C«ng cô ph©n tÝch. VÒ chñ doanh nghiÖp vμ doanh nghiÖp. Quy m« vèn nguån vèn.
Thùc tr¹ng ho¹t ®éng. Nhu cÇu vay vèn. X©y dùng kÕ ho¹ch s¶n xuÊt kinh doanh. 58 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
N©ng cao søc c¹nh tranh s¶n phÈm. ChÊt l−îng vμ biÖn ph¸p ®¶m b¶o chÊt l−îng. Qu¶ng c¸o vμ tiÕp thÞ. DÞch vô hËu m·i.
C«ng nghÖ th«ng tin. Nguån nh©n lùc. Thuª ngoμi c¸c ho¹t ®éng kh¸c. Hç trî cña chÝnh quyÒn.
C¸c trë ng¹i trong kinh doannh. Th«ng tin vÒ ®èi thñ c¹nh tranh. Quan hÖ trong doanh nghiÖp vμ céng ®ång. C¸c gi¶i ph¸p n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranhh.
Nhãm gi¶i ph¸p vÒ phÝa doanh nghiÖp. Gi¶i ph¸p vÒ chiÕn l−îc qu¶n lý s¶n xuÊt. Gi¶i ph¸p vÒ s¶n phÈm. Nhãm gi¶i ph¸p vÒ phÝa chÝnh quyÒn.
Nhãm gi¶i ph¸p vÒ phÝa hiÖp héi, héi ngμnh nghÒ. Tãm l−îc ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu. Tãm l−îc kh¸m ph¸ chÝnh. Gîi ý chÝnh s¸ch.
H−íng nghiªn cøu më réng. 81 Phô lôc 1: C¸c ®Þnh nghÜa vÒ n¨ng lùc c¹nh tranh. 85 Phô lôc 2: §Þnh nghÜa DNNVV mét sè n−íc. 86 Phô lôc 3: §Þnh nghÜa DN c¬ khÝ cña JICA.
88 Phô lôc 4: C¸c ph©n ngμnh c¬ khÝ tõ m· ngμnh cÊp 2 ®Õn cÊp 5 theo hÖ thèng ph©n ngμnh kinh tÕ ViÖt Nam. 89 Phô lôc 5: C¬ cÊu ph©n bè s¶n phÈm c¬ khÝ c¶ n−íc. 89 Phô lôc 6: B¶ng xÕp h¹ng c¸c tØnh, thμnh theo chØ sè NLCT cÊp tØnh vÒ m«i tr−êng kinh doanh ë ViÖt nam, 2008. 89 Phô lôc 7: PhiÕu kh¶o s¸t doanh nghiÖp.
94 Tμi liÖu tham kh¶o. 82 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com iv Danh môc c¸c tõ viÕt t¾t CIEM ViÖn nghiªn cøu qu¶n lý kinh tÕ trung −¬ng CNH -H§H C«ng nghiÖp hãa -hiÖn ®¹i hãa DN Doanh nghiÖp DNNN Doanh nghiÖp nhμ n−íc DNTN Doanh nghiÖp t− nh©n DNNVV Doanh nghiÖp nhá vμ võa FDI §Çu t− n−íc ngoμi GCR B¸o c¸o n¨ng lùc c¹nh tranh toμn cÇu GDP Tæng s¶n phÈm quèc néi GO Tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp GTSXCN Gi¸ trÞ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp ISO Tæ chøc tiªu chuÈn quèc tÕ JICA C¬ quan hîp t¸c quèc tÕ NhËt B¶n MPI Bé KÕ ho¹ch vμ §Çu t− NLCT N¨ng lùc c¹nh tranh PCI ChØ sè n¨ng lùc c¹nh tranh cÊp tØnh vÒ m«i tr−êng kinh doanh R&D Nghiªn cøu ph¸t triÓn TNHH Tr¸ch nhiÖm h÷u h¹ng TQM Qu¶n lý chÊt l−îng UNDP Tæ chøc ph¸t triÓn Liªn hiÖp quèc UNIdo Tæ chøc ph¸t triÓn c«ng nghiÖp Liªn hiÖp quèc VA Gi¸ trÞ gia t¨ng VCCI Phßng th−¬ng m¹i vμ c«ng nghiÖp ViÖt Nam VNCI Dù ¸n n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh Viªt Nam SXCN S¶n xuÊt c«ng nghiÖp WCY Thèng kª n¨ng lùc c¹nh tranh toμn cÇu LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com v Danh môc c¸c b¶ng B¶ng 1.1: Ph©n lo¹i doanh nghiÖp nhá vμ võa.2: Nh÷ng thay ®æi ng¾n h¹n trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt.3: Nh÷ng thay ®æi dμi h¹n cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt .4: §−êng ®¼ng l−îng .1: C¬ cÊu ph©n bæ s¶n phÈm c¬ khÝ cña c¶ n−íc .2: Gi¸ trÞ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp .3: ChØ tiªu so s¸nh lao ®éng .4: Sè l−îng c¬ së ph©n theo lo¹i h×nh doanh nghiÖp .5: §éng th¸i c¬ së ph©n theo thμnh phÇn kinh tÕ.6: C¬ cÊu doanh nghiÖp theo ngμnh .7: Quy m« cña c¬ së s¶n xuÊt ngμnh c¬ khÝ .8: Quy m« doanh nghiÖp ph©n theo thμnh phÇn kinh tÕ .9: Tr×nh ®é c«ng nghÖ .10: Ph©n bè lao ®éng theo khu vùc .11: Tèc ®é t¨ng tr−ëng lao ®éng b×nh qu©n .12: Tr×nh ®é lao ®éng .13: Gi¸ trÞ s¶n xuÊt trªn lao ®éng .14: Tû träng t¨ng lao ®éng c¬ khÝ trong c¬ cÊu lao ®éng c«ng nghiÖp .15: Quy m« tæng nguån vèn .1: C¬ cÊu vÒ nguån vèn cña c¸c doanh nghiÖp. 54 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vi Danh môc H×NH Vμ BIÓU §å H×nh 1.1: M« h×nh kim c−¬ng cña Michael E.2: Khung ph©n tÝch c¸c yÕu tè n¨ng lùc c¹nh tranh.1: N©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh th«ng qua qu¶n lý nh©n lùc.2: Quy tr×nh s¶n xuÊt c¹nh tranh.3: Qu¶n lý ho¹t ®éng kinh doanh c¹nh tranh.4: ChiÕn l−îc cña nhμ c¶i c¸ch (the innovator strategy).5: Ph−¬ng thøc dÞch chuyÓn cña nÒn kü thuËt tri thøc.1: C¬ cÊu ph©n bæ c¸c s¶n phÈm c¬ khÝ cña c¶ n−íc (%).2: So s¸nh n¨ng suÊt lao ®éng ngμnh C¬ khÝ ViÖt Nam n¨m 2002.3: C¬ cÊu sè l−îng doanh nghiÖp ngμnh C¬ khÝ n¨m 2006.3: Tæng sè lao ®éng (%).4: C¬ cÊu lao ®éng (%).5: Tr×nh ®é lao ®éng (%).6: KÕ ho¹ch kinh doanh trong 2 n¨m tíi (%).7: Nhu cÇu vÒ vèn vay ®æi míi c«ng nghÖ trang thiÕt bÞ.8: X©y dùng kÕ ho¹ch s¶n xuÊt kinh doanh (%).9: N©ng cao søc c¹nh tranh cña s¶n phÈm (%).10: C¸c biÖn ph¸p ®¶m b¶o chÊt l−îng ®ang sö dông trong DN (%).11: Ho¹t ®éng qu¶ng c¸o tiÕp thÞ.12: DÞch vô hËu m·i (%).13: Ap dông c«ng nghÖ th«ng tin trong qu¶n lý kinh doanh (%).14: N©ng cao chÊt l−îng nguån nh©n lùc.15: Thuª ngoμi c¸c ho¹t ®éng kh¸c .16: Sù hç trî cña tæ chøc, chÝnh quyÒn (%).17: C¸c trë ng¹i trong kinh doanh.18: Th«ng tin vÒ ®èi thñ c¹nh tranh (%).19: Quan hÖ trong DN vμ céng ®ång DN. 66 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 Më §ÇU 1.
Lý do chän ®Ò tμi QuyÕt ®Þnh sè 188/2004/Q§-TTg ngμy 01 th¸ng 11 n¨m 2004 cña Thñ T−íng ChÝnh Phñ phª duyÖt “Quy ho¹ch ph¸t triÓn c«ng nghiÖp thμnh phè Hå ChÝ Minh ®Õn n¨m 2010, cã tÝnh ®Õn n¨m 2020” ®· c¬ b¶n x¸c ®Þnh râ ®Þnh h−íng tæng thÓ ph¸t triÓn c«ng nghiÖp hãa - hiÖn ®¹i hãa, thμnh phè Hå ChÝ Minh võa ph¶i ph¸t triÓn víi tèc ®é cao h¬n, hiÖu qu¶ h¬n vμ bÒn v÷ng h¬n, võa ph¶i trë thμnh mét ®iÓm tùa, hç trî vμ cïng c¸c ®Þa ph−¬ng kh¸c trong vïng kinh tÕ träng ®iÓm phÝa Nam vÒ ®Ých tr−íc c¶ n−íc. §©y lμ nhiÖm vô ®ßi hái sù chuyÓn dÞch m¹nh mÏ vÒ chÊt trong néi bé c¬ cÊu ngμnh c«ng nghiÖp thμnh phè, tËp trung vμo c¸c chuyªn ngμnh c«ng nghÖ cao, c«ng nghiÖp c¬ b¶n vμ dÞch vô c«ng nghiÖp cã gi¸ trÞ gia t¨ng cao, ®Æc biÖt lμ chuyªn ngμnh c¬ khÝ chÕ t¹o m¸y - gia c«ng kim lo¹i (gäi t¾t lμ ngμnh c¬ khÝ) víi vai trß ngμnh then chèt hç trî cho c¸c ngμnh c«ng nghiÖp kh¸c. Tõ nhËn ®Þnh nμy, cÇn mét nhu cÇu ®¸nh gi¸ n¨ng lùc c¹nh tranh cña ngμnh c¬ khÝ th«ng qua viÖc x¸c ®Þnh c¸c yÕu tè ¶nh h−ëng ®Õn n¨ng lùc c¹nh tranh (NLCT) ®−îc tiÕp cËn víi nhiÒu gãc ®é kh¸c nhau. Sù thμnh c«ng cña ngμnh c¬ khÝ phu thuéc vμo nh÷ng yÕu tè vμ nhiÒu nghiªn cøu vÒ NLCT ë cÊp ®é doanh nghiÖp.
Ph©n theo thμnh phÇn kinh tÕ, n¨m 2005 c«ng nghiÖp ngoμi quèc doanh chiÕm tû träng 29%, t¨ng tr−ëng b×nh qu©n giai ®o¹n 2001 - 2005 lμ 21,8%/n¨m. Khu vùc c«ng nghiÖp cã vèn ®Çu t− n−íc ngoμi chiÕm tû träng 44%, t¨ng b×nh qu©n giai ®o¹n 2001 - 2005 lμ 15,3%/n¨m. Khu vùc kinh tÕ nhμ n−íc chiÕm tû träng 27%, tèc ®é t¨ng tr−ëng b×nh qu©n giai ®o¹n 2001-2005 lμ 12,15/n¨m. Ngμnh c¬ khÝ cã tèc ®é t¨ng tr−ëng cao nhÊt (22,7%/n¨m) vμ tû träng trong toμn ngμnh c«ng nghiÖp còng t¨ng (tõ 11,2% n¨m 2000 lªn 14,8% n¨m 2005).
Tuy nhiªn tèc ®é t¨ng gi¸ trÞ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp 9 th¸ng cña n¨m 2008 chØ cßn t¨ng 12,8%, trong ®ã c«ng nghiÖp trong n−íc chØ t¨ng 9,8%. Qua ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh ngμnh c«ng nghiÖp qua tû lÖ gi¸ trÞ gia t¨ng trªn tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp (VA/GO) th× n¨m 2000 tû lÖ nμy lμ 41,6% vμ n¨m 2005 lμ 38,2%, cã xu h−íng gi¶m. Cã thÓ thÊy do c«ng nghiÖp ph¸t LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.