Luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng mở rộng cho vay đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng thương mại cổ phần kỹ thương việt nam chi nhánh thăng long

Luận văn về giải pháp mở rộng cho vay DNNVV tại Techcombank Thăng Long. Nghiên cứu tài chính ngân hàng, hỗ trợ tăng trưởng doanh nghiệp vừa và nhỏ.

• Tác giả: Nguyễn Quỳnh Trang
• Người hướng dẫn: PGS,TS. Kiều Hữu Thiện
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Mở rộng cho vay đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam-Chi nhánh Thăng Long
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MỞ RỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
• 1.1.1. Khái niệm Doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.1.2. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.1.3. Vai trò của Doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với nền kinh tế quốc dân
• 1.2. HOẠT ĐỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.2.1. Khái niệm về cho vay đối với DNNVV
• 1.2.2. Các phương thức cho vay đối với DNNVV
• 1.2.3. Vai trò hoạt động cho vay của Ngân hàng thương mại đối với Doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.3. MỞ RỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.3.1. Khái niệm về mở rộng cho vay
• 1.3.2. Các chỉ tiêu phản ánh mở rộng cho vay Doanh nghiệp nhỏ và vừa của Ngân hàng thương mại
• 1.3.3. Các nhân tố ảnh hưởng tới mở rộng cho vay DNNVV của Ngân hàng thương mại
• 1.4. KINH NGHIỆM MỞ RỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI DNNVV VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO NHTMCP KỸ THƯƠNG VIỆT NAM
• 1.4.1. Kinh nghiệm của các Ngân hàng Thương Mại ở khu vực châu Á
• 1.4.2. Kinh nghiệm của Ngân hàng ngoại thương Việt Nam Vietcombank
• 1.4.3. Bài học cho NHTMCP Kỹ thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG MỞ RỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN KỸ THƯƠNG VIỆT NAM- CHI NHÁNH THĂNG LONG
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG TMCP KỸ THƯƠNG VIỆT NAM- CHI NHÁNH THĂNG LONG
• 2.1.1. Giới thiệu chung
• 2.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.3. Tình hình hoạt động kinh doanh của chi nhánh trong những năm gần đây
• 2.2. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG MỞ RỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG TMCP KỸ THƯƠNG VIỆT NAM- CHI NHÁNH THĂNG LONG
• 2.2.1. Mở rộng Khách hàng DNNVV
• 2.2.2. Tổng dư nợ và tốc độ tăng trưởng dư nợ của DNNVV tại TCB Thăng Long
• 2.2.3. Dư nợ cho vay theo kỳ hạn cho vay
• 2.2.4. Mở rộng cho vay DNNVV theo ngành nghề kinh tế
• 2.2.5. Dư nợ cho vay DNNVV theo tỷ lệ Tài sản đảm bảo
• 2.3. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG MỞ RỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG TMCP KỸ THƯƠNG VIỆT NAM- CHI NHÁNH THĂNG LONG
• 2.3.1. Kết quả đạt được
• 2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP MỞ RỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG TMCP KỸ THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH THĂNG LONG
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG MỞ RỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG TMCP KỸ THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH THĂNG LONG
• 3.1.1. Định hướng cho vay Doanh nghiệp nhỏ và vừa của Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam
• 3.1.2. Định hướng cho vay đối với DNNVV của Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam- chi nhánh Thăng Long
• 3.2. GIẢI PHÁP MỞ RỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG TMCP KỸ THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH THĂNG LONG
• 3.2.1. Đẩy mạnh hoạt động marketing Ngân hàng
• 3.2.2. Đa dạng hóa các sản phẩm cho vay và điều kiện cho vay đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 3.2.3. Phân cấp thẩm quyền xét duyệt cho vay, giảm thiểu thủ tục cho phù hợp với Doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 3.2.4. Đề ra thời gian xử lý tối đa đối với từng nghiệp vụ tín dụng cụ thể (SLA)
• 3.2.5. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ
• 3.2.6. Kiểm soát tốt chất lượng cho vay đối với các Doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 3.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 3.3.1. Kiến nghị với chính phủ
• 3.3.2. Kiến nghị với Ngân hàng nhà nước Việt Nam
• 3.3.3. Kiến nghị với Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam
• 3.3.4. Kiến nghị với các Doanh nghiệp vừa và nhỏ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Luận văn Thạc sĩ Tài chính Ngân hàng 55 ký tự

Luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc nghiên cứu và giải quyết các vấn đề thực tiễn của ngành. Đặc biệt, trong bối cảnh các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) ngày càng khẳng định vai trò trụ cột trong nền kinh tế, việc mở rộng cho vay đối với đối tượng này trở thành một chủ đề cấp thiết. Luận văn này tập trung vào việc phân tích và đề xuất các giải pháp mở rộng cho vay DNNVV tại một tổ chức cụ thể: Ngân hàng Thương mại Cổ phần Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) - Chi nhánh Thăng Long. Nghiên cứu này không chỉ có ý nghĩa về mặt học thuật mà còn mang tính ứng dụng cao, góp phần thúc đẩy tăng trưởng tín dụng và hỗ trợ DNNVV phát triển bền vững.

1.1. Tổng quan về khái niệm Luận văn Thạc sĩ Tài chính Ngân hàng

Luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng là công trình nghiên cứu khoa học độc lập, thể hiện khả năng vận dụng kiến thức chuyên môn và phương pháp nghiên cứu của học viên cao học. Đề tài thường tập trung vào một vấn đề cụ thể trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, đòi hỏi phân tích sâu sắc, đánh giá khách quan và đề xuất các giải pháp mang tính sáng tạo. Luận văn cần đảm bảo tính mới, tính khoa học và tính ứng dụng cao, góp phần vào sự phát triển của ngành. Việc chọn đề tài liên quan đến mở rộng cho vay đối với DNNVV thể hiện sự quan tâm đến một vấn đề then chốt trong bối cảnh hiện nay.

1.2. Ý nghĩa của việc nghiên cứu Mở rộng cho vay cho DNNVV

Nghiên cứu về mở rộng cho vay DNNVV có ý nghĩa quan trọng cả về mặt lý luận và thực tiễn. Về mặt lý luận, nghiên cứu góp phần hệ thống hóa các kiến thức về tín dụng ngân hàng, quản trị rủi ro tín dụng và tài chính doanh nghiệp. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu cung cấp các giải pháp cụ thể, giúp các ngân hàng thương mại như Techcombank nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay, giảm thiểu rủi ro và hỗ trợ DNNVV tiếp cận nguồn vốn một cách dễ dàng hơn. Theo số liệu từ báo cáo, DNNVV chiếm 95% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, đóng góp lớn vào GDP và tạo việc làm, do đó việc mở rộng cho vay cho các doanh nghiệp này là rất quan trọng.

II. Phân tích Thực trạng cho vay DNNVV tại Techcombank 60 ký tự

Chương này đi sâu vào phân tích thực trạng hoạt động cho vay DNNVV tại Techcombank – Chi nhánh Thăng Long trong giai đoạn từ 2017 đến 2019. Các chỉ số quan trọng như dư nợ, tốc độ tăng trưởng dư nợ, cơ cấu dư nợ theo kỳ hạn và ngành nghề kinh tế sẽ được xem xét một cách chi tiết. Bên cạnh đó, luận văn cũng đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay, bao gồm chính sách tín dụng, quy trình thẩm định, và khả năng quản trị rủi ro. Việc nhận diện những điểm mạnh và điểm yếu trong hoạt động cho vay hiện tại là cơ sở quan trọng để đề xuất các giải pháp cải thiện.

2.1. Đánh giá dư nợ và tăng trưởng tín dụng DNNVV tại Techcombank

Phân tích chi tiết về dư nợ cho vay DNNVV tại Techcombank Thăng Long trong giai đoạn 2017-2019. Xem xét tốc độ tăng trưởng dư nợ, cơ cấu dư nợ theo kỳ hạn (ngắn hạn, trung hạn, dài hạn) và so sánh với các ngân hàng khác trên địa bàn. Đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố vĩ mô (tăng trưởng kinh tế, lạm phát, lãi suất) và vi mô (chính sách tín dụng, năng lực thẩm định) đến tăng trưởng tín dụng. Cần phải xem xét các chỉ số như tỷ lệ nợ xấu để đánh giá chất lượng tăng trưởng tín dụng.

2.2. Phân tích cơ cấu cho vay DNNVV theo ngành nghề kinh tế

Phân tích cơ cấu dư nợ cho vay DNNVV theo các ngành nghề kinh tế khác nhau (ví dụ: thương mại, dịch vụ, sản xuất). Xác định các ngành nghề có tiềm năng tăng trưởng cao và các ngành nghề có rủi ro cao. Đánh giá mức độ phù hợp của chính sách tín dụng của Techcombank với đặc điểm của từng ngành nghề. Việc phân tích này giúp ngân hàng tập trung nguồn lực vào các ngành nghề tiềm năng và kiểm soát rủi ro hiệu quả hơn.

III. Giải pháp Mở rộng Cho vay hiệu quả cho DNNVV 58 ký tự

Chương này tập trung vào việc đề xuất các giải pháp mở rộng cho vay hiệu quả cho DNNVV tại Techcombank Thăng Long. Các giải pháp được xây dựng dựa trên kết quả phân tích thực trạng ở chương trước và tham khảo kinh nghiệm của các ngân hàng khác trong khu vực. Các giải pháp bao gồm đa dạng hóa sản phẩm tín dụng, cải thiện quy trình thẩm định, nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng, và tăng cường quản trị rủi ro. Mục tiêu là giúp DNNVV tiếp cận nguồn vốn một cách dễ dàng hơn, đồng thời đảm bảo an toàn và hiệu quả hoạt động cho vay của ngân hàng.

3.1. Đa dạng hóa sản phẩm tín dụng phù hợp DNNVV

Đề xuất các sản phẩm tín dụng mới, phù hợp với nhu cầu và đặc điểm của từng loại DNNVV. Ví dụ, sản phẩm cho vay theo chuỗi cung ứng, cho vay dựa trên dòng tiền, hoặc cho vay không cần tài sản đảm bảo. Cần nghiên cứu kỹ nhu cầu của thị trường và thiết kế các sản phẩm có tính cạnh tranh cao. Đồng thời, cần đơn giản hóa thủ tục và giảm thiểu chi phí cho vay để thu hút khách hàng.

3.2. Cải thiện quy trình thẩm định tín dụng DNNVV

Rà soát và cải thiện quy trình thẩm định tín dụng hiện tại để rút ngắn thời gian xử lý và giảm thiểu rủi ro. Áp dụng các công cụ và phương pháp thẩm định hiện đại, như chấm điểm tín dụng, phân tích tài chính bằng phần mềm. Nâng cao năng lực của cán bộ thẩm định để họ có thể đánh giá chính xác khả năng trả nợ của DNNVV. Cần đảm bảo tính khách quan, minh bạch và công bằng trong quá trình thẩm định.

3.3. Nâng cao chất lượng quản trị rủi ro tín dụng DNNVV

Áp dụng các biện pháp quản trị rủi ro tín dụng một cách toàn diện, bao gồm việc xác định, đo lường, kiểm soát và phòng ngừa rủi ro. Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm để phát hiện các dấu hiệu bất thường trong hoạt động của DNNVV. Tăng cường giám sát và kiểm tra sau cho vay để đảm bảo DNNVV sử dụng vốn đúng mục đích và trả nợ đầy đủ. Cần có kế hoạch xử lý nợ xấu hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại cho ngân hàng.

IV. Ứng dụng Thực tiễn Phân tích hiệu quả cho vay 56 ký tự

Chương này trình bày kết quả ứng dụng các giải pháp đã đề xuất vào thực tế hoạt động cho vay DNNVV tại Techcombank Thăng Long. Luận văn phân tích sự thay đổi của các chỉ số quan trọng như dư nợ, tỷ lệ nợ xấu, lợi nhuận từ hoạt động cho vay. Đồng thời, đánh giá tác động của các giải pháp đến khả năng tiếp cận vốn của DNNVV và sự phát triển của chi nhánh. Kết quả phân tích là cơ sở để đánh giá tính khả thi và hiệu quả của các giải pháp, từ đó đề xuất các điều chỉnh và cải tiến cần thiết.

4.1. Đánh giá tác động của Giải pháp tới dư nợ cho vay

Sử dụng dữ liệu thực tế từ Techcombank Thăng Long để đánh giá tác động của các giải pháp đã triển khai đến dư nợ cho vay DNNVV. So sánh dư nợ trước và sau khi áp dụng các giải pháp. Xác định các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến dư nợ, như chính sách vĩ mô, cạnh tranh từ các ngân hàng khác, và sự thay đổi trong nhu cầu vốn của DNNVV.

4.2. Phân tích Hiệu quả quản lý Nợ xấu DNNVV sau áp dụng

Phân tích tỷ lệ nợ xấu DNNVV trước và sau khi áp dụng các giải pháp quản trị rủi ro. So sánh tỷ lệ nợ xấu của Techcombank Thăng Long với các ngân hàng khác trên địa bàn. Xác định các nguyên nhân dẫn đến nợ xấu và đánh giá hiệu quả của các biện pháp xử lý nợ xấu. Cần có các biện pháp phòng ngừa nợ xấu hiệu quả để đảm bảo an toàn hoạt động cho vay.

V. Kết luận và Hướng phát triển hoạt động cho vay 60 ký tự

Chương cuối cùng tóm tắt những kết quả nghiên cứu chính, đánh giá đóng góp của luận văn và đề xuất các hướng phát triển tiếp theo cho hoạt động cho vay DNNVV tại Techcombank Thăng Long. Luận văn cũng đưa ra một số khuyến nghị đối với các cơ quan quản lý nhà nước và các DNNVV để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động cho vay và phát triển kinh tế. Mục tiêu là góp phần xây dựng một hệ thống tín dụng hiệu quả, bền vững và hỗ trợ mạnh mẽ cho sự phát triển của DNNVV.

5.1. Tổng kết các Giải pháp hiệu quả và đề xuất hướng đi

Tóm tắt các giải pháp mở rộng cho vay DNNVV được đánh giá là hiệu quả nhất dựa trên kết quả nghiên cứu. Đề xuất các hướng phát triển tiếp theo cho hoạt động cho vay, như ứng dụng công nghệ số, phát triển các sản phẩm tín dụng xanh, hoặc mở rộng thị trường cho vay sang các khu vực nông thôn.

5.2. Khuyến nghị để phát triển bền vững hoạt động tín dụng

Đưa ra các khuyến nghị cụ thể đối với các cơ quan quản lý nhà nước, Techcombank và DNNVV để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động cho vay và phát triển kinh tế. Ví dụ, khuyến nghị chính phủ tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, giảm thiểu thủ tục hành chính, và hỗ trợ DNNVV tiếp cận thông tin. Khuyến nghị Techcombank tăng cường đào tạo cán bộ, nâng cao năng lực quản trị rủi ro, và xây dựng mối quan hệ đối tác bền vững với DNNVV.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) hiện chiếm tỷ trọng khoảng 95% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam, đóng góp hơn 40% GDP và tạo ra xấp xỉ 51% tổng số việc làm cho toàn bộ nền kinh tế quốc dân. Mặc dù giữ vị thế xương sống đối với sự tăng trưởng kinh tế, khối doanh nghiệp này luôn phải đối mặt với bài toán nan giải về nguồn vốn phục vụ mở rộng sản xuất kinh doanh. Các khảo sát thực tế chỉ ra rằng có tới hơn 50% DNNVV gặp khó khăn trong việc tiếp cận các khoản vay ngân hàng chính thống do rào cản về tài sản bảo đảm và mức độ minh bạch tài chính chưa cao.

Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Kỹ thương Việt Nam - Chi nhánh Thăng Long (Techcombank Thăng Long), hoạt động mở rộng cho vay khối khách hàng doanh nghiệp này được xác định là một định hướng kinh doanh mũi nhọn. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm đặt ra là làm thế nào để vừa gia tăng quy mô tín dụng, vừa kiểm soát chặt chẽ rủi ro mất vốn trong bối cảnh cạnh tranh thị phần ngày càng gay gắt. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể của đề tài nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng tăng trưởng dư nợ và nhận diện các điểm nghẽn trong quy trình cho vay tại chi nhánh.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ hoạt động cấp tín dụng cho các DNNVV tại Techcombank Thăng Long trên địa bàn thành phố Hà Nội trong giai đoạn từ năm 2017 đến năm 2019, cùng dữ liệu khảo sát thực địa được thực hiện trong tháng 4 năm 2020. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi đưa ra các giải pháp hướng tới mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng dư nợ bình quân từ 12% đến 15% mỗi năm, đồng thời giữ tỷ lệ nợ xấu của khối khách hàng này ở mức an toàn dưới 1,8%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng của hai lý thuyết kinh tế kinh điển: Lý thuyết Bất đối xứng thông tin (Asymmetric Information Theory) của Stiglitz và Weiss và Lý thuyết Trung gian tài chính (Financial Intermediation Theory). Trong hoạt động cấp tín dụng cho DNNVV, sự bất đối xứng thông tin thường dẫn đến hai hệ lụy nghiêm trọng là lựa chọn đối nghịch (adverse selection) và rủi ro đạo đức (moral hazard). Điều này lý giải tại sao các ngân hàng thương mại thường thiết lập các rào cản kỹ thuật như tỷ lệ tài sản bảo đảm cao hoặc quy trình thẩm định phức tạp nhằm bù đắp rủi ro tiềm ẩn.

Bên cạnh đó, đề tài chuẩn hóa hệ thống khái niệm cốt lõi theo khung pháp lý hiện hành tại Việt Nam. Khái niệm Doanh nghiệp nhỏ và vừa được định nghĩa căn cứ theo Điều 4 Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017 và Điều 6 Nghị định số 39/2018/NĐ-CP. Theo đó, DNNVV là các doanh nghiệp có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 200 người và thỏa mãn một trong hai tiêu chí: tổng nguồn vốn không vượt quá 100 tỷ đồng hoặc tổng doanh thu của năm trước liền kề không quá 300 tỷ đồng.

Khái niệm cho vay và mở rộng cho vay được làm rõ trên cơ sở Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN và Thông tư số 39/2016/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước. Hoạt động mở rộng cho vay được phân tích toàn diện trên hai trục chính: mở rộng theo chiều rộng (gia tăng số lượng khách hàng mới, tăng trưởng quy mô dư nợ, đa dạng hóa kỳ hạn và ngành nghề kinh tế) và mở rộng theo chiều sâu (nâng cao chất lượng tín dụng, giảm thiểu chi phí quản lý món vay và kiểm soát nợ quá hạn).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp linh hoạt giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp nhằm bảo đảm tính khách quan và khoa học. Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ các báo cáo tài chính đã kiểm toán, báo cáo tổng kết hoạt động tín dụng, báo cáo huy động vốn nội bộ của Techcombank Thăng Long liên tục trong giai đoạn 3 năm (2017 - 2019), cùng các văn bản chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước.

Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp phỏng vấn sâu bán cấu trúc diễn ra từ ngày 01/04/2020 đến ngày 30/04/2020. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 45 cá nhân đại diện, trong đó có 15 cán bộ quản lý (Ban Giám đốc chi nhánh, lãnh đạo phòng Khách hàng doanh nghiệp, chuyên viên thẩm định rủi ro) và 30 đại diện ban giám đốc các DNNVV đang duy trì quan hệ tín dụng tại chi nhánh. Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) nhằm tiếp cận đúng những đối tượng có kinh nghiệm thực tế sâu sắc về quy trình vay vốn.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích định lượng kết hợp thống kê mô tả và so sánh chuỗi thời gian trên phần mềm Excel là nhằm lượng hóa chính xác sự chuyển dịch cơ cấu dư nợ, tính toán tỷ trọng nợ quá hạn và đo lường mức độ biến động của các chỉ số an toàn vốn qua từng năm tài chính.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, nền tảng huy động vốn của chi nhánh duy trì mức tăng trưởng ấn tượng, tạo nguồn lực thanh khoản dồi dào cho hoạt động tín dụng. Tổng nguồn vốn huy động của Techcombank Thăng Long đã tăng từ 8.155 tỷ đồng năm 2017 lên 10.474 tỷ đồng năm 2018 (tăng 28,4%) và đạt 11.432 tỷ đồng vào năm 2019 (tăng 9,1%). Trong đó, tiền gửi từ dân cư luôn chiếm ưu thế vượt trội, tăng từ 5.846 tỷ đồng năm 2017 lên 8.062 tỷ đồng năm 2019, đóng vai trò bệ đỡ ổn định cho hoạt động cho vay.

Thứ hai, số lượng khách hàng và dư nợ cấp tín dụng cho DNNVV có sự mở rộng đáng kể nhưng cơ cấu kỳ hạn vay còn mất cân đối nghiêm trọng. Mặc dù số lượng khách hàng DNNVV tăng trưởng ổn định qua từng năm, dư nợ vay ngắn hạn bổ sung vốn lưu động chiếm tỷ trọng áp đảo lên tới 68,5% tổng dư nợ khối SME năm 2019. Ngược lại, dư nợ cho vay trung và dài hạn phục vụ đầu tư đổi mới công nghệ hoặc mở rộng nhà xưởng chỉ chiếm khoảng 31,5%, phản ánh sự dè dặt của cả phía ngân hàng lẫn doanh nghiệp trước các cam kết tài chính dài hạn.

Thứ ba, chính sách tài sản bảo đảm vẫn là rào cản kỹ thuật lớn nhất đối với các doanh nghiệp vay vốn. Tỷ lệ giá trị tài sản bảo đảm trên tổng dư nợ và cam kết ngoại bảng của khối DNNVV tại chi nhánh thường xuyên duy trì ở mức cao, dao động từ 120% đến 135%. Các tài sản được chấp thuận chủ yếu là bất động sản và sổ tiết kiệm thanh khoản cao, trong khi các khoản vay tín chấp hoặc thế chấp bằng tài sản hình thành từ vốn vay còn rất hạn chế.

Thứ tư, công tác kiểm soát chất lượng tín dụng đạt kết quả tích cực nhưng áp lực tiềm ẩn vẫn hiện hữu. Căn cứ theo quy định phân loại nợ tại Thông tư số 02/2013/TT-NHNN, tỷ lệ nợ xấu (từ nhóm 3 đến nhóm 5) của khối DNNVV tại chi nhánh luôn được kiểm soát dưới 1,65% trong suốt giai đoạn 2017 - 2019, cho thấy quy trình sàng lọc và thẩm định ban đầu phát huy hiệu quả tốt.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện thực nghiệm trên phản ánh trung thực bài toán đánh đổi giữa tăng trưởng quy mô và kiểm soát rủi ro tín dụng. Việc tỷ trọng dư nợ ngắn hạn chiếm ưu thế gần 70% bắt nguồn từ đặc thù chu kỳ kinh doanh ngắn và năng lực lập dự án đầu tư dài hạn còn yếu của các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn Hà Nội.

Dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn trực quan qua biểu đồ cơ cấu huy động vốn và bảng cân đối tín dụng theo từng ngành kinh tế. Dư nợ cho vay khối thương mại - dịch vụ hiện chiếm tỷ trọng lớn nhất với 46,2%, tiếp theo là ngành xây dựng và lắp máy chiếm 28,4%, còn lại là lĩnh vực sản xuất công nghiệp và chế biến chiếm 25,4%. Việc phân bổ này phản ánh đặc trưng kinh tế đô thị của quận Đống Đa và các khu vực lân cận chi nhánh.

So sánh với các nghiên cứu thực tế tại Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) cũng như mô hình quốc tế từ Quỹ Bảo lãnh Tín dụng Damu của Kazakhstan (bảo lãnh tới 70% giá trị khoản vay) hay mô hình ngân hàng chuyên biệt Shinkin tại Nhật Bản (hỗ trợ tài chính cho 36,6% tổng số SMEs), bài học then chốt được rút ra là ngân hàng thương mại không thể mở rộng tín dụng đơn độc nếu thiếu đi hệ thống chia sẻ rủi ro và các giải pháp xếp hạng tín dụng tự động.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm đẩy mạnh việc mở rộng tín dụng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ một cách an toàn và hiệu quả, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Đa dạng hóa danh mục sản phẩm và linh hoạt hóa điều kiện tài sản bảo đảm: Phòng Khách hàng doanh nghiệp phối hợp cùng Khối Quản trị sản phẩm Hội sở thiết kế các gói vay chuyên biệt như cho vay thấu chi tài khoản doanh nghiệp, tài trợ chuỗi cung ứng dựa trên hợp đồng đầu ra và chiết khấu chứng từ thương mại. Đặt mục tiêu nâng tỷ trọng dư nợ cho vay trung dài hạn lên mức 38% đến 40% trong giai đoạn 2021 - 2023.

2. Chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ và thiết lập cam kết thời gian xử lý dịch vụ (SLA): Ban Giám đốc chi nhánh cần ban hành quy chế SLA cụ thể cho từng khâu tác nghiệp, phân cấp thẩm quyền phê duyệt hạn mức tín dụng dưới 5 tỷ đồng cho cấp giám đốc chi nhánh. Mục tiêu rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ từ 7 ngày làm việc xuống còn tối đa 3 đến 4 ngày làm việc, hoàn thành triển khai trong quý 1 năm 2021.

3. Đẩy mạnh các chiến dịch tiếp thị mục tiêu và tư vấn tài chính chuyên sâu: Đội ngũ chuyên viên quan hệ khách hàng cần chủ động tiếp cận các cụm liên kết ngành và hiệp hội doanh nghiệp trên địa bàn Hà Nội. Chi nhánh đặt chỉ tiêu tổ chức tối thiểu 8 đến 10 hội nghị kết nối ngân hàng - doanh nghiệp mỗi năm, phấn đấu tăng trưởng 15% lượng khách hàng DNNVV mới có phát sinh giao dịch tín dụng hàng năm.

4. Nâng cao năng lực thẩm định và ứng dụng công nghệ cảnh báo rủi ro sớm: Bộ phận Quản lý tín dụng cần ứng dụng hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ tự động, giám sát chặt chẽ dòng tiền thanh toán để phát hiện các dấu hiệu suy giảm tài chính từ nhóm 1. Giữ vững tỷ lệ nợ xấu của khối DNNVV dưới ngưỡng an toàn 1,5% theo tiêu chuẩn Thông tư số 02/2013/TT-NHNN đến hết năm 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Cán bộ quản lý và chuyên viên tín dụng tại các ngân hàng thương mại: Cung cấp khung đánh giá thực chứng về bộ chỉ tiêu định lượng (tốc độ tăng trưởng dư nợ, tỷ lệ nợ xấu, vòng quay vốn) và hướng dẫn triển khai cam kết SLA để tối ưu hóa năng suất xử lý khoản vay cho khách hàng doanh nghiệp.

• Chủ doanh nghiệp và giám đốc tài chính (CFO) thuộc khối DNNVV: Giúp người điều hành hiểu rõ các tiêu chí thẩm định nội bộ, khẩu vị rủi ro và yêu cầu về tính minh bạch của báo cáo tài chính từ phía ngân hàng, qua đó chủ động xây dựng phương án kinh doanh khả thi nhằm nâng cao tỷ lệ phê duyệt hồ sơ vay vốn.

• Các nhà hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước và Bộ Kế hoạch và Đầu tư: Cung cấp bằng chứng thực tiễn về những rào cản tiếp cận vốn tại cấp chi nhánh cơ sở, làm căn cứ hữu ích để hoàn thiện các quy định hướng dẫn Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017 cũng như cơ chế vận hành Quỹ bảo lãnh tín dụng quốc gia.

• Học viên cao học, giảng viên và các nhà nghiên cứu kinh tế: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo học thuật giá trị về phương pháp luận nghiên cứu kết hợp dữ liệu sơ cấp - thứ cấp, khung phân tích tài chính vi mô và các mô hình tài trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ tại các nền kinh tế đang phát triển.

Câu hỏi thường gặp

Tiêu chí phân loại Doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định pháp lý hiện hành tại Việt Nam là gì?

Căn cứ theo Điều 4 Luật Hỗ trợ DNNVV 2017 và Điều 6 Nghị định số 39/2018/NĐ-CP, tiêu chí xác định bao gồm số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 200 người, đồng thời đáp ứng một trong hai điều kiện: tổng nguồn vốn không vượt quá 100 tỷ đồng hoặc tổng doanh thu năm trước liền kề không quá 300 tỷ đồng, chia thành 3 cấp độ: siêu nhỏ, nhỏ và vừa.

Nguyên nhân cốt lõi khiến các DNNVV gặp khó khăn khi tiếp cận nguồn vốn ngân hàng là gì?

Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ sự bất đối xứng thông tin và năng lực tài chính hạn chế. Hơn 50% DNNVV có quy mô vốn mỏng, hệ thống chứng từ kế toán chưa chuẩn hóa và thiếu hụt tài sản bảo đảm có giá trị pháp lý cao. Điều này khiến các ngân hàng thương mại phải duy trì các điều kiện cấp tín dụng nghiêm ngặt nhằm phòng ngừa rủi ro nợ xấu.

Cam kết mức dịch vụ (SLA) đóng vai trò như thế nào trong việc mở rộng tín dụng tại chi nhánh?

Cam kết mức dịch vụ (SLA) là công cụ quản trị định lượng thời gian xử lý tối đa cho từng bước nghiệp vụ tín dụng. Việc áp dụng SLA giúp loại bỏ các khâu trung gian thừa, rút ngắn thời gian phê duyệt từ 7 ngày xuống còn 3 đến 4 ngày làm việc, qua đó nâng cao trải nghiệm khách hàng và gia tăng năng lực cạnh tranh cho Techcombank Thăng Long.

Ngân hàng phân loại và kiểm soát nợ xấu của khối DNNVV dựa trên tiêu chuẩn nào?

Chi nhánh thực hiện phân loại nợ thành 5 nhóm nghiêm ngặt theo Thông tư số 02/2013/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước, từ nợ đủ tiêu chuẩn (nhóm 1) đến nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5). Tỷ lệ nợ xấu (nhóm 3 đến nhóm 5) của khối DNNVV tại chi nhánh luôn được theo dõi sát sao và duy trì dưới mức an toàn 1,65% trên tổng dư nợ.

Kinh nghiệm quốc tế nào có thể áp dụng để thúc đẩy tín dụng cho DNNVV tại Việt Nam?

Kinh nghiệm nổi bật là mô hình Chương trình bảo lãnh tín dụng của Chính phủ (CGS) đã triển khai thành công tại Nhật Bản (bảo lãnh cho 36,6% số lượng SMEs) và mô hình Ngân hàng Công nghiệp IBK tại Hàn Quốc (cung cấp hơn 10,3 nghìn tỷ won vốn vay mới). Việc thành lập các tổ chức bảo lãnh tín dụng độc lập giúp giảm nhẹ áp lực tài sản thế chấp cho các doanh nghiệp nhỏ.

Kết luận

• Khu vực DNNVV chiếm 95% tổng số doanh nghiệp và giải quyết 51% việc làm, khẳng định vai trò trụ cột trong sự phát triển kinh tế xã hội.
• Nguồn vốn huy động của Techcombank Thăng Long tăng trưởng vững chắc từ 8.155 tỷ đồng lên 11.432 tỷ đồng trong giai đoạn 2017 - 2019, tạo nền tảng dồi dào để mở rộng quy mô tín dụng.
• Cơ cấu dư nợ DNNVV còn thiên lệch lớn về ngắn hạn (chiếm 68,5%), đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tái cấu trúc danh mục cho vay sang kỳ hạn trung và dài hạn.
• Rào cản định giá tài sản bảo đảm và thời gian thẩm định hồ sơ cần được tháo gỡ thông qua quy chuẩn SLA và phân cấp thẩm quyền phê duyệt tín dụng linh hoạt.
• Chất lượng tín dụng được đảm bảo vững chắc khi tỷ lệ nợ xấu luôn duy trì ở mức dưới 1,65% theo chuẩn phân loại của Thông tư 02/2013/TT-NHNN.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là đã hệ thống hóa cơ sở khoa học và cung cấp bức tranh thực nghiệm chi tiết về hoạt động tín dụng doanh nghiệp tại một chi nhánh ngân hàng thương mại trọng điểm. Lộ trình triển khai tiếp theo đòi hỏi Techcombank Thăng Long hoàn thiện hệ thống số hóa quy trình thẩm định tín dụng tự động trong giai đoạn 2021 - 2025. Các nhà quản trị ngân hàng và cộng đồng doanh nghiệp cần tăng cường hợp tác, chuẩn hóa minh bạch thông tin tài chính để cùng kiến tạo một hệ sinh thái tín dụng an toàn, bền vững và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc kết cấu gồm 3 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về mở rộng cho vay DNNVV của NHTM. Chƣơng 2: Thực trạng mở rộng cho vay DNNVV tại ngân hàng Kỹ Thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long. Chƣơng 3: Giải pháp mở rộng cho vay đối với DNNVV tại NHTMCP Kỹ thƣơng Việt Nam-chi nhánh Thăng Long 7 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MỞ RỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. TỔNG QUAN VỀ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀVỪA TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƢỜNG 1.

Khái niệm Doanh nghiệp nhỏ và vừa Căn cứ theo điều 6 tại Nghị định 39/2018/NĐ-CP: Điều 6. Tiêu chí ác định doanh nghiệp nhỏ và vừa Doanh nghiệp nhỏ và vừa đƣợc phân theo quy mô bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp vừa. Doanh nghiệp siêu nhỏ trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và lĩnh vực công nghiệp, xây dựng có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 ngƣời và tổng doanh thu của năm không quá 3 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng. Doanh nghiệp siêu nhỏ trong lĩnh vực thƣơng mại, dịch vụ có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 ngƣời và tổng doanh thu của năm không quá 10 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng.

Doanh nghiệp nhỏ trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và lĩnh vực công nghiệp, xây dựng có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 100 ngƣời và tổng doanh thu của năm không quá 50 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 20 tỷ đồng, nhƣng không phải là doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định tại khoản 1 Điều này. Doanh nghiệp nhỏ trong lĩnh vực thƣơng mại, dịch vụ có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 50 ngƣời và tổng doanh thu của năm không quá 100 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 50 tỷ 8 đồng, nhƣng không phải là doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định tại khoản 1 Điều này. Doanh nghiệp vừa trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và lĩnh vực công nghiệp, xây dựng có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 200 ngƣời và tổng doanh thu của năm không quá 200 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng, nhƣng không phải là doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều này. Doanh nghiệp vừa trong lĩnh vực thƣơng mại, dịch vụ có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 100 ngƣời và tổng doanh thu của năm không quá 300 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng, nhƣng không phải là doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ theo quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều này.

Ngày 2/6/2017 Quốc hội đã ban hành Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Về tiêu chí ác định doanh nghiệp nhỏ và vừa đƣợc quy định cụ thể tại điều 4: Điều 4. Tiêu chí ác định doanh nghiệp nhỏ và vừa 1. Doanh nghiệp nhỏ và vừa bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa, có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 200 ngƣời và đáp ứng một trong hai tiêu chí sau đây: a) Tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng; b) Tổng doanh thu của năm trƣớc liền kề không quá 300 tỷ đồng.

Doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa đƣợc xác định theo lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; công nghiệp và xây dựng; thƣơng mại và dịch vụ. Chính phủ quy định chi tiết Điều này. Doanh nghiệp nhỏ và vừa đƣợc hƣởng rất nhiều hỗ trợ từ Chính phủ. 9 Có 8 loại hỗ trợ mà doanh nghiệp vừa và nhỏ đƣơng nhiên sẽ nhận đƣợc từ phía Nhà nƣớc.

Đó là: Hỗ trợ tiếp cận tín dụng, quỹ bảo lãnh tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa; hỗ trợ thuế, kế toán; hỗ trợ mặt bằng sản xuất; hỗ trợ công nghệ; hỗ trợ cơ sở ƣơm tạo. cơ sở kỹ thuật, khu làm việc chung; hỗ trợ mở rộng thị trƣờng; hỗ trợ thông tin, tƣ vấn và pháp lý; hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực. Ngoài ra, những doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh; doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo; doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị sẽ đƣợc hƣởng thêm nhiều hỗ trợ nữa từ phía nhà nƣớc. Đặc biệt, doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo và doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị sẽ đƣợc cho vay, tài trợ bởi quỹ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa do Thủ tƣớng Chính phủ thành lập.

Đặcđiểm củadoanhnghiệpnhỏvàvừa  Năng lực tài chính hạn chế: Thực tế cho thấy nguồn lực tài chính của các DNVVN hầu hết đều hạn chế; hơn thế khả năng tiếp cận các nguồn vốn còn gặp nhiều khó khăn. Chúng ta đều biết tài chính của DNVVN xuất phát từ ba nguồn chính: vốn tự có, tín dụng thƣơng mại và các khoản vay từ các tổ chức tín dụng. Trong đó, tỉ lệ vốn tự có thƣờng rất thấp và không phải doanh nghiệp nào cũng duy trì đƣợc nguồn tín dụng thƣơng mại, khi đó, giải pháp của doanh nghiệp là vay vốn ngân hàng. Mặc dù có rất nhiều doanh nghiệp muốn tìm vốn bằng hình thức vay ngân hàng nhƣng hiện chỉ có hơn một nửa tiếp cận đƣợc nguồn vốn này do gặp điều kiện cho vay chặt chẽ về thủ tục và tài sản bảo đảm của các ngân hàng.

 Trình độkỹ thuật, công nghệ thường đi sau so với DN lớn. Trên thực tế, năng lực tài chính của DNVVN còn hạn chế nên chi phí để đầu tƣ mua sắm máy móc thiết bị hiện đại, công nghệ tiên tiến gặp nhiều khó khăn, có 10 nhiều trƣờng hợp mua phải dây chuyền công nghệ đã lỗi thời. Ngoài ra, các nhà quản lý cũng chƣa chú trọng đến việc đào tạo kiến thức và kĩ năng cho ngƣời lao động để tiếp cận với công nghệ mới nên hiệu quả sản xuất chƣa cao.  Trình độ quản trị doanh nghiệp và trình độ lao động thấp: Phần lớn họ điều hành doanh nghiệp theo bản năng, ít đƣợc đào tạo bài bản và chƣa thực sự quan tâm đến việc nâng cao trình độ quản lý doanh nghiệp.

Hơn nữa, với một quy mô hoạt động nhỏ, chƣa có uy tín lớn, chế độ lƣơng và thƣởng của doanh nghiệp chƣa cạnh tranh nên DNVVN không thu hút đƣợc nhiều lao động có tay nghề.  Khả năng cạnh tranh trên thị trường chưa cao: Do còn yếu kém về nhiều mặt, hạn chế về nguồn vốn, công nghệ chƣa tân tiến, khả năng lập phƣơng án kinh doanh chƣa thực sự hiệu quả nên chất lƣợng sản phẩm chƣa cao. Hơn nữa, các DNVVN chƣa quan tâm đúng mức đến hoạt động Marketing nhƣ truyền thông, quảng bá, giới thiệu sản phẩm dẫn đến khả năng chiếm lĩnh thị trƣờng, phát triển thị trƣờng bị hạn chế.  DNNVV góp phần làm tăng trưởng kinh tế và tăng thu nhập cho dân cư.

Nếu nhƣ Doanh nghiệp lớn thƣờng không xuất hiện ở các địa phƣơng nhỏ, khó khăn thì DNNVV lại có mặt ở khắp mọi nơi và trở thành nhân tố của tăng trƣởng kinh tế, tạo công ăn việc làm, tăng thu ngân sách địa phƣơng cũng nhƣ quốc gia. Ở Việt Nam, DNNVV cũng là nhân tố giảm đói nghèo, đặc biệt là khu vực nông thôn, góp phần làm giảm khoảng cách giàu nghèo giữa thành thị và nông thôn.  DNNVV có bộ máy tổ chức hoạt động đơn giản, nội bộ công ty không phức tạp nên dễ dàng trong quản lý, dễ thích ứng vời sự biến động, công tác quản lý thƣờng trực tiếp và có sự liên kết chặt chẽ giữa ngƣời lao động và ngƣời sử dụng lao động. 11  Năng động, nhạy bén, dễ thích ứng với những thay đổi của thị trường : do tính chất quy mô, các DNNVV có thể chuyển hƣớng kinh doanh với tốc độ nhanh nhất phù hợp với những điều kiện của thị trƣờng mang tính chất địa phƣơng.

Điều này tạo điều kiện cho các DNNVV đa dạng hóa các mặt hàng, dịch vụ cung ứng, sẵn sàng đầu tƣ vào các lĩnh vực mới, những lĩnh vực có nhiều rủi ro.  Có khả năng thu hồi vốn nhanh: Lƣợng vốn đầu tƣ ban đầu thấp, chu kỳ sản xuất thƣờng ngắn, nên vòng quay của mỗi đồng vốn nhanh, hiệu quả kinh tế thƣờng sẽ cao hơn các doanh nghiệp lớn. Vai trò của Doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với nền kinh tế quốc dân - Đóng góp vào việc tăng trƣởng GDP cho nền kinh tế và thúc đẩy tăng trƣởng kinh tế : Sự tăng trƣởng nhanh các DNNVV trên phƣơng diện chất lƣợng và số lƣợng góp phần đáng kể vào tăng trƣởng kinh tế và sự gia tăng thu nhập cho cả nƣớc. Do sự phân bố khắp các vùng miền của DNNVV, các DN này có thể tạo cơ hội việc làm cho nhiều vùng và nhiều đối tƣợng lao động khác nhau, đặc biệt là các đối tƣợng lao động có trình độ tay nghề thấp, vùng chƣa phát triển kinh tế, qua đó làm giảm tỷ lệ thất nghiệp đồng thời giảm phần nào số dân chuyển về các thành phố lớn làm việc.

- Tham gia tích cực vào hoạt động xuất khẩu: Trong những năm qua, DNNVV nhất là các doanh nghiệp kinh doanh các mặt hàng thủ công mỹ nghệ, chế biến nông sản, thuỷ sản đã chủ động tìm kiếm và khai thác thị trƣờng quốc tế dựa trên những ƣu thế về ngành nghề của mình. Số lƣợng DNNVV tham gia kinh doanh xuất nhập khẩu chiếm 80,6% tổng số doanh nghiệp tham gia kinh doanh xuất nhập khẩu trong cả nƣớc”. - Tăng việc làm và tăng thu nhập cho ngƣời lao động: 12 Do sự phân bố rộng khắp và khá đa dạng trong nghành nghề kinh doanh, hơn nữa lại không đòi hỏi trình độ cao, DNNVV đã và đang thu hút rất nhiều lao động ở thành thị và nông thôn, từ đó góp phần nâng cao thu nhập cho ngƣời lao động, cải thiện đời sống và hạn chế các tệ nạn xã hội khác. Các DNNVV cung cấp khoảng 51% khối lƣợng việc làm cho nền kinh tế.

- Tạo sự năng động, hiệu quả và góp phần làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Với lợi thế là tính linh hoạt và vốn tham gia tƣơng đối nhỏ, DNNVV có khả năng chuyển đổi mặt hàng, chuyển đổi hƣớng sản xuất, chuyển đổi công nghệ cho phù hợp với môi trƣờng kinh doanh.