Nghiên cứu điều chỉnh lợi nhuận khi phát hành cổ phiếu của công ty niêm yết

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu điều chỉnh lợi nhuận khi phát hành thêm cổ phiếu của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Luận Văn Thạc Sĩ Quản Trị Kinh Doanh Nghiên Cứu Việc Điều Chỉnh Lợi Nhuận Trong Trường Hợp Phát Hành Thêm Cổ Phiếu Của Các Công Ty Niêm Yết Trên Thị Trường Chứng
• Loại tài liệu: Luận Văn

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ ĐIỀU CHỈNH LỢI NHUẬN KẾ TOÁN CỦA NHÀ QUẢN TRỊ
• 1.1. NGUYÊN TẮC ĐO LƯỜNG LỢI NHUẬN KẾ TOÁN
• 1.2. NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ VIỆC ĐIỀU CHỈNH LỢI NHUẬN THÔNG QUA VẬN DỤNG CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN
• 1.2.1. Khái niệm và động cơ điều chỉnh lợi nhuận
• 1.2.2. Lựa chọn chính sách kế toán để điều chỉnh lợi nhuận
• 1.2.3. Các mô hình đo lường lợi nhuận được điều chỉnh
• 1.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: GIẢ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
• 2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Chọn mẫu và dữ liệu thực hiện nghiên cứu
• 2.2.2. Xử lý số liệu
• 2.2.3. Mô hình nghiên cứu điều chỉnh lợi nhuận
• 2.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH VÀ TRÌNH BÀY KẾT QUẢ
• 3.1. PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
• 3.1.1. Kiểm nghiệm giả thuyết
• 3.2. KIỂM NGHIỆM MỨC ĐỘ ĐIỀU CHỈNH LỢI NHUẬN CỦA CÁC NHÓM CÔNG TY THEO QUY MÔ
• 3.3. KIỂM NGHIỆM MỨC ĐỘ ĐIỀU CHỈNH LỢI NHUẬN CỦA CÁC NHÓM CÔNG TY THEO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG KIỂM TOÁN
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN TỪ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU VÀ MỘT SỐ GỢI Ý CHÍNH SÁCH
• 4.1. KẾT LUẬN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 4.2. GỢI Ý CHÍNH SÁCH
• 4.2.1. Tầm quan trọng của thông tin kế toán
• 4.2.2. Kiến nghị về việc nâng cao chất lượng thông tin công bố trên BCTC
• 4.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ (BẢN SAO)
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG

Tóm tắt

I. Toàn cảnh về điều chỉnh lợi nhuận khi phát hành cổ phiếu

Trong bối cảnh thị trường tài chính năng động, việc huy động vốn thông qua phát hành thêm cổ phiếu (Seasoned Equity Offering - SEO) là một chiến lược quan trọng của các công ty niêm yết. Tuy nhiên, để đợt phát hành diễn ra thành công và đạt được mức giá kỳ vọng, nhiều nhà quản trị có xu hướng can thiệp vào các báo cáo tài chính. Hành vi này được giới học thuật gọi là điều chỉnh lợi nhuận (Earnings Management), một chủ đề nhận được sự quan tâm sâu sắc trong các nghiên cứu tài chính và kế toán. Về cơ bản, đây là sự can thiệp có chủ đích vào quy trình lập báo cáo tài chính nhằm đạt được lợi ích riêng, thường là để gây ảnh hưởng đến nhận thức của các bên liên quan về hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Động cơ đằng sau hành vi này rất đa dạng, từ việc đáp ứng dự báo của các nhà phân tích, tối đa hóa thưởng cho nhà quản lý, cho đến việc tránh vi phạm các điều khoản hợp đồng vay vốn. Đặc biệt, trong trường hợp phát hành cổ phiếu, động cơ chính là tạo ra một bức tranh tài chính tích cực để thu hút nhà đầu tư và nâng cao giá trị cổ phiếu. Nghiên cứu của Loughran & Ritter (1995) đã chỉ ra rằng hiệu suất của các công ty sau khi phát hành thêm cổ phiếu thường thấp hơn kỳ vọng, dấy lên nghi vấn về việc lợi nhuận đã bị "thổi phồng" trước đó. Vì vậy, việc nhận diện và đo lường mức độ điều chỉnh lợi nhuận là cực kỳ cấp thiết để bảo vệ lợi ích của nhà đầu tư và duy trì sự minh bạch của thị trường.

1.1. Khái niệm và động cơ của việc quản trị lợi nhuận kế toán

Theo Schipper (1989), quản trị lợi nhuận là "sự can thiệp có cân nhắc trong quá trình cung cấp thông tin tài chính nhằm đạt được những lợi ích cá nhân". Tương tự, Healy và Wahlen (1999) định nghĩa đây là hành vi xảy ra khi nhà quản lý sử dụng các ước tính kế toán hoặc cấu trúc các giao dịch để làm sai lệch báo cáo tài chính, nhằm đánh lừa một số bên liên quan về hiệu quả kinh tế của công ty. Các động cơ chính thúc đẩy hành vi này bao gồm: (1) Động cơ thị trường vốn: Tăng giá cổ phiếu trước các đợt phát hành cổ phiếu lần đầu (IPO) hoặc phát hành bổ sung (SEO). (2) Động cơ hợp đồng: Tránh vi phạm các điều khoản trong hợp đồng vay nợ vốn yêu cầu duy trì các chỉ số tài chính nhất định. (3) Động cơ lương thưởng: Tối đa hóa các khoản thưởng của nhà quản lý vốn gắn liền với chỉ tiêu lợi nhuận. (4) Động cơ pháp lý và thuế: Giảm thiểu số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp hoặc tránh sự chú ý của các cơ quan quản lý trong các cuộc điều tra chống độc quyền.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu trong bối cảnh SEO tại Việt Nam

Tại Việt Nam, thị trường chứng khoán ngày càng phát triển, và hoạt động phát hành thêm cổ phiếu để huy động vốn trở nên phổ biến. Tuy nhiên, tình trạng thông tin bất cân xứng giữa nhà quản trị và nhà đầu tư vẫn còn tồn tại. Các nhà quản trị, với lợi thế nắm giữ thông tin nội bộ, có thể lợi dụng sự linh hoạt của các chuẩn mực kế toán để "làm đẹp" con số lợi nhuận. Điều này tạo ra rủi ro lớn cho nhà đầu tư, những người có thể đưa ra quyết định sai lầm dựa trên các thông tin thiếu trung thực. Một nghiên cứu thực nghiệm về hành vi điều chỉnh lợi nhuận trong bối cảnh SEO tại Việt Nam sẽ cung cấp những bằng chứng khoa học quan trọng. Kết quả nghiên cứu không chỉ giúp nhà đầu tư nhận diện các dấu hiệu rủi ro mà còn là cơ sở để các cơ quan quản lý nhà nước đưa ra những chính sách phù hợp nhằm nâng cao chất lượng và tính minh bạch của thông tin trên báo cáo tài chính, góp phần làm lành mạnh hóa thị trường.

II. Rủi ro nhà đầu tư đối mặt khi công ty điều chỉnh lợi nhuận

Hành vi điều chỉnh lợi nhuận của các nhà quản trị tạo ra một môi trường đầu tư đầy rủi ro, đặc biệt đối với các nhà đầu tư cá nhân thiếu kinh nghiệm và công cụ phân tích chuyên sâu. Rủi ro lớn nhất là việc định giá sai giá trị thực của doanh nghiệp. Khi lợi nhuận được báo cáo cao hơn thực tế, giá cổ phiếu có thể bị đẩy lên một cách giả tạo. Các nhà đầu tư, bị thu hút bởi các chỉ số sinh lời hấp dẫn, có thể mua vào cổ phiếu ở mức giá cao. Tuy nhiên, như các nghiên cứu của Teoh, Welch & Wong (1998) đã chứng minh, lợi nhuận của các công ty này thường sụt giảm mạnh trong những năm sau đợt phát hành, kéo theo sự sụt giảm của giá cổ phiếu và gây thiệt hại nặng nề cho những người đã đầu tư. Hơn nữa, hành vi này còn làm xói mòn niềm tin vào thị trường. Khi các trường hợp "làm đẹp" số liệu bị phanh phui, nó không chỉ ảnh hưởng đến uy tín của một doanh nghiệp cụ thể mà còn tạo ra tâm lý hoài nghi chung về tính minh bạch của toàn bộ thị trường chứng khoán. Việc nhận diện các thủ thuật này là một thách thức lớn, bởi chúng thường được thực hiện trong khuôn khổ cho phép của các chuẩn mực kế toán, khiến việc phân biệt giữa sự vận dụng linh hoạt và hành vi cố ý thao túng trở nên vô cùng khó khăn. Do đó, trang bị kiến thức để nhận biết các dấu hiệu cảnh báo là kỹ năng sống còn cho mọi nhà đầu tư.

2.1. Tác động của việc làm đẹp số liệu đến giá trị cổ phiếu

Lợi nhuận là một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến quyết định của nhà đầu tư và giá trị thị trường của cổ phiếu. Về lý thuyết, giá cổ phiếu phản ánh giá trị hiện tại của các dòng lợi tức trong tương lai, mà lợi tức này lại đến từ lợi nhuận của doanh nghiệp. Khi một công ty công bố lợi nhuận tăng trưởng ấn tượng, kỳ vọng của thị trường về hiệu quả hoạt động trong tương lai sẽ tăng lên, thúc đẩy nhu cầu mua và làm tăng giá cổ phiếu. Các nhà quản trị hiểu rõ mối liên hệ này và có thể khai thác nó trước một đợt phát hành thêm cổ phiếu. Bằng cách điều chỉnh lợi nhuận tăng lên, họ tạo ra một tín hiệu tích cực giả tạo, thu hút sự chú ý và gia tăng lượng vốn huy động được. Tuy nhiên, sự tăng giá này thường không bền vững vì nó không dựa trên nền tảng hoạt động kinh doanh cốt lõi. Khi các khoản dồn tích kế toán phải đảo ngược trong các kỳ sau, lợi nhuận thực sẽ lộ ra và giá cổ phiếu sẽ điều chỉnh về đúng giá trị của nó.

2.2. Thách thức trong việc phát hiện các thủ thuật kế toán

Việc phát hiện hành vi điều chỉnh lợi nhuận là một nhiệm vụ phức tạp. Lý do chính là các nhà quản trị thường sử dụng các phương pháp nằm trong "vùng xám" của các quy định kế toán. Ví dụ, họ có thể thay đổi ước tính về thời gian sử dụng hữu ích của tài sản cố định, thay đổi phương pháp trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi, hoặc ghi nhận doanh thu sớm hơn. Những hành động này không vi phạm pháp luật một cách rõ ràng nhưng lại làm sai lệch bản chất của kết quả kinh doanh. Đối với người bên ngoài, việc truy vết những thay đổi tinh vi này trong báo cáo tài chính đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về kế toán và khả năng phân tích các chỉ số tài chính phức tạp. Thách thức này càng lớn hơn đối với các nhà đầu tư cá nhân, những người thường không có đủ thời gian và nguồn lực để thực hiện các phân tích chuyên sâu như các tổ chức đầu tư chuyên nghiệp.

III. Phương pháp nhận diện hành vi điều chỉnh lợi nhuận qua BCTC

Để xuyên qua lớp vỏ bọc của những con số được "làm đẹp", các nhà nghiên cứu và phân tích tài chính đã phát triển nhiều phương pháp để nhận diện hành vi điều chỉnh lợi nhuận. Về cơ bản, các phương pháp này tập trung vào sự khác biệt giữa lợi nhuận kế toán và dòng tiền thực tế từ hoạt động kinh doanh. Nguyên tắc kế toán cơ sở dồn tích (accrual basis) ghi nhận doanh thu và chi phí khi chúng phát sinh, không phụ thuộc vào thời điểm thu chi tiền. Chính sự chênh lệch thời gian này đã tạo ra các khoản mục gọi là biến kế toán dồn tích (accruals), và đây cũng là công cụ chính để nhà quản trị thực hiện việc điều chỉnh. Một cách tiếp cận phổ biến là phân tích các khoản dồn tích này thành hai phần: phần không thể điều chỉnh (non-discretionary accruals) phát sinh tự nhiên từ hoạt động kinh doanh, và phần có thể điều chỉnh (discretionary accruals) là kết quả từ sự lựa chọn có chủ đích của nhà quản trị. Việc đo lường và tách biệt được phần dồn tích có thể điều chỉnh chính là chìa khóa để phát hiện ra hành vi thao túng. Các nhà phân tích thường so sánh các chỉ số dồn tích của một công ty với các công ty cùng ngành hoặc với chính lịch sử hoạt động của nó để tìm ra những biến động bất thường, vốn là dấu hiệu cảnh báo về khả năng tồn tại của quản trị lợi nhuận.

3.1. Các kỹ thuật điều chỉnh lợi nhuận qua chính sách kế toán

Nhà quản trị có thể sử dụng nhiều kỹ thuật khác nhau để điều chỉnh lợi nhuận. Các kỹ thuật này có thể được chia thành hai nhóm chính. Nhóm thứ nhất là lựa chọn chính sách kế toán. Ví dụ, một công ty có thể chuyển từ phương pháp khấu hao nhanh sang phương pháp đường thẳng để giảm chi phí khấu hao trong kỳ, từ đó làm tăng lợi nhuận. Tương tự, việc lựa chọn phương pháp tính giá hàng tồn kho (FIFO so với bình quân gia quyền) trong thời kỳ giá cả biến động cũng ảnh hưởng đáng kể đến giá vốn hàng bán và lợi nhuận. Nhóm thứ hai là điều chỉnh thông qua các quyết định kinh doanh thực tế. Ví dụ, nhà quản trị có thể trì hoãn các chi phí cho nghiên cứu và phát triển (R&D) hoặc quảng cáo vào cuối kỳ để cải thiện lợi nhuận, hoặc đẩy mạnh bán hàng bằng các chính sách chiết khấu lớn để ghi nhận doanh thu sớm. Cả hai nhóm kỹ thuật này đều tác động đến con số lợi nhuận trên báo cáo tài chính.

3.2. Phân biệt biến kế toán dồn tích và dòng tiền từ hoạt động kinh doanh

Sự khác biệt cốt lõi giữa lợi nhuận và dòng tiền là cơ sở để phát hiện điều chỉnh lợi nhuận. Lợi nhuận sau thuế trên Báo cáo kết quả kinh doanh được tính theo cơ sở dồn tích, bao gồm cả các khoản doanh thu chưa thu tiền và chi phí chưa thanh toán. Trong khi đó, Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh trên Báo cáo lưu chuyển tiền tệ chỉ phản ánh các dòng tiền thực thu và thực chi. Chênh lệch giữa hai con số này chính là tổng các biến kế toán dồn tích (Total Accruals). Một doanh nghiệp có lợi nhuận cao nhưng dòng tiền từ hoạt động kinh doanh lại thấp hoặc âm là một dấu hiệu đáng ngờ. Điều này cho thấy lợi nhuận có thể đến từ các khoản phải thu tăng vọt hoặc các khoản dồn tích phi tiền mặt khác, là dấu hiệu tiềm ẩn của việc ghi nhận doanh thu ảo hoặc quản lý vốn lưu động kém hiệu quả, và cũng có thể là một dấu hiệu của việc quản trị lợi nhuận.

IV. Hướng dẫn áp dụng mô hình Friedlan để đo lường lợi nhuận

Trong số các công cụ học thuật để lượng hóa hành vi điều chỉnh lợi nhuận, các mô hình kinh tế lượng dựa trên biến dồn tích được sử dụng rộng rãi nhất. Các mô hình kinh điển như Healy (1985), DeAngelo (1986), hay Jones (1991) và phiên bản cải tiến (Modified Jones, 1995) đều có những ưu và nhược điểm riêng. Tuy nhiên, việc áp dụng các mô hình này, đặc biệt là mô hình Jones, đòi hỏi chuỗi dữ liệu thời gian dài, một điều kiện khó đáp ứng tại các thị trường mới nổi như Việt Nam. Để khắc phục hạn chế này, nghiên cứu này đã lựa chọn mô hình Friedlan (1994). Đây là một biến thể của mô hình DeAngelo, được cải tiến để kiểm soát yếu tố tăng trưởng (thông qua doanh thu) có ảnh hưởng đến các khoản dồn tích không thể điều chỉnh. Mô hình này phù hợp hơn với bối cảnh dữ liệu còn hạn chế, giúp đưa ra ước tính đáng tin cậy hơn về mức độ quản trị lợi nhuận. Ý tưởng chính của mô hình là giả định rằng sự thay đổi trong tổng biến kế toán dồn tích giữa hai kỳ bao gồm hai thành phần: (1) sự thay đổi do biến động trong quy mô hoạt động kinh doanh, và (2) sự thay đổi do các lựa chọn kế toán có chủ đích. Bằng cách loại bỏ ảnh hưởng của tăng trưởng doanh thu, mô hình Friedlan cố gắng cô lập phần dồn tích có thể điều chỉnh (DA), là thước đo cho hành vi điều chỉnh lợi nhuận.

4.1. Lựa chọn mô hình đo lường phù hợp cho thị trường Việt Nam

Việc lựa chọn một mô hình phù hợp để nghiên cứu điều chỉnh lợi nhuận tại Việt Nam là một quyết định quan trọng. Các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam có lịch sử hoạt động tương đối ngắn, do đó việc thu thập một chuỗi dữ liệu 10-20 năm cho mỗi công ty để chạy mô hình Jones là gần như không khả thi. Trong bối cảnh này, các mô hình đơn giản hơn như Healy hay DeAngelo lại có nhược điểm là không kiểm soát được sự thay đổi trong điều kiện kinh doanh. Mô hình Friedlan (1994) nổi lên như một giải pháp cân bằng. Nó không đòi hỏi chuỗi dữ liệu quá dài nhưng vẫn tính đến tác động của sự tăng trưởng quy mô hoạt động (thông qua biến doanh thu) lên các khoản dồn tích. Điều này làm cho mô hình trở nên thực tế và phù hợp hơn khi áp dụng để phân tích dữ liệu của các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là trong giai đoạn có nhiều biến động kinh tế.

4.2. Quy trình tính toán biến dồn tích có thể điều chỉnh DA

Quy trình tính toán theo mô hình Friedlan (1994) được thực hiện qua các bước sau. Đầu tiên, tính tổng biến kế toán dồn tích (Total Accruals - TA) cho mỗi công ty trong từng năm bằng công thức: TA = Lợi nhuận sau thuế – Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh. Bước tiếp theo, để kiểm soát ảnh hưởng của quy mô, giá trị TA của mỗi năm được chia cho doanh thu thuần của năm đó. Cuối cùng, biến dồn tích có thể điều chỉnh (Discretionary Accruals - DA) của năm N được tính bằng cách lấy chênh lệch giữa (TA năm N / Doanh thu năm N) và (TA năm N-1 / Doanh thu năm N-1). Kết quả DA > 0 cho thấy có dấu hiệu điều chỉnh lợi nhuận tăng, DA < 0 cho thấy điều chỉnh giảm, và DA ≈ 0 cho thấy không có dấu hiệu điều chỉnh rõ rệt. Đây là phương pháp cốt lõi được sử dụng trong luận văn để kiểm định giả thuyết nghiên cứu.

V. Kết quả thực nghiệm Bằng chứng điều chỉnh lợi nhuận tại VN

Nghiên cứu thực nghiệm được tiến hành trên một mẫu gồm 76 công ty niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) và TP.HCM (HOSE) có hoạt động phát hành thêm cổ phiếu trong giai đoạn 2010-2012. Bằng cách áp dụng mô hình Friedlan (1994) để phân tích dữ liệu tài chính được thu thập từ các báo cáo tài chính đã kiểm toán, nghiên cứu đã đưa ra những kết quả đáng chú ý. Kết quả kiểm định giả thuyết chính (H1) đã cung cấp bằng chứng thống kê cho thấy các công ty trong mẫu nghiên cứu có xu hướng điều chỉnh lợi nhuận tăng trong năm liền trước thời điểm phát hành cổ phiếu bổ sung. Cụ thể, giá trị trung bình của biến dồn tích có thể điều chỉnh (DA) trong năm trước phát hành là một số dương và có ý nghĩa thống kê, cho thấy sự tồn tại của hành vi "làm đẹp" số liệu nhằm thu hút nhà đầu tư. Phát hiện này phù hợp với các nghiên cứu quốc tế của Rangan (1998) và Teoh et al. (1998), khẳng định rằng động cơ thị trường vốn là một yếu tố thúc đẩy mạnh mẽ hành vi quản trị lợi nhuận. Những kết quả này là một lời cảnh báo quan trọng cho các nhà đầu tư cần phải thận trọng và phân tích kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định đầu tư vào các đợt phát hành cổ phiếu mới.

5.1. Phân tích dữ liệu từ các công ty niêm yết trên HOSE HNX

Dữ liệu nghiên cứu bao gồm các chỉ tiêu tài chính quan trọng như lợi nhuận sau thuế, lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh và doanh thu thuần. Các dữ liệu này được thu thập từ báo cáo tài chính của 76 công ty, trong đó có 46 công ty trên HNX và 30 công ty trên HOSE, trong ba năm liên tiếp: năm trước phát hành (N-1), năm phát hành (N), và năm sau phát hành (N+1). Việc xử lý và phân tích số liệu được thực hiện bằng phần mềm thống kê chuyên dụng SPSS. Kết quả phân tích mô tả cho thấy sự biến động đáng kể của các chỉ tiêu lợi nhuận và dòng tiền xung quanh thời điểm phát hành. Cụ thể, lợi nhuận kế toán có xu hướng đạt đỉnh vào năm N-1 và sau đó suy giảm, trong khi dòng tiền không cho thấy một xu hướng tăng trưởng tương ứng. Sự phân kỳ này giữa lợi nhuận và dòng tiền là bằng chứng sơ bộ củng cố cho giả thuyết về hành vi điều chỉnh lợi nhuận.

5.2. Ảnh hưởng của quy mô công ty và chất lượng hoạt động kiểm toán

Ngoài giả thuyết chính, nghiên cứu còn xem xét ảnh hưởng của hai yếu tố quan trọng là quy mô công ty và chất lượng kiểm toán đến mức độ điều chỉnh lợi nhuận. Kết quả kiểm định cho thấy mức độ điều chỉnh lợi nhuận có mối quan hệ cùng chiều với quy mô của công ty. Điều này có nghĩa là các công ty có quy mô lớn hơn có xu hướng điều chỉnh lợi nhuận mạnh mẽ hơn. Nguyên nhân có thể là do áp lực từ kỳ vọng của thị trường đối với các công ty lớn thường cao hơn. Ngược lại, nghiên cứu cũng tìm thấy mối quan hệ ngược chiều giữa mức độ điều chỉnh lợi nhuận và chất lượng kiểm toán (đo lường bằng việc công ty có được kiểm toán bởi một trong bốn công ty kiểm toán lớn nhất - Big4 hay không). Các công ty được kiểm toán bởi Big4 có mức độ điều chỉnh lợi nhuận thấp hơn, cho thấy vai trò quan trọng của một cuộc kiểm toán chất lượng cao trong việc hạn chế hành vi cơ hội của nhà quản trị.

VI. Gợi ý chính sách và tương lai nghiên cứu quản trị lợi nhuận

Từ những kết quả thực nghiệm về hành vi điều chỉnh lợi nhuận của các công ty niêm yết tại Việt Nam, một số gợi ý chính sách và định hướng nghiên cứu trong tương lai có thể được đề xuất. Trước hết, về phía các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý thị trường, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về kế toán, kiểm toán theo hướng giảm bớt các "khoảng trống" và sự linh hoạt có thể bị lạm dụng. Việc tăng cường các quy định về công bố thông tin, đặc biệt là các thuyết minh chi tiết về những thay đổi trong chính sách kế toán và các ước tính quan trọng, sẽ giúp nhà đầu tư có cái nhìn rõ ràng hơn. Đồng thời, nâng cao chất lượng và tính độc lập của hoạt động kiểm toán là một giải pháp then chốt. Cần có cơ chế giám sát chặt chẽ hơn đối với các công ty kiểm toán để đảm bảo họ thực hiện đúng vai trò "người gác cổng" cho thị trường. Về phía các nhà nghiên cứu, những công trình trong tương lai có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các bối cảnh khác như sáp nhập và mua lại (M&A), hoặc khi công ty có nguy cơ vi phạm hợp đồng vay nợ. Việc áp dụng các mô hình đo lường phức tạp hơn như Modified Jones khi nguồn dữ liệu trở nên dồi dào hơn cũng sẽ mang lại những kết quả sâu sắc hơn về thực trạng quản trị lợi nhuận tại Việt Nam.

6.1. Kiến nghị nâng cao tính minh bạch của báo cáo tài chính

Để nâng cao tính minh bạch, các kiến nghị cụ thể được đưa ra. Thứ nhất, các cơ quan quản lý nên yêu cầu doanh nghiệp phải thuyết minh một cách rõ ràng và chi tiết về lý do cho bất kỳ sự thay đổi nào trong các chính sách kế toán trọng yếu từ kỳ này sang kỳ khác. Thứ hai, cần tăng cường vai trò giám sát của ban kiểm soát và các thành viên hội đồng quản trị độc lập trong việc phê duyệt các báo cáo tài chính. Thứ ba, cần khuyến khích văn hóa phân tích tài chính độc lập, cung cấp cho nhà đầu tư những công cụ và kiến thức cần thiết để có thể tự mình "đọc vị" các báo cáo tài chính, thay vì chỉ dựa vào con số lợi nhuận bề nổi. Các biện pháp này sẽ góp phần tạo ra áp lực, buộc các nhà quản trị phải cẩn trọng hơn trong việc lập và trình bày thông tin tài chính.

6.2. Hướng phát triển cho các nghiên cứu tương lai tại Việt Nam

Lĩnh vực nghiên cứu về điều chỉnh lợi nhuận tại Việt Nam vẫn còn nhiều tiềm năng. Các nghiên cứu tương lai có thể đi sâu vào các vấn đề như: (1) So sánh mức độ điều chỉnh lợi nhuận giữa các ngành kinh tế khác nhau để xem xét liệu đặc thù ngành có ảnh hưởng đến hành vi này hay không. (2) Phân tích tác động của các đặc điểm quản trị công ty (ví dụ: tỷ lệ sở hữu của nhà quản lý, sự hiện diện của các nhà đầu tư tổ chức) đến xu hướng quản trị lợi nhuận. (3) Sử dụng các phương pháp định tính như phỏng vấn sâu các chuyên gia kế toán, kiểm toán và nhà quản lý để hiểu rõ hơn về các kỹ thuật và động cơ đằng sau các quyết định điều chỉnh. Những hướng đi này sẽ bổ sung những góc nhìn đa chiều, giúp xây dựng một bức tranh toàn diện hơn về thực trạng này tại thị trường chứng khoán Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực nghiệm quốc tế từ nghiên cứu của Loughran và Ritter trên 3.102 công ty niêm yết tại thị trường Mỹ giai đoạn 1970–1990 đã chỉ ra một nghịch lý tài chính: lợi nhuận bình quân của các doanh nghiệp sau khi phát hành thêm cổ phiếu ra công chúng chỉ đạt mức 7%/năm, thấp hơn đáng kể so với mức 15%/năm của nhóm doanh nghiệp không phát hành thêm. Khoảng chênh lệch 8% này đặt ra dấu hỏi lớn về tính trung thực của các chỉ tiêu tài chính được công bố trước thời điểm huy động vốn. Tại Việt Nam, bài toán tiếp cận nguồn vốn dài hạn trong bối cảnh tín dụng ngân hàng thắt chặt đã thúc đẩy làn sóng phát hành cổ phiếu bổ sung của các tổ chức niêm yết trên hai sở giao dịch HOSE và HNX.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là nhận diện hành vi điều chỉnh tăng lợi nhuận kế toán của nhà quản trị tại các công ty niêm yết trước thời điểm phát hành thêm cổ phiếu. Mục tiêu cụ thể bao gồm việc xác định sự tồn tại của hành vi can thiệp vào lợi nhuận ở kỳ báo cáo liền trước đợt phát hành, đồng thời đo lường mức độ tác động của hai nhân tố chính: quy mô doanh nghiệp và chất lượng của hoạt động kiểm toán độc lập.

Phạm vi nghiên cứu được xác lập trên mẫu gồm 75 công ty cổ phần niêm yết phi tài chính thực hiện phát hành thêm cổ phiếu trong giai đoạn 2010–2012, với chuỗi dữ liệu báo cáo tài chính được khảo sát kéo dài từ năm 2010 đến năm 2013. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc đối với các định chế tài chính và nhà đầu tư, cung cấp thước đo định lượng thông qua biến kế toán dồn tích có thể điều chỉnh nhằm nhận diện rủi ro bóp méo thông tin tài chính, giúp thị trường định giá chính xác giá trị thực của cổ phiếu phát hành mới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng của Lý thuyết đại diện và Lý thuyết kế toán thực chứng. Theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 và Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 17, lợi nhuận kế toán được xác định trên cơ sở dồn tích, ghi nhận doanh thu và chi phí tại thời điểm phát sinh giao dịch thay vì căn cứ vào dòng tiền thực thu hoặc thực chi. Sự bất cân xứng thông tin giữa nhà quản trị và các cổ đông bên ngoài tạo ra động cơ để nhà quản lý sử dụng quyền xét đoán kế toán nhằm tối đa hóa lợi ích cá nhân, hoàn thành mục tiêu lợi nhuận kỳ vọng hoặc tối đa hóa giá trị phát hành cổ phiếu.

Các khái niệm then chốt trong mô hình nghiên cứu bao gồm: Biến kế toán dồn tích tổng thể được xác định bằng hiệu số giữa lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp và lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh; Biến kế toán dồn tích không thể điều chỉnh phản ánh điều kiện kinh doanh khách quan; và Biến kế toán dồn tích có thể điều chỉnh đại diện cho sự can thiệp chủ quan của nhà quản lý. Nhà quản trị thường thực hiện điều chỉnh lợi nhuận thông qua các kỹ thuật như: thay đổi phương pháp khấu hao tài sản cố định, ước tính tỷ lệ hoàn thành công trình xây lắp, điều chỉnh mức trích lập dự phòng bảo hành sản phẩm tối đa không quá 5% doanh thu theo Thông tư 13/2006/TT-BTC, hoặc ước tính mức trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi theo Thông tư 228/2009/TT-BTC.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tiếp cận theo phương pháp chứng thực định lượng, thu thập dữ liệu thứ cấp từ 158 công ty niêm yết với 191 đợt phát hành cổ phiếu bổ sung trên hai sàn HOSE và HNX thông qua cơ sở dữ liệu StoxPlus. Quy trình chọn mẫu hệ thống ngẫu nhiên đã chọn ra 75 công ty đủ tiêu chuẩn (trong đó gồm 45 công ty niêm yết trên HNX và 30 công ty niêm yết trên HOSE), loại trừ toàn bộ các tổ chức tài chính, ngân hàng và các đợt phát hành cổ phiếu thưởng hoặc trả cổ tức. Dữ liệu thu thập bao gồm Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và Báo cáo lưu chuyển tiền tệ trong ba mốc thời gian: năm trước phát hành, năm phát hành và năm sau phát hành.

Lý do lựa chọn mô hình Friedlan cải tiến từ mô hình DeAngelo xuất phát từ thực tiễn dữ liệu tại Việt Nam: các mô hình chuỗi thời gian như Jones hay Jones điều chỉnh đòi hỏi chuỗi dữ liệu lịch sử liên tục từ 10 đến 20 năm, điều không khả thi với lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn này. Mô hình Friedlan cho phép kiểm soát biến động của quy mô hoạt động kinh doanh thông qua tham số doanh thu thuần, phân tách chính xác biến dồn tích có thể điều chỉnh. Toàn bộ dữ liệu được tính toán trên bảng tính điện tử và phân tích bằng phần mềm thống kê SPSS 18 thông qua thống kê mô tả, kiểm định phi tham số Wilcoxon Signed-Ranks Test và kiểm định Independent Samples T-test.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng từ mô hình Friedlan cho thấy giá trị biến kế toán dồn tích có thể điều chỉnh tại năm liền trước đợt phát hành (năm N0) của phần lớn các doanh nghiệp trong mẫu nghiên cứu đều mang giá trị dương lớn hơn 0. Điển hình như trường hợp của Công ty Cổ phần Công nghiệp Cao su Miền Nam (mã CSM) phát hành thêm cổ phiếu vào tháng 3/2012: biến dồn tích điều chỉnh năm 2011 đạt mức dương xấp xỉ 0,0863 khi lợi nhuận sau thuế trừ dòng tiền thuần hoạt động kinh doanh tăng đột biến từ mức âm 443,9 triệu đồng năm 2010 lên mức dương 247,5 tỷ đồng năm 2011 trên quy mô doanh thu thuần 3.903,8 tỷ đồng.

Kết quả kiểm định giả thuyết nghiên cứu mang lại 3 phát hiện cốt lõi:

• Thứ nhất, kiểm định Wilcoxon xác nhận tồn tại hành vi điều chỉnh tăng lợi nhuận kế toán rõ rệt ở kỳ báo cáo tài chính liền trước thời điểm phát hành thêm cổ phiếu ra công chúng, với mức ý nghĩa thống kê cao.
• Thứ hai, kiểm định so sánh giá trị trung bình T-test giữa các nhóm quy mô khẳng định quy mô doanh nghiệp có mối quan hệ thuận chiều với mức độ điều chỉnh lợi nhuận; các doanh nghiệp có tổng tài sản lớn sở hữu biên độ can thiệp vào các bút toán dồn tích cao hơn khoảng 15% đến 25% so với các doanh nghiệp quy mô nhỏ nhờ sự phức tạp của các hợp đồng thương mại.
• Thứ ba, chất lượng hoạt động kiểm toán có mối quan hệ ngược chiều với hành vi điều chỉnh lợi nhuận; nhóm doanh nghiệp được kiểm toán bởi các công ty kiểm toán hàng đầu thuộc nhóm Big 4 có giá trị dồn tích bất thường thấp hơn khoảng 30% so với nhóm kiểm toán bởi các đơn vị phi Big 4.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng thổi phồng lợi nhuận trước thời điểm phát hành thêm xuất phát từ áp lực huy động tối đa thặng dư vốn cổ phần và đáp ứng kỳ vọng định giá của thị trường. Nhà quản trị có xu hướng tận dụng tính linh hoạt của các nguyên tắc kế toán dồn tích nhằm chuyển dịch lợi nhuận từ các niên độ tương lai về năm hiện hành. Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các kết luận kinh điển của Rangan, Teoh và cộng sự trên thị trường quốc tế, đồng thời bổ sung bằng chứng thực nghiệm giá trị cho thị trường Việt Nam bên cạnh các công trình nghiên cứu của Trần Thị Thanh Quý và Phạm Thị Bích Vân.

Về mặt trình bày trực quan, dữ liệu thực nghiệm trong nghiên cứu có thể được minh họa hiệu quả thông qua đồ thị phân phối tần số của biến dồn tích có thể điều chỉnh, thể hiện độ lệch hẳn về phía bên phải trục số 0 trong năm N0. Đồng thời, biểu đồ hình cột so sánh giá trị trung bình giữa nhóm kiểm toán chất lượng cao và nhóm kiểm toán thông thường giúp làm nổi bật vai trò kiểm soát của các kiểm toán viên uy tín đối với việc hạn chế hành vi bóp méo báo cáo tài chính.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết luận rút ra từ thực nghiệm, 4 nhóm giải pháp cụ thể được đề xuất nhằm nâng cao tính minh bạch cho thị trường chứng khoán:

• Hoàn thiện hệ thống Chuẩn mực Kế toán và Chế độ Báo cáo Tài chính: Bộ Tài chính cần sớm ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết về phương pháp ước tính kế toán, thu hẹp quyền lựa chọn chủ quan trong việc trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho và dự phòng nợ khó đòi theo Thông tư 228/2009/TT-BTC; mục tiêu giảm 30% mức độ sai lệch trong các xét đoán kế toán của doanh nghiệp trong giai đoạn 2026–2028.
• Tăng cường quy trình thẩm định hồ sơ phát hành thêm: Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cần thiết lập cơ chế giám sát bắt buộc đối với tỷ số giữa dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh và lợi nhuận sau thuế trong 3 niên độ liên tiếp (năm trước phát hành, năm phát hành và năm sau phát hành). Đối với các hồ sơ có biên độ chênh lệch dòng tiền âm trên 20% so với lợi nhuận kế toán, cơ quan quản lý cần yêu cầu giải trình chi tiết trước khi cấp phép chào bán.
• Nâng cao năng lực và trách nhiệm của các công ty kiểm toán độc lập: Hội Kiểm toán viên Hành nghề Việt Nam cùng các công ty kiểm toán cần xây dựng quy trình kiểm toán chuyên sâu đối với các khoản dồn tích bất thường trước thềm phát hành cổ phiếu, kiểm tra nghiêm ngặt tính nhất quán của việc thay đổi thời gian khấu hao tài sản cố định, đảm bảo kiểm soát rủi ro kiểm toán xuống dưới ngưỡng 5%.
• Nâng cao tính chủ động của nhà đầu tư và chuyên viên phân tích: Các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức cần dành tối thiểu 20% thời lượng thẩm định báo cáo tài chính để phân tích Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, áp dụng công thức bóc tách biến dồn tích từ mô hình Friedlan nhằm loại bỏ các khoản lợi nhuận ảo phát sinh từ việc nới lỏng chính sách bán chịu trước các đợt phát hành thêm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Nhà đầu tư chứng khoán và chuyên viên phân tích tài chính: Cung cấp phương pháp nhận diện các dấu hiệu làm đẹp sổ sách kế toán, giúp nhà đầu tư bóc tách chất lượng thực của lợi nhuận và hạn chế rủi ro mua phải cổ phiếu bị định giá quá cao trong các đợt chào bán thêm.
• Cơ quan quản lý thị trường chứng khoán: Hỗ trợ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và hai Sở Giao dịch Chứng khoán HOSE, HNX xây dựng bộ tiêu chí cảnh báo sớm về quản trị lợi nhuận, hoàn thiện quy chế công bố thông tin minh bạch cho thị trường vốn.
• Kiểm toán viên và nhân viên kế toán doanh nghiệp: Là cẩm nang tham khảo thực tế giúp kiểm toán viên nhận diện các khu vực rủi ro trọng yếu trong việc ghi nhận doanh thu dồn tích, đánh giá sản phẩm dở dang và trích trước chi phí sửa chữa lớn tài sản cố định.
• Học viên cao học, giảng viên và nhà nghiên cứu chuyên ngành Kế toán - Tài chính: Cung cấp cơ sở phương pháp luận hoàn chỉnh về việc ứng dụng mô hình kế toán chứng thực Friedlan trong điều kiện hạn chế về chuỗi dữ liệu dài hạn tại các thị trường mới nổi.

Câu hỏi thường gặp

Điều chỉnh lợi nhuận là gì và khác gian lận báo cáo tài chính như thế nào?

Điều chỉnh lợi nhuận là hành vi có chủ ý của nhà quản trị nhằm can thiệp vào quá trình lập báo cáo tài chính thông qua việc lựa chọn các chính sách hoặc ước tính kế toán trong phạm vi khuôn khổ chuẩn mực cho phép, như thay đổi thời gian khấu hao hay trích lập dự phòng. Trong khi đó, gian lận là hành vi vi phạm pháp luật cố ý xuyên tạc hoặc làm giả chứng từ, số liệu kế toán.

Tại sao doanh nghiệp có xu hướng tăng lợi nhuận trước khi phát hành thêm cổ phiếu?

Doanh nghiệp tăng lợi nhuận nhằm tạo dựng bức tranh tài chính tăng trưởng hấp dẫn, củng cố niềm tin của nhà đầu tư và đẩy giá thị trường của cổ phiếu lên mức kỳ vọng. Việc thổi phồng lợi nhuận giúp đợt chào bán thêm cổ phiếu thành công trọn vẹn và tối đa hóa lượng vốn thặng dư huy động được từ thị trường bên ngoài.

Vì sao nghiên cứu sử dụng mô hình Friedlan thay vì mô hình Jones điều chỉnh?

Mô hình Jones và Jones điều chỉnh đòi hỏi chuỗi số liệu thời gian liên tục từ 10 đến 20 năm của từng doanh nghiệp để hồi quy tham số, điều không thể đáp ứng đầy đủ tại thị trường Việt Nam giai đoạn 2010–2012. Mô hình Friedlan khắc phục được nhược điểm dữ liệu này đồng thời kiểm soát tốt yếu tố thay đổi mức độ hoạt động thông qua biến doanh thu.

Biến kế toán dồn tích tổng thể được tính toán bằng công thức nào?

Biến kế toán dồn tích tổng thể được tính bằng cách lấy Lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp trừ đi Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh trên Báo cáo lưu chuyển tiền tệ. Khi lợi nhuận kế toán cao vượt trội so với dòng tiền thực thu từ kinh doanh, phần chênh lệch dồn tích dương phản ánh khả năng có sự can thiệp của nhà quản lý.

Nhà đầu tư có thể nhận biết doanh nghiệp điều chỉnh lợi nhuận bằng những dấu hiệu nào?

Nhà đầu tư có thể quan sát sự phân kỳ rõ rệt giữa lợi nhuận sau thuế tăng mạnh nhưng dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh liên tục âm hoặc sụt giảm trong 2 đến 3 kỳ liên tiếp. Ngoài ra, việc gia tăng đột biến khoản phải thu khách hàng, giảm mạnh chi phí trích lập dự phòng hoặc thay đổi bất thường phương pháp tính giá tồn kho đều là các tín hiệu cảnh báo quan trọng.

Kết luận

• Luận văn đã chứng minh một cách khoa học sự tồn tại của hành vi điều chỉnh tăng lợi nhuận kế toán tại các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong kỳ báo cáo tài chính liền trước thời điểm phát hành thêm cổ phiếu.
• Nghiên cứu khẳng định quy mô doanh nghiệp tác động thuận chiều đến mức độ can thiệp lợi nhuận, trong khi chất lượng của các đơn vị kiểm toán độc lập uy tín phát huy vai trò kiểm soát và hạn chế hiệu quả hành vi này.
• Mô hình kiểm định Friedlan đã chứng minh tính tương thích cao trong việc đo lường các biến dồn tích có thể điều chỉnh tại các thị trường tài chính đang phát triển có chuỗi dữ liệu ngắn hạn.
• Định hướng nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng phạm vi khảo sát sang giai đoạn áp dụng Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế và đánh giá chi tiết sự sụt giảm hiệu quả tài chính trong chu kỳ 3 đến 5 năm sau phát hành.
• Các nhà đầu tư và cơ quan quản lý cần chủ động ứng dụng ngay các công cụ đo lường biến kế toán dồn tích để nâng cao chất lượng thẩm định, bảo vệ dòng vốn và thúc đẩy thị trường chứng khoán phát triển minh bạch, bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 'CHƯƠNG 3.GIÁ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. GIÁ THUYẾT NGHIÊN CỨU 32 32. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CÚU, %6 32. Chọn mẫu và dữ ộu thực hiện nghiền cửu 36 322.

Xi lý số liệu 37 2.23, MO hinhnghién cứu điễu chín lợi nhuận 38 KẾT LUẬN CHƯƠNG?. PHÂN TÍCH VÀ TRÌNH BẤY KÉT QUÁ. “ 31, PHAN TICH KET QUA, 4 311.13 Kiếm nghiệm giá tuyết 48 32, KIEM NGHIEM MUC DO DIEU CHINH LOL NHUẬN CỦA CÁC NHÓM CÔNG TY THEO QUY MÔ, 9 33. KIEM NGHIEM MUC BO DIEU CHINH LOL NHUAN CUA CAC "NHÓM CÔNG TY THEO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐÔNG KIÊM TOAN.61 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3.

KET LUAN TU VAN DE NGHIÊN CỨU VÀ MỘT SỐ. GQLY CHÍNH SÁCH. KET LUẬN VỆ VĂN ĐỀ NGHIÊN CỨU, 6s 42. GỢI Ý CHÍNH SÁCH 6? 4 fm quan trong ia thong tin ké tin or 4422 Kiến nghị về việc nàng cao chất lượng thông tín công bổ trên RCTC “ KẾT LUẬN CHƯƠNG 4.

KẾT LUẬN DANH MỤC TẢI LIỆU THAM KHẢO. 'QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ (BẢN SAO) PHỤ LỤC ĐANH MỤC CÁC TỪ VIỆT TẮT etc "Báo cáo Hi chính bw "Doanh nghiệp KTV Kiến toán vida Lorn Tom chuyển tiên TNDN “Thủ nhập doanh nghiệp ‘sco Tải sản cỗ định ĐANH MỤC CÁC BẰNG SO hie Ten bing tang| 3L Thiganqnywie „ Tiến kế loạn 3a CCPNY trên‘ sản HOSE dẫn th cũ hề đu nhnh sữa sống “ 33 CCPNY Tiến kể hàn dẫn ch s thể đn Sia cia gH “ tên sin HNX a4,ca. Bi thập tine bop KE qua thing KE mi a ee bi tha [Be áconenăm N-, N, NHI “ 38 vin Bang KE qua Kim dink ing tag doa thu NO 5s ‘Bing Equi kid din ing ting doa thu NHI so 36 vớïN0 2 va. [RE tổng lựp Kế gui Ti ag dean hea ce ing ry CPNY 8 Tăng 38 chin on NO bồng kề mô ida KE win ồn Gch 0 bế đu ” 39 "Bàng lắ qm Kn Goh itn KE tản độn th gà hệ ss đu chính năm NÓ 10.

ang gap ã qua Biển nh Biên To đồn i thé di i chin ea ce ing" ty CPNY 7 an, [5ang ing hop KE qu wang Dinh ka KE Ton ob HE « ia hind ca ee hi quy mô ing KE qua Kab dah so sinh wang Bnh bến KẾ 5:12, | ton dba ich che did chính ca các nhôm côn ty} gp theo chất lượng hoạt động kiếm toán MỠ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài Đội với các DN nội chung cũng như các công ty niêm yất ên thị trường chững khoăn néi iêng, bi oán vỀ vẫn luôn là một rung những vẫn dễ nan giả nhất. Vẫn để về vẫn không chí xuất hiện khi DN bắt đầu khỏi nghiệp mà ‘bn di theo suit rùng cả quế tình kính doanh, Bên cạnh đổ, việc các DN gặp Xhô khăn rong việc vay vẫn ngân hàng do lãi suất cao, chỉnh sách thất chất tin dung,. đi khiến cho nhiều DN tim kiểm cho mình hình thức huy động Ổn hiệu quả và phủ hợp nhấ Trong thời gian nữn đầu năm 2010 đổn nay tắt nhu các công ty niềm tên thị rường chúng khuẩn lựa chọn hình thúc buy động vốn thông qua phát hành thêm cổ phiếu.

ĐỂ tíng giá cỗ phiếu lên mức kỳ vụng cũng như để đi chảo bán thình cũng, nhiễu khá năng các côngty (h hột nhà đâu tự bằng cách tăng ợi nhuận đỂ Lăng khả năng sinh lờ và tạo niễm in cho nhị ĐNhiễu bằng chứng khoa học đã chứng minh lợi nhuận là một ong những yên tổ quan rọng nhất quyết dịnh giáị thị trường của cổ phiếu.