phần mở đầu, kết luận thì đề cƣơng gồm 3 chƣơng, bảo gồm: Chƣơng 1: Những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nƣớc đối với du lịch biển Chƣơng 2: Thực trạng quản lý nhà nƣớc về du lịch biển trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định giai đoạn 2016-2020 Chƣơng 3: Mục tiêu, phƣơng hƣớng, nhiệm vụ và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nƣớc về du lịch biển trêm địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định giai đoạn 2021-2025. e 7 CHƢƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI DU LỊCH BIỂN 1. KHÁI QUÁT VỀ DU LỊCH BIỂN 1. Khái niệm du lịch, du lịch biển, du lịch biển đảo * Du lịch Hiện nay, du lịch trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn có vai trò đặc biệt quan trọng không chỉ ở các nƣớc phát triển mà còn ở các nƣớc đang phát triển trong đó có Việt Nam.
Theo định nghĩa của Tổ Chức du lịch thế giới thì du lịch là tổng hợp các mối quan hệ, sự vật hiện tƣợng và các hoạt động kinh tế từ những cuộc hành trình và lƣu trú của con ngƣời ở bên ngoài nơi ở thƣờng xuyên của họ với mục đích hòa bình. Ngoài ra, với góc độ kinh tế thì du lịch là một ngành kinh doanh tổng hợp có hiệu quả cao về nhiều mặt: năng cao hiểu biết về thiên nhiên, truyền thống lịch sử và văn hóa dân tộc, từ đó góp phần tăng thêm tình yêu đất nƣớc; đối với ngƣời nƣớc ngoài là tình hữu nghị với dân tộc mình. du lịch là lĩnh vực kinh doanh mang lại hiệu quả rất lớn; có thể coi là hình thức xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ tại chỗ. Theo Khoản 1 Điều 3 Luật du lịch 2017 quy định đã nêu khái niệm du lịch nhƣ sau: Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con ngƣời ngoài nơi cƣ trú thƣờng xuyên trong thời gian không quá 01 năm liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dƣỡng, giải trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác.
* Du lịch biển Du lịch biển là loại hình du lịch gắn liền với biển, thuận lợi cho việc tổ chức các hoạt động tắm biển, thể thao biển (bóng chuyền bãi biển, lƣớt ván…). Loại hình du lịch này có tính mùa rất rõ nên nó thƣờng đƣợc tổ chức e 8 vào mùa nóng hoặc mùa hè với nhiệt độ nƣớc biển và không khí trên 20oC. Nếu bờ biển ít dốc, môi trƣờng sạch đẹp thì khả năng thu hút khách du lịch càng lớn. Tài nguyên du lịch biển gồm: - Tài nguyên tự nhiên: là các điều kiện về địa hình, mà cụ thể là cảnh quan thiên nhiên ven biển; quần thể sinh vật trên cạn, dƣới nƣớc nhƣ cây cỏ, tôm, cá.
- Tài nguyên nhân văn: là tổng thể các giá trị văn hóa, lịch sử, các thành tựu chính trị và kinh tế có ý nghĩa đặc trƣng cho sự phát triển của du lịch biển nhƣ các viện bảo tàng hải dƣơng học, các làng xã ven biển với nghề thủ công đặc trƣng, các di tích đặc trƣng của một tríều đại hoặc một nền văn minh cổ xƣa. Du lịch biển giúp nâng cao chất lƣợng cuộc sống của con ngƣời, giúp con ngƣời nhanh chóng hồi phục sức khỏe và chữa bệnh; giúp năng cao trình độ hiểu biết, khả năng học hỏi của mỗi ngƣời. Khi đi du lịch biển, các nhu cầu thƣờng ngày nhƣ ăn, mặc, ở, đi lại, giao tiếp, học tập, chữa bệnh, làm đẹp đều gia tăng và có sự biến đổi cấu trúc chung của các nhu cầu. Đó là cơ hội làm giàu cho một lãnh thổ và một quốc gia.
Du lịch biển giúp tạo ra các địa điểm nghỉ ngơi, các vƣờn quốc gia, công viên du lịch, đẩy mạnh việc bảo vệ môi trƣờng sinh thái; là cơ sở giúp con ngƣời bảo tồn các nền văn hóa, tôn tạo lại các di tích lịch sử, các công trình văn hóa, phục hồi các khu phố cổ, phục chế các di phẩm văn hóa, đồng thời giúp giải quyết việc làm cho đa số lao động phụ cho chính quyền địa phƣơng và cƣ dân ở địa phƣơng. du lịch biển là còn gà đẻ trứng vàng , nó là chất xúc tác cho sự phát triển và đa dạng hóa các ngành nghề kinh tế. e 9 * Du lịch biển đảo Du lịch biển đảo là loại hình du lịch đƣợc phát triển dựa trên những tiềm năng về biển, diễn ra trong các vùng có tiềm năng về biển đảo hƣớng tới thỏa mãn nhu cầu của con ngƣời về vui chơi giải trí, nghỉ dƣỡng, tham quan, tắm biển, nghiên cứu. Du lịch biển đảo là sản phẩm du lịch theo đặc thù tài nguyên, đƣợc hiểu là sản phẩm du lịch dựa trên cơ sở khai thác tiềm năng du lịch biển đảo của địa phƣơng với các loại hình nhƣ tắm biển, nghĩ dƣỡng biển, thăm quan cảnh quan, di tích, các hệ sinh thái biển.
Du lịch biển đảo đang là loại hình du lịch đƣợc chú trọng đầu tƣ ở Việt Nam nhờ những lợi thế về biển. Phân loại du lịch biển, du lịch biển đảo Du lịch biển đƣợc phân loại theo các hình thức: + Du lịch theo sở thích ý muốn o Du lịch theo sở thích chung Nghỉ dƣỡng biển Tham quan biển Du lịch tàu biển o Du lịch theo sở thích đặc biệt Thể thao biển Mạo hiểm biển Sinh thái biển Tìm hiểu lối sống cộng đồng Lễ hội biển Văn hóa, nghệ thuật + Du lịch theo nghĩa vụ, trách nhiệm o Du lịch chữa bệnh o Du lịch Thƣơng mại, công vụ o Hội thảo, hội nghị, hội chợ e 10 1. QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP HUYỆN VỀ DU LỊCH BIỂN 1. Khái niệm quản lý nhà nƣớc của chính quyền cấp huyện về du lịch biển a) Khái niệm quản lý nhà nước về du lịch biển * Khái niệm quản lý nhà nước QLNN là một dạng quản lý xã hội đặc biệt, mang tính quyền lực nhà nƣớc; sử dụng pháp luật, chính sách để điều chỉnh hành vi của cá nhân, tổ chức trên tất cả các mặt của đời sống xã hội; do các cơ quan trong bộ máy nhà nƣớc thực hiện; nhằm phục vụ nhân dân, duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Theo cuốn Nhà nƣớc và pháp luật (2008) của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh: QLNN luôn mang tính quyền lực, tính tổ chức chặt chẽ. Các hoạt động của công tác QLNN thƣờng có mục tiêu rõ ràng, có chiến lƣợc và kế hoạch để hoàn thành mục tiêu cụ thể dựa trên những quy định chặt chẽ của pháp luật, có tính chủ động, sáng tạo và lĩnh hoạt trong thực tiễn điều hành, quản lý. Nhà nƣớc thực hiện việc quản lý bằng bộ máy quản lý và nguồn nhân sự của mình để củng cố các hoạt động ngành, lĩnh vực đƣợc tốt hơn và tạo đƣợc sự minh bạch bằng việc thƣờng xuyên thực hiện các công tác giám sát, thanh tra, kiểm tra. hoạt động QLNN do các cơ quan hành chính nhà nƣớc từ Trung ƣơng đến địa phƣơng tiến hành.
Một số đặc điểm của hoạt động quản lý nhà nƣớc. - Quản lý nhà nƣớc là một hoạt động mang tính quyền lực nhà nƣớc. - Quản lý nhà nƣớc là một hoạt động mang tính tổ chức và điều chỉnh. - Quản lý nhà nƣớc là một hoạt động mang tính chấp hành-điều hành.
- Quản lý nhà nƣớc là một hoạt động có tính liên tục. * Khái niệm quản lý nhà nước về du lịch biển QLNN về du lịch là sự tác động bằng quyền lực của Nhà nƣớc đối với e 11 các hoạt động du lịch nhằm tạo ra sự thống nhất trong tổ chức và hoạt động du lịch, đảm bảo phát triển du lịch mà vẫn bảo tồn đƣợc tài nguyên, duy trì và phát triển văn hoá, bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của khách du lịch, tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch, khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia phát triển du lịch. QLNN về du lịch biển là làm chức năng quản lý vĩ mô về du lịch biển, không làm chức năng chủ quan, không làm chức năng kinh doanh thay các doanh nghiệp du lịch. Việc quản lý đó đƣợc thông qua các công cụ quản lý vĩ mô, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác nhau hoạt động trên lĩnh vực kinh tế du lịch biển.
QLNN về du lịch biển là nhằm đƣa du lịch biển phát triển định hƣớng chung của tiến trình phát triển đất nƣớc. Nhà nƣớc quản lý nền kinh tế nói chung và ngành du lịch nói riêng theo nguyên tắc kết hợp quản lý theo ngành và lãnh thổ, phân định chức năng QLNN về kinh tế với chức năng quản lý trực tiếp sản xuất kinh doanh của các đơn vị kinh tế cơ sở nhằm kết hợp chúng tốt hơn trong việc năng cao hiệu quả kinh tế - xã hội. Đặc điểm của quản lý nhà nước về du lịch biển Với đặc điểm du lịch biển khác với du lịch khác, do vậy QLNN đối với du lịch biển đƣợc thể hiện nhƣ sau: - QLNN về du lịch biển mang tính quyền lực đặc biệt về du lịch nói chung và du lịch biển nói riêng. QLNN có tính tổ chức rất cao trong hệ thống quản lý về du lịch biển.
Mệnh lệnh của nhà nƣớc liên quan đến lĩnh vực du lịch biển mang tính đơn phƣơng, khách thể phải phục tùng chủ thể một cách nghiêm túc nếu không sẽ bị truy cứu, xử lý theo pháp luật. - QLNN về du lịch biển có mục tiêu chiến lƣợc, chƣơng trình và kế hoạch để thực hiện mục tiêu, đòi hỏi các cơ quan QLNN có kế hoạch dài hạn, trung hạn hàng năm, có chỉ tiêu, định hƣớng, biện pháp thực hiện việc phát triển du lịch biển. e 12 - QLNN về du lịch biển có tính chủ động, sáng tạo và lĩnh hoạt trong việc điều hành phối hợp các ban ngành liên quan đến du lịch. QLNN huy động mọi lực lƣợng phát huy sức mạnh tổng hợp để kết nối nhà cung cấp với khách hàng và cuộc sống của con ngƣời trên địa điểm du lịch đƣợc quản lý.
- QLNN về du lịch biển tuân theo phân công, phân cấp, đúng thẩm quyền, theo nguyên tắc tập trung dân chủ. Cán bộ QLNN trong lĩnh vực du lịch biển phải sâu sát với từng hoạt động du lịch, vận đồng quần chúng tham gia góp sức phát triển ngành du lịch biển và chống quan liêu cửa quyền. - QLNN về du lịch biển bảo đảm tính liên tục và ổn định trong tổ chức và hoạt động QLNN về biển.