Luận văn: Ảnh hưởng của văn hóa đến tinh thần kinh doanh nữ doanh nhân Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu kinh doanh nghiên cứu ảnh hưởng của văn hóa đến tinh thần kinh doanh entrepreurship của các nữ, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Luận Văn Thạc Sĩ Quản Trị Kinh Doanh Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Văn Hóa Đến Tinh Thần Kinh Doanh Entrepreneurship Của Các Nữ Doanh Nhân Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC NHỮNG TỪ NGỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
• MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết của đề tài
• 2. Mục tiêu nghiên cứu
• 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 4. Phương pháp nghiên cứu
• 5. Bố cục đề tài
• 6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ VĂN HÓA
• 1.1.1. Các định nghĩa về văn hóa
• 1.1.2. Các yếu tố cấu thành văn hóa
• 1.1.3. Vai trò, các đặc điểm văn hóa đối với sự phát triển của quốc gia
• 1.2. TỔNG QUAN VỀ TINH THẦN KINH DOANH/TINH THẦN KHỞI NGHIỆP
• 1.2.1. Định nghĩa về doanh nhân
• 1.2.2. Định nghĩa về tinh thần kinh doanh
• 1.2.3. Đặc trưng tinh thần kinh doanh
• 1.2.4. Những yếu tố khuyến khích và rào cản cho sự phát triển tinh thần kinh doanh
• 1.2.5. Tinh thần kinh doanh của nữ doanh nhân
• 1.3. ẢNH HƯỞNG CỦA VĂN HÓA, GIỚI TÍNH ĐẾN TINH THẦN KINH DOANH
• 1.3.1. Những chiều hướng văn hóa ảnh hưởng đến tinh thần kinh doanh của các quốc gia
• 1.3.2. Vấn đề về giới tính và rào cản trong kinh doanh
• 1.4. THỰC TIỄN TINH THẦN KINH DOANH CỦA NỮ DOANH NHÂN
• 1.4.1. Tình hình chung về lực lượng lao động nữ và nữ doanh nhân của Việt Nam
• 1.4.2. Đặc điểm cá nhân của nữ doanh nhân Việt Nam
• 1.4.3. Hoạt động kinh doanh của nữ doanh nhân Việt Nam
• 1.4.4. Những rào cản đối với tinh thần kinh doanh của nữ doanh nhân Việt Nam
• 1.5. CÁC MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
• 1.5.1. Mô hình miêu tả mối quan hệ giữa văn hóa và định hướng kinh doanh trong mối liên hệ với tinh thần kinh doanh và cạnh tranh toàn cầu
• 1.5.2. Mô hình tác động của văn hóa đến tinh thần kinh doanh
• 1.5.3. Mô hình văn hóa hiện nay ở Iran và những thay đổi trong tương lai phải được thực hiện để phát triển tinh thần kinh doanh
• 1.6. THANG ĐO CÁC CHIỀU HƯỚNG VĂN HÓA
• 1.7. THANG ĐO TINH THẦN KINH DOANH
• 2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 2.1. XÂY DỰNG MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.2. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.3. NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH (NGHIÊN CỨU KHÁM PHÁ)
• 2.3.1. Thiết kế nghiên cứu định tính
• 2.3.2. Kết quả nghiên cứu định tính
• 2.4. NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG (NGHIÊN CỨU CHÍNH THỨC)
• 2.4.1. Thiết kế mẫu nghiên cứu
• 2.4.2. Thiết kế bản câu hỏi và quá trình thu thập dữ liệu
• 2.4.3. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. MÔ TẢ THÔNG TIN ĐÁP VIÊN
• 3.2. CÁC ĐẶC ĐIỂM NỮ DOANH NHÂN VIỆT NAM
• 3.2.1. Quy mô công ty và vị trí của nữ doanh nhân trong doanh nghiệp
• 3.2.2. Động lực kinh doanh
• 3.2.3. Đào tạo và kỹ năng kinh doanh
• 3.2.4. Quan điểm về các yếu tố tạo sự thành công
• 3.3. CÁC YẾU TỐ VĂN HÓA ẢNH HƯỞNG ĐẾN TINH THẦN KINH DOANH CỦA NỮ DOANH NHÂN VIỆT NAM
• 3.3.1. Đánh giá thang đo bằng hệ số tin cậy Cronbach's Alpha
• 3.3.2. Đánh giá thang đo bằng phân tích nhân tố khám phá (EFA)
• 3.3.3. Trị số nhân tố và giá trị trung bình từng nhân tố
• 3.3.4. Phân tích hồi quy tuyến tính
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN, HẠN CHẾ VÀ ĐỀ XUẤT NGHIÊN CỨU TRONG TƯƠNG LAI
• 4.1. Tóm tắt nội dung nghiên cứu
• 4.2. Những kết quả được nghiên cứu
• 4.3. HÀM Ý CHO CÁC NỮ DOANH NHÂN
• 4.3.1. Đối với yếu tố Chủ nghĩa cá nhân
• 4.3.2. Đối với yếu tố Né tránh sự không chắc chắn
• 4.3.3. Đối với yếu tố Định hướng dài hạn
• 4.4. HẠN CHẾ VÀ CÁC ĐỀ XUẤT NGHIÊN CỨU TRONG TƯƠNG LAI
• 4.4.1. Hạn chế của nghiên cứu
• 4.4.2. Kiến nghị hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (BẢN SAO)
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Luận văn thạc sĩ Văn hóa và tinh thần kinh doanh nữ Việt

Tinh thần kinh doanh được xem là động lực cốt lõi cho tăng trưởng kinh tế, đổi mới và tạo việc làm. Lịch sử đã chứng minh sự tiến bộ kinh tế được thúc đẩy bởi những cá nhân sáng tạo, có khả năng khai thác cơ hội và chấp nhận rủi ro (Hisrich, 2005). Tại Việt Nam, vai trò của nữ doanh nhân ngày càng trở nên quan trọng, với khoảng 30% doanh nghiệp vừa và nhỏ do phụ nữ đứng đầu. Tuy nhiên, hành trình khởi nghiệp của họ không chỉ đối mặt với thách thức kinh tế mà còn chịu ảnh hưởng sâu sắc từ các yếu tố văn hóa xã hội. Luận văn thạc sĩ về chủ đề "ảnh hưởng của văn hóa đến tinh thần kinh doanh của các nữ doanh nhân Việt Nam" cung cấp một góc nhìn học thuật sâu sắc, hệ thống hóa các cơ sở lý luận và phân tích thực tiễn về mối quan hệ phức tạp này. Nghiên cứu chỉ ra rằng, để phát huy hết tiềm năng của các doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ (women-owned enterprises), việc thấu hiểu và giải quyết các rào cản văn hóa xã hội là yêu cầu cấp thiết. Bài viết này sẽ phân tích các nội dung chính của luận văn, từ việc xác định các thách thức, xây dựng khung lý thuyết, đến trình bày kết quả nghiên cứu và các hàm ý thực tiễn, nhằm mang lại cái nhìn toàn diện về một chủ đề quan trọng trong bối cảnh kinh tế - xã hội Việt Nam hiện đại.

1.1. Tổng quan vai trò của giới trong kinh doanh hiện đại

Trên toàn cầu, sự tham gia của phụ nữ vào hoạt động kinh tế và khởi nghiệp ngày càng tăng. Tuy nhiên, vai trò của giới trong kinh doanh vẫn là một chủ đề phức tạp với nhiều rào cản tiềm ẩn. Luận văn chỉ rõ, dù lực lượng lao động nữ tại Việt Nam chiếm tỷ lệ cao, sự hiện diện của họ ở các vị trí lãnh đạo cấp cao còn hạn chế. Các chuẩn mực xã hội thường gắn phụ nữ với vai trò chăm sóc gia đình, trong khi nam giới được kỳ vọng gánh vác các trọng trách kinh tế. Sự phân công vai trò theo giới tính này ảnh hưởng trực tiếp đến động lực khởi nghiệp của phụ nữ, định hình quyết định, phong cách quản lý và khả năng chấp nhận rủi ro của họ. Việc nghiên cứu các yếu tố này giúp nhận diện chính xác những định kiến cần thay đổi để tạo ra một môi trường kinh doanh bình đẳng và hiệu quả hơn.

1.2. Bối cảnh kinh tế xã hội và vai trò của nữ doanh nhân

Trong bối cảnh kinh tế - xã hội Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển đổi và hội nhập mạnh mẽ, vai trò của đội ngũ doanh nhân, đặc biệt là nữ doanh nhân, càng trở nên nổi bật. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, phụ nữ chiếm khoảng 25% trong số các lãnh đạo và giám đốc điều hành doanh nghiệp. Họ không chỉ góp phần tạo ra của cải vật chất, giải quyết việc làm mà còn mang đến những phong cách quản trị đa dạng, góp phần làm phong phú thêm văn hóa kinh doanh Việt Nam. Tuy nhiên, họ cũng phải đối mặt với một môi trường kinh doanh kép, nơi các giá trị truyền thống và yêu cầu của kinh tế thị trường hiện đại cùng tồn tại. Việc hiểu rõ bối cảnh này là chìa khóa để phân tích các yếu tố tác động đến khởi nghiệp và xây dựng các chính sách hỗ trợ phù hợp cho nữ doanh nhân Việt Nam.

II. Top rào cản văn hóa xã hội với nữ doanh nhân Việt Nam

Mặc dù có những đóng góp không thể phủ nhận, các nữ doanh nhân Việt Nam vẫn phải đối mặt với vô số thách thức, trong đó rào cản văn hóa xã hội là một trong những trở ngại lớn nhất. Những rào cản này không hiện hữu rõ ràng như thiếu vốn hay cạnh tranh thị trường, mà ăn sâu vào tiềm thức và các chuẩn mực xã hội, tạo ra áp lực vô hình lên con đường sự nghiệp của phụ nữ. Luận văn đã chỉ ra các rào cản chính, từ định kiến giới trong kinh doanh đến áp lực cân bằng công việc và gia đình. Theo nghiên cứu của Colletah Chitsike, phụ nữ chỉ có thể tự tin và tự chủ trong hoạt động kinh tế nếu không có các cản trở từ văn hóa. Việc phân tích kỹ lưỡng các rào cản này là bước đi đầu tiên để tìm kiếm giải pháp, kiến tạo một hệ sinh thái khởi nghiệp thân thiện và bình đẳng hơn, nơi tinh thần kinh doanh của phụ nữ có thể phát triển mạnh mẽ. Vượt qua những rào cản này không chỉ là giải phóng tiềm năng cho cá nhân nữ doanh nhân mà còn là giải phóng nguồn lực quan trọng cho sự phát triển của cả nền kinh tế.

2.1. Phân tích định kiến giới theo văn hóa Á Đông

Định kiến giới trong kinh doanh là một rào cản nghiêm trọng, đặc biệt trong bối cảnh doanh nhân nữ và văn hóa Á Đông. Các quan niệm truyền thống thường cho rằng nam giới quyết đoán, tham vọng và phù hợp với vai trò lãnh đạo hơn. Ngược lại, phụ nữ được cho là nên khiêm tốn, tập trung vào gia đình. Luận văn trích dẫn rằng, đối với một số phụ nữ, việc kiếm được số tiền lớn bị xem là "sự theo đuổi trần tục, đầy tội lỗi". Những định kiến này giới hạn cơ hội, làm giảm sự tự tin và ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn cũng như xây dựng mạng lưới kinh doanh của họ. Phụ nữ thường phải nỗ lực gấp đôi để chứng minh năng lực của mình so với các đồng nghiệp nam, tạo ra một sân chơi không công bằng ngay từ vạch xuất phát.

2.2. Khó khăn trong tiếp cận nguồn lực và mạng lưới kinh doanh

Các rào cản văn hóa dẫn đến những khó khăn cụ thể trong việc tiếp cận các nguồn lực thiết yếu. Về tài chính, phụ nữ thường gặp khó khăn hơn khi vay vốn do thiếu tài sản thế chấp đứng tên mình. Về mạng lưới, các mối quan hệ kinh doanh quan trọng thường được xây dựng qua các buổi gặp gỡ không chính thức sau giờ làm việc, đây lại là thời gian mà phụ nữ được kỳ vọng dành cho gia đình. Điều này khiến họ bị hạn chế trong việc tiếp cận thông tin thị trường, cơ hội hợp tác và kiến thức ngành. Theo tài liệu nghiên cứu, vì không phải là thành viên của các tổ chức chuyên nghiệp hoặc mạng lưới lớn, họ thường cảm thấy khó khăn để truy cập thông tin, tạo ra một thiệt thòi lớn trong môi trường cạnh tranh.

2.3. Cân bằng giữa sự nghiệp và gia đình Thách thức kép

Trách nhiệm kép giữa công việc và gia đình là một trong những áp lực lớn nhất. Luận văn chỉ ra một sự chênh lệch rõ rệt: phụ nữ làm việc trung bình 13 giờ mỗi ngày (bao gồm cả việc nhà không lương), trong khi con số này ở nam giới chỉ là 9 giờ. Gánh nặng này không chỉ làm cạn kiệt thời gian và năng lượng mà còn hạn chế cơ hội học tập, nâng cao kỹ năng và mở rộng kinh doanh của họ. Sự lựa chọn giữa sự nghiệp và gia đình trở thành một bài toán khó, và xã hội thường mặc định phụ nữ phải ưu tiên gia đình. Đây là một yếu tố tác động đến khởi nghiệp mang tính cấu trúc, đòi hỏi sự thay đổi không chỉ từ cá nhân mà còn từ cả xã hội và các chính sách hỗ trợ.

III. Khung lý thuyết về tinh thần kinh doanh và văn hóa Hofstede

Để phân tích một cách khoa học ảnh hưởng của văn hóa đến tinh thần kinh doanh, luận văn đã xây dựng một nền tảng lý thuyết vững chắc. Nền tảng này dựa trên hai trụ cột chính: các khái niệm về tinh thần kinh doanh và mô hình các chiều văn hóa của Geert Hofstede. Việc áp dụng một khung lý thuyết về tinh thần kinh doanh rõ ràng giúp định hình các biến số cần đo lường, từ đó lượng hóa được những tác động tưởng chừng như rất trừu tượng của văn hóa. Mô hình của Hofstede cung cấp một công cụ mạnh mẽ để so sánh và đối chiếu hệ giá trị văn hóa của Việt Nam với các quốc gia khác, lý giải tại sao một số đặc điểm văn hóa lại thúc đẩy hoặc kìm hãm tinh thần khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Sự kết hợp giữa lý thuyết kinh doanh và văn hóa học tạo ra một lăng kính đa chiều, cho phép nhìn nhận vấn đề một cách toàn diện, không chỉ dừng lại ở các quan sát bề mặt mà đi sâu vào bản chất của các hành vi kinh doanh trong bối cảnh văn hóa cụ thể.

3.1. Các chiều kích trong hệ giá trị văn hóa của Hofstede

Hệ giá trị văn hóa theo Hofstede được phân tích qua các chiều kích chính: Khoảng cách quyền lực (Power Distance), Chủ nghĩa cá nhân/tập thể (Individualism/Collectivism), Nam tính/Nữ tính (Masculinity/Femininity), Né tránh bất ổn (Uncertainty Avoidance), và Định hướng dài hạn/ngắn hạn (Long-term/Short-term Orientation). Luận văn chỉ ra Việt Nam có điểm số cao về Khoảng cách quyền lực (chấp nhận sự bất bình đẳng) và Chủ nghĩa tập thể (đề cao lợi ích nhóm), nhưng điểm số thấp về Né tránh bất ổn (thoải mái hơn với sự thay đổi). Mỗi chiều kích này đều có tác động riêng. Ví dụ, Chủ nghĩa tập thể có thể cung cấp mạng lưới hỗ trợ gia đình, nhưng cũng có thể cản trở các ý tưởng đột phá của cá nhân.

3.2. Đặc trưng của tinh thần khởi nghiệp đổi mới sáng tạo

Tinh thần kinh doanh, theo định nghĩa của Lumpkin và Dess (1996), là quá trình ra quyết định và hành động được thể hiện qua các chiều hướng: sự sẵn sàng đổi mới sáng tạo, chấp nhận rủi ro, và xu hướng chủ động cạnh tranh. Đây không chỉ là việc thành lập một doanh nghiệp, mà là một tư duy liên tục tìm kiếm cơ hội và tạo ra giá trị mới. Tinh thần khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đòi hỏi sự độc lập, quyết đoán và khả năng vượt qua thất bại. Chính những đặc trưng này lại có thể xung đột với các giá trị văn hóa truyền thống như tính cộng đồng cao, ngại rủi ro và tôn trọng thứ bậc, tạo ra một sự giằng co nội tại đối với các nữ doanh nhân Việt Nam.

IV. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng văn hóa đến khởi nghiệp nữ

Để đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy, luận văn đã áp dụng một quy trình nghiên cứu bài bản, kết hợp cả phương pháp định tính và định lượng. Cách tiếp cận hỗn hợp này cho phép vừa khám phá các khía cạnh sâu sắc, tinh tế của văn hóa, vừa kiểm định các giả thuyết trên một quy mô lớn hơn. Giai đoạn đầu của nghiên cứu tập trung vào việc khám phá, xây dựng nền tảng lý thuyết và phát triển các công cụ đo lường. Giai đoạn sau tiến hành khảo sát chính thức để thu thập dữ liệu và phân tích thống kê. Việc sử dụng đồng thời nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng giúp các kết luận không chỉ có chiều sâu mà còn có khả năng khái quát hóa, cung cấp những bằng chứng thuyết phục về mối quan hệ giữa các yếu tố văn hóa và tinh thần kinh doanh của phụ nữ. Quy trình này thể hiện sự nghiêm túc trong nghiên cứu học thuật, là cơ sở vững chắc cho các kết quả và đề xuất được đưa ra.

4.1. Xây dựng mô hình nghiên cứu lý thuyết và giả thuyết

Trọng tâm của phương pháp luận là việc xây dựng một mô hình nghiên cứu lý thuyết cụ thể. Mô hình này giả định rằng các chiều văn hóa của Hofstede (biến độc lập) có tác động trực tiếp đến các khía cạnh của tinh thần kinh doanh như sự đổi mới, chấp nhận rủi ro, và tính chủ động (biến phụ thuộc). Từ mô hình này, các giả thuyết nghiên cứu được hình thành, ví dụ: "Chủ nghĩa cá nhân có tác động tích cực đến tinh thần kinh doanh" hay "Mức độ né tránh bất ổn cao có tác động tiêu cực đến sự sẵn sàng chấp nhận rủi ro". Mô hình này hoạt động như một bản đồ chỉ dẫn toàn bộ quá trình nghiên cứu, từ thiết kế bảng hỏi đến phân tích dữ liệu.

4.2. Cách tiếp cận nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng

Nghiên cứu được tiến hành qua hai giai đoạn. Giai đoạn một là nghiên cứu định tính, sử dụng kỹ thuật phỏng vấn sâu với một số doanh nhân (cả nam và nữ) để khám phá, điều chỉnh và bổ sung các yếu tố văn hóa đặc thù của Việt Nam. Kết quả từ giai đoạn này giúp hoàn thiện thang đo và bảng câu hỏi. Giai đoạn hai là nghiên cứu định lượng, thực hiện khảo sát chính thức qua bảng câu hỏi chi tiết với mẫu gồm 150 nữ doanh nhân. Dữ liệu thu thập được sau đó được phân tích bằng các công cụ thống kê như Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA) và phân tích hồi quy tuyến tính để kiểm định các giả thuyết đã đặt ra.

V. Kết quả Yếu tố văn hóa tác động đến khởi nghiệp nữ Việt

Phần phân tích kết quả của luận văn đã mang lại những phát hiện quan trọng, làm sáng tỏ các yếu tố tác động đến khởi nghiệp của phụ nữ tại Việt Nam. Nghiên cứu không chỉ xác nhận sự tồn tại của các rào cản văn hóa mà còn lượng hóa được mức độ ảnh hưởng của chúng. Các phân tích thống kê từ 150 mẫu khảo sát cho thấy một bức tranh đa chiều về đặc điểm nữ doanh nhân Việt, động lực cũng như phong cách lãnh đạo của họ. Kết quả chỉ ra rằng các chiều văn hóa như Chủ nghĩa cá nhân, Né tránh sự không chắc chắn và Định hướng dài hạn có ảnh hưởng có ý nghĩa thống kê đến tinh thần kinh doanh. Những phát hiện này cung cấp bằng chứng thực nghiệm giá trị, giúp các nhà hoạch định chính sách, các tổ chức hỗ trợ và chính các nữ doanh nhân có cái nhìn sâu sắc hơn về những thách thức và cơ hội mà họ đang đối mặt trong môi trường kinh doanh mang đậm dấu ấn của văn hóa kinh doanh Việt Nam.

5.1. Phân tích đặc điểm nữ doanh nhân Việt Nam qua khảo sát

Kết quả khảo sát phác họa chân dung đặc điểm nữ doanh nhân Việt Nam khá rõ nét. Phần lớn họ ở độ tuổi lao động chính (từ 30-49 tuổi), đã kết hôn và có con. Điều này khẳng định thực tế rằng nhiều phụ nữ bắt đầu khởi nghiệp khi đã có sự chín chắn nhất định về kinh nghiệm sống và công việc. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng cho thấy một tỷ lệ đáng kể phụ nữ còn thiếu các chương trình đào tạo chuyên sâu về kỹ năng quản lý, tài chính và tiếp thị. Về quy mô, các doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ thường tập trung ở quy mô vừa và nhỏ, hoạt động chủ yếu trong các lĩnh vực thương mại và dịch vụ.

5.2. Đánh giá động lực khởi nghiệp của phụ nữ trong bối cảnh mới

Nghiên cứu về động lực khởi nghiệp của phụ nữ cho thấy họ được thúc đẩy bởi một tổ hợp nhiều yếu tố. Bên cạnh động lực tài chính, các yếu tố như mong muốn tự chủ, sự linh hoạt về thời gian để cân bằng gia đình, và khát khao đóng góp cho xã hội cũng đóng vai trò rất quan trọng. So với nam giới, phụ nữ có xu hướng bị thu hút bởi các động cơ xã hội hơn là thuần túy kinh tế. Điều này cho thấy các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp cần có cách tiếp cận đa dạng, không chỉ tập trung vào lợi nhuận mà còn cần nhấn mạnh đến các giá trị về sự phát triển cá nhân và tác động xã hội.

5.3. Phong cách lãnh đạo của nữ doanh nhân và văn hóa kinh doanh

Phong cách lãnh đạo của nữ doanh nhân thường chịu ảnh hưởng bởi các đặc tính của văn hóa kinh doanh Việt Nam, vốn mang tính "nữ tính" và tập thể cao. Họ có xu hướng quản lý theo phong cách hợp tác, chú trọng xây dựng mối quan hệ và duy trì sự hòa hợp trong tổ chức. Phong cách này có thể tạo ra một môi trường làm việc gắn kết và ổn định. Tuy nhiên, nó cũng có thể trở thành một hạn chế trong những tình huống đòi hỏi sự quyết đoán cao và cạnh tranh khốc liệt. Việc nhận thức được ưu và nhược điểm trong phong cách lãnh đạo của mình là điều cần thiết để các nữ doanh nhân có thể điều chỉnh linh hoạt cho phù hợp với từng bối cảnh.

VI. Tương lai doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ tại Việt Nam

Nghiên cứu về ảnh hưởng của văn hóa không chỉ dừng lại ở việc chẩn đoán vấn đề mà còn mở ra những định hướng quan trọng cho tương lai. Tương lai của các doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ (women-owned enterprises) tại Việt Nam phụ thuộc lớn vào khả năng kiến tạo một môi trường kinh doanh thuận lợi, nơi các rào cản văn hóa được giảm thiểu và tinh thần kinh doanh được khuyến khích. Các kết quả từ luận văn cung cấp những hàm ý chính sách và thực tiễn quý báu. Để phát huy hết tiềm năng của lực lượng doanh nhân nữ, cần có một nỗ lực tổng hợp từ nhiều phía: sự thay đổi trong nhận thức xã hội, các chính sách hỗ trợ cụ thể từ chính phủ, và sự nỗ lực tự thân của chính các nữ doanh nhân. Con đường phía trước vẫn còn nhiều thách thức, nhưng với sự hiểu biết sâu sắc về các yếu tố văn hóa, chúng ta có thể xây dựng những giải pháp hiệu quả và bền vững, góp phần thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của các nữ doanh nhân Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

6.1. Tóm tắt các hàm ý chính từ kết quả nghiên cứu

Từ các kết quả phân tích, luận văn đưa ra nhiều hàm ý quan trọng. Đối với các nữ doanh nhân, việc nhận thức rõ ảnh hưởng của các yếu tố văn hóa như Chủ nghĩa cá nhân hay Né tránh bất ổn giúp họ chủ động hơn trong việc đưa ra quyết định kinh doanh. Ví dụ, họ có thể học cách cân bằng giữa việc duy trì sự hòa hợp của tập thể và khuyến khích các sáng kiến cá nhân đột phá. Đối với các nhà hoạch định chính sách, nghiên cứu cho thấy sự cần thiết của các chương trình đào tạo được thiết kế riêng, không chỉ cung cấp kiến thức kinh doanh mà còn trang bị kỹ năng mềm để vượt qua các định kiến giới trong kinh doanh.

6.2. Đề xuất giải pháp và hướng nghiên cứu trong tương lai

Dựa trên những hạn chế được nhận diện, luận văn đề xuất một số giải pháp cụ thể: xây dựng các mạng lưới hỗ trợ dành riêng cho nữ doanh nhân để tăng cường kết nối; đơn giản hóa thủ tục tiếp cận vốn tín dụng; và thúc đẩy các chương trình truyền thông nhằm thay đổi nhận thức của xã hội về vai trò của phụ nữ trong kinh doanh. Về hướng nghiên cứu trong tương lai, có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu ra các khu vực địa lý khác nhau (nông thôn, thành thị) hoặc đi sâu vào các ngành công nghiệp cụ thể nơi phụ nữ có thế mạnh, nhằm có được những phát hiện chi tiết và mang tính ứng dụng cao hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ đang trở thành động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và đổi mới sáng tạo xã hội. Thống kê từ Tổng cục Thống kê cho thấy phụ nữ hiện lãnh đạo khoảng 30% tổng số doanh nghiệp vừa và nhỏ, nắm giữ 25% vị trí giám đốc điều hành trên toàn quốc và quản lý tới 60% tổng số hộ kinh doanh cá thể tại Việt Nam. Bên cạnh đó, tỷ lệ phụ nữ tham gia lực lượng lao động đạt 69%, tiệm cận sát mức 76% của nam giới. Mặc dù đóng góp kinh tế to lớn, tinh thần kinh doanh của nữ giới vẫn chịu sự chi phối và ràng buộc bởi các định kiến văn hóa truyền thống Á Đông.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ tác động nhiều chiều của các giá trị văn hóa đến tinh thần doanh nhân của nữ giới. Nghiên cứu xác định các mục tiêu cụ thể: hệ thống hóa nền tảng lý luận về văn hóa và tinh thần khởi nghiệp; nhận diện các đặc trưng văn hóa ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của phụ nữ; đánh giá định lượng mức độ tác động của từng chiều hướng văn hóa; từ đó đề xuất các hàm ý quản trị thực tiễn. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào cộng đồng nữ doanh nhân tại các đô thị lớn của Việt Nam trong giai đoạn thu thập dữ liệu từ tháng 08/2015 đến tháng 08/2016.

Ý nghĩa của công trình thể hiện ở việc lượng hóa mối liên hệ giữa các chuẩn mực văn hóa và hành vi kinh doanh. Bằng chứng thực nghiệm giúp các nhà hoạch định chính sách cải thiện chỉ số bình đẳng giới kinh tế, hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh và tinh thần đổi mới sáng tạo cho hơn 10.300 doanh nghiệp do nữ làm chủ trên phạm vi toàn quốc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết chiều hướng văn hóa nổi tiếng của Geert Hofstede và khung định hướng tinh thần kinh doanh của Lumpkin và Dess. Mô hình của Hofstede cung cấp 6 chiều hướng văn hóa cơ bản để giải thích hành vi xã hội: Khoảng cách quyền lực, Né tránh sự không chắc chắn, Chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa tập thể, Nam tính và nữ tính, Định hướng dài hạn và ngắn hạn, cùng Tính dễ dãi và kiểm chế. Dữ liệu chuẩn hóa quốc tế của Hofstede cho thấy văn hóa Việt Nam mang đặc trưng khoảng cách quyền lực cao với 70 điểm, chủ nghĩa tập thể mạnh khi chủ nghĩa cá nhân chỉ đạt 20 điểm, thiên về nữ tính đạt 40 điểm, né tránh rủi ro ở mức 30 điểm và định hướng dài hạn đạt 57 điểm.

Khái niệm tinh thần kinh doanh được chuẩn hóa thành một quá trình gồm 4 cấu phần then chốt: tính độc lập tự chủ, khả năng đổi mới sáng tạo sản phẩm dịch vụ, tính chủ động cạnh tranh trên thị trường và mức độ sẵn sàng chấp nhận rủi ro. Luận văn tích hợp mô hình của Lee và Peterson cùng các nghiên cứu thực nghiệm của Radziszewska và Bwisa nhằm xác lập khung phân tích giả thuyết: các giá trị văn hóa như chủ nghĩa cá nhân, định hướng dài hạn và khoảng cách quyền lực chi phối trực tiếp đến xu hướng dấn thân và hiệu quả kinh doanh của phụ nữ.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn áp dụng quy trình nghiên cứu kết hợp giữa phương pháp định tính khám phá và định lượng chính thức. Trong giai đoạn định tính, kỹ thuật phỏng vấn chuyên sâu được thực hiện với các chuyên gia và nhóm doanh nhân nam, nữ nhằm điều chỉnh thang đo phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội Việt Nam.

Giai đoạn định lượng tiến hành khảo sát chính thức với cỡ mẫu gồm 150 nữ doanh nhân đang trực tiếp điều hành doanh nghiệp tại các đô thị lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và Đà Nẵng. Phương pháp chọn mẫu phi xác suất thuận tiện kết hợp quả cầu tuyết được lựa chọn do tính khả thi trong việc tiếp cận danh bạ các nữ chủ doanh nghiệp phân tán. Thu thập dữ liệu diễn ra đa kênh qua khảo sát trực tiếp, thư điện tử và phỏng vấn điện thoại từ tháng 08/2015 đến tháng 08/2016.

Dữ liệu được xử lý qua phần mềm thống kê chuyên ngành với các bước phân tích: đánh giá độ tin cậy thang đo qua hệ số Cronbach's Alpha (yêu cầu hệ số trên 0.6 và hệ số tương quan biến - tổng trên 0.3), phân tích nhân tố khám phá EFA (với điều kiện KMO từ 0.5 đến 1.0, kiểm định Bartlett có ý nghĩa thống kê p dưới 0.05 và tổng phương sai trích trên 50%), phân tích tương quan Pearson, mô hình hồi quy tuyến tính đa biến OLS và kiểm định ANOVA để kiểm tra mức độ giải thích của các biến văn hóa đối với tinh thần kinh doanh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát nhân khẩu học cho thấy 73,2% nữ doanh nhân nằm trong độ tuổi chín muồi từ 30 đến 49 tuổi, độ tuổi trung bình đạt 45,07 tuổi. Toàn bộ 100% người tham gia khảo sát là chủ sáng lập hoặc giám đốc điều hành các doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn và cổ phần. Về ngành nghề, nữ doanh nhân chiếm ưu thế vượt trội trong lĩnh vực dịch vụ giáo dục với 56% và dịch vụ lưu trú, ăn uống với 47%, trong khi tỷ lệ này tại khối nông lâm nghiệp chỉ chiếm khoảng 4%.

Phân tích hồi quy xác nhận yếu tố Chủ nghĩa cá nhân và Định hướng dài hạn tác động thuận chiều mạnh mẽ nhất đến tinh thần kinh doanh với độ tin cậy trên 95% (p dưới 0.05). Những nữ doanh nhân có ý thức khẳng định giá trị bản thân và tư duy tích lũy dài hạn thể hiện năng lực đổi mới sáng tạo cao hơn 35% so với nhóm còn lại.

Nghiên cứu cũng ghi nhận yếu tố Né tránh sự không chắc chắn và Khoảng cách quyền lực lớn tạo ra rào cản tâm lý đáng kể. Phụ nữ phải chịu gánh nặng kép khi tổng thời gian làm việc mỗi ngày lên tới 13 giờ (bao gồm 4 giờ làm việc gia đình không hưởng lương), cao hơn 44% so với mức 9 giờ của nam giới, khiến mức độ sẵn sàng mạo hiểm đầu tư bị suy giảm nghiêm trọng.

Về động lực, hơn 70% nữ doanh nhân khởi nghiệp vì mục tiêu tự chủ tài chính và cống hiến cho cộng đồng. Tuy nhiên, rào cản tiếp cận vốn tín dụng chính thức vẫn rất cao khi chỉ khoảng 25% doanh nghiệp nữ dễ dàng tiếp cận nguồn vốn ngân hàng do thiếu tài sản bảo đảm đứng tên cá nhân.

Thảo luận kết quả

Kết quả hồi quy phản ánh sinh động thực trạng văn hóa Việt Nam. Với điểm số chủ nghĩa tập thể chỉ 20 điểm và khoảng cách quyền lực 70 điểm, xã hội truyền thống vẫn đặt nặng trách nhiệm nội trợ lên vai người phụ nữ. Sự kỳ vọng gia đình tạo nên áp lực tâm lý, khiến nữ doanh nhân thận trọng hơn trước các quyết định mạo hiểm, phù hợp với điểm số né tránh rủi ro thấp 30 điểm của Hofstede. Tuy nhiên, điểm số định hướng dài hạn 57 điểm lại trở thành lợi thế cạnh tranh, giúp các nữ lãnh đạo duy trì tính kiên trì, chắt chiu nguồn vốn và xây dựng mối quan hệ kinh doanh bền vững.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế của Radziszewska tại Đông Âu và Chitsike tại Zimbabwe, luận văn củng cố luận điểm: rào cản văn hóa giới và sự thiếu hụt mạng lưới hỗ trợ là lực cản phổ quát đối với nữ quyền kinh tế. Về mặt thu nhập, lao động nữ chỉ nhận mức lương bằng 83% nam giới ở đô thị và 85% ở nông thôn, thúc đẩy họ tìm kiếm con đường tự chủ thông qua khởi sự kinh doanh.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cột nhóm thể hiện sự chênh lệch phân bổ thời gian làm việc giữa hai giới (13 giờ so với 9 giờ mỗi ngày), đi kèm bảng tổng hợp ma trận trọng số nhân tố EFA và bảng hệ số hồi quy Beta chuẩn hóa nhằm minh họa rõ nét mức độ tác động của 5 thành tố văn hóa đến từng khía cạnh tinh thần kinh doanh.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tổ chức các chương trình đào tạo chuyên sâu về kỹ năng quản trị tài chính, chuyển đổi số và đàm phán thương mại cho nữ chủ doanh nghiệp. Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phối hợp cùng Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) triển khai các khóa huấn luyện thực chiến, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nữ doanh nhân tiếp cận kiến thức quản trị bài bản từ 24% hiện nay lên 50% trong giai đoạn 2024–2026.

Thứ hai, thiết lập các gói tín dụng vi mô và quỹ bảo lãnh tín dụng đặc thù dành riêng cho doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ. Ngân hàng Nhà nước cần chỉ đạo các ngân hàng thương mại nới lỏng điều kiện thế chấp bằng tài sản bổ sung, nâng hạn mức vay tín chấp lên 30% và đơn giản hóa thủ tục thẩm định hồ sơ, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ doanh nghiệp nữ tiếp cận vốn vay thương mại đạt trên 45% trong vòng 18 tháng.

Thứ ba, đẩy mạnh truyền thông chính sách nhằm thay đổi định kiến giới và phân công lao động gia đình. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì các chiến dịch truyền thông quốc gia nhằm giảm áp lực việc nhà của phụ nữ từ 13 giờ xuống dưới 10 giờ mỗi ngày, đồng thời phát triển mạng lưới câu lạc bộ cố vấn khởi nghiệp nữ với mục tiêu tăng 35% số lượng thành viên tham gia trong giai đoạn 2024–2028.

Thứ tư, thúc đẩy văn hóa đổi mới sáng tạo và chấp nhận rủi ro có tính toán trong cộng đồng doanh nghiệp nữ. Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các vườn ươm doanh nghiệp cần ưu tiên tài trợ và ươm tạo các dự án do nữ giới sáng lập, phấn đấu gia tăng tỷ lệ doanh nghiệp nữ đầu tư cho nghiên cứu phát triển sản phẩm từ 18% lên 35% sau 3 năm triển khai.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm nữ doanh nhân và cá nhân khởi nghiệp: Cung cấp khung đánh giá bản thân, giúp nhận diện thế mạnh về định hướng dài hạn để khắc phục rào cản e ngại rủi ro, từ đó xây dựng mô hình kinh doanh cân bằng giữa công việc và gia đình.

Nhóm cán bộ quản lý và nhà hoạch định chính sách: Luận văn cung cấp bằng chứng thực nghiệm về khoảng cách giới và rào cản tín dụng của 30% doanh nghiệp do nữ làm chủ, hỗ trợ đắc lực cho việc xây dựng các thông tư hướng dẫn thi hành Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Nhóm giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học: Tài liệu mang lại giá trị tham khảo học thuật cao về phương pháp tích hợp mô hình văn hóa Hofstede với thang đo tinh thần kinh doanh, phục vụ việc giảng dạy và phát triển các đề tài phân tích nhân tố EFA nâng cao.

Nhóm các tổ chức phát triển quốc tế và hiệp hội nghề nghiệp: Cung cấp dữ liệu nền tảng cho các tổ chức như Liên Hợp Quốc, VCCI và Hiệp hội Nữ doanh nhân thiết kế các dự án tài trợ nâng cao quyền năng kinh tế cho phụ nữ đạt hiệu quả thiết thực.

Câu hỏi thường gặp

Yếu tố văn hóa nào có ảnh hưởng tích cực nhất đến tinh thần kinh doanh của nữ doanh nhân Việt Nam? Chủ nghĩa cá nhân và Định hướng dài hạn là hai yếu tố có tác động tích cực nhất. Tư duy tự chủ kết hợp cùng sự kiên trì tích lũy theo định hướng dài hạn 57 điểm giúp nữ doanh nhân nâng cao 35% hiệu quả đổi mới sản phẩm và kiên định vượt qua các biến động thị trường.

Tại sao nữ doanh nhân gặp khó khăn hơn nam giới trong việc tiếp cận vốn vay ngân hàng? Thực tế chỉ có khoảng 25% nữ doanh nhân dễ dàng tiếp cận tín dụng chính thức do phần lớn bất động sản gia đình đứng tên người chồng. Thủ tục thẩm định phức tạp cùng tâm lý e ngại rủi ro tài chính khiến phụ nữ gặp nhiều bất lợi khi tìm kiếm nguồn vốn đầu tư.

Sự bất bình đẳng về thời gian làm việc ảnh hưởng thế nào đến năng lực cạnh tranh của nữ doanh nhân? Tính cả việc gia đình, phụ nữ phải làm việc trung bình 13 giờ mỗi ngày so với 9 giờ của nam giới. Gánh nặng 4 giờ việc nhà không tên khiến họ hạn chế cơ hội học tập nâng cao trình độ, tham gia các mạng lưới giao lưu đối tác ngoài giờ và tìm kiếm thị trường mới.

Quy mô mẫu 150 nữ doanh nhân có đảm bảo độ tin cậy khoa học cho phân tích thống kê không? Cỡ mẫu 150 hoàn toàn đáp ứng tiêu chuẩn phân tích đa biến, vượt qua quy tắc tối thiểu 5 mẫu trên một biến quan sát. Các chỉ số kiểm định KMO trên 0.5, kiểm định Bartlett có ý nghĩa thống kê và hệ số Cronbach's Alpha trên 0.6 bảo đảm độ tin cậy vững chắc cho mô hình hồi quy.

Các khuyến nghị của luận văn có phù hợp cho nữ doanh nhân trong bối cảnh kinh tế số hiện nay không? Hoàn toàn phù hợp. Các giải pháp về chuyển đổi số, mạng lưới cố vấn và quỹ hỗ trợ vốn giải quyết trực tiếp bài toán thiếu hụt kỹ năng công nghệ và nguồn lực, giúp hơn 30% doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ thích ứng nhanh chóng với kỷ nguyên số 2024–2028.

Kết luận

• Luận văn làm sáng tỏ bức tranh toàn diện về tác động của các giá trị văn hóa đến tinh thần kinh doanh của nữ doanh nhân Việt Nam qua mô hình định lượng chuẩn mực.
• Xác định Chủ nghĩa cá nhân và Định hướng dài hạn là đòn bẩy thúc đẩy đổi mới sáng tạo, trong khi Khoảng cách quyền lực và Áp lực gia đình 13 giờ làm việc mỗi ngày là lực cản chính.
• Khẳng định vai trò xung kích của hơn 30% doanh nghiệp vừa và nhỏ do phụ nữ làm chủ trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và bình đẳng giới.
• Hệ thống hóa 4 nhóm giải pháp hành động đồng bộ về đào tạo quản trị, mở rộng tín dụng ưu đãi, giảm áp lực việc nhà và tài trợ ươm tạo khởi nghiệp giai đoạn 2024–2028.
• Đóng góp nguồn tư liệu khoa học có giá trị thực tiễn cao cho công tác nghiên cứu học thuật và hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô.

Công trình khẳng định việc khai phóng tinh thần kinh doanh của nữ giới là chìa khóa then chốt cho sự thịnh vượng kinh tế quốc gia. Hãy cùng hành động ngay hôm nay để xóa bỏ định kiến văn hóa, xây dựng môi trường đầu tư bình đẳng và tiếp sức cho cộng đồng nữ doanh nhân Việt Nam vươn tầm hội nhập quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan tài liệu nghiên cứu Chương 2: Thiết kế nghiên cứu Chương 3: Phân tích kết quả nghiên cứu Chuong 4: Két luận, hạn chế và đề xuất nghiên cứu trong tương lai 6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu về ảnh hưởng của văn hóa đến tỉnh thần kinh doanh A. Nghiên cứu về văn hóa ảnh hưởng tỉnh thần kinh doanh/tinh thần khởi nghiệp Có nhiều cách tiếp cận và đã có các công trình nghiên cứu về sự ảnh. hưởng của văn hóa đến TTKD như: Mô hình miêu tả mối quan hệ giữa văn hóa và ĐHKD trong mối liên hệ với TTKD và cạnh tranh toàn cầu trong bài báo “Văn hóa, định hướng kinh doanh, và cạnh tranh toàn câu” duge in trong tap chi World Business sé 35(4)/2000 của nhóm tác giả Sang M.

Lee và Suzanne J. Peterson đã thừa nhận những tính cách, hành vi cá nhân theo 5 giá trị chiều hướng văn hóa quốc gia (KCQL, né tránh rủi ro, CNCN, nam tính, thành tích và chủ nghĩa phổ độ) cùng với sự tác động của điều kiện môi trường ảnh hưởng đến khuynh hướng kinh doanh. Từ đó ảnh hưởng đến TTKD của doanh nhân và TTKD sẽ quyết định đến sự cạnh tranh toàn cầu. Mô hình mô tả về sự tác động trực tiếp của văn hóa đến TTKD như mô hình về thực tại văn hóa ở Kamba và mong muốn thay đổi trong tương lai nhằm thúc đẩy TTKD của Henry M.

Bwisa, Johnson Muthoka Ndolo trong bai bao “Culture as a Factor in Entrepreneurship Development: A Case Study of the Kamba Culture of Kenya” và mô hình về văn hóa hiện nay ở Iran va những thay đổi trong tương lai phải được thực hiện để phát triển TTKD của Mehdi Abzari and Ali Safari trong bài bio “The Role of Culture on Entrepreneurship Development (Case study: Iran)”. Ảnh hưởng văn hóa và giới tính đến tinh than kinh doanh/tinh thần khởi nghiệp Ngày nay, LLLĐ nữ trong xã hội tăng lên và tỷ lệ nữ giới giữ vị trí lãnh đạo cũng tăng lên góp phần làm tăng thêm HĐKD của nữ giới. Nghiên cứu về nữ doanh nhân đang tăng lên nhanh chóng. Một số công trình nghiên cứu đề cập đến ảnh hưởng văn hóa và giới tính đến tỉnh thần kinh doanh/tinh thần khởi nghiệp như: Bài báo “Culture as a barrier to rural women's entrepreneurship: Experience from Zimbabwe” in trong tap chi Gender and Development cia tác giả Colletah Chitsike cung cắp phân tích giới cho thấy rằng phụ nữ chỉ có thể tự tin và tự chủ trong hoạt động kinh tế của họ nếu không có cản trở từ văn hóa.

Nữ doanh nhân ở Zimbabwe thiếu kinh nghiệm lãnh đạo và chỉ huy. Bài báo tập trung phân tích và phát triển các kỹ năng cần thiết doanh nhân nữ đặc biệt là kỹ năng trao quyền cho cá nhân: sự quyết đoán; kỹ năng đàm phán và cân bằng công việc giữa phụ nữ và nam giới trong gia đình; kỹ năng quản lý thời gian; và tự nhận thức. Ngoài ra, tập trung vào giáo dục cho nam giới để họ phát triển nhận thức về tác động hành vi của họ đối với phụ nữ. Tac gid Mulugeta Chane Wube (2010) trong “factors affecting the performance of women entrepreneurs in micro and small enterprises (The case oƒ Dessie Town)” kết luận các đặc tính của nữ doanh nhân trong các DNVVN 6 thị trấn Dessie cho thấy rằng họ không có nền tảng gia đình kinh doanh, họ có tinh thần kinh doanh như là một phương sách cuối cùng.

Các phụ nữ ở thị trấn này ít có tinh thần kinh doanh là do cản trở bởi rào cản văn hóa xã hội, tiếp cận đào tạo, tài chính, thị trường và tiếp cận mạng lưới. CHUONG 1 TONG QUAN TAI LIEU NGHIEN CUU 1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VE VAN HOA 1.