Luận văn thạc sĩ: Phân tích chuỗi giá trị cao su tại tỉnh Kon Tum

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu kinh doanh phân tích chuỗi giá trị cao su tại tỉnh kon tum, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực kinh tế.

• Tác giả: Lê Thị Hà
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Trường Sơn
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Phân tích chuỗi giá trị cao su tại tỉnh Kon Tum
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết của đề tài
• 2. Mục tiêu nghiên cứu
• 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 4. Phương pháp nghiên cứu
• 5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 6. Bố cục đề tài
• 7. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH CHUỖI GIÁ TRỊ SẢN PHẨM NÔNG NGHIỆP
• 1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHUỖI GIÁ TRỊ
• 1.1.1. Khái niệm chuỗi giá trị
• 1.1.2. Các phương pháp tiếp cận chuỗi giá trị
• 1.1.3. Nội dung trọng tâm trong phân tích chuỗi giá trị
• 1.1.4. Ý nghĩa của việc phân tích chuỗi giá trị trong sản xuất nông nghiệp
• 1.2. PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH CHUỖI GIÁ TRỊ
• 1.2.1. Phương pháp chọn vùng nghiên cứu
• 1.2.2. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.2.3. Quy trình nghiên cứu
• 1.2.4. Phương pháp phân tích số liệu
• 1.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CHUỖI GIÁ TRỊ CAO SU TẠI TỈNH KON TUM
• 2.1. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU
• 2.1.1. Tổng quan về tỉnh Kon Tum
• 2.1.2. Thực trạng sản xuất và tiêu thụ cao su tại tỉnh Kon Tum
• 2.2. PHÂN TÍCH CHUỖI GIÁ TRỊ CAO SU TỈNH KON TUM
• 2.2.1. Sơ đồ chuỗi giá trị cao su tỉnh Kon Tum
• 2.2.2. Các kênh thị trường cao su tỉnh Kon Tum
• 2.2.3. Phân tích tổng hợp kinh tế chuỗi giá trị cao su
• 2.2.4. Quan hệ liên kết trong chuỗi giá trị cao su tỉnh Kon Tum
• 2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ CHUỖI GIÁ TRỊ CAO SU TỈNH KON TUM
• 2.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CẢI THIỆN CHUỖI GIÁ TRỊ CAO SU TỈNH KON TUM
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CAO SU TỈNH KON TUM
• 3.1.1. Dự báo thị trường, khả năng sản xuất và xuất khẩu cao su Việt Nam
• 3.1.2. Định hướng và mục tiêu phát triển cao su ở Kon Tum
• 3.2. GIẢI PHÁP NÂNG CẤP, CẢI THIỆN CHUỖI GIÁ TRỊ CAO SU TỈNH KON TUM
• 3.2.1. Đề xuất chiến lược nâng cấp chuỗi
• 3.2.2. Giải pháp hành động nâng cấp chuỗi giá trị cao su
• 3.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (bản sao)
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Toàn cảnh chuỗi giá trị cao su tại tỉnh Kon Tum hiện nay

Tỉnh Kon Tum, với vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên thuận lợi tại khu vực Tây Nguyên, sở hữu tiềm năng lớn để phát triển cây công nghiệp, đặc biệt là cao su. Trong nhiều năm, cao su đã trở thành cây trồng chủ lực, đóng góp quan trọng vào cơ cấu kinh tế nông nghiệp và giải quyết việc làm cho người dân địa phương. Việc phân tích chuỗi giá trị cao su tại tỉnh Kon Tum là cần thiết để hiểu rõ cấu trúc vận hành, xác định các tác nhân tham gia và dòng chảy sản phẩm từ khâu sản xuất đến tay người tiêu dùng. Luận văn thạc sĩ của tác giả Lê Thị Hà (2019) đã cung cấp một cái nhìn chi tiết về thực trạng này. Theo đó, chuỗi giá trị bao gồm nhiều mắt xích liên kết, từ người cung ứng đầu vào, các hộ trồng cao su, thương lái thu gom, doanh nghiệp chế biến, đến các kênh phân phối và thị trường cuối cùng. Tính đến năm 2018, tổng diện tích cao su toàn tỉnh đạt 74.460 ha, cho thấy quy mô và tầm quan trọng của ngành hàng này. Tuy nhiên, hiệu quả của chuỗi giá trị vẫn còn nhiều hạn chế, chủ yếu do sự thiếu liên kết chặt chẽ giữa các tác nhân và sự phân phối lợi ích chưa cân xứng. Nghiên cứu chuỗi giá trị không chỉ vẽ nên một bức tranh tổng thể mà còn là cơ sở để đề xuất các giải pháp nâng cấp, giúp ngành cao su Kon Tum phát triển bền vững, nâng cao thu nhập cho người nông dân và gia tăng giá trị cho sản phẩm trên thị trường trong nước và quốc tế.

1.1. Sơ đồ và các tác nhân chính trong chuỗi cung ứng cao su

Sơ đồ chuỗi giá trị cao su tại tỉnh Kon Tum phản ánh một hệ thống phức tạp với sự tham gia của nhiều tác nhân, mỗi tác nhân thực hiện một chức năng riêng. Tác nhân trung tâm là các hộ trồng cao su, bao gồm cả các hộ tiểu điền và các nông trường lớn. Họ chịu trách nhiệm từ khâu trồng, chăm sóc đến thu hoạch mủ cao su. Tiếp theo là các đơn vị thu gom, hay còn gọi là thương lái, đóng vai trò trung gian thu mua mủ trực tiếp từ các hộ dân và bán lại cho các nhà máy. Mắt xích quan trọng tiếp theo là các doanh nghiệp chế biến, thực hiện công đoạn sơ chế mủ nước, mủ đông thành các sản phẩm như cao su cốm, cao su tờ để cung cấp cho thị trường. Cuối cùng, các doanh nghiệp thương mại và nhà xuất khẩu sẽ đưa sản phẩm đến thị trường tiêu thụ cuối cùng, cả trong và ngoài nước. Ngoài ra, còn có các đơn vị cung cấp dịch vụ hỗ trợ như cung ứng vật tư nông nghiệp (giống, phân bón) và các cơ quan nhà nước, tổ chức khuyến nông. Mỗi tác nhân đều đóng góp vào việc tạo ra giá trị gia tăng cho sản phẩm.

1.2. Các kênh thị trường và dòng luân chuyển sản phẩm cao su

Sản phẩm mủ cao su từ Kon Tum luân chuyển qua nhiều kênh thị trường khác nhau trước khi đến tay người tiêu dùng cuối cùng. Luận văn đã xác định các kênh chính. Kênh phổ biến nhất là từ hộ trồng cao su bán sản phẩm cho thương lái thu gom, sau đó thương lái bán lại cho các nhà máy chế biến. Kênh này chiếm tỷ trọng lớn do sự linh hoạt và tiện lợi cho các hộ sản xuất nhỏ lẻ. Kênh thứ hai là các hộ trồng cao su bán trực tiếp cho các nhà máy chế biến trên địa bàn tỉnh. Kênh này thường áp dụng với các hộ có quy mô sản xuất lớn hơn hoặc nằm gần nhà máy, giúp giảm chi phí trung gian. Một kênh khác là sản phẩm sau khi qua các nhà máy chế biến tại Kon Tum sẽ được bán cho các công ty thương mại hoặc các doanh nghiệp xuất khẩu để tiêu thụ tại các thị trường lớn hơn như Trung Quốc, Ấn Độ. Sự đa dạng của các kênh thị trường cho thấy tiềm năng tiêu thụ của sản phẩm, tuy nhiên, dòng thông tin giữa các kênh thường không thông suốt, gây ra tình trạng bất cân xứng về giá cả và chất lượng.

II. Những thách thức lớn trong chuỗi giá trị cao su Kon Tum

Mặc dù có tiềm năng phát triển lớn, chuỗi giá trị cao su tại tỉnh Kon Tum vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức và tồn tại đáng kể. Một trong những vấn đề cốt lõi là sự liên kết lỏng lẻo giữa các tác nhân trong chuỗi. Mối quan hệ giữa nông dân, người thu gom và doanh nghiệp chủ yếu là mua bán tức thời, thiếu các hợp đồng dài hạn và sự cam kết bền vững. Điều này dẫn đến tình trạng giá cả bấp bênh, người nông dân thường xuyên bị ép giá, đặc biệt khi thị trường biến động. Theo nghiên cứu, sự bất công trong phân phối giá trị gia tăng là một thực trạng đáng báo động. Người trồng cao su, dù là người tạo ra sản phẩm ban đầu và gánh chịu nhiều rủi ro nhất từ thiên tai, dịch bệnh đến biến động thị trường, lại là đối tượng nhận được tỷ lệ lợi nhuận thấp nhất trong toàn chuỗi. Bên cạnh đó, tình trạng bất cân xứng về thông tin thị trường cũng là một rào cản lớn. Các doanh nghiệp chế biến và thương mại thường nắm bắt thông tin giá cả, tiêu chuẩn chất lượng tốt hơn, trong khi các hộ trồng cao su lại bị động và thiếu thông tin. Những thách thức này không chỉ làm giảm hiệu quả kinh tế của toàn chuỗi mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống của hàng ngàn hộ nông dân, cản trở sự phát triển bền vững của ngành cao su Kon Tum.

2.1. Khó khăn thực tế mà các hộ trồng cao su phải đối mặt

Các hộ trồng cao su tại Kon Tum gặp phải vô số khó khăn trong quá trình sản xuất và tiêu thụ. Về sản xuất, chi phí đầu tư ban đầu cho giai đoạn kiến thiết cơ bản (khoảng 14-17 triệu đồng/ha/năm) là rất lớn, trong khi thời gian chờ thu hoạch kéo dài nhiều năm. Giá cả vật tư nông nghiệp như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật liên tục tăng cao. Bên cạnh đó, việc tiếp cận các giống cao su chất lượng cao và kỹ thuật canh tác tiên tiến còn hạn chế, dẫn đến năng suất chưa đạt mức tối ưu. Về tiêu thụ, khó khăn lớn nhất là giá mủ cao su không ổn định và phụ thuộc nhiều vào thị trường thế giới. Khi giá giảm sâu, nhiều hộ gia đình không còn mặn mà với việc đầu tư chăm sóc, thậm chí chặt bỏ cây cao su để chuyển đổi sang cây trồng khác. Tình trạng bị thương lái ép giá, thiếu kênh tiêu thụ ổn định và khó khăn trong việc vận chuyển vào mùa mưa cũng là những rào cản thường trực, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập và đời sống của người nông dân.

2.2. Bất cập trong liên kết và phân phối lợi nhuận chuỗi

Một trong những điểm yếu lớn nhất của chuỗi giá trị cao su tại tỉnh Kon Tum là sự thiếu vắng các mô hình liên kết dọc và liên kết ngang hiệu quả. Mối quan hệ giữa nông dân và doanh nghiệp chủ yếu là quan hệ mua đứt bán đoạn. Việc thiếu các hợp đồng bao tiêu sản phẩm khiến người nông dân luôn ở thế bị động. Hệ quả trực tiếp của sự liên kết lỏng lẻo này là sự phân phối lợi nhuận và giá trị gia tăng không công bằng. Nghiên cứu chỉ ra rằng các khâu trung gian như thu gom, chế biến và thương mại thường chiếm tỷ trọng lợi nhuận cao hơn nhiều so với khâu sản xuất ban đầu. Người nông dân, mặc dù bỏ ra nhiều công sức và đối mặt với nhiều rủi ro, lại chỉ nhận được một phần nhỏ trong tổng giá trị của chuỗi. Sự bất cập này làm giảm động lực sản xuất của nông dân, khiến họ không muốn đầu tư cải tiến chất lượng sản phẩm và cản trở việc xây dựng một ngành hàng cao su phát triển bền vững.

III. Phương pháp phân tích chuỗi giá trị cao su Kon Tum hiệu quả

Để đánh giá một cách toàn diện và khoa học về chuỗi giá trị cao su tại tỉnh Kon Tum, luận văn đã áp dụng một cách tiếp cận đa phương pháp, kết hợp nhiều khung lý thuyết kinh điển và hiện đại. Cách tiếp cận này không chỉ dừng lại ở việc mô tả các dòng chảy vật chất của sản phẩm mà còn đi sâu vào phân tích các mối quan hệ kinh tế, quyền lực và cơ chế điều phối trong chuỗi. Nền tảng của phương pháp luận là sự kết hợp giữa nghiên cứu định tính và định lượng. Nghiên cứu định tính được sử dụng để tìm hiểu bản chất của chuỗi, sự tương tác giữa các nhóm tác nhân thông qua kỹ thuật nghiên cứu trường hợp (case studies) và phỏng vấn sâu. Trong khi đó, nghiên cứu định lượng áp dụng các công cụ thống kê, phân tích chi phí – lợi nhuận và phân tích giá trị gia tăng để lượng hóa hiệu quả kinh tế tại từng công đoạn. Việc lựa chọn kết hợp khung phương pháp luận của Kaplinsky và Morris (2001) cùng với mô hình của tổ chức GTZ (Đức) đã cho phép nghiên cứu có một cái nhìn hệ thống, từ việc lập sơ đồ chuỗi, phân tích kinh tế chi tiết, đến việc xác định các điểm nghẽn và đề xuất chiến lược nâng cấp phù hợp với bối cảnh thực tiễn của ngành cao su Kon Tum.

3.1. Áp dụng khung phân tích của Michael Porter và Filière

Nghiên cứu bắt đầu bằng việc áp dụng các khung phân tích nền tảng. Khung phân tích của Michael Porter (1985) giúp xác định các hoạt động tạo ra giá trị trong phạm vi một doanh nghiệp và toàn ngành, từ đó tìm ra các nguồn lợi thế cạnh tranh. Song song đó, phương pháp Filière (chuỗi, mạch) tập trung vào việc lập sơ đồ dòng chảy vật chất của hàng hóa và các mối quan hệ kỹ thuật, định lượng giữa các tác nhân. Phương pháp này đặc biệt hữu ích trong việc mô tả cách thức các hoạt động sản xuất nông nghiệp được tổ chức, từ đầu vào sản xuất cho đến khâu tiêu dùng cuối cùng. Sự kết hợp hai phương pháp này cho phép nhận diện rõ ràng các hoạt động chính, các tác nhân tham gia và mối quan hệ chuyển đổi sản phẩm trong chuỗi giá trị cao su.

3.2. Cách tiếp cận toàn cầu GVC và mô hình phân tích của GTZ

Để có cái nhìn sâu sắc hơn, nghiên cứu đã vận dụng cách tiếp cận Chuỗi giá trị toàn cầu (GVC) và phương pháp luận của GTZ. Cách tiếp cận GVC, do Kaplinsky và Morris phát triển, xem xét chuỗi giá trị trong bối cảnh toàn cầu hóa, tập trung vào cơ chế quản trị và khả năng nâng cấp của các doanh nghiệp và quốc gia đang phát triển khi tham gia vào chuỗi sản xuất quốc tế. Phương pháp ValueLinks của GTZ là một công cụ thực tiễn, tổng hợp kinh nghiệm từ các dự án phát triển nông thôn. Nó cung cấp một quy trình phân tích bài bản, bao gồm: lựa chọn chuỗi, lập sơ đồ, phân tích kinh tế và xác định các đòn bẩy can thiệp. Việc áp dụng mô hình này giúp tập trung vào lợi ích và phân phối lợi ích giữa các tác nhân, làm cơ sở vững chắc để đề xuất các giải pháp cải thiện chuỗi giá trị cao su tại tỉnh Kon Tum một cách hiệu quả.

IV. Bí quyết nâng cấp chuỗi giá trị cao su tại tỉnh Kon Tum

Từ những phân tích về thực trạng và thách thức, việc đề xuất các giải pháp nhằm nâng cấp chuỗi giá trị cao su tại tỉnh Kon Tum là mục tiêu trọng tâm. Nâng cấp chuỗi không chỉ đơn thuần là tăng sản lượng mà là một quá trình cải tiến chiến lược nhằm gia tăng giá trị, nâng cao hiệu quả và đảm bảo sự phát triển bền vững cho toàn ngành. Các giải pháp cần mang tính đồng bộ, tác động vào nhiều mắt xích trong chuỗi, từ khâu sản xuất, chế biến đến thương mại, đồng thời cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa người nông dân, doanh nghiệp và nhà nước. Chiến lược nâng cấp cần tập trung vào việc cải thiện mối liên kết giữa các tác nhân, ứng dụng khoa học công nghệ để nâng cao chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm, đồng thời xây dựng một môi trường chính sách thuận lợi. Theo định hướng của luận văn, việc chuyển đổi từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu, tập trung vào nâng cao giá trị gia tăng là con đường tất yếu để ngành cao su Kon Tum có thể cạnh tranh và đứng vững trên thị trường. Các giải pháp này nếu được triển khai hiệu quả sẽ giải quyết được các nút thắt cố hữu, hài hòa lợi ích giữa các bên và tạo ra một chuỗi giá trị mạnh mẽ, linh hoạt hơn.

4.1. Tăng cường liên kết dọc và ngang để tối ưu hiệu quả

Giải pháp nền tảng để giải quyết tình trạng sản xuất manh mún và bị ép giá là tăng cường các mô hình liên kết. Liên kết ngang là việc khuyến khích các hộ trồng cao su riêng lẻ tham gia vào các tổ hợp tác, hợp tác xã. Mô hình này giúp các hộ nông dân giảm chi phí đầu vào thông qua mua chung vật tư, tăng sức mạnh đàm phán khi bán sản phẩm và dễ dàng tiếp cận các chương trình hỗ trợ kỹ thuật. Song song đó, cần thúc đẩy liên kết dọc thông qua việc xây dựng các hợp đồng tiêu thụ sản phẩm dài hạn giữa tổ hợp tác của nông dân và các doanh nghiệp chế biến. Mối liên kết này đảm bảo đầu ra ổn định cho nông dân và nguồn cung nguyên liệu chất lượng, có thể truy xuất nguồn gốc cho doanh nghiệp, tạo ra mối quan hệ cộng sinh cùng có lợi.

4.2. Giải pháp nâng cao công nghệ chế biến và đa dạng hóa sản phẩm

Hiện tại, hầu hết các nhà máy tại Kon Tum chỉ dừng lại ở việc sơ chế mủ cao su thành sản phẩm thô, có giá trị gia tăng thấp. Để nâng cấp chuỗi giá trị, việc đầu tư vào công nghệ chế biến sâu là cực kỳ quan trọng. Các doanh nghiệp cần được khuyến khích đầu tư vào dây chuyền sản xuất hiện đại để tạo ra các sản phẩm tinh chế, có giá trị cao hơn như cao su kỹ thuật, lốp xe, găng tay y tế... Việc đa dạng hóa sản phẩm không chỉ giúp gia tăng doanh thu và lợi nhuận mà còn giảm sự phụ thuộc vào việc xuất khẩu nguyên liệu thô, vốn rất nhạy cảm với biến động giá của thị trường thế giới. Nhà nước có thể hỗ trợ thông qua các chính sách ưu đãi về vốn vay, thuế và đất đai cho các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này.

V. Kết quả phân tích kinh tế chuỗi giá trị cao su Kon Tum

Phân tích kinh tế là một nội dung cốt lõi, giúp lượng hóa hiệu quả hoạt động và sự phân phối lợi ích trong chuỗi giá trị cao su tại tỉnh Kon Tum. Dựa trên số liệu khảo sát thực tế từ 166 mẫu bao gồm các hộ trồng, hộ thu gom, doanh nghiệp chế biến và doanh nghiệp thương mại, luận văn đã bóc tách chi tiết các khoản mục chi phí, doanh thu và lợi nhuận tại từng công đoạn. Kết quả cho thấy một bức tranh rõ nét về cấu trúc tài chính của chuỗi và những bất hợp lý trong đó. Cụ thể, chi phí sản xuất của người nông dân chiếm một tỷ trọng đáng kể, đặc biệt là trong giai đoạn kiến thiết cơ bản kéo dài. Tuy nhiên, giá trị gia tăng mà họ tạo ra và lợi nhuận thu về lại không tương xứng. Phân tích cũng chỉ ra rằng, các khâu trung gian đang nắm giữ phần lớn lợi nhuận của chuỗi, phản ánh quyền lực thị trường và khả năng đàm phán tốt hơn của họ so với các hộ sản xuất nhỏ lẻ. Những con số này là bằng chứng xác thực cho thấy sự cần thiết phải có những can thiệp nhằm tái cấu trúc lại chuỗi giá trị, hướng tới một mô hình phân chia lợi ích công bằng và hợp lý hơn, tạo động lực cho tất cả các tác nhân cùng phát triển.

5.1. Phân tích cơ cấu chi phí và lợi nhuận của các tác nhân

Kết quả phân tích cho thấy cơ cấu chi phí và lợi nhuận có sự khác biệt lớn giữa các tác nhân. Đối với hộ trồng cao su, chi phí lớn nhất là chi phí đầu tư ban đầu (giống, làm đất) và chi phí chăm sóc hàng năm (phân bón, nhân công). Theo luận văn, chi phí trong thời kỳ kiến thiết cơ bản dao động từ 14-17 triệu đồng/ha/năm. Lợi nhuận của họ phụ thuộc trực tiếp vào năng suất và giá bán mủ, vốn rất bấp bênh. Trong khi đó, người thu gom có chi phí chủ yếu là chi phí vận chuyển và lao động, lợi nhuận đến từ chênh lệch giá mua và giá bán. Các doanh nghiệp chế biến có cơ cấu chi phí phức tạp hơn, bao gồm chi phí nguyên liệu đầu vào, chi phí sản xuất (điện, nước, nhân công, khấu hao máy móc) và chi phí quản lý. Dù chi phí cao, nhưng nhờ tạo ra giá trị gia tăng thông qua chế biến, họ thường đạt được biên lợi nhuận tốt hơn so với nông dân.

5.2. Sự phân phối giá trị gia tăng và hiệu quả kinh tế chuỗi

Phân tích giá trị gia tăng (GTGT) là thước đo quan trọng để đánh giá sự đóng góp kinh tế của mỗi tác nhân. GTGT được tính bằng chênh lệch giữa giá bán sản phẩm và chi phí trung gian. Nghiên cứu (Bảng 2.13) cho thấy, mặc dù hộ trồng cao su là người khởi tạo chuỗi, nhưng tỷ lệ GTGT thuần (lợi nhuận) họ nhận được trong tổng GTGT của toàn chuỗi lại ở mức thấp. Các tác nhân ở các công đoạn sau như chế biến và thương mại, dù chỉ thực hiện các hoạt động chuyển đổi và phân phối, lại chiếm lĩnh một phần lớn hơn trong chiếc bánh lợi nhuận. Sự phân phối không cân xứng này cho thấy hiệu quả kinh tế của toàn chuỗi giá trị cao su tại tỉnh Kon Tum chưa cao và chưa bền vững. Việc cải thiện sự phân phối này không chỉ là vấn đề công bằng mà còn là yếu tố then chốt để đảm bảo sự ổn định của nguồn cung nguyên liệu và sự phát triển lâu dài của ngành.

VI. Hướng đi bền vững cho chuỗi giá trị cao su tỉnh Kon Tum

Hướng tới tương lai, để chuỗi giá trị cao su tại tỉnh Kon Tum phát triển một cách bền vững, cần có một tầm nhìn chiến lược và những hành động cụ thể, đồng bộ. Sự phát triển này không thể chỉ dựa vào nỗ lực đơn lẻ của người nông dân hay doanh nghiệp, mà đòi hỏi sự chung tay của cả hệ thống chính trị, các nhà khoa học và các tổ chức xã hội. Định hướng chung là chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ số lượng sang chất lượng, từ khai thác tài nguyên thô sang chế biến sâu và xây dựng thương hiệu. Mục tiêu không chỉ là tối đa hóa lợi nhuận kinh tế mà còn phải đảm bảo các yếu tố về xã hội và môi trường. Việc cải thiện đời sống người nông dân, tạo ra việc làm ổn định, bảo vệ môi trường sinh thái trong quá trình canh tác và sản xuất phải được xem là những mục tiêu song hành. Tương lai của ngành cao su Kon Tum phụ thuộc vào khả năng thích ứng với những thay đổi của thị trường, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và quan trọng nhất là xây dựng được lòng tin và cơ chế hợp tác hiệu quả giữa tất cả các bên liên quan, tạo thành một chuỗi giá trị vững mạnh và công bằng.

6.1. Định hướng phát triển ngành cao su Kon Tum tầm nhìn 2027

Dựa trên các phân tích và dự báo, luận văn đề xuất định hướng phát triển ngành cao su Kon Tum với tầm nhìn đến năm 2027. Mục tiêu trọng tâm là hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, gắn liền với nhà máy chế biến và thị trường tiêu thụ. Thay vì mở rộng diện tích một cách ồ ạt, tỉnh cần tập trung vào việc thâm canh, tái canh các vườn cây già cỗi bằng các giống mới có năng suất và chất lượng cao. Đồng thời, cần đẩy mạnh việc xây dựng thương hiệu và chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm cao su Kon Tum, nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Việc phát triển theo hướng bền vững, áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất sạch như VietGAP, GlobalGAP cũng là một định hướng quan trọng để đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của các thị trường nhập khẩu.

6.2. Kiến nghị hành động cho doanh nghiệp và người nông dân

Để hiện thực hóa các định hướng trên, cần có những hành động cụ thể. Đối với người nông dân, cần chủ động tham gia vào các tổ hợp tác để tăng cường vị thế, học hỏi và áp dụng các quy trình kỹ thuật canh tác tiên tiến. Đối với các doanh nghiệp chế biến, cần mạnh dạn đầu tư đổi mới công nghệ, đa dạng hóa sản phẩm và chủ động xây dựng các mô hình liên kết dọc với nông dân thông qua hợp đồng bao tiêu. Về phía các cơ quan quản lý nhà nước, cần tạo ra một hành lang pháp lý thuận lợi, triển khai các chính sách hỗ trợ thiết thực về vốn, đất đai, khoa học công nghệ, và xúc tiến thương mại. Chỉ khi có sự phối hợp nhịp nhàng và cam kết mạnh mẽ từ tất cả các bên, chuỗi giá trị cao su tại tỉnh Kon Tum mới có thể thực sự cất cánh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường cao su Việt Nam khẳng định vị thế vững chắc trên bản đồ nông sản toàn cầu khi giữ vị trí thứ tư thế giới về xuất khẩu, chỉ sau Thái Lan, Indonesia và Malaysia. Tại khu vực Tây Nguyên, tỉnh Kon Tum sở hữu tiềm năng quỹ đất nông nghiệp to lớn với tổng diện tích cây cao su đạt 74.460 ha vào năm 2018, trong đó diện tích cao su tiểu điền chiếm 29.549,60 ha. Tổng sản lượng mủ quy khô toàn tỉnh ghi nhận 56.549 tấn cùng năng suất bình quân đạt 14,73 tạ/ha. Mặc dù ngành cao su đóng vai trò trụ cột trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương, đời sống của đa số nông hộ vẫn chưa tương xứng với giá trị tạo ra do phân phối giá trị gia tăng thiếu công bằng và bất đối xứng thông tin thị trường.

Nhằm hiện thực hóa Quyết định số 889/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, luận văn tập trung giải quyết bài toán nâng cao hiệu quả chuỗi giá trị cao su Kon Tum. Nghiên cứu hướng đến ba mục tiêu cốt lõi: hệ thống hóa cơ sở lý luận về chuỗi giá trị nông nghiệp, đánh giá thực trạng vận hành chuỗi và xác định các nút thắt kinh tế, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cấp chuỗi giá trị toàn diện.

Phạm vi nghiên cứu được thực hiện trên không gian 3 địa bàn trọng điểm gồm thành phố Kon Tum (9.603 ha), huyện Sa Thầy (11.979 ha) và huyện Đăk Hà (7.154 ha). Dữ liệu thứ cấp được thu thập trong giai đoạn 5 năm từ 2014 đến 2018, kết hợp khảo sát thực địa từ tháng 01/2018 đến tháng 06/2019. Đề tài mở ra định hướng giải pháp giai đoạn 2019 - 2022 với tầm nhìn chiến lược đến năm 2027, tạo cơ sở thực tiễn giúp nâng cao thu nhập cho hơn 20.000 hộ dân và tối ưu hóa hiệu quả kinh tế cho địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu ứng dụng tổng hợp hai trường phái lý thuyết kinh điển trong phân tích kinh tế nông nghiệp:

Khung lý thuyết chuỗi giá trị của Michael Porter (1985) tiếp cận chuỗi theo chuỗi các hoạt động chức năng nội bộ nhằm tối ưu hóa chi phí và tạo lập lợi thế cạnh tranh. Khung phương pháp tiếp cận chuỗi Filière từ trường phái kinh tế Pháp phân tích dòng lưu chuyển vật chất và kỹ thuật giữa các tác nhân từ khâu cung ứng đầu vào, sản xuất, thu gom, chế biến đến kênh phân phối.

Bên cạnh đó, đề tài kết hợp phương pháp phân tích chuỗi giá trị toàn cầu của Raphael Kaplinsky và Mike Morris (2001) cùng cẩm nang ValueLinks của Tổ chức Hợp tác Phát triển Đức (GTZ, 2007). Mô hình tích hợp này giúp làm rõ dòng dịch chuyển giá trị, phân phối lợi ích và quản trị chuỗi ở cấp độ vùng nguyên liệu.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm: Chuỗi giá trị (Value Chain), Giá trị gia tăng (Value Added - VA), Giá trị gia tăng thuần (Net Value Added - NVA), Tỷ số lợi nhuận trên chi phí, cùng hai hình thức tổ chức sản xuất căn bản là Liên kết ngang (giữa các hộ sản xuất) và Liên kết dọc (giữa nông hộ, thương lái và doanh nghiệp chế biến).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài kết hợp chặt chẽ giữa thông tin thứ cấp từ Niên giám Thống kê tỉnh Kon Tum, các báo cáo tổng kết ngành Nông nghiệp giai đoạn 2011 - 2018, và nguồn dữ liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát thực địa.

Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng được áp dụng để đảm bảo tính đại diện cao trên toàn bộ 3 vùng sinh thái cao su trọng điểm. Tổng cỡ mẫu điều tra đạt 166 quan sát trực tiếp, phân bổ đồng đều theo các tác nhân vận hành chuỗi: 135 hộ trồng cao su tiểu điền tại 9 xã thuộc Đăk Hà, Sa Thầy và thành phố Kon Tum; 15 hộ thương lái thu gom độc lập; 10 doanh nghiệp chế biến mủ cao su; và 6 doanh nghiệp thương mại phân phối.

Về phương pháp phân tích, nghiên cứu sử dụng thống kê mô tả để lượng hóa năng lực sản xuất, kết hợp phương pháp phân tích chi phí - lợi nhuận (Cost and Return Analysis) và phân tích giá trị gia tăng (Value Added Analysis). Lý do lựa chọn các phương pháp này là nhằm bóc tách chính xác cấu trúc chi phí trung gian, chi phí tăng thêm và biên lợi nhuận ròng của từng tác nhân, từ đó xác định chuẩn xác các điểm nghẽn phân phối giá trị trong toàn hệ thống.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích chuỗi giá trị cao su Kon Tum ghi nhận những nét đặc trưng nổi bật qua các khâu vận hành:

Về quy mô và phân bố sản xuất: Sa Thầy là vùng nguyên liệu lớn nhất tỉnh với diện tích 11.979 ha và sản lượng thu hoạch dẫn đầu đạt 12.168 tấn vào năm 2018. Thành phố Kon Tum đứng thứ hai với 9.603 ha (sản lượng 11.957 tấn), tiếp theo là Đăk Hà với 7.154 ha (sản lượng 8.938 tấn). Toàn tỉnh có cơ cấu giống tập trung cao khi dòng vô tính PB260 chiếm trên 70% tổng diện tích, giống LH90/952 chiếm khoảng 20%, phần còn lại là RRIM600 và GT1.

Về cấu trúc tài chính của nông hộ: Chi phí đầu tư 1 ha cao su trong thời kỳ kiến thiết cơ bản (KTCB) dao động từ 14 đến 17 triệu đồng/ha/năm. Trong thời kỳ kinh doanh (TKKD), chi phí chăm sóc và khai thác ghi nhận ở mức 12 đến 17 triệu đồng/ha/năm. Lợi nhuận bình quân của các hộ trồng cao su giai đoạn 2014 - 2018 dao động trong khoảng 8,5 đến 10,2 triệu đồng/ha/năm, chịu ảnh hưởng mạnh bởi biến động giá mủ thị trường thế giới.

Về năng lực chế biến công nghiệp: Toàn tỉnh có 7 nhà máy sơ chế với tổng công suất thiết kế 54.500 tấn/năm. Đơn vị quy mô lớn nhất là Công ty TNHH MTV Thuận Lợi (19.500 tấn/năm), tiếp đến là Nhà máy Ya Chim thuộc Công ty Cao su Kon Tum (10.500 tấn/năm) và Công ty Vạn Lợi (6.000 tấn/năm). Tuy nhiên, 100% các cơ sở chỉ dừng lại ở sơ chế cao su cốm và cao su tờ, tỷ lệ chế biến sâu và chế biến tinh đạt 0%.

Thảo luận kết quả

Thực trạng phân phối giá trị gia tăng cho thấy sự bất bình đẳng rõ nét giữa các mắt xích. Hộ trồng cao su tiểu điền gánh chịu hơn 75% tổng chi phí đầu tư và đối mặt trực tiếp với rủi ro thời tiết, dịch bệnh và biến động thị trường, nhưng tỷ suất lợi nhuận thu về trên một đơn vị vốn lại thấp hơn đáng kể so với các khâu trung gian thương mại và chế biến.

Kết quả này tương đồng với nghiên cứu của Võ Thị Thanh Lộc (2013) và Đào Mạnh Hùng (2014) trên cây xoài và hồ tiêu, phản ánh đặc thù liên kết lỏng lẻo trong chuỗi nông sản Việt Nam. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ việc hơn 80% hộ cao su tiểu điền bán mủ tươi tự do cho thương lái địa phương, thiếu hợp đồng bao tiêu ràng buộc.

Để trực quan hóa các phát hiện kinh tế, dữ liệu phân tích có thể được mô hình hóa thành biểu đồ cột so sánh sản lượng thu hoạch giữa các huyện và biểu đồ thác nước (waterfall chart) thể hiện sự tích lũy giá trị gia tăng từ khâu vườn cây đến nhà máy chế biến xuất khẩu. Bảng phân phối giá trị gia tăng thuần (NVA) đóng vai trò căn cứ thực nghiệm chứng minh sự cần thiết phải tái cấu trúc kênh thị trường.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cấp chuỗi giá trị cao su tỉnh Kon Tum giai đoạn 2019 - 2022 và định hướng đến năm 2027, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

Thứ nhất, chuẩn hóa quy trình giống và kỹ thuật canh tác vườn cây. Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Kon Tum chủ trì kiểm soát chặt chẽ mạng lưới vườn ươm, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ sử dụng giống vô tính đạt chuẩn PB260 lên trên 85% diện tích trồng mới vào năm 2022. Đồng thời, tổ chức tập huấn kỹ thuật cạo mủ đúng quy trình cho ít nhất 80% hộ cao su tiểu điền nhằm kéo dài chu kỳ khai thác và nâng năng suất mủ bình quân lên 1,6 - 1,8 tấn/ha trước năm 2025.

Thứ hai, thiết lập mạng lưới liên kết ngang thông qua kinh tế tập thể. UBND các huyện Đăk Hà, Sa Thầy và thành phố Kon Tum phối hợp với Hội Nông dân vận động thành lập từ 15 đến 20 Tổ hợp tác và Hợp tác xã trồng cao su theo Nghị định 151/2007/NĐ-CP trước năm 2022. Mô hình này giúp các hộ xã viên mua chung vật tư đầu vào để cắt giảm 10% - 15% chi phí trung gian và chuẩn hóa chất lượng mủ đồng đều.

Thứ ba, tăng cường liên kết dọc gắn với bao tiêu sản phẩm minh bạch. Sở Công Thương chỉ đạo các nhà máy chế biến lớn như Công ty Cao su Kon Tum và Công ty Thuận Lợi ký kết hợp đồng thu mua trực tiếp với các tổ hợp tác theo Quyết định số 80/2002/QĐ-TTg. Mục tiêu đến năm 2025 có tối thiểu 70% sản lượng mủ tiểu điền được tiêu thụ trực tiếp qua hợp đồng có bảo hiểm giá sàn, giảm dần sự phụ thuộc vào thương lái trung gian.

Thứ tư, thu hút đầu tư công nghệ chế biến sâu và hoàn thiện hạ tầng giao thông vùng nguyên liệu. UBND tỉnh Kon Tum ban hành chính sách ưu đãi tiếp cận đất đai và vốn vay nhằm thu hút 1 - 2 dự án xây dựng nhà máy sản xuất sản phẩm công nghiệp cao su tinh chế trước năm 2027, phấn đấu nâng tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu đạt trên 30% tổng sản lượng xuất khẩu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

Cơ quan quản lý nhà nước cấp tỉnh và huyện (Sở Nông nghiệp & PTNT, Sở Công Thương, Chi cục Trồng trọt & BVTV): Cung cấp luận cứ khoa học và số liệu thực chứng để hoạch định chính sách quy hoạch vùng trồng, xây dựng đề án phát triển nông nghiệp công nghệ cao và ban hành cơ chế hỗ trợ liên kết chuỗi giai đoạn 2021 - 2030.

Ban lãnh đạo các doanh nghiệp chế biến và kinh doanh cao su: Sử dụng kết quả phân tích chuỗi để tái định vị nguồn cung nguyên liệu, xây dựng chiến lược bao tiêu mủ dài hạn với nông dân và nâng cấp dây chuyền công nghệ hướng đến các dòng sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

Các Hợp tác xã, Tổ hợp tác và hộ nông dân trồng cao su: Giúp người sản xuất hiểu rõ cấu trúc chi phí, nắm bắt phương thức đàm phán giá bán và nhìn nhận rõ lợi ích thiết thực của việc tham gia liên kết tập thể nhằm tránh tình trạng bị ép giá.

Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Quản trị Kinh doanh, Kinh tế Nông nghiệp: Tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận phân tích chuỗi giá trị nông sản vùng Tây Nguyên, làm tiền đề mở rộng nghiên cứu sang các ngành hàng chiến lược khác.

Câu hỏi thường gặp

Diện tích và sản lượng cao su tại tỉnh Kon Tum phân bố tập trung ở những khu vực nào?
Năm 2018, diện tích cao su toàn tỉnh đạt 74.460 ha với sản lượng 56.549 tấn. Huyện Sa Thầy chiếm ưu thế lớn nhất với 11.979 ha (sản lượng 12.168 tấn), tiếp theo là thành phố Kon Tum với 9.603 ha (sản lượng 11.957 tấn) và huyện Đăk Hà với 7.154 ha (sản lượng 8.938 tấn).

Chi phí đầu tư và biên lợi nhuận của 1 ha cao su tại Kon Tum là bao nhiêu?
Chi phí trong thời kỳ kiến thiết cơ bản dao động 14 - 17 triệu đồng/ha/năm, và thời kỳ kinh doanh là 12 - 17 triệu đồng/ha/năm. Lợi nhuận bình quân đạt khoảng 8,5 - 10,2 triệu đồng/ha/năm, phụ thuộc vào giá thu mua mủ trên thị trường.

Năng lực chế biến mủ cao su tại Kon Tum đang gặp những rào cản kỹ thuật gì?
Toàn tỉnh có 7 nhà máy sơ chế với tổng công suất 54.500 tấn/năm nhưng 100% mới chỉ dừng lại ở công đoạn sản xuất cao su cốm và cao su tờ. Địa phương chưa có nhà máy chế biến sâu thành phẩm công nghiệp, làm hạn chế đáng kể biên giá trị gia tăng xuất khẩu.

Quy mô mẫu và phương pháp khảo sát của luận văn được tiến hành ra sao?
Nghiên cứu khảo sát 166 quan sát qua phỏng vấn trực tiếp bằng bảng hỏi cấu trúc tại 3 huyện trọng điểm, bao gồm: 135 hộ nông dân, 15 hộ thương lái thu gom, 10 doanh nghiệp chế biến và 6 đơn vị thương mại nhằm đảm bảo tính khách quan toàn chuỗi.

Làm thế nào để nâng cao thu nhập cho nông hộ trồng cao su tiểu điền Kon Tum?
Giải pháp then chốt là thành lập các Tổ hợp tác theo Nghị định 151/2007/NĐ-CP để mua chung vật tư giảm 10% - 15% chi phí, đồng thời liên kết dọc với các nhà máy chế biến qua hợp đồng bao tiêu theo Quyết định 80/2002/QĐ-TTg nhằm ổn định giá bán.

Kết luận

• Luận văn lượng hóa toàn diện thực trạng chuỗi giá trị cao su Kon Tum năm 2018 với quy mô 74.460 ha và sản lượng 56.549 tấn, chỉ rõ Sa Thầy, Kon Tum và Đăk Hà là 3 trung tâm sản xuất trọng yếu.
• Phân tích kinh tế chỉ ra điểm nghẽn lớn nhất nằm ở khâu chế biến với 7 nhà máy chỉ đạt công suất sơ chế thô 54.500 tấn/năm và phân phối lợi ích chưa công bằng cho nông hộ tiểu điền.
• Đóng góp quan trọng của công trình là xây dựng khung phân tích thực nghiệm dựa trên mẫu khảo sát 166 tác nhân, làm cơ sở khoa học tin cậy cho hoạch định chính sách nông nghiệp địa phương.
• Lộ trình triển khai giải pháp xác định giai đoạn 2019 - 2022 ưu tiên thành lập 15 - 20 tổ hợp tác và chuẩn hóa giống PB260, hướng đến tầm nhìn 2027 hoàn thiện liên kết bao tiêu và chế biến sâu.
• Các nhà quản lý, doanh nghiệp chế biến và nông hộ cần chủ động bắt tay liên kết, hiện thực hóa các giải pháp hợp đồng nhằm thúc đẩy ngành cao su Kon Tum phát triển bền vững và hội nhập quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH CHUỒI GIÁ TRỊ SẢN PHẨM NÔNG NGHIỆP. Chương 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CHUOI GIA TRI CAO SU TAI TINH KON TUM. Chương 3: DINH HUONG VA GIAI PHAP CAI THIEN CHUOI GIA ‘TRICAO SU KON TUM 8. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Để thực hiện đề tài nghiên cứu của mình, tác giả cũng đã tham khảo và nghiên cứu một số tài liệu tiêu biểu sát với định hướng nghiên cứu của luận văn ~ Các nghiên cứu nước ngoài Nghiên cứu của Joshua N.

Daniel và Prashant A. Dudhade (2006) *Phân tích đặc tính kinh tế của ba loại trái tiểm năng ở Ấn Độ” Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng việc sản xuất Quýt, me và kokum của nông hộ vẫn chưa khai thác hết tiềm năng về diện tích và sản lượng. Đồng thời sản xuất phân tán, không tập trung đã gây ra khó khăn cho hoạt động chế biến và tiêu thụ. Nghiên cứu của James Ssemwanga (2008) “Phân tích chuỗi giá trị Xoài từ Homosha-assosa đến .Addis ababa, Ethiopia” Kết quả nghiên cứu cho thấy chuỗi Xoài từ Assosa đến Addis ngắn và không hiệu quả, thị trường trái ở Addis được chỉ phối bởi các nhóm tổ chức có xu hướng không cho phép người mới gia nhập.

Chuỗi giá trị xoái chưa. mang lại hiệu quả cho các hộ nông dân trồng nó. Sự cạnh tranh của Xoài với các sản phẩm trái tươi được nhập khẩu do đó đòi hỏi phải có sự cải thiện và nâng cao chất lượng Xoài đề tăng khả năng cạnh tranh của Xoài Ethiopia. Nghiên cứu của Zuhui Huang Zhejiang (2009) “Chuỗi giá trị Lê Trung Quốc: Mục tiêu tăng trưởng cho người sản xuất nhỏ” Nghiên cứu đã cho thấy vai trò quan trọng của liên kết trong sản xuất và chỉ ra rằng với các nông hộ nhỏ ở Hà Bắc hầu như không được hưởng lợi từ chuỗi giá trị lê vì mức độ giá trị gia tăng trong các giai đoạn giữa và kết thúc cao hơn nhiều so với giai đoạn đầu.

Chuỗi giá trị Lê Chiết Giang ngắn hơn ở Hà Bắc và giá trị gia tăng của giai đoạn đầu tiên cao hơn so với ở Hà Bắc, do đó các hộ sản xuất nhỏ có thê được hưởng lợi. Hợp tác tỉnh ở Chiết Giang giúp cho các nông hộ nhỏ giảm chỉ phí và giá trị gia tăng trong tiêu thụ nhiều hơn. Nghiên cứu của Peniel Uliwa và cộng sự (2010) *Phân tích chuỗi giá trị gạo và ngô tại một số địa phương điễn hình của Tanzania” Nghiên cứu đã nêu rõ dù gạo là lương thực quan trọng đứng thứ hai sau ngô tại nước này nhưng năng suất sản xuất gạo ở Tanzania còn rất thấp, chuỗi giá trị gạo hoạt động không hiệu quả. Đối với chuỗi giá trị Ngô, các tác giả chỉ ra được tiềm năng xuất khẩu và bốn phân khúc thị trường chính cho loại lương thực quan trọng nhất của Tanzania và khu vực.

Đồng thời, nghiên cứu đã giải thích lí do vì sao an ninh lương thực không được đảm bảo, dù sản lượng lớn nhưng đôi khi quốc gia này vẫn cần nhập khẩu lương thực từ bên ngoài. Từ đó, nhóm nghiên cứu đề ra chiến lược cải thiện cung ứng chuỗi, các mô hình kinh doanh hiện có và giải pháp tăng cường mối liên hệ giữa các nhân tố trong chuỗi. Cé thể khẳng định, trong phân tích chuỗi giá trị theo phương pháp toàn cầu đã đem lại cách nhìn toàn diện và sâu sắc hơn vì chuỗi giá trị chỉ ra được các vấn dé quan trong sau: Vai trò của tổ chức hỗ trợ kỹ thuật, tăng cường liên kết ngang, vai trò của doanh nghiệp đầu tàu trong liên kết đọc và vai trò của nhà nước trong chuỗi sản xuất. 10 ~ Các nghiên cứu trong nước.