Luận văn thạc sĩ về sự phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế tại một số quốc gia đang phát ...

Luận văn thạc sĩ phân tích mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế tại các quốc gia đang phát triển Đông Nam Á hiệu quả.

• Tác giả: Hồ Thị Yến Nhi
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Ngọc Trang
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Sự Phát Triển Tài Chính Và Tăng Trưởng Kinh Tế Tại Một Số Quốc Gia Đang Phát Triển Đông Nam Á
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Đóng góp của đề tài
• 1.6. Bố cục đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT
• 2.1. Lý thuyết về tăng trưởng kinh tế và phát triển tài chính
• 2.2. Tăng trưởng kinh tế
• 2.2.1. Các khái niệm
• 2.2.2. Nguồn gốc tăng trưởng kinh tế
• 2.2.2.1. Quan điểm của trường phái cổ điển
• 2.2.2.2. Quan điểm của trường phái Tân cố điển
• 2.2.2.3. Quan điểm của Keynes
• 2.2.2.4. Quan điểm của kinh tế học hiện đại
• 2.3. Phát triển tài chính
• 2.3.1. Các khái niệm
• 2.3.2. Đo lường phát triển tài chính
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.2. Mô hình và các biến nghiên cứu
• 3.2.1. Trình bày mô hình và các biến nghiên cứu
• 3.2.2. Các kiểm định thực hiện trong mô hình
• 3.2.2.1. Kiểm định nghiệm đơn vị
• 3.2.2.2. Kiểm định đồng liên kết
• 3.2.2.3. Mô hình hiệu chỉnh sai số
• 3.2.2.4. Kiểm định nhân quả Granger
• 3.2.2.5. Kiểm định tính vững
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thống kê mô tả
• 4.2. Kiểm định tính dừng
• 4.3. Chọn độ trễ tối ưu cho các biến trong mô hình
• 4.4. Kiểm định đồng liên kết và mối quan hệ dài hạn
• 4.5. Kết quả ước lượng mô hình hiệu chỉnh sai số
• 4.6. Kiểm định nhân quả Granger
• 4.7. Kiểm định tính vững
• 4.8. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về sự phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế

Sự phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế là hai yếu tố quan trọng trong sự phát triển của các quốc gia, đặc biệt là các quốc gia đang phát triển ở Đông Nam Á. Mối quan hệ giữa chúng đã được nghiên cứu rộng rãi, với nhiều lý thuyết và mô hình khác nhau. Các nghiên cứu cho thấy rằng phát triển tài chính có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thông qua việc cải thiện khả năng tiếp cận vốn và giảm chi phí giao dịch. Tuy nhiên, cũng có những quan điểm cho rằng tăng trưởng kinh tế có thể dẫn đến sự phát triển của hệ thống tài chính. Điều này tạo ra một vòng lặp tương hỗ giữa hai yếu tố này.

1.1. Khái niệm về phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế

Phát triển tài chính được định nghĩa là sự mở rộng và cải thiện của các thị trường tài chính và các trung gian tài chính, trong khi tăng trưởng kinh tế là sự gia tăng sản lượng và thu nhập của một quốc gia theo thời gian. Hai khái niệm này có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, ảnh hưởng lẫn nhau trong quá trình phát triển kinh tế.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu mối quan hệ này

Nghiên cứu mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế giúp các nhà hoạch định chính sách hiểu rõ hơn về cách thức mà các chính sách tài chính có thể ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các quốc gia đang phát triển, nơi mà việc tối ưu hóa nguồn lực tài chính có thể tạo ra sự khác biệt lớn trong tăng trưởng.

II. Vấn đề và thách thức trong phát triển tài chính tại Đông Nam Á

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng các quốc gia Đông Nam Á vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát triển tài chính. Những vấn đề này bao gồm sự thiếu hụt cơ sở hạ tầng tài chính, sự không đồng đều trong khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính, và sự phụ thuộc vào nguồn vốn nước ngoài. Những thách thức này có thể cản trở sự phát triển bền vững của hệ thống tài chính và ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.

2.1. Thiếu hụt cơ sở hạ tầng tài chính

Nhiều quốc gia trong khu vực vẫn chưa có hệ thống tài chính phát triển đầy đủ, dẫn đến việc khó khăn trong việc huy động vốn và cung cấp dịch vụ tài chính cho người dân và doanh nghiệp. Điều này làm giảm khả năng cạnh tranh và cản trở sự phát triển kinh tế.

2.2. Sự không đồng đều trong khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính

Sự phân hóa giữa các khu vực thành phố và nông thôn trong việc tiếp cận dịch vụ tài chính là một vấn đề lớn. Nhiều người dân ở vùng nông thôn không có khả năng tiếp cận các dịch vụ ngân hàng, điều này làm giảm cơ hội đầu tư và phát triển kinh tế tại các khu vực này.

III. Phương pháp nghiên cứu mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế

Để nghiên cứu mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế, nhiều phương pháp đã được áp dụng, bao gồm mô hình hồi quy và kiểm định nhân quả. Các phương pháp này giúp xác định được mức độ ảnh hưởng của phát triển tài chính đến tăng trưởng kinh tế và ngược lại.

3.1. Mô hình hồi quy ARDL

Mô hình hồi quy ARDL (Autoregressive Distributed Lag) là một trong những phương pháp phổ biến để phân tích mối quan hệ giữa các biến. Mô hình này cho phép kiểm tra mối quan hệ dài hạn và ngắn hạn giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế.

3.2. Kiểm định nhân quả Granger

Phương pháp kiểm định nhân quả Granger giúp xác định xem một biến có thể dự đoán được biến khác hay không. Điều này rất quan trọng trong việc hiểu rõ mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ nhân quả giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế tại một số quốc gia Đông Nam Á. Cụ thể, phát triển tài chính có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế, nhưng cũng có những yếu tố khác như chính sách tài chính và đầu tư nước ngoài ảnh hưởng đến mối quan hệ này.

4.1. Mối quan hệ nhân quả giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế

Nghiên cứu cho thấy rằng phát triển tài chính không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn tạo ra môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp phát triển. Điều này đặc biệt đúng ở những quốc gia có hệ thống tài chính phát triển tốt.

4.2. Ứng dụng chính sách tài chính hiệu quả

Các nhà hoạch định chính sách cần áp dụng các biện pháp để cải thiện hệ thống tài chính, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển kinh tế. Điều này bao gồm việc cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính và đầu tư vào cơ sở hạ tầng tài chính.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của phát triển tài chính tại Đông Nam Á

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng phát triển tài chính có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại các quốc gia Đông Nam Á. Tuy nhiên, để đạt được sự phát triển bền vững, cần có những chính sách phù hợp nhằm khắc phục các thách thức hiện tại.

5.1. Tầm quan trọng của chính sách phát triển tài chính

Chính sách phát triển tài chính cần được thiết kế để hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính cho người dân. Điều này sẽ giúp tạo ra một môi trường kinh tế năng động và bền vững.

5.2. Triển vọng phát triển tài chính trong tương lai

Với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ tài chính, các quốc gia Đông Nam Á có cơ hội lớn để cải thiện hệ thống tài chính của mình. Việc áp dụng công nghệ mới có thể giúp tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ngày càng hội nhập sâu rộng, sự phát triển tài chính được xem là một trong những nhân tố quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển. Khu vực Đông Nam Á, với tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đầu người từ 0,85% đến 9,62% trong giai đoạn 2005-2017, nổi lên như một điểm sáng với nhiều quốc gia như Việt Nam, Philippines, Malaysia, Indonesia và Thái Lan. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích mối quan hệ nhân quả giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế tại các quốc gia này trong giai đoạn quý 1 năm 2005 đến quý 4 năm 2017. Nghiên cứu tập trung vào hai chỉ số đại diện cho phát triển tài chính là tỷ lệ cung tiền M2/GDP và tỷ lệ tín dụng trong nước tới khu vực tư nhân/GDP. Ý nghĩa của nghiên cứu nằm ở việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm giúp các nhà hoạch định chính sách có cơ sở để xây dựng các chiến lược phát triển kinh tế - tài chính phù hợp, đồng thời góp phần làm rõ tranh luận về vai trò của phát triển tài chính đối với tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh các nền kinh tế đang phát triển Đông Nam Á.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế về tăng trưởng và phát triển tài chính, trong đó nổi bật là:

• Mô hình tăng trưởng nội sinh: Nhấn mạnh vai trò của phát triển tài chính trong việc tích lũy vốn và cải tiến công nghệ, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dài hạn.
• Mô hình Harrod-Domar và Solow: Tập trung vào vai trò của tiết kiệm và đầu tư trong tăng trưởng kinh tế, với phát triển tài chính được xem là kênh trung gian huy động và phân bổ vốn hiệu quả.
• Lý thuyết về mối quan hệ nhân quả giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế: Bao gồm bốn quan điểm chính: cung kéo (phát triển tài chính thúc đẩy tăng trưởng), cầu đẩy (tăng trưởng thúc đẩy phát triển tài chính), quan hệ hai chiều và không tồn tại mối quan hệ nhân quả.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: tổng sản phẩm quốc nội (GDP), tỷ lệ cung tiền M2/GDP, tỷ lệ tín dụng trong nước tới khu vực tư nhân/GDP, mối quan hệ nhân quả Granger, mô hình ARDL, mô hình hiệu chỉnh sai số ECM.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu chuỗi thời gian theo quý từ quý 1 năm 2005 đến quý 4 năm 2017 với kích thước mẫu 52 quan sát cho mỗi quốc gia (Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam). Dữ liệu được thu thập từ IMF, các cơ quan thống kê quốc gia và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Phương pháp phân tích chính bao gồm:

• Mô hình tự hồi quy phân phối trễ (ARDL): Được sử dụng để kiểm định mối quan hệ đồng liên kết dài hạn giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế, phù hợp với dữ liệu hỗn hợp I(0) và I(1).
• Mô hình hiệu chỉnh sai số (ECM): Đánh giá mối quan hệ ngắn hạn và tốc độ điều chỉnh về trạng thái cân bằng dài hạn.
• Kiểm định nhân quả Granger theo phương pháp Toda Yamamoto: Xác định chiều hướng và sự tồn tại của mối quan hệ nhân quả giữa các biến.
• Kiểm định tính dừng (ADF test) và kiểm định đồng liên kết (Bounds Test): Đảm bảo tính hợp lệ của các chuỗi dữ liệu và mối quan hệ dài hạn.
• Kiểm định tính vững (robustness check): Sử dụng thước đo phát triển tài chính thay thế (M2 trừ tiền mặt lưu thông/GDP) để xác nhận độ tin cậy của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối quan hệ đồng liên kết dài hạn tồn tại giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế ở 4/5 quốc gia (Indonesia, Malaysia, Philippines, Việt Nam), riêng Thái Lan không có mối quan hệ đồng liên kết có ý nghĩa thống kê.

2. Ảnh hưởng của tỷ lệ cung tiền M2/GDP đến tăng trưởng kinh tế có sự khác biệt giữa các quốc gia: tác động tích cực ở Malaysia, tiêu cực ở Việt Nam với hệ số -0,1909 (p < 0,01).

3. Ảnh hưởng của tỷ lệ tín dụng trong nước tới khu vực tư nhân/GDP cũng khác biệt: tác động tích cực ở Philippines (hệ số 0,0361, p < 0,01) và Việt Nam (0,1866, p < 0,01), nhưng tiêu cực ở Indonesia (-0,0426, p < 0,05).

4. Kiểm định nhân quả Granger theo phương pháp Toda Yamamoto cho thấy mối quan hệ nhân quả hai chiều giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế ở Indonesia, Malaysia, Philippines và Việt Nam; trong khi Thái Lan chỉ có quan hệ nhân quả một chiều từ phát triển tài chính đến tăng trưởng kinh tế.

5. Mô hình hiệu chỉnh sai số (ECM) cho Việt Nam cho thấy tốc độ điều chỉnh về trạng thái cân bằng dài hạn là 55,6% mỗi năm, với hệ số ECM âm và có ý nghĩa thống kê cao.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy sự đa dạng trong mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế tại các quốc gia Đông Nam Á, phản ánh đặc điểm thể chế, chính sách và cấu trúc kinh tế riêng biệt. Ở Việt Nam, tác động tiêu cực của tỷ lệ cung tiền M2/GDP đến tăng trưởng kinh tế có thể do hiệu quả sử dụng cung tiền chưa cao, hoặc do lượng tiền mặt lưu thông lớn làm giảm vai trò trung gian tài chính của hệ thống ngân hàng. Ngược lại, tín dụng ngân hàng cho khu vực tư nhân đóng vai trò tích cực, cho thấy hệ thống ngân hàng có ảnh hưởng quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả phù hợp với quan điểm mối quan hệ nhân quả hỗn hợp và hai chiều, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lựa chọn chỉ số đo lường phát triển tài chính phù hợp. Việc sử dụng dữ liệu chuỗi thời gian theo quý giúp tăng độ chính xác và cập nhật hơn so với các nghiên cứu sử dụng dữ liệu năm.

Dữ liệu và kết quả có thể được trình bày qua các biểu đồ xu hướng tăng trưởng GDP và tỷ lệ phát triển tài chính theo thời gian, bảng hệ số hồi quy và bảng kiểm định nhân quả để minh họa rõ ràng mối quan hệ và sự khác biệt giữa các quốc gia.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường hiệu quả sử dụng cung tiền M2: Các nhà hoạch định chính sách cần kiểm soát chặt chẽ cung tiền, giảm lượng tiền mặt lưu thông không hiệu quả, nhằm nâng cao vai trò trung gian tài chính của hệ thống ngân hàng, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế bền vững trong vòng 3-5 năm tới.

2. Phát triển hệ thống ngân hàng và tín dụng cho khu vực tư nhân: Tăng cường các chính sách hỗ trợ ngân hàng trong việc mở rộng tín dụng cho khu vực tư nhân, cải thiện chất lượng tín dụng và quản lý rủi ro, nhằm thúc đẩy đầu tư và sản xuất kinh doanh, đặc biệt trong 2-3 năm tới.

3. Đa dạng hóa các chỉ số đo lường phát triển tài chính: Khuyến khích nghiên cứu và áp dụng các chỉ số mới như vốn hóa thị trường chứng khoán, thanh khoản hệ thống ngân hàng để đánh giá toàn diện hơn về phát triển tài chính, phục vụ cho các nghiên cứu và hoạch định chính sách dài hạn.

4. Mở rộng và nâng cao chất lượng dữ liệu nghiên cứu: Khuyến khích thu thập dữ liệu chuỗi thời gian theo tháng hoặc các chỉ số tài chính khác để tăng độ dài và độ tin cậy của dữ liệu, phục vụ cho các phân tích sâu hơn trong tương lai.

5. Tăng cường hợp tác khu vực Đông Nam Á: Các quốc gia nên chia sẻ kinh nghiệm và phối hợp chính sách phát triển tài chính nhằm tận dụng lợi thế khu vực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế chung trong vòng 5 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách kinh tế - tài chính: Luận văn cung cấp bằng chứng thực nghiệm giúp xây dựng chính sách phát triển tài chính phù hợp với đặc điểm từng quốc gia, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực kinh tế và tài chính: Tài liệu là nguồn tham khảo quan trọng về phương pháp nghiên cứu ARDL, ECM và kiểm định nhân quả Toda Yamamoto, cũng như các kết quả thực nghiệm về mối quan hệ phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế.

3. Ngân hàng trung ương và các tổ chức tài chính: Giúp hiểu rõ vai trò của các chỉ số tài chính như cung tiền M2 và tín dụng ngân hàng trong việc ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế, từ đó điều chỉnh chính sách tiền tệ và tín dụng hiệu quả.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế: Luận văn là tài liệu học tập và tham khảo thực tiễn, giúp nâng cao kiến thức về phân tích dữ liệu chuỗi thời gian và các mô hình kinh tế lượng ứng dụng trong nghiên cứu kinh tế vĩ mô.

Câu hỏi thường gặp

1. Phát triển tài chính được đo lường như thế nào trong nghiên cứu này?
   Nghiên cứu sử dụng hai chỉ số chính: tỷ lệ cung tiền M2/GDP để đo quy mô tài chính và tỷ lệ tín dụng trong nước tới khu vực tư nhân/GDP để đo sự phát triển của các trung gian tài chính. Ngoài ra, còn sử dụng thước đo thay thế là M2 trừ tiền mặt lưu thông/GDP để kiểm định tính vững.

2. Mối quan hệ nhân quả giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế có nhất quán ở các quốc gia Đông Nam Á không?
   Kết quả cho thấy mối quan hệ nhân quả hai chiều ở Indonesia, Malaysia, Philippines và Việt Nam, trong khi Thái Lan chỉ có quan hệ nhân quả một chiều từ phát triển tài chính đến tăng trưởng kinh tế, phản ánh sự khác biệt về thể chế và chính sách.

3. Tại sao tỷ lệ cung tiền M2/GDP lại có tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam?
   Nguyên nhân có thể do lượng tiền mặt lưu thông lớn làm giảm hiệu quả trung gian tài chính của hệ thống ngân hàng, hoặc do chính sách tiền tệ chưa thực sự hiệu quả trong việc chuyển đổi cung tiền thành tăng trưởng kinh tế.

4. Phương pháp ARDL có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?
   ARDL cho phép phân tích mối quan hệ dài hạn và ngắn hạn giữa các biến với dữ liệu hỗn hợp I(0) và I(1), phù hợp với kích thước mẫu nhỏ và giúp tránh hiện tượng hồi quy giả tạo.

5. Luận văn có đề xuất gì cho các nghiên cứu tương lai?
   Khuyến nghị mở rộng các chỉ số đo lường phát triển tài chính, sử dụng dữ liệu chuỗi thời gian dài hơn và đa dạng hơn, cũng như nghiên cứu sâu hơn về vai trò của các yếu tố thể chế và chính sách trong mối quan hệ phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế.

Kết luận

• Nghiên cứu xác nhận tồn tại mối quan hệ đồng liên kết dài hạn giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế ở 4/5 quốc gia Đông Nam Á nghiên cứu, với sự khác biệt về chiều hướng tác động giữa các chỉ số tài chính.
• Tỷ lệ cung tiền M2/GDP có tác động tích cực ở Malaysia nhưng tiêu cực ở Việt Nam, trong khi tỷ lệ tín dụng ngân hàng cho khu vực tư nhân thúc đẩy tăng trưởng ở Philippines và Việt Nam.
• Mối quan hệ nhân quả hai chiều được phát hiện ở Indonesia, Malaysia, Philippines và Việt Nam; Thái Lan có quan hệ nhân quả một chiều từ phát triển tài chính đến tăng trưởng kinh tế.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách trong việc điều chỉnh chính sách tiền tệ và tín dụng nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào đa dạng hóa chỉ số đo lường phát triển tài chính và mở rộng dữ liệu chuỗi thời gian để nâng cao độ tin cậy và tính khái quát của kết quả.

Các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách nên áp dụng kết quả nghiên cứu để thiết kế các chính sách phát triển tài chính phù hợp, đồng thời tiếp tục theo dõi và cập nhật dữ liệu để điều chỉnh chính sách kịp thời, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững tại khu vực Đông Nam Á.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH HỒ THỊ YẾN NHI SỰ PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ TẠI MỘT SỐ QUỐC GIA ĐANG PHÁT TRIỂN ĐÔNG NAM Á LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH HỒ THỊ YẾN NHI SỰ PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ TẠI MỘT SỐ QUỐC GIA ĐANG PHÁT TRIỂN ĐÔNG NAM Á Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 8340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. NGUYỄN THỊ NGỌC TRANG TP. Hồ Chí Minh – Năm 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan luận văn thạc sĩ kinh tế “Mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế tại một số quốc gia đang phát triển Đông Nam Á” là công trình nghiên cứu của riêng tôi, có sự hỗ trợ từ người hướng dẫn khoa học là PGS.Nguyễn Thị Ngọc Trang Những số liệu được sử dụng trong luận văn là trung thực, được chỉ rõ nguồn trích dẫn. Kết quả trong luận văn này chưa từng được công bố trong bất kỳ nghiên cứu nào từ trước đến nay.HCM, ngày……tháng…… năm 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU TÓM TẮT CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU . Lý do chọn đề tài. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Đóng góp của đề tài . Bố cục đề tài . 4 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT . Lý thuyết về tăng trưởng kinh tế và phát triển tài chính . Tăng trưởng kinh tế . Nguồn gốc tăng trưởng kinh tế. Phát triển tài chính . Đo lường phát triển tài chính . Cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trước đây về mối quan hệ nhân quả giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế . Các nghiên cứu trước đây về mối quan hệ nhân quả giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế . Các nghiên cứu nước ngoài . Các nghiên cứu ở Việt Nam . 19 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Dữ liệu nghiên cứu . Mô hình và các biến nghiên cứu . Trình bày mô hình và các biến nghiên cứu . Các kiểm định thực hiện trong mô hình . Kiểm định nghiệm đơn vị . Kiểm định đồng liên kết. Mô hình hiệu chỉnh sai số . Kiểm định nhân quả Granger . Kiểm định tính vững . 26 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM VÀ THẢO LUẬN. Thống kê mô tả . Kiểm định tính dừng . Chọn độ trễ tối ưu cho các biến trong mô hình . Kiểm định đồng liên kết và mối quan hệ dài hạn . Kết quả ước lượng mô hình hiệu chỉnh sai số . Kiểm định nhân quả Granger . Kiểm định tính vững . Thảo luận kết quả nghiên cứu . 38 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ . 41 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT M1: Tổng lượng tiền mặt do Ngân hàng Trung ương phát hàng đang được lưu thông (Tiền cơ sở, tiền hẹp, tiền có thể chi tiêu ngay lập tức) + Tiền mà các ngân hàng thương mại gửi tại Ngân hàng trung ương. M2: Tổng các khoản tiền gửi không kỳ hạn của ngân hàng tại ngân hàng trung ương và tiền giấy cũng như tiền kim loại trong lưu thông, các khoản tiền có thể sử dụng làm phương tiện thanh toán, các khoản tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn. GDP: Tổng sản phẩm quốc nội (Gross Domestic Product) ADF: Kiểm định Augmented Dickey – Fuller ARDL: Mô hình tự hồi quy phân phối trễ (Autoregressive Distributed Lag) OLS: Phương pháp bình phương nhỏ nhất (Ordinary least square method) ECM: Mô hình hiệu chỉnh sai số (Error correction model) VAR: Mô hình vectơ tự hồi quy (Vector Autoregression) IFS: Thống kê tài chính quốc tế (International Financial Statistics) IMF: Qũy tiền tệ quốc tế (International Monetary Fund) TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Các nghiên cứu ủng hộ Supply-leading (F 
 Y) .2: Các nghiên cứu ủng hộ Demand-following (Y 
 F) .3: Các nghiên cứu ủng hộ quan hệ nhân quả hai chiều (Y ↔ F) .4: Các nghiên cứu không ủng hộ tồn tại mối quan hệ nhân quả (Y ⇏ F, F ⇏ Y) .1: Thống kê mô tả dữ liệu các biến ở Việt Nam .2: Hệ số tương quan giữa các biến ở Việt Nam .3: Kết quả kiểm định tính dừng .4: Kết quả lựa chọn độ trễ.5: Kết quả ước lượng mô hình hiệu chỉnh sai số không giới hạn, trường hợp Việt Nam.6: Kết quả kiểm định đồng liên kết, trường hợp Việt Nam.7: Kết quả kiểm định đồng liên kết.8: Kết quả ước lượng dài hạn.9: Kết quả ước lượng ECM, trường hợp Việt Nam.10: Kết quả kiểm định nhân quả Granger theo phương pháp Toda Yamamoto .11: Kết quả ước lượng mô hình hiệu chỉnh sai số không giới hạn – MÔ HÌNH 2, trường hợp Việt Nam.12: Kết quả kiểm định nhân quả Granger theo phương pháp Toda Yamamoto, MÔ HÌNH 2, trường hợp Việt Nam. 38 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TÓM TẮT Bài nghiên cứu áp dụng mô hình ARDL đồng liên kết do Peseran và Smith (1998), Peseran và cộng sự (2001) phát triển, nhằm tìm hiểu sự tồn tại của mối tương quan giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế trong dài hạn ở Việt Nam và các nước đang phát triển khu vực Đông Nam Á trong giai đoạn 2005 – 2017. Bên cạnh đó, tác giả sử dụng phương pháp Toda Yamamoto (1995) để kiểm chứng mối quan hệ nhân quả Granger giữa hai đối tượng nghiên cứu trên. Kết quả cho thấy tồn tại mối quan hệ nhân quả hai chiều giữa phát triển tài chính đến tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam, tuy nhiên mối quan hệ này là ngược chiều đối với biến cung tiền M2/GDP và cùng chiều đối với biến tỷ lệ tín dụng trong nước tới khu vực tư nhân được cung cấp bởi ngân hàng/GDP. Ngoài ra, quan hệ nhân quả hai chiều cũng xảy ra ở Indonesia, Malaysia, Philippines, tuy nhiên chỉ có quan hệ nhân quả một chiều từ phát triển tài chính đến tăng trưởng kinh tế ở Thái Lan. Từ đó, tác giả so sánh kết quả nghiên cứu ở Việt Nam với các nước đang phát triển trong khu vực để đưa ra những kiến nghị chính sách quan trọng. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1. Lý do chọn đề tài Hệ thống tài chính là một sự tương tác phức tạp của nhiều thành phần tài chính, nơi mà cả các trung gian tài chính và thị trường tài chính có mối liên hệ tới tăng trưởng kinh tế (Levine, 2005). Mặc dù, mối quan hệ này đã được thừa nhận trong các lý thuyết gần đây, nhưng trong lịch sử quan điểm này đã không được chú trọng cho đến khi Schumpeter (1911) khẳng định rằng các trung gian tài chính đóng góp vào tiến bộ khoa học và phát triển kinh tế bằng cách huy động vốn, tạo môi trường thuận lợi cho các hoạt động sản xuất - thương mại, quản lý rủi ro, đánh giá quản lý dự án. Các nghiên cứu lý thuyết về mối quan hệ giữa phát triển của lĩnh vực tài chính và tăng trưởng kinh tế bắt đầu bởi Bagehot (1873). Bagehot (1873) nhấn mạnh khả năng di chuyển vốn rất quan trọng cho tăng trưởng kinh tế. Levine (1997) đã chứng minh rằng lĩnh vực tài chính có tác động đến tăng trưởng kinh tế bằng cách tích lũy vốn và phát triển công nghệ bằng mô hình tăng trưởng nội sinh. Trong khi đó nhiều nghiên cứu thực nghiệm như Goldsmith (1969) và King and Levine (1993) chỉ ra có mối tương quan cao giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển tài chính. Mặt khác, Robinson (1952) và Lucas (1988) mâu thuẫn với Bagehot và Schumpeter. Robinson (1952) đã khẳng định tăng trưởng kinh tế dẫn đến phát triển tài chính. Lucas (1988) cho rằng các nhà kinh tế nhấn mạnh ảnh hưởng của phát triển ngành tài chính đến tăng trưởng kinh tế. Triển vọng phát triển mạnh mẽ về kinh tế của các quốc gia khu vực Đông Nam Á đã nhận được nhiều sự quan tâm trong thời gian gần đây. Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) dự báo đến năm 2020, khu vực này sẽ trở thành nền kinh tế lớn thứ 5 thế giới. Nhiều nước thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đã lọt vào top các nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu, như Philippines hay Việt Nam, với tốc độ hơn 6% mỗi năm. Hơn hai thập kỷ gần đây, các nước trong TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 khu vực đã đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế đáng kể, lĩnh vực tài chính của họ cũng đã phát triển trong quá trình mở rộng kinh tế. Trong các thập kỷ gần đây đã có nhiều nghiên cứu đã kiểm tra mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, các kết quả nghiên cứu cho các nước và các khu vực khác nhau đưa ra các quan điểm khác nhau về tác động của phát triển tài chính đối với tăng trưởng kinh tế. Mối quan hệ cũng như tác động của phát triển tài chính đối với tăng trưởng kinh tế vẫn là một vấn đề gây nhiều tranh luận. Hiểu rõ tác động của phát triển tài chính đối với tăng trưởng sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách có những định hướng rõ ràng hơn trong chính sách phát triển của mỗi quốc gia và khu vực. Do đó, tác giả thực hiện đề tài: “Mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế tại một số quốc gia đang phát triển Đông Nam Á”, bao gồm các nước Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam. Luận văn này sẽ cung cấp hàm ý chính sách quan trọng đối với các nhà làm chính sách trong khu vực và cho phép họ đánh giá chi phí và lợi ích gắn liền với tự do hóa và phát triển hệ thống tài chính. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu Mục tiêu của luận văn là tìm hiểu mối quan hệ nhân quả giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế và sự tác động của phát triển tài chính đến tăng trưởng kinh tế. Câu hỏi nghiên cứu gồm: - Có tồn tại quan hệ nhân quả giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế không? - Phát triển tài chính có tác động như thế nào đến tăng trưởng kinh tế? 1. Phương pháp nghiên cứu Bài nghiên cứu thu thập dữ liệu chuỗi thời gian, sử dụng mô hình tự hồi quy phân phối trễ ARDL (Autoregressive Distributed Lag) và phương pháp kiểm định nhân quả Toda Yamamoto.