Luận văn thạc sĩ quản lý khoa học và công nghệ xây dựng mô hình quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trong các trường đại học nghiên cứu trường hợp trường đại học khoa học tự nhiên đhqgghn

Khám phá mô hình quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo tại ĐH Khoa Học Tự Nhiên ĐHQGHN, nền tảng thúc đẩy đổi mới và phát triển trong giáo dục đại học.

• Tác giả: Nguyen Thi Ngoc Huyen
• Người hướng dẫn: PGS.TS Dao Thanh Truong
• Trường học: Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý khoa học và công nghệ
• Đề tài: Mô Hình Quỹ Hỗ Trợ Khởi Nghiệp Sáng Tạo Trong Đại Học Nghiên Cứu: Trường Hợp ĐH Khoa Học Tự Nhiên ĐHQGHN
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUỸ HỖ TRỢ KHỞI NGHIỆP SÁNG TẠO TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC
• 1.1. Khái niệm về khởi nghiệp sáng tạo, môi trường khởi nghiệp, hệ sinh thái khởi nghiệp
• 1.1.1. Khái niệm khởi nghiệp
• 1.1.2. Khái niệm khởi nghiệp sáng tạo
• 1.1.3. Khái niệm hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo
• 1.1.4. Vai trò của khởi nghiệp sáng tạo
• 1.2. Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trong Trường Đại học
• 1.2.1. Khái niệm quỹ
• 1.2.2. Khái niệm quỹ hỗ trợ
• 1.2.3. Các loại hình quỹ hỗ trợ trong Trường Đại học
• 1.2.4. Điều kiện hình thành các loại Quỹ
• 1.2.5. Khái niệm và tính pháp lý của quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trong Trường Đại học
• 1.2.6. Vai trò của quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trong Trường Đại học
• 1.3. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NGUỒN TÀI CHÍNH HỖ TRỢ CÁC DỰ ÁN KHỞI NGHIỆP SÁNG TẠO TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
• 2.1. Thực trạng tình hình khởi nghiệp sáng tạo của sinh viên trường Đại học Khoa học Tự nhiên
• 2.2. Các nguồn kinh phí cho việc hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo
• 2.3. Đánh giá chung về thực trạng nguồn tài chính hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo
• 2.4. Kinh nghiệm của một số Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp cho sinh viên
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH QUỸ HỖ TRỢ KHỞI NGHIỆP SÁNG TẠO TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC
• 3.1. Cơ sở của việc xây dựng Quỹ
• 3.2. Cơ chế hoạt động của Quỹ
• 3.3. Tính khả thi của mô hình Quỹ
• 3.4. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về mô hình quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trong đại học

Mô hình quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trong đại học đang trở thành một xu hướng quan trọng trong việc thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp của sinh viên. Tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN, mô hình này không chỉ giúp sinh viên hiện thực hóa ý tưởng mà còn tạo ra một môi trường khởi nghiệp năng động. Việc xây dựng quỹ hỗ trợ này sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học.

1.1. Khái niệm quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo

Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo là một tổ chức tài chính phi lợi nhuận, nhằm cung cấp nguồn vốn cho các dự án khởi nghiệp của sinh viên. Quỹ này không chỉ hỗ trợ tài chính mà còn cung cấp các dịch vụ tư vấn và kết nối với các nhà đầu tư.

1.2. Vai trò của quỹ trong việc thúc đẩy khởi nghiệp

Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến khích sinh viên tham gia vào các hoạt động khởi nghiệp. Nó giúp sinh viên có cơ hội tiếp cận nguồn vốn và kiến thức cần thiết để phát triển ý tưởng kinh doanh.

II. Thách thức trong việc xây dựng quỹ hỗ trợ khởi nghiệp tại đại học

Mặc dù mô hình quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu nguồn tài chính, sự thiếu hụt kiến thức về khởi nghiệp và sự không đồng bộ giữa các bên liên quan là những rào cản lớn.

2.1. Thiếu nguồn tài chính cho quỹ

Một trong những thách thức lớn nhất là việc huy động nguồn tài chính cho quỹ. Nhiều trường đại học gặp khó khăn trong việc tìm kiếm nhà tài trợ và các nguồn vốn hỗ trợ từ bên ngoài.

2.2. Sự thiếu hụt kiến thức về khởi nghiệp

Sinh viên thường thiếu kiến thức và kỹ năng cần thiết để khởi nghiệp. Điều này dẫn đến việc họ không thể tận dụng hiệu quả các nguồn lực từ quỹ hỗ trợ.

III. Phương pháp xây dựng mô hình quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo

Để xây dựng mô hình quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu và thực tiễn tốt nhất. Việc tham khảo các mô hình quỹ thành công trong và ngoài nước sẽ giúp tạo ra một mô hình phù hợp với điều kiện của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên.

3.1. Nghiên cứu các mô hình quỹ thành công

Việc nghiên cứu các mô hình quỹ hỗ trợ khởi nghiệp thành công ở các trường đại học khác sẽ cung cấp những bài học quý giá. Các mô hình này thường có cơ chế hoạt động rõ ràng và hiệu quả.

3.2. Xây dựng cơ chế hoạt động cho quỹ

Cơ chế hoạt động của quỹ cần được thiết kế rõ ràng, bao gồm quy trình tiếp nhận và xét duyệt dự án, cũng như các tiêu chí đánh giá hiệu quả dự án khởi nghiệp.

IV. Ứng dụng thực tiễn của quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo

Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo không chỉ là một nguồn tài chính mà còn là một nền tảng để sinh viên phát triển ý tưởng và khởi nghiệp. Các dự án thành công từ quỹ sẽ tạo ra những mô hình kinh doanh mới, góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

4.1. Các dự án khởi nghiệp thành công từ quỹ

Nhiều dự án khởi nghiệp đã được quỹ hỗ trợ và đạt được thành công. Những dự án này không chỉ mang lại lợi nhuận mà còn tạo ra việc làm cho nhiều sinh viên.

4.2. Tác động của quỹ đến sinh viên

Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo đã giúp sinh viên nâng cao kỹ năng khởi nghiệp, từ đó tạo ra một thế hệ doanh nhân trẻ năng động và sáng tạo.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của quỹ hỗ trợ khởi nghiệp

Mô hình quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN có tiềm năng lớn trong việc thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp của sinh viên. Việc phát triển và hoàn thiện mô hình này sẽ góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

5.1. Triển vọng phát triển quỹ trong tương lai

Với sự hỗ trợ từ các tổ chức và doanh nghiệp, quỹ có thể mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả hoạt động. Điều này sẽ tạo ra nhiều cơ hội hơn cho sinh viên.

5.2. Đề xuất cải tiến mô hình quỹ

Cần có những cải tiến trong cơ chế hoạt động và quy trình xét duyệt dự án để quỹ hoạt động hiệu quả hơn, từ đó thu hút nhiều sinh viên tham gia hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế tri thức và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Tại Việt Nam, đặc biệt trong các trường đại học, hoạt động khởi nghiệp sáng tạo của sinh viên còn nhiều hạn chế do thiếu nguồn lực tài chính và môi trường hỗ trợ phù hợp. Theo khảo sát tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, chỉ khoảng 10-12% sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học, trong đó chỉ 20% từng có ý tưởng hoặc tham gia khởi nghiệp sáng tạo. Nhu cầu tài chính được xác định là rào cản lớn nhất với 63% sinh viên cho rằng kinh phí là yếu tố quan trọng nhất để bắt đầu dự án khởi nghiệp.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là xây dựng mô hình Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trong các trường đại học, nghiên cứu trường hợp tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên nhằm giải quyết khó khăn về nguồn tài chính, thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp và phát huy khả năng sáng tạo của sinh viên. Nghiên cứu tập trung trong giai đoạn 2012-2017, tại Hà Nội, với sự tham gia của giảng viên, sinh viên, học viên cao học và các nhà quản lý trong trường.

Việc xây dựng mô hình quỹ hỗ trợ không chỉ góp phần tạo ra nguồn vốn đầu tư phi lợi nhuận cho các dự án khởi nghiệp mà còn giúp mở rộng cơ hội việc làm, thu hẹp khoảng cách giữa sinh viên và doanh nghiệp, đồng thời phát triển phong trào khởi nghiệp sáng tạo trong môi trường giáo dục đại học.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và khái niệm chủ đạo sau:

• Khởi nghiệp và khởi nghiệp sáng tạo: Khởi nghiệp là quá trình bắt đầu một công việc kinh doanh mới, trong khi khởi nghiệp sáng tạo (startup) là quá trình khởi nghiệp dựa trên các giải pháp kỹ thuật, công nghệ và quản lý nhằm nâng cao giá trị gia tăng và có khả năng tăng trưởng nhanh. Khởi nghiệp sáng tạo được nhấn mạnh bởi yếu tố đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ.

• Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo: Là một cộng đồng các thực thể cộng sinh, bao gồm các chủ thể khởi nghiệp, tổ chức hỗ trợ, nhà đầu tư và các cơ quan liên quan tạo nên môi trường thuận lợi cho sự hình thành và phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp.

• Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo: Là tổ chức phi lợi nhuận, có phạm vi hoạt động trong trường đại học, chuyên hỗ trợ tài chính cho các dự án khởi nghiệp sáng tạo của sinh viên. Quỹ này hoạt động dựa trên nguyên tắc tự nguyện, minh bạch, không phân chia lợi nhuận và có tính pháp lý rõ ràng theo Nghị định số 30/2012/NĐ-CP và các văn bản pháp luật liên quan.

Các khái niệm chính bao gồm: khởi nghiệp, khởi nghiệp sáng tạo, hệ sinh thái khởi nghiệp, quỹ hỗ trợ, nguồn vốn phi lợi nhuận, và vai trò của trường đại học trong hệ sinh thái khởi nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu từ các phòng ban chức năng của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, khảo sát bảng hỏi với 100 sinh viên, phỏng vấn sâu 8-10 giảng viên, 3-5 cựu sinh viên, 5-7 học viên cao học và các nhà quản lý, chuyên viên trong lĩnh vực kế hoạch, tài chính, khoa học công nghệ.

• Phương pháp phân tích: Phân tích tài liệu, số liệu thống kê về hoạt động nghiên cứu khoa học và khởi nghiệp sáng tạo của sinh viên; phân tích thực trạng nguồn tài chính hỗ trợ; so sánh các mô hình quỹ hỗ trợ khởi nghiệp trong và ngoài nước; đánh giá tính khả thi của mô hình quỹ đề xuất.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung khảo sát và phân tích dữ liệu trong giai đoạn 2012-2017, với các bước thu thập dữ liệu, phân tích, xây dựng mô hình và đề xuất giải pháp.

Phương pháp chọn mẫu chủ yếu là chọn mẫu phi xác suất với các đối tượng đại diện trong trường nhằm đảm bảo tính đa dạng và phản ánh thực trạng khách quan.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học và khởi nghiệp còn thấp: Chỉ khoảng 10-12% sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học, trong đó 20% từng có ý tưởng hoặc tham gia khởi nghiệp sáng tạo. Điều này cho thấy hoạt động khởi nghiệp chưa lan tỏa rộng rãi trong sinh viên.

2. Nguồn tài chính là rào cản lớn nhất: 63% sinh viên cho rằng kinh phí là yếu tố quan trọng nhất để bắt đầu dự án khởi nghiệp, 88% đồng ý rằng kinh phí là khó khăn lớn nhất khi khởi nghiệp sáng tạo. Các nguồn hỗ trợ hiện tại như ngân sách nhà nước, quỹ học bổng và giải thưởng chỉ đáp ứng khoảng 1-5% nhu cầu thực tế.

3. Hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp còn mang tính hình thức: 39% sinh viên đánh giá các hoạt động hỗ trợ chưa lan tỏa rộng, 26% cho rằng còn mang tính phong trào, 21% không biết đến các hoạt động này. Điều này phản ánh sự thiếu hiệu quả trong truyền thông và tổ chức các chương trình hỗ trợ.

4. Nhu cầu thiết lập quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trong trường đại học: 88% sinh viên đồng thuận với đề xuất thành lập quỹ hỗ trợ, các giảng viên và cán bộ cũng đánh giá cao tính khả thi và cần thiết của mô hình quỹ này.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự thiếu hụt nguồn lực tài chính là nguyên nhân chính cản trở sinh viên phát triển ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo. Mặc dù hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên được duy trì ổn định với nhiều giải thưởng cấp trường và cấp Bộ, nhưng tỷ lệ sinh viên tham gia còn thấp, chưa tạo được phong trào mạnh mẽ.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, việc xây dựng quỹ hỗ trợ tài chính chuyên biệt cho sinh viên khởi nghiệp là xu hướng tất yếu nhằm khắc phục hạn chế về vốn và thủ tục hành chính phức tạp. Mô hình quỹ phi lợi nhuận, hoạt động minh bạch, huy động vốn từ doanh nghiệp, nhà đầu tư cá nhân và các tổ chức tài chính sẽ tạo ra nguồn lực bền vững, thúc đẩy sự phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp trong trường đại học.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học qua các năm, bảng tổng hợp nguồn kinh phí hỗ trợ và biểu đồ đánh giá mức độ hiệu quả của các hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp hiện tại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Thiết lập mô hình Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trong trường đại học: Xây dựng quỹ phi lợi nhuận trực thuộc trường, huy động vốn từ doanh nghiệp, nhà đầu tư thiên thần, cựu sinh viên và các tổ chức tài chính. Mục tiêu tăng nguồn vốn hỗ trợ lên ít nhất 50% nhu cầu tài chính hiện tại trong vòng 3 năm.

2. Xây dựng cơ chế vận hành minh bạch, hiệu quả: Thiết lập quy trình xét duyệt, cấp vốn nhanh gọn, giảm bớt thủ tục hành chính rườm rà, đảm bảo nguồn vốn đến đúng đối tượng và dự án có tiềm năng phát triển. Chủ thể thực hiện là Ban quản lý quỹ phối hợp với các phòng ban liên quan.

3. Tăng cường truyền thông và đào tạo về khởi nghiệp sáng tạo: Tổ chức các hội thảo, tọa đàm, cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp để lan tỏa tinh thần khởi nghiệp trong sinh viên, nâng cao nhận thức và kỹ năng khởi nghiệp. Thời gian triển khai liên tục hàng năm, do phòng Công tác sinh viên và Khoa quản lý khoa học phối hợp thực hiện.

4. Kết nối mạng lưới hỗ trợ khởi nghiệp trong và ngoài trường: Hợp tác với các quỹ hỗ trợ khởi nghiệp quốc gia, doanh nghiệp, nhà đầu tư để tạo môi trường hỗ trợ toàn diện cho sinh viên. Mục tiêu xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp bền vững trong 5 năm tới.

5. Định kỳ đánh giá và điều chỉnh mô hình quỹ: Thực hiện đánh giá hiệu quả hoạt động quỹ hàng năm, dựa trên các chỉ số như số lượng dự án được hỗ trợ, tỷ lệ thành công, mức độ hài lòng của sinh viên để điều chỉnh chính sách phù hợp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý các trường đại học: Nhận diện nhu cầu và giải pháp xây dựng quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, từ đó phát triển chính sách và mô hình phù hợp với đặc thù từng trường.

2. Giảng viên và cán bộ quản lý khoa học công nghệ: Áp dụng các kiến thức và mô hình quỹ để hỗ trợ sinh viên nghiên cứu và khởi nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác đào tạo và nghiên cứu.

3. Sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh: Hiểu rõ về cơ chế hỗ trợ tài chính và môi trường khởi nghiệp trong trường, từ đó chủ động tham gia và phát triển các dự án khởi nghiệp sáng tạo.

4. Các nhà hoạch định chính sách và tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp: Tham khảo mô hình quỹ và thực trạng nguồn lực tài chính trong trường đại học để xây dựng các chương trình hỗ trợ phù hợp, góp phần phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp quốc gia.

Câu hỏi thường gặp

1. Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trong trường đại học là gì?
   Quỹ là tổ chức phi lợi nhuận, cung cấp nguồn vốn tài chính cho các dự án khởi nghiệp sáng tạo của sinh viên, giúp họ vượt qua rào cản về vốn trong giai đoạn đầu khởi nghiệp.

2. Tại sao sinh viên cần một quỹ hỗ trợ riêng biệt?
   Sinh viên thường thiếu kinh nghiệm và tài sản đảm bảo để vay vốn ngân hàng, đồng thời các nguồn hỗ trợ hiện tại rất hạn chế. Quỹ giúp cung cấp vốn kịp thời, thúc đẩy ý tưởng khởi nghiệp phát triển.

3. Nguồn vốn của quỹ được huy động từ đâu?
   Quỹ huy động vốn từ doanh nghiệp, nhà đầu tư thiên thần, cựu sinh viên, các tổ chức tài chính và có thể nhận ủy thác từ các tổ chức trong và ngoài nước theo quy định pháp luật.

4. Quỹ hoạt động như thế nào để đảm bảo hiệu quả?
   Quỹ hoạt động theo nguyên tắc minh bạch, có quy trình xét duyệt dự án rõ ràng, giảm thủ tục hành chính, đồng thời tổ chức các chương trình đào tạo, kết nối nhà đầu tư và hỗ trợ kỹ thuật cho sinh viên.

5. Làm thế nào để sinh viên tiếp cận và nhận hỗ trợ từ quỹ?
   Sinh viên có thể đăng ký dự án khởi nghiệp, tham gia các cuộc thi, chương trình do quỹ tổ chức hoặc trực tiếp đề xuất ý tưởng để được xét duyệt và cấp vốn hỗ trợ.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ thực trạng nguồn tài chính hạn chế là rào cản lớn nhất đối với hoạt động khởi nghiệp sáng tạo của sinh viên tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên.
• Xây dựng mô hình Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trong trường đại học là giải pháp thiết thực, khả thi nhằm thúc đẩy tinh thần và khả năng khởi nghiệp của sinh viên.
• Mô hình quỹ đề xuất dựa trên nguyên tắc phi lợi nhuận, huy động vốn đa nguồn, vận hành minh bạch và hiệu quả, phù hợp với quy định pháp luật hiện hành.
• Các đề xuất về cơ chế vận hành, truyền thông, đào tạo và kết nối mạng lưới hỗ trợ sẽ góp phần phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp trong trường đại học.
• Bước tiếp theo là triển khai thí điểm mô hình quỹ tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, đánh giá hiệu quả và nhân rộng mô hình tại các trường đại học khác.

Hành động ngay hôm nay để tạo dựng môi trường khởi nghiệp sáng tạo bền vững cho thế hệ trẻ, góp phần phát triển kinh tế tri thức và xã hội Việt Nam!

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu một công việc, bắt đầu xây dựng sự nghiệp. [3] Theo CEO của Warby Parker, định nghĩa “Khởi nghiệp là một công ty hoạt động nhằm giải quyết một bài toán mà lời giải không rõ ràng và sự thành công không chắc chắn”[S] Theo TS Nguyễn Thanh Mỹ — Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Mỹ Lan (Mylan Group) cho rằng “Khởi nghiệp là một hành trình thành lập và phát triển một doanh nghiệp dựa trên khoa học và công nghệ để tạo ra những sản phẩm hay cách thức phục vụ mới hoặc khác nhằm đáp ứng tot hơn nhu câu đời sống xã hội”[§] Cũng theo quy định trong bản dự thảo Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa được Chính Phủ trình Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIV, kỳ hop thứ 3 thông qua ngày 12 thang 6 năm 2017, khái niệm về khởi nghiệp cũng được nhắc tới và dần được “luật hóa”. Theo đó khởi nghiệp được định nghĩa là “quá trình thực hiện ý tưởng kinh doanh, bao gồm quá trình thành lập và vận hành doanh nghiệp trong vòng 5 năm ké từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lan dau, chưa niêm yết trên thị trường chứng khoán "[điều 17, Mục 2] [1] Hiện nay chưa có một định nghĩa cụ thể nào về khởi nghiệp, cũng như chưa có một văn bản pháp lý nào giải thích rõ khái niệm khởi nghiệp là gì. 10 Tác giả có cùng quan điểm với định nghĩa khởi nghiệp là “tép hợp cua các nguồn lực tạm thời (nhân lực, tiền, thời gian.) để đi tìm kiém một mô hình kinh doanh mới và nhanh chóng xây dựng thành m ột tổ chức /doanh nghiệp đạt quy mô, đồng thời có khả năng lặp lại hay nhân rộng tại các thị trường khác nhau ; Và thưởng t Gn dụng công ngh ệ để tạo lợi thế cạnh tranh (Temporary — Searching profitable - Repeatable & Scalable) "của ba Thạch Lê Anh — Giám đốc dé án Thương mai hoa công nghệ theo mô hình Thung lũng Silicon tại Việt Nam 1.

Khai niệm khởi nghiệp sang tao Theo cách hiểu chung, “Startup” hay khởi nghiệp sáng tạo, là quá trình khởi nghiệp dựa trên các giải pháp kỹ thuật, công nghệ, giải pháp quản lý để nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng của sản phẩm, hàng hóa và có khả năng tăng trưởng nhanh. Trong tiếng anh, Khởi nghiệp được dịch là start-up. Theo định nghĩa này, khởi nghiệp phải đảm bảo được hai yếu tố là “start” và “up”. “Start ”có nghĩa là “bắt dau”, “khởi dau”, “Up co nghĩa là “tăng, di lên ”.

Do vậy startup là bắt đầu, khởi đầu một ý tưởng mới, hoặc nếu ý tưởng đó không mới thì cách làm phải đột phá và thường gắn với ứng dụng công nghệ. Bên cạnh đó, nó còn cần liên quan đến khả năng thương mại hóa và quy mô của thị trường, nghĩa là ý tưởng đó phải có khả năng triển khai trong thực tế, có khách hàng hoặc khách hàng tiềm năng, đồng thời phải có khả năng mở rộng được dé phát triển trong thời gian càng nhanh càng tốt. Như vậy start-up không chỉ đơn giản là khởi nghiệp mà là khởi nghiệp sáng tạo. Cũng trong Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng định nghĩa: “khởi nghiệp sáng tạo cũng được đề cập đến để phân biệt với khởi nghiệp đơn thuần, theo đó “khởi nghiệp sáng tạo (startup) là quá trình khởi nghiệp dựa trên việc tạo ra hoặc ứng dụng kết quả nghiên cứu, giải pháp kỹ thuật, công 11 nghệ, giải pháp quản lý dé nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tang của sản phẩm, hàng hóa và có khả năng trưởng thành nhanh ”[2:điều 3] [1] Ông Trương Gia Bình, chủ tich tập đoàn FPT đã từng phát biểu răng “Khởi nghiệp là phải đổi mới sáng tạo.

Lập nghiệp cũng có thé trở thành doanh nghiệp lon nhưng startup phải là khoa học công nghệ, là điều thé giới chưa từng làm, còn bán cà phê, bán phở thì không thể gọi là khởi nghiệp ”[SJ. Điều đó cho thấy, yếu tố tăng trưởng và ứng dụng khoa học công nghệ được nhấn mạnh và là điểm tạo nên sự khác biệt giữa khởi nghiệp thông thường và khởi nghiệp sáng tạo. Như vậy, khởi nghiệp sáng tạo có thé được định nghĩa là gud trình khởi nghiệp dựa trên các giải pháp kỹ thuật, công nghệ, giải pháp quản lý dé nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng của sản phẩm, hàng hóa và có khả năng tăng trưởng nhanh. Khái niệm hệ sinh thai khởi nghiệp sang tạo Hệ sinh thái khởi nghiệp (tiếng Anh: entrepreneurial ecosystem) là một thuật ngữ chỉ một cộng đồng (community) bao gồm các thực thể cộng sinh, chia sẻ và bố sung cho nhau, tạo nên một môi trường thuận lợi thúc đây sự hình thành nên các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và tăng trưởng nhanh Trong khi đó, Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) định nghĩa hệ sinh thái khởi nghiệp như là “tong hop các moi liên kết chính thức và phi chính thức giữa các chủ thể khởi nghiệp (tiềm năng hoặc hiện tại), tô chức khởi nghiệp (công ty, nhà đầu tư mạo hiểm, nhà dau tư thiên than, hệ thong ngân hàng,.) và các cơ quan liên quan (trường đại học, các co quan nhà nước, các quỹ dau tư công,.) và tiến trình khởi nghiệp (tỉ lệ thành lập doanh nghiệp, số lượng doanh nghiệp có tỉ lệ tăng trưởng tối, số lượng các nhà khởi nghiệp,.) tác động trực tiếp đến môi trường khởi nghiệp tại địa phương”.

[11] 12 Như vậy, nếu chia theo chức năng, nhiệm vụ thì hệ sinh thái khởi nghiệp có các tác nhân chính sau: - Chức năng khởi nghiệp: Khởi nghiệp, startup, cộng đồng khởi nghiệp. - Chức năng hỗ trợ: Chính phủ, Trường Đại học, Phòng thí nghiệm, Viện nghiên cứu, các doanh nghiệp lớn, các chuyên gia và có van - Chức năng đầu tư: Nhà đầu tư thiên thần, quỹ đầu tư mạo hiểm và các tổ chức kinh doanh tài chính khác. Cụ thể trong phạm vi luận văn này, tác giả sẽ tập trung vào chức năng hỗ trợ, cụ thể là Nhà trường trong việc hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp sáng tạo. Mặc dù, có thể nói nếu thiếu một trong các chức năng này thì cũng không thê có hệ sinh thái khởi nghiệp, tuy nhiên vai trò của Nhà trường trong hệ sinh thái là vô cùng quan trọng, góp phần định hướng và trang bị những kiến thức, cơ hội va chạm đầu tiên cho các ý tưởng sáng tạo khởi nghiệp có thể thành hình.

Và hơn hết, cần phải làm rõ và nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của các cơ sở giáo dục đào tạo, cụ thể là trường Đại học trong việc thể hiện vai trò và đóng góp của mình trong hệ sinh thái khởi nghiệp. Vai trò của khởi nghiệp sang tạo Tại lễ phát động Chương trình “Thanh niên khởi nghiệp” giai đoạn 2016-2021 và Ngày hội Thanh niên khởi nghiệp tại Đại học Quốc gia ngày 16/10/2016, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, trong bai phát biểu của mình đã chia sẻ rang: “Tôi nghĩ ở đây có rất đông các bạn trẻ, những ai có ước mơ, hoài bão, muốn trở thành người thành danh trong nghé nghiệp của mình, thành chủ doanh nghiệp, nhà lãnh đạo, muốn cống hiến cho xã hội trí lực và công hiến hết sức tiềm năng bản thân mình thì phải cỗ gang, vươn lên, khắc phục khó khăn dé phát triển ngay khi còn ngồi ở giảng đường hay khi ra trường” 13 Sự khởi nghiệp đó có thể là thực hiện một ý tưởng sáng tạo về kinh doanh hay công nghệ, có thé là một ý tưởng giải quyết một bài toán xã hội trong nhiều lĩnh vực khác nhau từ nông nghiệp đến dịch vụ, xóa đói giảm nghèo, môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, giáo dục, y tế. Theo đó, những người có ước mơ khởi nghiệp là những người mang trong mình hoai bão và sứ mệnh muốn phát huy tốt nhất mọi tiềm năng bản thân cống hiến cho xã hội, được xã hội thừa nhận. Đó có thé là một ý tưởng mới, làm thay đổi cuộc sống dem lại tiện nghi cho con người.

Đó có thé là một ý tưởng khởi sự phục vụ cho cộng đồng, giải quyết một bài toán đặt ra hoặc tạo ra công ăn việc làm mới. Khởi nghiệp không chỉ là thiết lập các mô hình, ý tưởng sản xuất kinh doanh, đó có thể là khởi sự hành động trong các lĩnh vực khác nhau, hướng tới phục vụ cộng đồng, xã hội, giải quyết bài toán về con người và sự phát triển bền vững. Do vậy, giá trị của khởi nghiệp không chỉ là thành công tài chính của dự án kinh doanh mà còn là gia tri về xã hội, về tính nhân bản, đem lại sự khác biệt, được xã hội tôn trọng. “Khởi nghiệp là một trong những thước đo thành công của Chính phủ kiến tạo.

Ngược lại, người dân, đặc biệt là lớp trẻ khởi nghiệp cảng nhiều thì nên kinh tế càng năng động, chất lượng nguồn nhân lực được rèn luyện, nâng cao. Chưa bao giờ khởi nghiệp được sự quan tâm của Chính phủ và toàn bộ hệ thống chính trị như lúc này. Chưa bao giờ khởi nghiệp có những điều kiện thuận lợi như lúc này”, người đứng đầu Chính phủnói. Điều đó có thé thay rằng, hoạt động khởi nghiệp của sinh viên hiện nay đang được Chính phủ rất quan tâm và đầu tư, chiếm một vai trò quan trọng trong việc định hướng sự phát triển trong tương lai không chỉ ở mỗi cá nhân mà còn là mở ra một chính phủ năng động, sáng tạo và tự chủ trong từng bước đi.

Khởi nghiệp là động lực phát triển mạnh mẽ, khởi nghiệp càng nhiều 14 thì tiềm năng của nhân dân cảng được phát huy, mọi nguồn lực xã hội được đưa vào khai thác và toàn dụng. Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trong trường Đại học 1. Khai niệm “quy” Hiện nay, có nhiều cách hiểu khác nhau về “quỹ” như sau e Số tiền dành riêng cho những khoản chỉ tiêu nhất định (ví dụ: Quỹ tiền lương, Quỹ phúc lợi) e_ Tổ chức làm nơi nhận gửi và chi trả tiền (Quỹ tiết kiệm, Quỹ tín dụng) Theo Từ điển Tiếng Việt của Hoàng Phê [3]: “quỹ” là số tiền bạc thu góp lại dùng dé làm gi đó. Như vậy, thông thường “quỹ” được hiểu ở hai dạng: hoặc là khoản tiền hoặc là một tổ chức độc lập kinh doanh (hoặc không kinh doanh) tiền.

Tùy thuộc mục đích và quy mô hoạt động mà hình thành dạng Quỹ trong thực tế.