Luận văn thạc sĩ quản lý công quản lý nhà nước đối với cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập trên địa bàn thành phố buôn ma thuột tỉnh đắk lắk

Luận văn thạc sĩ quản lý công nghiên cứu quản lý nhà nước đối với cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập tại Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk.

• Tác giả: Mai Văn Hạnh
• Người hướng dẫn: TS. Trương Đình Chiến
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Quản lý nhà nước đối với cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Đắk Lắk

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CƠ SỞ GIÁO DỤC MẦM NON NGOÀI CÔNG LẬP
• 1.1. Quản lý, quản lý Nhà nước về giáo dục
• 1.2. Giáo dục Mầm non, quản lý nhà nước về Giáo dục Mầm non
• 1.3. Cơ sở Giáo dục Mầm non ngoài công lập, quản lý nhà nước đối với cơ sở Giáo dục Mầm non ngoài công lập
• 1.4. Các yếu tố tác động đến quản lý nhà nước đối với các cơ sở giáo Mầm non ngoài công lập
• 1.5. Vai trò của quản lý nhà nước đối với các cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CƠ SỞ GIÁO DỤC MẦM NON NGOÀI CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘT, TỈNH ĐẮK LẮK
• 2.1. Tổng quan về đặc điểm tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội Thành phố Buôn Ma Thuột
• 2.2. Khái quát giáo dục mầm non và giáo dục mầm non ngoài công lập trên địa bàn Thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk
• 2.3. Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với các cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk
• 2.4. Đánh giá chung
• 2.5. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CƠ SỞ GIÁO DỤC MẦM NON NGOÀI CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘT, TỈNH ĐẮK LẮK
• 3.1. Định hướng hoàn thiện quản lý nhà nước đối với cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với các cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận quản lý nhà nước đối với cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập

Phần này trình bày cơ sở lý luận về quản lý nhà nước (QLNN) đối với giáo dục mầm non (GDMN) ngoài công lập (NCL). Tác giả phân tích các khái niệm cơ bản như quản lý, QLNN về giáo dục, và đặc điểm của GDMN NCL. Quản lý nhà nước được xác định là quá trình điều hành, kiểm soát và định hướng các hoạt động giáo dục nhằm đảm bảo chất lượng và hiệu quả. GDMN NCL là loại hình giáo dục do tư nhân hoặc tổ chức xã hội đầu tư và quản lý, đóng vai trò quan trọng trong việc giảm tải cho hệ thống công lập. Phần này cũng đề cập đến các yếu tố tác động đến QLNN đối với GDMN NCL, bao gồm chính sách, nguồn lực, và sự tham gia của cộng đồng.

1.1. Quản lý và quản lý nhà nước về giáo dục

Tác giả làm rõ khái niệm quản lý và quản lý nhà nước trong lĩnh vực giáo dục. Quản lý được hiểu là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, điều hành và kiểm soát các hoạt động giáo dục. Quản lý nhà nước là việc thực hiện các chức năng quản lý của nhà nước thông qua hệ thống pháp luật, chính sách và cơ chế kiểm soát. Phần này nhấn mạnh vai trò của nhà nước trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục và công bằng xã hội.

1.2. Giáo dục mầm non và quản lý nhà nước về GDMN

Phần này phân tích đặc điểm của giáo dục mầm non (GDMN) và vai trò của quản lý nhà nước trong lĩnh vực này. GDMN là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, có nhiệm vụ chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ em từ 0 đến 6 tuổi. QLNN đối với GDMN bao gồm việc xây dựng chính sách, quy định, và kiểm tra giám sát các cơ sở giáo dục. Tác giả cũng đề cập đến sự cần thiết của việc tăng cường QLNN để đảm bảo chất lượng và sự phát triển bền vững của GDMN.

II. Thực trạng quản lý nhà nước đối với cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập tại Buôn Ma Thuột Đắk Lắk

Phần này phân tích thực trạng QLNN đối với GDMN NCL trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk. Tác giả đánh giá các hoạt động QLNN bao gồm việc xây dựng chính sách, kiểm tra giám sát, và hỗ trợ các cơ sở GDMN NCL. Kết quả cho thấy, mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý, vẫn còn tồn tại những hạn chế như thiếu nguồn lực, chính sách chưa đồng bộ, và sự thiếu hợp tác giữa các cơ quan quản lý. Phần này cũng chỉ ra những nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến các hạn chế này.

2.1. Tổng quan về đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội Buôn Ma Thuột

Tác giả cung cấp cái nhìn tổng quan về đặc điểm tự nhiên và tình hình kinh tế - xã hội của thành phố Buôn Ma Thuột. Thành phố này là trung tâm kinh tế, văn hóa và giáo dục của tỉnh Đắk Lắk, với dân số đa dạng và nền kinh tế đang phát triển. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức như tỷ lệ hộ nghèo cao và sự chênh lệch về điều kiện sống giữa các khu vực. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của GDMN NCL trên địa bàn.

2.2. Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với GDMN NCL

Phần này đánh giá chi tiết thực trạng QLNN đối với GDMN NCL tại Buôn Ma Thuột. Tác giả chỉ ra rằng, mặc dù đã có nhiều chính sách hỗ trợ, việc thực hiện còn nhiều bất cập. Các cơ sở GDMN NCL thường gặp khó khăn về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, và tài chính. Công tác kiểm tra, giám sát của các cơ quan quản lý cũng chưa được thực hiện thường xuyên và hiệu quả. Những hạn chế này đòi hỏi sự điều chỉnh và cải thiện trong thời gian tới.

III. Định hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập

Phần này đề xuất các định hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện QLNN đối với GDMN NCL tại Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk. Tác giả nhấn mạnh sự cần thiết của việc xây dựng chính sách đồng bộ, tăng cường nguồn lực, và nâng cao năng lực quản lý của các cơ quan chức năng. Các giải pháp cụ thể bao gồm cải thiện cơ sở vật chất, đào tạo đội ngũ giáo viên, và tăng cường sự tham gia của cộng đồng. Phần này cũng đề xuất một số kiến nghị nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của GDMN NCL trên địa bàn.

3.1. Định hướng hoàn thiện QLNN đối với GDMN NCL

Tác giả đề xuất các định hướng chính để hoàn thiện QLNN đối với GDMN NCL. Bao gồm việc xây dựng chính sách hỗ trợ tài chính, cải thiện cơ sở vật chất, và nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên. Đồng thời, cần tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý và các bên liên quan để đảm bảo hiệu quả của các chính sách và giải pháp.

3.2. Giải pháp hoàn thiện QLNN đối với GDMN NCL

Phần này trình bày các giải pháp cụ thể để hoàn thiện QLNN đối với GDMN NCL. Bao gồm việc tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho các cơ sở GDMN NCL. Đồng thời, cần nâng cao nhận thức của cộng đồng về vai trò và tầm quan trọng của GDMN NCL trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh giáo dục mầm non (GDMN) đóng vai trò nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc dân, việc quản lý nhà nước (QLNN) đối với các cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập (GDMN NCL) ngày càng trở nên cấp thiết. Thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk, với dân số khoảng 388.350 người và đa dạng dân tộc, là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục của vùng Tây Nguyên, có nhu cầu phát triển GDMN NCL rất lớn. Giai đoạn nghiên cứu từ 2018 đến 2022 cho thấy, toàn thành phố có 59 trường mầm non, trong đó 36 trường ngoài công lập và 125 nhóm lớp mầm non tư thục độc lập, với tổng số 740 lớp học. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng QLNN đối với các cơ sở GDMN NCL trên địa bàn, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng nhu cầu xã hội và phát triển bền vững. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ chính quyền địa phương và các cơ quan quản lý giáo dục xây dựng chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho tỉnh Đắk Lắk và khu vực Tây Nguyên.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý nhà nước và quản lý giáo dục, trong đó:

• Lý thuyết quản lý nhà nước: Quản lý nhà nước là hoạt động thực thi quyền lực nhà nước nhằm điều chỉnh các hoạt động xã hội theo mục tiêu chung, sử dụng các công cụ như pháp luật, chính sách và kế hoạch để duy trì trật tự và phát triển xã hội.

• Lý thuyết quản lý giáo dục mầm non: Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, tập trung phát triển toàn diện thể chất, trí tuệ, tình cảm và nhân cách trẻ em từ 3 tháng đến 6 tuổi. Quản lý nhà nước về giáo dục mầm non bao gồm việc xây dựng thể chế, tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ quản lý, chính sách tài chính và kiểm định chất lượng.

Các khái niệm chính bao gồm: quản lý nhà nước, giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập, xã hội hóa giáo dục, kiểm định chất lượng giáo dục.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp phân tích tài liệu thứ cấp và điều tra xã hội học:

• Nguồn dữ liệu: Tài liệu pháp luật, văn bản quản lý giáo dục, báo cáo ngành, số liệu thống kê từ Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk, Phòng Giáo dục và Đào tạo Thành phố Buôn Ma Thuột; khảo sát thực tế qua phiếu hỏi với cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên các cơ sở GDMN NCL.

• Phương pháp phân tích: Phân tích định tính các văn bản pháp luật, chính sách; phân tích định lượng số liệu thống kê về quy mô, đội ngũ, chất lượng giáo dục; so sánh, đối chiếu thực trạng với các nghiên cứu tương tự.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khảo sát được thực hiện với một số lượng cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên đại diện cho các cơ sở GDMN NCL trên địa bàn thành phố, đảm bảo tính đại diện và khách quan.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2018-2022, với các đề xuất giải pháp hướng tới giai đoạn 2022-2025 và những năm tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô và phát triển cơ sở GDMN NCL: Tính đến năm học 2021-2022, thành phố có 36 trường mầm non ngoài công lập và 125 nhóm lớp tư thục độc lập, chiếm khoảng 61% tổng số lớp mầm non (486/740 lớp). Tỷ lệ này phản ánh sự phát triển nhanh và đa dạng của loại hình giáo dục ngoài công lập.

2. Nguồn nhân lực và chất lượng đội ngũ: Tổng số cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên ngành giáo dục mầm non là khoảng 2.150 người, trong đó đội ngũ ngoài công lập chiếm khoảng 337 người. Tuy nhiên, tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn ở các cơ sở ngoài công lập còn thấp hơn so với công lập, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục.

3. Thực trạng quản lý nhà nước: Công tác QLNN đối với GDMN NCL được thực hiện bởi UBND cấp huyện, Phòng Giáo dục và Đào tạo, và các cơ quan liên quan. Tuy nhiên, việc thanh tra, kiểm tra chưa được thực hiện thường xuyên và đồng bộ, dẫn đến một số cơ sở chưa tuân thủ đầy đủ quy định về chất lượng, cơ sở vật chất và an toàn cho trẻ.

4. Ảnh hưởng của các yếu tố khách quan: Quá trình đô thị hóa, biến động dân số và dịch bệnh Covid-19 đã tác động mạnh đến hoạt động của các cơ sở GDMN NCL, gây khó khăn về tài chính, nhân sự và duy trì hoạt động. Ví dụ, nhiều cơ sở phải tạm đóng cửa do thiếu kinh phí và giáo viên.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự phát triển nhanh chóng của GDMN NCL tại Buôn Ma Thuột là phù hợp với xu hướng xã hội hóa giáo dục, góp phần giảm tải cho hệ thống công lập và đáp ứng nhu cầu đa dạng của phụ huynh. Tuy nhiên, chất lượng đội ngũ giáo viên và công tác quản lý nhà nước còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả giáo dục. So sánh với các nghiên cứu tại các địa phương khác như Hà Nội, Đà Nẵng và Tây Nguyên cho thấy các vấn đề về nhân lực và kiểm soát chất lượng là phổ biến, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp quản lý và cơ sở giáo dục. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và tăng cường thanh tra, kiểm tra được xem là giải pháp cần thiết để nâng cao hiệu quả QLNN. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ cơ sở ngoài công lập so với công lập, bảng so sánh trình độ giáo viên, và biểu đồ đánh giá mức độ hiệu quả thanh tra, kiểm tra.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật và quy hoạch phát triển GDMN NCL

   • Động từ hành động: Ban hành, cập nhật
   • Target metric: Đảm bảo 100% cơ sở hoạt động theo quy định pháp luật
   • Timeline: 2022-2023
   • Chủ thể thực hiện: Sở Giáo dục và Đào tạo, UBND thành phố

2. Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên ngoài công lập

   • Động từ hành động: Đào tạo, bồi dưỡng, hỗ trợ
   • Target metric: Tăng tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn lên trên 90% vào năm 2025
   • Timeline: 2022-2025
   • Chủ thể thực hiện: Phòng Giáo dục và Đào tạo, các trung tâm bồi dưỡng

3. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm

   • Động từ hành động: Kiểm tra, giám sát, xử lý
   • Target metric: 100% cơ sở được kiểm tra ít nhất 1 lần/năm
   • Timeline: 2022-2024
   • Chủ thể thực hiện: Thanh tra Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT, UBND các phường/xã

4. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và truyền thông

   • Động từ hành động: Triển khai, phát triển
   • Target metric: 80% cơ sở sử dụng hệ thống quản lý trực tuyến vào năm 2025
   • Timeline: 2023-2025
   • Chủ thể thực hiện: Sở GD&ĐT, các cơ sở GDMN NCL

5. Huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính và cơ sở vật chất

   • Động từ hành động: Huy động, đầu tư, hỗ trợ
   • Target metric: Tăng nguồn vốn đầu tư ngoài ngân sách lên 30% so với giai đoạn trước
   • Timeline: 2022-2025
   • Chủ thể thực hiện: UBND thành phố, các tổ chức xã hội, nhà đầu tư

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý giáo dục địa phương

   • Lợi ích: Cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích thực trạng để xây dựng chính sách phù hợp, nâng cao hiệu quả quản lý.
   • Use case: Xây dựng kế hoạch phát triển GDMN NCL, tổ chức thanh tra, kiểm tra.

2. Các nhà nghiên cứu và giảng viên chuyên ngành quản lý công và giáo dục

   • Lợi ích: Tài liệu tham khảo về lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước trong lĩnh vực giáo dục mầm non ngoài công lập.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, giảng dạy môn học liên quan.

3. Ban giám hiệu và cán bộ quản lý các cơ sở GDMN NCL

   • Lợi ích: Hiểu rõ các yêu cầu pháp lý, chính sách và phương pháp nâng cao chất lượng giáo dục.
   • Use case: Xây dựng kế hoạch phát triển trường, nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên.

4. Các tổ chức xã hội, doanh nghiệp đầu tư vào giáo dục mầm non

   • Lợi ích: Nắm bắt cơ hội đầu tư, hiểu rõ khung pháp lý và các chính sách hỗ trợ.
   • Use case: Lập dự án đầu tư, phối hợp với cơ quan quản lý để phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý nhà nước đối với cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập là gì?
   Quản lý nhà nước đối với GDMN NCL là hoạt động của các cơ quan nhà nước nhằm điều chỉnh, hỗ trợ và giám sát các cơ sở này theo quy định pháp luật, đảm bảo chất lượng giáo dục và quyền lợi của trẻ em. Ví dụ, UBND cấp huyện và Phòng GD&ĐT chịu trách nhiệm quản lý trực tiếp các cơ sở trên địa bàn.

2. Tại sao cần phát triển giáo dục mầm non ngoài công lập?
   GDMN NCL góp phần giảm tải cho hệ thống công lập, đáp ứng nhu cầu đa dạng của phụ huynh, đồng thời thúc đẩy xã hội hóa giáo dục. Tại Buôn Ma Thuột, tỷ lệ cơ sở ngoài công lập chiếm hơn 60% tổng số lớp, cho thấy vai trò quan trọng trong hệ thống giáo dục.

3. Những khó khăn chính trong quản lý GDMN NCL hiện nay là gì?
   Khó khăn bao gồm chất lượng đội ngũ giáo viên chưa đồng đều, công tác thanh tra kiểm tra chưa thường xuyên, nguồn lực tài chính hạn chế và ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 gây gián đoạn hoạt động. Điều này làm giảm hiệu quả quản lý và chất lượng giáo dục.

4. Các cơ quan quản lý có thể làm gì để nâng cao hiệu quả quản lý?
   Các cơ quan cần hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, tăng cường đào tạo cán bộ quản lý và giáo viên, đẩy mạnh thanh tra kiểm tra, ứng dụng công nghệ thông tin và huy động nguồn lực tài chính. Ví dụ, triển khai hệ thống quản lý trực tuyến giúp giám sát hoạt động nhanh chóng, chính xác.

5. Làm thế nào để đảm bảo chất lượng giáo dục tại các cơ sở ngoài công lập?
   Thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục theo quy định của Bộ GD&ĐT, tổ chức tự đánh giá và đánh giá ngoài định kỳ, nâng cao trình độ đội ngũ giáo viên, cải thiện cơ sở vật chất và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn, vệ sinh. Việc này giúp các cơ sở duy trì và nâng cao chất lượng giáo dục.

Kết luận

• GDMN NCL tại thành phố Buôn Ma Thuột phát triển nhanh, chiếm tỷ lệ lớn trong hệ thống giáo dục mầm non, góp phần đáp ứng nhu cầu xã hội.
• Công tác quản lý nhà nước đối với GDMN NCL còn nhiều hạn chế về chất lượng đội ngũ, thanh tra kiểm tra và nguồn lực tài chính.
• Các yếu tố khách quan như đô thị hóa, biến động dân số và dịch bệnh Covid-19 ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động của các cơ sở.
• Luận văn đề xuất các giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao năng lực cán bộ, tăng cường kiểm tra, ứng dụng công nghệ và huy động nguồn lực.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất trong giai đoạn 2022-2025, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng nghiên cứu để nâng cao hiệu quả quản lý.

Call-to-action: Các cơ quan quản lý, nhà đầu tư và các cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, góp phần phát triển bền vững sự nghiệp giáo dục mầm non tại Buôn Ma Thuột và tỉnh Đắk Lắk.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CƠ SỞ GIÁO DỤC MẦM NON NGOÀI CÔNG LẬP 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Quản lý, quản lý nhà nước 1. Quản lý Theo giáo trình “Những vấn đề cơ bản về quản lý hành chính nhà nước”: “Quản lý là sự tác động có định hướng và tổ chức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý bằng các phương thức nhất định để đạt tới những mục tiêu nhất định.

Chủ thể quản lý là các cá nhân, tổ chức có một quyền lực nhất định buộc các đối tượng quản lý phải tuân thủ các quy định do mình đề ra để đạt được những mục tiêu đã định trước. Đối tượng quản lý là các cá nhân, tổ chức trong quá trình hoạt động phải chịu sự tác động bằng phương pháp quản lý và công cụ quản lý của các chủ thể quản lý để nhằm đạt được những mục tiêu quản lý do chủ thể quản lý đặt ra. Khách thể quản lý là trật tự quản lý mà chủ thể quản lý bằng sự tác động lên các đối tượng quản lý thông qua các phương pháp quản lý và công cụ quản lý nhất định mong muốn thiết lập được để đạt được những mục tiêu định trước. Mục tiêu quản lý là những lợi ích vật chất, tinh thần và các lợi ích khác mà các chủ thể quản lý mong muốn đạt được trong quá trình tác động đến các đối tượng quản lý” [11, tr9].

Quản lý nhà nước “Quản lý nhà nước là hoạt động thực thi quyền lực nhà nước do các cơ quan nhà nước tiến hành đối với tất cả mọi cá nhân và tổ chức trong xã hội, trên tất cả các mặt của đời sống xã hội bằng cách sử dụng quyền lực nhà nước có tính cưỡng chế đơn phương nhằm mục tiêu phục vụ lợi ích chung của cả cộng đồng, duy trì ổn định, an ninh trật tự và thúc đẩy xã hội phát triển theo 9 một định hướng thống nhất của Nhà nước. Chủ thể quản lý nhà nước là các cơ quan nhà nước (cán bộ, công chức có thẩm quyền phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao). Những chủ thể này tham gia vào quá trình tổ chức quyền lực nhà nước về lập pháp, hành pháp, tư pháp theo quy định của pháp luật. Đối tượng của quản lý nhà nước bao gồm tất cả các cá nhân, tổ chức sinh sống, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trong phạm vi lãnh thổ quốc gia.

Quản lý nhà nước có tính toàn diện, bao gồm tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội như: chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng, v.v… Nhà nước sử dụng các công cụ quản lý chủ yếu là pháp luật, chính sách, kế hoạch để quản lý xã hội” [11, tr10]. Giáo dục, quản lý nhà nước về giáo dục 1. Giáo dục Giáo trình “Đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước Việt Nam về các lĩnh vực của đời sống xã hội” đã đưa ra khái niệm về giáo dục và đào tạo như sau: “Giáo dục là lĩnh vực trọng yếu quyết định sự tồn tại và phát triển của nhân loại. Nội hàm khái niệm giáo dục có cội nguồn từ khái niệm văn hóa (culture) được hiểu là trồng trọt tinh thần, vun đắp trí tuệ cho con người: “văn trị giáo hóa” “nhân văn giáo hóa”.

Giáo dục là hiện tượng xã hội, diễn ra quá trình trao truyền tri thức, kinh nghiệm giữa con người với con người thông qua ngôn ngữ và các hệ thống ký hiệu khác nhằm kế thừa, duy trì sự tồn tại, tiến hoá và phát triển nhân loại. Có thể nói, nếu không có giáo dục, loài người không thể tồn tại. Trong giáo dục đã bao hàm cả vấn đề đào tạo. Quan điểm giáo dục học hiện đại cho rằng cơ cấu của hoạt động giáo dục gồm bốn yếu tố: giáo dục gia đình; giáo dục nhà trường; giáo dục xã hội và quá trình tự giáo dục của mỗi cá nhân con người.

Ba yếu tố trên là hoàn cảnh bên ngoài quyết định gián tiếp, yếu tố sau cùng quyết định trực tiếp chất lượng giáo dục, hình thành và hoàn thiện nhân cách con người bao gồm phẩm chất (đức) và năng lực” [26]. 10 Ngoài ra cũng có thể hiểu giáo dục và đào tạo là hoạt động có tổ chức, có mục đích của xã hội nhằm bồi dưỡng và phát triển các phẩm chất và năng lực của con người. Trong đó: Giáo dục là quá trình hoạt động có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có tổ chức nhằm bồi dưỡng cho con người những phẩm chất đạo đức, những tri thức cần thiết để con người có khả năng tham gia mọi mặt của đời sống xã hội; là việc cung cấp kiến thức nhằm phát triển trí tuệ, nâng cao nhận thức, bồi dưỡng tình cảm, rèn luyện kỹ năng để con người vận dụng trong cuộc sống và lao động; là sự bồi dưỡng và phát triển toàn diện của con người từ bậc Giáo dục Mầm non đến Giáo dục Trung học phổ thông. Đào tạo là sự bồi dưỡng và chuẩn bị nghề cho con người trong các trường dạy nghề, cao đẳng và đại học.

Quản lý nhà nước về giáo dục Theo giáo trình Quản lý nhà nước về Văn hoá, Giáo dục, Y tế của Học viện Hành chính Quốc gia [26], QLNN trong lĩnh vực GD&ĐT thực chất là thực thi quyền hành pháp để tổ chức, điều hành và điều chỉnh mọi hoạt động giáo dục và đào tạo trong phạm vi toàn xã hội. QLNN về GD&ĐT là việc Nhà nước thực hiện quyền lực công để điều hành, điều chỉnh toàn bộ các hoạt động giáo dục trong phạm vi toàn xã hội nhằm định hướng, thiết lập trật tự kỷ cương của hoạt động GD&ĐT, hướng đến mục tiêu và yêu cầu của sự phát triển nguồn nhân lực quốc gia. Tìm hiểu quan niệm QLNN về giáo dục, có 03 bộ phận chính gồm: chủ thể, đối tượng và mục tiêu QLNN về giáo dục. Chủ thể QLNN về giáo dục là các cơ quan quyền lực Nhà nước.

Tuy nhiên, chủ thể trực tiếp là bộ máy quản lý giáo dục từ trung ương đến cơ sở được cụ thể hóa ở điều 104 của Luật Giáo dục năm 2019. Đối tượng của QLNN về giáo dục là hệ thống giáo dục quốc dân, là mọi hoạt động giáo dục trong phạm vi toàn xã hội. Mục tiêu QLNN về giáo dục là đảm bảo tuân chủ các quy định của pháp luật trong các hoạt động giáo dục, để thực hiện được mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho xã hội, hoàn thiện và phát triển nhân cách của công dân. Ở mỗi cấp, bậc học và trình độ đào tạo, mục tiêu này được cụ thể hóa trong Luật giáo dục và Điều lệ Nhà trường.

Nếu xem QLNN như là một hệ thống thì QLNN về giáo dục cũng là một hệ thống, bao 11 gồm: các thể chế, cơ chế, tổ chức bộ máy quản lý và đội ngũ cán bộ, công chức quản lý giáo dục ở các cấp. Ba bộ phận này có mối liên hệ và tác động qua lại với nhau rất chặt chẽ, chúng có thể thúc đẩy hoặc kìm hãm lẫn nhau trong quá trình vận hành, tác nghiệp. QLNN về GD&ĐT là sự tác động, điều chỉnh thường xuyên của Nhà nước bằng quyền lực Nhà nước đối với toàn bộ hoạt động GD&ĐT của một quốc gia nhằm định hướng, thiết lập trật tự kỷ cương của hoạt động GD&ĐT, hướng đến mục tiêu và yêu cầu của sự phát triển nguồn nhân lực quốc gia. Chủ thể của QLNN về GD&ĐT là Nhà nước với hệ thống các cơ quan quyền lực của nó mà trực tiếp là Chính phủ và hệ thống bộ máy QLNN về GD&ĐT từ trung ương đến địa phương.

Khách thể của QLNN về GDĐT là hệ thống các cơ sở GD&ĐT và những người tham gia vào quá trình GDĐT. Giáo dục mầm non, quản lý nhà nước về giáo dục mầm non 1. Giáo dục mầm non 1. Khái niệm giáo dục mầm non Trong hệ thống giáo dục quốc dân, GDMN thực hiện việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em từ ba tháng tuổi đến sáu tuổi.

GDMN là một cấp học tạo sự khởi đầu cho sự phát triển toàn diện của trẻ, góp phần đặt nền tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời. GDMN được chia thành 02 giai đoạn: Nhà trẻ và Mẫu giáo. Giai đoàn nhà trẻ thực hiện việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em từ ba tháng đến ba tuổi; giai đoạn mẫu giáo thực hiện việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em từ ba tuổi đến sáu tuổi. Xét theo quan hệ phát triển, đó là bậc học có tính xuất phát điểm của toàn bộ quá trình học tập của con người.

Mục tiêu của GDMN là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ em bước vào cấp học phổ thông. Nội dung GDMN phải bảo đảm hướng tới nhiều mục tiêu, đồng thời phù hợp với sự phát triển tâm sinh lý của trẻ em, hài hòa giữa nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo 12 dục; giúp trẻ em phát triển cơ thể cân đối, khoẻ mạnh, nhanh nhẹn; định hướng kỹ năng ứng xử xã hội, cộng đồng sao cho trẻ nhận thức được ban đầu về sự kính trọng, yêu mến, lễ phép với người lớn, người dạy và người thân trong gia đình. Chương trình GDMN bảo đảm thể hiện mục tiêu GDMN; cụ thể hóa các yêu cầu về nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em ở từng độ tuổi; quy định việc tổ chức các hoạt động nhằm tạo điều kiện để trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ; hướng dẫn cách thức đánh giá sự phát triển của trẻ em ở tuổi MN. Hệ thống cơ sở giáo dục mầm non Theo Điều 26 Luật Giáo dục năm 2019 [42], cơ sở GDMN bao gồm nhà trẻ, nhóm trẻ độc lập; trường mẫu giáo, lớp mẫu giáo độc lập; trường MN, lớp MN độc lập.

Thứ nhất, Nhà trẻ, nhóm trẻ độc lập nhận trẻ em từ 03 tháng tuổi đến 03 tuổi; Thứ hai, trường mẫu giáo, lớp mẫu giáo độc lập nhận trẻ em từ 03 tuổi đến 06 tuổi; Thứ ba, trường MN, lớp MN độc lập là cơ sở giáo dục kết hợp nhà trẻ và mẫu giáo, nhận trẻ em từ 03 tháng tuổi đến 06 tuổi.