Luận văn: Yếu tố ảnh hưởng phát triển du lịch cộng đồng tại VQG Phong Nha - Kẻ Bàng

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích kinh doanh nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch cộng đồng khu vực vườn quốc gia, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Luận Văn Thạc Sĩ Quản Trị Kinh Doanh Nghiên Cứu Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Phát Triển Du Lịch Cộng Đồng Khu Vực Vườn Quốc Gia Phong Nha Kẻ Bàng
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Địa điểm: Quảng Bình

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Bố cục đề tài
• Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA NGHIÊN CỨU
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ DU LỊCH, DU LỊCH CỘNG ĐỒNG
• 1.1.1. Khái niệm du lịch
• 1.1.2. Du lịch cộng đồng
• 1.1.3. Đặc điểm của du lịch cộng đồng
• 1.2. TỔNG QUAN VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG
• 1.2.1. Khái niệm về phát triển du lịch
• 1.2.2. Phát triển du lịch cộng đồng
• 1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG
• 1.3.1. Sức hấp dẫn của tài nguyên du lịch
• 1.3.2. Khả năng tiếp cận điểm đến
• 1.3.3. Cơ sở hạ tầng - tiện ích
• 1.3.4. Môi trường tham quan du lịch
• 1.3.5. Thông tin về điểm đến
• 1.3.6. Kỹ năng và kiến thức về du lịch của cộng đồng địa phương
• 1.3.7. Nhận thức và thái độ về du lịch của cộng đồng địa phương
• 1.3.8. Lãnh đạo và quản lý cộng đồng
• 1.3.9. Sự tham gia vào quá trình ra quyết định
• 1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 2.1. ĐẶC ĐIỂM KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 2.1.1. Khái quát khu vực nghiên cứu
• 2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội của các xã thuộc khu vực VQG
• 2.1.3. Hoạt động du lịch tại khu vực VQG Phong Nha - Kẻ Bàng
• 2.2. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.3. MÔ HÌNH VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
• 2.3.1. Giả thuyết nghiên cứu
• 2.3.2. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.4. XÂY DỰNG THANG ĐO
• 2.4.1. Nhân tố sức hấp dẫn của tài nguyên du lịch
• 2.4.2. Nhân tố khả năng tiếp cận điểm đến
• 2.4.3. Nhân tố cơ sở hạ tầng - tiện ích
• 2.4.4. Nhân tố môi trường tham quan du lịch
• 2.4.5. Nhân tố cộng đồng địa phương
• 2.4.6. Đánh giá sự phát triển du lịch cộng đồng
• 2.5. PHƯƠNG PHÁP THU THẬP DỮ LIỆU
• 2.5.1. Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp
• 2.5.2. Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp
• 2.5.3. Nghiên cứu sơ bộ
• 2.6. TỔNG THỂ VÀ MẪU NGHIÊN CỨU
• 2.6.1. Kích thước mẫu
• 2.7. PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH VÀ XỬ LÝ DỮ LIỆU
• 2.8. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. THỐNG KÊ MÔ TẢ ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT
• 3.2. KẾT QUẢ PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
• 3.2.1. Kiểm định độ tin cậy của thang đo bằng hệ số tin cậy Cronbach's Alpha
• 3.2.2. Kết quả thống kê mức độ đánh giá theo từng nhân tố
• 3.2.3. Kiểm định phân tích nhân tố khám phá EFA
• 3.2.4. Kiểm định sự khác biệt trung bình của các biến nhân khẩu với sự phát triển du lịch cộng đồng
• 3.2.5. Phân tích tương quan Pearson
• 3.2.6. Phân tích hồi quy
• 3.2.7. Thảo luận kết quả
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ
• 4.1. TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.2. MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ
• 4.2.1. Đối với tài nguyên du lịch
• 4.2.2. Bảo vệ môi trường tham quan du lịch và ứng phó biến đổi khí hậu
• 4.2.3. Tăng cường hoạt động đầu tư cơ sở hạ tầng du lịch
• 4.2.4. Nâng cao nhận thức và năng lực cộng đồng
• 4.2.5. Công tác quảng bá du lịch, liên kết phát triển du lịch
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Toàn cảnh luận văn về du lịch cộng đồng Phong Nha Kẻ Bàng

Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh "Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch cộng đồng khu vực Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng" của tác giả Lê Thị Phương Thanh (2021) là một công trình khoa học chuyên sâu, cung cấp cái nhìn toàn diện về thực trạng và tiềm năng của loại hình du lịch này tại một trong những di sản thiên nhiên quan trọng nhất Việt Nam. Nghiên cứu này không chỉ hệ thống hóa cơ sở lý luận mà còn tiến hành phân tích định lượng để xác định các yếu tố then chốt, từ đó đưa ra những khuyến nghị chính sách mang tính ứng dụng cao. Mục tiêu chính là xây dựng một mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng, đánh giá mức độ tác động của từng yếu tố và đề xuất giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển du lịch bền vững. Bối cảnh nghiên cứu cho thấy, dù sở hữu tiềm năng khổng lồ, hoạt động du lịch cộng đồng tại Phong Nha - Kẻ Bàng vẫn còn manh mún, chưa tương xứng với lợi thế. Nghiên cứu này ra đời nhằm giải quyết bài toán làm thế nào để khai thác hiệu quả tài nguyên, cải thiện sinh kế cộng đồng địa phương và nâng cao năng lực cạnh tranh điểm đến. Luận văn sử dụng phương pháp hỗn hợp, kết hợp nghiên cứu định tính (phỏng vấn chuyên gia) và định lượng (khảo sát 400 người dân địa phương tham gia hoạt động du lịch) để đảm bảo tính khách quan và khoa học. Các dữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS 22.0, thông qua các công cụ phân tích Cronbach's Alpha, EFA và hồi quy tuyến tính bội. Kết quả đã chỉ ra 7 nhóm nhân tố chính có tác động thuận chiều đến sự phát triển du lịch cộng đồng, cung cấp một cơ sở khoa học vững chắc cho các nhà hoạch định chính sách và cộng đồng địa phương.

1.1. Tính cấp thiết của việc phát triển du lịch cộng đồng

Du lịch cộng đồng được xem là chìa khóa cho phát triển du lịch bền vững tại các khu vực di sản. Theo luận văn, loại hình này không chỉ tạo ra việc làm, tăng thu nhập mà còn góp phần quan trọng vào việc bảo tồn di sản thiên nhiên và văn hóa. Tại khu vực Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, việc phát triển du lịch cộng đồng giúp người dân địa phương chuyển đổi sinh kế từ các hoạt động nông-lâm nghiệp thiếu bền vững sang làm dịch vụ du lịch, qua đó giảm áp lực lên tài nguyên rừng. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh tỷ lệ hộ nghèo tại các xã vùng đệm còn cao. Hơn nữa, du lịch cộng đồng còn trao quyền cho người dân, giúp họ trở thành chủ thể trong việc bảo vệ và phát huy giá trị bản sắc văn hóa độc đáo của các dân tộc như Bru-Vân Kiều và Chứt. Nghiên cứu nhấn mạnh rằng nếu không có một định hướng phát triển bài bản, các hoạt động tự phát sẽ dẫn đến cạnh tranh không lành mạnh, phá vỡ cảnh quan và làm mai một giá trị văn hóa.

1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu của luận văn

Luận văn đặt ra ba mục tiêu cụ thể: (1) Hệ thống hóa cơ sở lý luận về phát triển du lịch cộng đồng và các nhân tố ảnh hưởng; (2) Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến sự phát triển du lịch cộng đồng tại Phong Nha - Kẻ Bàng; (3) Đề xuất các khuyến nghị nhằm phát triển loại hình du lịch này. Đối tượng nghiên cứu tập trung vào các nhân tố ảnh hưởng từ góc độ điểm đến, bao gồm cả doanh nghiệp và người dân địa phương. Phạm vi nghiên cứu được giới hạn trong khu vực Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, bao gồm 13 xã thuộc vùng lõi và vùng đệm của ba huyện Bố Trạch, Minh Hóa và Quảng Ninh. Dữ liệu sơ cấp được thu thập trong năm 2021, trong khi dữ liệu thứ cấp được tổng hợp trong giai đoạn 2015-2021, đảm bảo tính cập nhật và phù hợp với bối cảnh thực tiễn. Cách tiếp cận này giúp kết quả nghiên cứu có tính tập trung và chiều sâu, tránh dàn trải.

II. Các thách thức cản trở phát triển du lịch cộng đồng bền vững

Mặc dù sở hữu tiềm năng to lớn, việc phát triển du lịch cộng đồng tại khu vực Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng đang đối mặt với nhiều thách thức đáng kể. Luận văn của Lê Thị Phương Thanh đã chỉ ra những rào cản chính, từ hạ tầng, nguồn nhân lực đến cơ chế chính sách, đang làm chậm quá trình phát triển bền vững. Một trong những vấn đề lớn nhất là cơ sở hạ tầng du lịch còn yếu kém và thiếu đồng bộ. Hệ thống giao thông kết nối đến các bản làng xa xôi còn khó khăn, các tiện ích công cộng như nhà vệ sinh, điểm cung cấp thông tin còn thiếu thốn. Sự phát triển nóng của các homestay tự phát mà thiếu quy hoạch đang dẫn đến nguy cơ phá vỡ cảnh quan và cạnh tranh không lành mạnh. Thêm vào đó, chất lượng nguồn nhân lực du lịch là một điểm nghẽn nghiêm trọng. Phần lớn lao động địa phương tham gia du lịch chưa qua đào tạo bài bản, thiếu kỹ năng giao tiếp, ngoại ngữ và quản lý kinh doanh. Điều này làm giảm sự hài lòng của du khách và hạn chế khả năng cung cấp các dịch vụ chuyên nghiệp, giá trị cao. Các sản phẩm du lịch đặc thù còn đơn điệu, chủ yếu dựa vào khai thác tài nguyên thiên nhiên sẵn có mà chưa đi sâu vào các giá trị văn hóa bản địa. Sự liên kết giữa các bên liên quan – chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng – còn lỏng lẻo, dẫn đến tình trạng "mạnh ai nấy làm", thiếu một chiến lược chung cho quản lý điểm đến du lịch.

2.1. Hạn chế về cơ sở hạ tầng và chất lượng nguồn nhân lực

Nghiên cứu chỉ rõ, hệ thống cơ sở hạ tầng du lịch là một trong những rào cản lớn nhất. Mặc dù tuyến đường Hồ Chí Minh đã cải thiện khả năng tiếp cận chung, nhưng giao thông nội vùng đến các điểm du lịch cộng đồng vẫn chưa tốt. Tình trạng thiếu các dịch vụ hỗ trợ như trung tâm thông tin, khu vui chơi giải trí, điểm mua sắm đạt chuẩn khiến du khách khó có cơ hội chi tiêu và kéo dài thời gian lưu trú. Bên cạnh đó, chất lượng nguồn nhân lực du lịch chưa đáp ứng yêu cầu. Dù đã có các lớp tập huấn, nhưng hiệu quả chưa cao do trình độ học vấn chung của người dân còn hạn chế. Họ có kinh nghiệm thực tế nhưng thiếu kiến thức về kinh doanh, marketing và kỹ năng mềm. Đây là trở ngại lớn trong việc nâng cao tính chuyên nghiệp và năng lực cạnh tranh điểm đến.

2.2. Sự đơn điệu của sản phẩm và thiếu liên kết phát triển

Hoạt động du lịch cộng đồng tại Phong Nha - Kẻ Bàng hiện nay vẫn chủ yếu xoay quanh các sản phẩm du lịch sinh thái, khám phá hang động. Các sản phẩm du lịch đặc thù dựa trên văn hóa bản địa như lễ hội, làng nghề truyền thống, ẩm thực... chưa được khai thác bài bản và chuyên nghiệp. Điều này dẫn đến tính thời vụ cao và chưa tạo ra sự khác biệt rõ rệt so với các điểm đến khác. Luận văn cũng nhấn mạnh sự thiếu vắng một cơ chế liên kết hiệu quả. Mối quan hệ giữa doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú và cộng đồng địa phương còn rời rạc. Việc thiếu sự điều phối chung trong quản lý điểm đến du lịch và quảng bá sản phẩm làm giảm hiệu quả tổng thể, hạn chế khả năng thu hút các thị trường khách du lịch tiềm năng.

III. Phương pháp xác định các nhân tố ảnh hưởng đến du lịch PNKB

Để xác định các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch cộng đồng tại Phong Nha - Kẻ Bàng, luận văn đã xây dựng một quy trình nghiên cứu khoa học và chặt chẽ. Cách tiếp cận này đảm bảo các kết quả thu được vừa có nền tảng lý thuyết vững chắc, vừa phản ánh đúng thực tiễn tại địa phương. Quá trình này bắt đầu bằng việc tổng quan các tài liệu, công trình nghiên cứu trong và ngoài nước để xác định khung lý thuyết và các nhân tố tiềm năng. Sau đó, tác giả tiến hành nghiên cứu định tính thông qua phỏng vấn sâu 10 chuyên gia, bao gồm các nhà nghiên cứu, cán bộ Sở Du lịch, và đại diện người làm du lịch tại địa phương. Mục đích của giai đoạn này là điều chỉnh, bổ sung các biến quan sát để thang đo phù hợp với bối cảnh đặc thù của Phong Nha - Kẻ Bàng. Dựa trên kết quả định tính, một mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng chính thức được đề xuất, bao gồm 7 nhân tố độc lập. Bước tiếp theo là nghiên cứu định lượng, được thực hiện bằng phương pháp khảo sát qua bảng hỏi với 400 người dân địa phương. Dữ liệu thu thập được mã hóa và phân tích bằng phần mềm SPSS, sử dụng các phương pháp thống kê tiên tiến để kiểm định độ tin cậy của thang đo và các giả thuyết nghiên cứu. Cách tiếp cận này giúp lượng hóa mức độ tác động của từng yếu tố, cung cấp bằng chứng khoa học cụ thể.

3.1. Xây dựng mô hình nghiên cứu và các giả thuyết khoa học

Mô hình nghiên cứu đề xuất trong luận văn là kết quả của quá trình tổng hợp lý thuyết và tham vấn chuyên gia. Mô hình này giả định rằng sự phát triển du lịch cộng đồng (biến phụ thuộc) chịu tác động của 7 nhóm nhân tố chính (biến độc lập): (1) Sức hấp dẫn của tài nguyên du lịch, (2) Khả năng tiếp cận điểm đến, (3) Cơ sở hạ tầng - tiện ích, (4) Môi trường tham quan du lịch, (5) Kỹ năng và kiến thức của cộng đồng, (6) Nhận thức và thái độ của cộng đồng, và (7) Sự tham gia của cộng đồng vào quá trình ra quyết định. Mỗi nhân tố được đo lường bằng nhiều biến quan sát cụ thể, được xây dựng thành một thang đo Likert 5 mức độ. Các giả thuyết nghiên cứu đều được đặt ra theo hướng các nhân tố này có ảnh hưởng thuận chiều đến sự phát triển du lịch.

3.2. Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu định lượng

Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên để khảo sát 400 người dân tại các xã vùng đệm. Bảng hỏi được thiết kế dựa trên thang đo đã hiệu chỉnh sau nghiên cứu định tính. Dữ liệu sau khi thu thập được làm sạch và phân tích bằng phần mềm SPSS. Đầu tiên, độ tin cậy của thang đo được kiểm định bằng hệ số Cronbach's Alpha, loại bỏ các biến không đạt yêu cầu. Tiếp theo, phân tích nhân tố khám phá (EFA) được sử dụng để rút gọn và nhóm các biến quan sát thành các nhân tố có ý nghĩa. Cuối cùng, phân tích hồi quy tuyến tính bội được thực hiện để kiểm định các giả thuyết, xác định mức độ và chiều hướng tác động của từng nhân tố độc lập lên biến phụ thuộc. Kết quả phân tích này là cơ sở quan trọng nhất để đưa ra các kết luận và khuyến nghị.

IV. Top 7 nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến du lịch cộng đồng

Kết quả phân tích hồi quy từ luận văn đã xác định 7 nhóm nhân tố có ảnh hưởng ý nghĩa thống kê đến sự phát triển du lịch cộng đồng tại khu vực Phong Nha - Kẻ Bàng. Mô hình nghiên cứu giải thích được 76,6% sự biến thiên của biến phụ thuộc, cho thấy mức độ phù hợp cao. Tất cả các giả thuyết đều được chấp nhận, khẳng định rằng các nhân tố này đều tác động thuận chiều. Đáng chú ý, mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố là khác nhau, cung cấp những gợi ý quan trọng cho việc ưu tiên nguồn lực đầu tư. Nhân tố có tác động mạnh nhất là "Sức hấp dẫn của tài nguyên du lịch", cho thấy giá trị cốt lõi của di sản vẫn là yếu tố quyết định. Tiếp theo là "Môi trường tham quan du lịch" và "Cơ sở hạ tầng du lịch", nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tạo ra một môi trường an toàn, sạch đẹp và tiện nghi cho du khách. Các yếu tố liên quan đến con người, như "Nhận thức và thái độ" hay "Kỹ năng và kiến thức", cũng đóng vai trò không thể thiếu, khẳng định cộng đồng địa phương chính là linh hồn của loại hình du lịch này. Hiểu rõ thứ tự ưu tiên của các nhân tố này là bí quyết để xây dựng chiến lược phát triển du lịch bền vững và hiệu quả.

4.1. Tài nguyên du lịch và môi trường Yếu tố tác động mạnh nhất

Theo kết quả phân tích (hệ số Beta chuẩn hóa = 0,236), "Sức hấp dẫn của tài nguyên du lịch" là nhân tố có ảnh hưởng lớn nhất. Điều này khẳng định rằng vẻ đẹp hoang sơ của hệ thống hang động, sự đa dạng sinh học và các giá trị văn hóa bản địa là thỏi nam châm thu hút du khách. Ngay sau đó là "Môi trường tham quan du lịch" (Beta = 0,215), bao gồm các yếu tố như sự sạch sẽ, an toàn, an ninh và thái độ thân thiện. Kết quả này cho thấy, du khách không chỉ đến để chiêm ngưỡng cảnh quan mà còn tìm kiếm một trải nghiệm an toàn và dễ chịu. Do đó, công tác bảo tồn di sản thiên nhiên và văn hóa, cùng với việc đảm bảo môi trường du lịch lành mạnh, phải là ưu tiên hàng đầu.

4.2. Vai trò của cơ sở hạ tầng và cộng đồng địa phương

Nhân tố "Cơ sở hạ tầng - tiện ích" có tác động lớn thứ ba (Beta = 0,165), cho thấy sự cần thiết của việc đầu tư vào hệ thống lưu trú, nhà hàng, giao thông và các dịch vụ hỗ trợ. Một hạ tầng tốt sẽ nâng cao sự hài lòng của du khách và tạo điều kiện cho họ kéo dài thời gian lưu trú. Các nhân tố liên quan trực tiếp đến cộng đồng cũng rất quan trọng, bao gồm "Nhận thức và thái độ" (Beta = 0,161) và "Kỹ năng và kiến thức" (Beta = 0,123). Sự tham gia của cộng đồng một cách tích cực, với thái độ thân thiện và kỹ năng phục vụ chuyên nghiệp, sẽ tạo ra những trải nghiệm chân thực và khác biệt, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh điểm đến.

4.3. Tầm quan trọng của khả năng tiếp cận và ra quyết định

Mặc dù có hệ số tác động thấp hơn, "Khả năng tiếp cận điểm đến" (Beta = 0,150) và "Khả năng tham gia vào quá trình ra quyết định" (Beta = 0,066) vẫn là những nhân tố có ý nghĩa. Việc cải thiện hệ thống giao thông và cung cấp thông tin du lịch dễ dàng sẽ giúp thu hút nhiều du khách hơn. Đồng thời, việc trao quyền cho cộng đồng, để họ được tham gia vào việc lập kế hoạch và chia sẻ lợi ích, sẽ tạo ra động lực và đảm bảo sự phát triển mang tính bền vững. Đây là nền tảng để xây dựng sinh kế cộng đồng địa phương một cách công bằng và hiệu quả, thể hiện đúng bản chất của du lịch cộng đồng.

V. Các giải pháp thúc đẩy du lịch cộng đồng tại Quảng Bình

Dựa trên kết quả phân tích sâu sắc về các nhân tố ảnh hưởng, luận văn đã đề xuất một hệ thống các giải pháp đồng bộ và khả thi nhằm thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng tại khu vực Phong Nha - Kẻ Bàng. Các khuyến nghị này không chỉ mang tính lý thuyết mà còn bám sát vào thực trạng và thứ tự ưu tiên đã được xác định. Trọng tâm của các giải pháp là cách tiếp cận cân bằng giữa bảo tồn và phát triển, giữa lợi ích kinh tế và trách nhiệm xã hội. Theo đó, cần ưu tiên các chính sách tập trung vào việc bảo tồn và phát huy giá trị của tài nguyên du lịch, đồng thời cải thiện mạnh mẽ môi trường tham quan và đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng du lịch. Bên cạnh đó, các giải pháp cũng nhấn mạnh đến việc nâng cao năng lực cho cộng đồng địa phương, coi đây là yếu tố then chốt để đảm bảo tính bền vững. Vai trò của chính quyền địa phương được đề cao trong việc định hướng, quy hoạch và tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi. Việc thực thi hiệu quả các chính sách phát triển du lịch Quảng Bình sẽ giúp khai thác tối đa tiềm năng, biến du lịch cộng đồng trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh.

5.1. Bảo tồn tài nguyên và phát triển sản phẩm du lịch đặc thù

Giải pháp hàng đầu là phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ di sản, hạn chế các tác động tiêu cực đến môi trường. Song song với đó, cần đa dạng hóa các sản phẩm du lịch đặc thù. Thay vì chỉ tập trung vào hang động, cần đầu tư khôi phục các làng nghề truyền thống, tổ chức các lễ hội văn hóa một cách chuyên nghiệp và phát triển ẩm thực địa phương thành một sản phẩm hấp dẫn. Điều này không chỉ làm giảm tính thời vụ mà còn tạo ra nhiều trải nghiệm độc đáo, gia tăng sự hài lòng của du khách và khuyến khích họ chi tiêu nhiều hơn. Cần có chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp và hộ gia đình đầu tư vào các sản phẩm du lịch dựa trên tài nguyên nhân văn.

5.2. Nâng cao năng lực cộng đồng và đầu tư cơ sở hạ tầng

Để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch, cần tổ chức các chương trình đào tạo thực chất và phù hợp với trình độ của người dân. Nội dung đào tạo cần tập trung vào các kỹ năng thiết yếu như giao tiếp, ngoại ngữ, quản lý kinh doanh và kiến thức về bảo vệ môi trường. Đồng thời, cần có cơ chế phân chia lợi ích công bằng từ tác động kinh tế xã hội của du lịch để tạo động lực cho cộng đồng. Về hạ tầng, cần ưu tiên đầu tư nâng cấp hệ thống giao thông kết nối các điểm du lịch, xây dựng các công trình công cộng đạt chuẩn và kêu gọi đầu tư các cơ sở lưu trú chất lượng cao, thân thiện với môi trường, mang đậm bản sắc địa phương.

5.3. Tăng cường quảng bá và liên kết trong quản lý điểm đến

Cần xây dựng một bộ nhận diện thương hiệu chung cho du lịch cộng đồng Phong Nha - Kẻ Bàng và đẩy mạnh quảng bá trên các nền tảng số. Vai trò của chính quyền địa phương là rất quan trọng trong việc điều phối, tạo ra sự liên kết chặt chẽ giữa các doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cộng đồng. Cần thành lập trung tâm thông tin du lịch để hỗ trợ du khách và tiếp nhận phản hồi. Việc tham gia các hội chợ du lịch, tổ chức các chương trình xúc tiến sẽ giúp quảng bá hình ảnh điểm đến, thu hút đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh điểm đến trên bản đồ du lịch trong nước và quốc tế.

VI. Hướng đi tương lai cho du lịch cộng đồng Phong Nha Kẻ Bàng

Luận văn "Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch cộng đồng khu vực Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng" đã mở ra một hướng đi rõ ràng cho tương lai của loại hình du lịch này. Hướng đi đó là phát triển du lịch bền vững, một con đường đòi hỏi sự hài hòa giữa ba trụ cột: kinh tế, xã hội và môi trường. Trong tương lai, du lịch cộng đồng tại Phong Nha - Kẻ Bàng không nên chạy theo số lượng mà cần tập trung vào chất lượng, tạo ra những trải nghiệm sâu sắc và chân thực cho du khách. Điều này có nghĩa là phải đặt công tác bảo tồn di sản thiên nhiên và văn hóa lên hàng đầu, coi đó là nền tảng cho mọi hoạt động phát triển. Sự thành công sẽ không được đo lường đơn thuần bằng doanh thu, mà còn bằng mức độ cải thiện sinh kế cộng đồng địa phương, sự gia tăng chỉ số hạnh phúc của người dân và sự nguyên vẹn của hệ sinh thái. Nghiên cứu này, dù còn một số hạn chế do bối cảnh thực hiện, đã cung cấp một nền tảng khoa học vững chắc. Nó không chỉ là một tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà quản lý, mà còn là một nguồn cảm hứng để cộng đồng địa phương tự tin hơn trên con đường trở thành những người chủ thực sự của di sản, phát triển kinh tế ngay trên chính quê hương mình một cách bền vững và có trách nhiệm.

6.1. Chú trọng chất lượng và trải nghiệm thay vì số lượng

Tương lai của du lịch cộng đồng Phong Nha - Kẻ Bàng nằm ở việc tạo ra các sản phẩm chất lượng cao, mang lại trải nghiệm độc đáo. Thay vì thu hút khách đại trà, cần nhắm đến các phân khúc thị trường có ý thức cao về môi trường và văn hóa, sẵn sàng chi trả cho những trải nghiệm đích thực. Điều này đòi hỏi sự chuyên nghiệp hóa trong cung cách phục vụ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch và liên tục đổi mới, sáng tạo các sản phẩm du lịch đặc thù. Sự hài lòng của du khách và tỷ lệ khách quay trở lại sẽ là thước đo quan trọng cho sự thành công.

6.2. Gợi mở cho các nghiên cứu tiếp theo trong tương lai

Luận văn đã chỉ ra rằng mô hình nghiên cứu giải thích được 76,6% sự phát triển du lịch cộng đồng, còn lại hơn 23% là do các yếu tố khác chưa được đưa vào mô hình. Đây là một gợi mở quan trọng cho các nghiên cứu trong tương lai. Các đề tài tiếp theo có thể đi sâu vào các yếu tố như tác động của công nghệ số, vai trò của các tổ chức phi chính phủ, hoặc phân tích sự khác biệt trong nhận thức giữa các nhóm đối tượng khác nhau (khách du lịch, doanh nghiệp, chính quyền). Việc tiếp cận đối tượng khảo sát là khách du lịch sẽ mang lại một góc nhìn toàn diện hơn. Những nghiên cứu này sẽ tiếp tục hoàn thiện bức tranh về phát triển du lịch bền vững tại di sản Phong Nha - Kẻ Bàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC DA NANG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ LÊ THỊ PHƯƠNG THANH NGHIEN CUU CAC NHAN TO ANH HUONG DEN PHAT TRIEN DU LICH CONG DONG KHU VUC VUON QUOC GIA PHONG NHA - KE BANG LUAN VAN THAC SI QUAN TRI KINH DOANH Mã số: 834 01 01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. NGUYÊN PHÚC NGUYÊN Da Ning - Năm 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi được thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Phúc Nguyên. Các số liệu, kết quả trình bày trong luận văn là trung thực, tuân thủ theo đúng quy định về sở hiữu trí tuệ và liêm chính học thuật. “Tác giả Lê Thị Phương Thanh MỤC LỤC MO DAU 1.

Tính cấp thiết của đề tai. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Bố cục đề tài 4 6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu 5 CHUONG 1: 8 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA NGHIÊN CỨU 8 1.1 TONG QUAN VE DU LICH, DU LICH CONG DONG 8 1. Khái niệm du lịch. Du lịch công đồng.

Đặc điểm của du lịch cộng đồng, : : 10 1. TONG QUAN VE PHAT TRIEN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG. Khái niệm về phát triển du lịch ae TÍ 1. Phát triển du lịch công đồng l3 1.

CAC NHAN TO ANH HUONG DEN PHAT TRIEN DU LICH CONG DONG 16 1. Sức hấp dẫn của tải nguyên du lịch. Khả năng tiếp cận điêm đến. Cơ sở hạ tầng - tiện ích.

Môi trường tham quan du lịch. Thông tin về điểm đến se "5. Kỹ năng và kiến thức về du lịch của công đồng địa phương 23 1. Nhận thức và thái lu lịch của cộng đồng địa phương.

Lãnh đạo và quản lý cộng đồng. Sự tham gia vào quá trình ra quyết định ` "26 KET LUAN CHUONG 1. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU 2.1 DAC DIEM KHU VUC NGHIÊN CỨU. Khái quát khu vực nghiên cứu.

Dac điểm kinh tế - xã hội của các xã thuộc khu vực VỌG. Hoạt động du lịch tại khu vực VQG Phong Nha - Kẻ Bảng. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU. MÔ HÌNH VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CÚU - sone 40 2.

Giả thuyết nghiên cứa. Mô hình nghiên cứu đề xuất 46 2. XAY DUNG THANG DO. Nhan t6 Site hap dẫn củ 147 i 48 48 2.

Nhân tố môi trường tham quan du lịch:. Công đồng địa phương - - or) 2. Đánh giá sự phát triển du lich cộng đồng. PHƯƠNG PHÁP THU THẬP DỮ LIỆU.

Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cắp ¬. Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp. Nghiên cứu sơ bộ. TÔNG THẺ VÀ MẪU NGHIÊN CỨU.

Kích thước mẫu -. PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH VÀ XỬ LÝ DỮ LIỆU. sọ KET LUẬN CHƯƠNG 2. KET QUA NGHIEN CUU.

THÔNG KÊ MÔ TẢ ĐÓI TƯỢNG KHẢO SÁT - 62 3. KET QUA PHAN TICH DU LIEU 64 3.1 Kiểm định độ tin cậy của thang đo bằng hệ số tin cay Cronbach's Alpha. Kết quả thông kê mức độ đánh giá theo từng nhân tổ 69 3. Kiếm định phân tích nhân tố khám phá EFA.

Kiểm định sự khác biệt trung bình của các biến nhân khâu với sự phát triển du lịch cộng đồng. Phan tich tương quan pearson. Phân tích hồi quy. Thảo luận kết quả nị 9 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3.

KẾT LUẬN VÀ MỘT SỐ KHUYÊN NGHỊ 93 4. TOM TAT KET QUA NGHIEN CUU - soe 9B 4. MỘT SỐ KHUYỀN NGHỊ. Đối với tài nguyên du lịch.

Bảo vệ môi trường tham quan du lịch và ứng phó biến đổi khí hậu 95 4. Tăng cường hoạt động đầu tư cơ. Ig du lịch.4, Nang cao nhận thức và năng lực cộng đồng 99 .25 Công tác quảng bá du lịch, liên kết tphát triển du lịch. wonnerorerrereeensenennnsnevescerceneeeenenmnenssssse LOZ KET LUAN CHUNG 103, ĐANH MỤC TÀI LIEU THAM KHAO.

DANH MUC CAC kY HIEU, CAC CHU VIET TAT CSLT Cơ sở lưu trú DLCĐ Du lịch cộng đồng GDP “Tổng sản phẩm quốc nội HCM Hồ Chí Minh MTV Một thành viên NCĐT Nghiên cứu định tính PNKB Phong Nha - Kẻ Bàng QB Quảng Bình TNHH Trách nhiệm hữu hạn TT Thị Trấn UBND Ủy ban nhân dân UNESCO Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc UNWTO Tổ chức Du lịch Thể giới VQG 'Vườn Quốc gia DANH MỤC CÁC BẢNG Số hiệu bang 5 Ten bing Trang n Tổng quan diện tích đất tự nhiên khu vực VQG 29 Phong Nha - Kẻ Bảng, 22. Dân số, diện tích, mật độ dân số các xã vùng đệm 31 23 Lao động , co cầu lao động và thu nhập của các xã 3+ -— |vùngđệm Thống kê số lượt khách du lịch đến Quảng Bình và 24. tham gia du lịch cộng đồng tại khu vực VQG Phong |_ 6 Nha - Kẻ Bảng từ năm 2015 - 2020. Thống kê Tông thu từ khách du lịch cộng đồng khu 2.

| vực VQG Phong Nha Kẻ Bàng và tổng thu từ khách |_ 37 du lịch toàn tỉnh Quảng Bình 26. “Thang đo sức hấp dẫn của tài nguyên du lịch 47 21 Thang đo khả năng tiếp cận điềm đến 48 28. Thang do co sé ha tang- tién ich 49 29. Thang đo môi trường tham quan du lịch 49 2.

| Thang đo người dân địa phương 50 211 Thang đo đánh giá sự phát triển du lịch công đồng 51 Téng hop thang do cic nhan t6 anh huéng phat trién 2. | du lịch công đồng khu vực VQG Phong Nha - Ké| 54 Bàng được điều chinh sau nghiên cứu định tính. ___ | Cỡ mẫu nghiên cứu phân theo đơn vị hành chính 58 3.1 Bảng mô tả mẫu nghiên cứu 62 3.2 ____ | Cronbach's Alpha của các biến 6 33 Thống kê mô tả biến sức hắp dẫn của tài nguyên du 69 lịch 34 Thống kê mô tả biền Khả năng tiếp cận điềm đến.5 Thống kê mô tả biến Cơ sở hạ tầng - tiện ích 72 3.6 ____ | Thống kê mô tả biến Môi trường tham quan du lịch 73 37 “Thống kê mô tả biển Kỹ năng và kiến thức của người |__ z„ dân địa phương 38 Thống kê mô tả biến Nhận thức và thái độ của người | _ 55 dân địa phương 39 Thống kê mô tả biến Khả năng ra quyết định của 16 người dân địa phương 3.10 | Kết quả định KMO và BartletUs 78 3.11 | Két qua phân tích nhân tô EFA biến độc lập. 79) 3a — | Tổng hợp các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển| gị DLCD sau phan tích nhân tố khám phá EEA 3.13 | Tổng hợp kết quả kiém dinh One - Way ANOVA 82 3.14 | Phântích tương quan 82 3.15 | Hệ số xác định phù hợp của mô hình 86 3.16 | Kết quả phân tích ANOVA.

87 37 Kết quả phân tích hồi quy nhóm yếu tổ ảnh hưởng | oo đến phát triển DLCĐ.18 | Kiểm định các giả thuyết thống kê, 90 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Số hiệu 'Tên hình vẽ Trang 2. | Quy trinh nghiên cứu 39 2. [Mô hình đề xuất nghiên cứu 46 3. | Lĩnh vực tham gia du lịch cộng đồng.

| Biểu dé Histogram vẻ phân phối chuẩn phần dur 398 MO BAU 1. Tính cấp thiết của đề tài Hiện nay du lịch cộng đồng đang được coi là loại hình du lịch mang lại nhiều lợi ích bền vững cho địa phương và cho cư dân bản địa. Du lịch cộng đồng không chỉ giúp người dân nâng cao ý thức bảo vệ tải nguyên môi trường sinh thái, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá độc đáo của địa phương, mà còn đem lại nhiều lợi ích về kinh tế, xã hội cho người dân thông qua việc tạo. ra công ăn việc làm, cải thiện thu nhập, nâng cao đời sống của cộng đồng và có ý nghĩa to lớn trong công cuộc xoá đói giảm nghèo của Đảng và Nhà nước.

Tại Việt Nam, đã có rất nhiều địa phương đã quan tâm phát triển du lịch cộng đồng và đạt được một số thành công đáng ghi nhận như: Sapa (Lào Cai), Mộc Châu (Sơn La), Mai Châu (Hòa Bình), Pù Luông (Thanh Hóa) Hội An (Quảng Nam). Quảng Bình là địa phương có tiềm năng du lịch đa dạng, đặc sắc, trong, đó Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng 02 lần được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thể giới, được xem là trung tâm du lịch của tỉnh. Với quan điểm: “Khai thác, phát huy tiềm năng, lợi thé vé tài nguyên du lịch. Phát triển du lịch bền vững gắn với bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ môi trường, sinh thái" của Ban Thường vụ Tỉnh ủy tỉnh Quảng Bình tại Chương trình hành động số 13-CTr/TU ngày 12/5/2017 về việc phát triển du Tịch giai đoạn năm 2016 - 2020, trong những năm qua, tỉnh Quảng Bình đã tập trung phát triển du lịch dựa vào cộng đồng tại khu vực VQG Phong Nha - Kẻ Bang, xem phat triển du lịch cộng đồng là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả hoạt động du lịch, phát triển kinh tế du lịch của địa phương, hướng tới phát triển du lịch bền vững của tỉnh.

Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, hoạt động du lịch cộng đồng tại khu vực VQG Phong Nha - Kẻ Bàng nhìn chung còn rời rạc, kết quả đạt được chưa thực sự tương xứng với các tiềm năng và lợi thế sẵn có. Việc định hướng, quy hoạch phát triển du lịch cộng đồng tuy đã triển khai nhưng còn thiếu bài bản, đồng bộ; sác sản phẩm du lịch cộng đồng còn đơn điệu và khả năng cạnh tranh chưa cao, chưa thực sự thu hút được sự quan tâm của khách du lịch. Theo thống kê từ Sở Du lịch Quảng Bình, trong năm 2019, khi chưa bị ảnh hưởng của dich Covid - 19, tổng lượt khách du lịch toàn tỉnh 1a 4,985 triệu lượt khách, trong đó, số lượt khách du lịch cộng đồng tại khu vực VQG' Phong Nha - Kẻ Bàng chỉ đạt 883. Đổ thu hút hơn nữa khách du lịch và phát triển du lich cộng đồng tại khu vực VQG Phong Nha - Kẻ Bàng, đòi hỏi cần có sự nghiên cứu bài bản về du lịch công đồng.

Từ trước đến nay, đã có nhiều nghiên cứu về khu vực VỌG' Phong Nha - Kẻ Bàng nói chung và du lịch cộng đồng nói riêng. Tuy nhiên, các nghiên cứu chủ yếu xoay quanh đánh giá tiềm năng, giải pháp để phát triển du lịch bền vững trên góc độ quản lý nhà nước. Đối với du lịch công đồng, người dân địa phương được xem là chủ thể và thu hút khách du lịch chính là một trong những mục tiêu để phát triển du lịch.