Luận văn thạc sĩ quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện vĩnh thạnh tỉnh bình định

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện vĩnh thạnh tỉnh bình định, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Văn Cượng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thanh Hùng
• Trường học: Trường Đại Học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Tổ Chuyên Môn Trường THCS Huyện Vĩnh Thạnh, Bình Định
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• 1. Lý do chọn đề tài
• 2. Mục đích nghiên cứu
• 3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
• 4. Giả thuyết khoa học
• 5. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 6. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 7. Phạm vi nghiên cứu
• 8. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
• 1.1.1. Nghiên cứu ngoài nƣớc
• 1.1.2. Nghiên cứu trong nƣớc
• 1.2. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Khái niệm tổ chuyên môn
• 1.2.2. Khái niệm hoạt động của tổ chuyên môn
• 1.2.3. Khái niệm quản lý giáo dục
• 1.2.4. Khái niệm quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trƣờng THCS
• 1.3. LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.3.1. Vị trí, vai trò hoạt động của tổ chuyên môn ở trƣờng THCS
• 1.3.2. Mục tiêu hoạt động của tổ chuyên môn ở trƣờng THCS
• 1.3.3. Nội dung hoạt động của tổ chuyên môn ở trƣờng THCS
• 1.3.4. Hình thức hoạt động của tổ chuyên môn ở trƣờng THCS
• 1.3.5. Các điều kiện hỗ trợ hoạt động của tổ chuyên môn ở trƣờng trung học cơ sở
• 1.4. LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.4.1. Mục tiêu, nội dung quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trƣờng trung học cơ sở
• 1.4.2. Lập kế hoạch tổ chức hoạt động của tổ chuyên môn ở trƣờng trung học cơ sở
• 1.4.3. Tổ chức bộ máy hoạt động của tổ chuyên môn ở trƣờng trung học cơ sở
• 1.4.4. Chỉ đạo lựa chọn hình thức hoạt động của tổ chuyên môn ở trƣờng trung học cơ sở
• 1.4.5. Kiểm tra, đánh giá hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn ở trƣờng trung học cơ sở
• 1.5. NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.5.1. Yếu tố chủ quan
• 1.5.2. Yếu tố khách quan
• 1.6. TIỂU KẾT CHƢƠNG 1
• 2. CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN VĨNH THẠNH, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.1. KHÁI QUÁT QUÁ TRÌNH TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG
• 2.1.1. Mục đích khảo sát
• 2.1.2. Đối tƣợng khảo sát
• 2.1.3. Nội dung khảo sát
• 2.1.4. Phƣơng pháp khảo sát
• 2.1.5. Chọn mẫu khảo sát
• 2.1.6. Xử lý số liệu
• 2.2. KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ GIÁO DỤC HUYỆN VĨNH THẠNH, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.2.1. Khái quát tình hình kinh tế - xã hội
• 2.2.2. Khái quát tình hình giáo dục
• 2.2.2.1. Tình hình giáo dục trung học cơ sở
• 2.3. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC SƠ SỞ HUYỆN VĨNH THẠNH, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.3.1. Thực trạng về nhận thức vai trò hoạt động của tổ chuyên môn ở trƣờng trung học cơ sở
• 2.3.2. Thực trạng về mục tiêu hoạt động của tổ chuyên môn ở trƣờng trung học cơ sở
• 2.3.3. Thực trạng về nội dung hoạt động của tổ chuyên môn ở trƣờng trung học cơ sở
• 2.3.4. Thực trạng về hình thức hoạt động của tổ chuyên môn ở trƣờng trung học cơ sở
• 2.3.5. Thực trạng về các điều kiện hỗ trợ hoạt động của tổ chuyên môn ở trƣờng trung học cơ sở
• 2.4. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC SƠ SỞ HUYỆN VĨNH THẠNH, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.4.1. Lập kế hoạch tổ chức hoạt động của tổ chuyên môn ở trƣờng trung học cơ sở
• 2.4.2. Tổ chức lựa chọn nội dung hoạt động của tổ chuyên môn ở trƣờng trung học cơ sở
• 2.4.3. Chỉ đạo lựa chọn hình thức hoạt động của tổ chuyên môn ở trƣờng trung học cơ sở
• 2.4.4. Kiểm tra, đánh giá hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn ở trƣờng trung học cơ sở
• 2.5. THỰC TRẠNG CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC SƠ SỞ HUYỆN VĨNH THẠNH, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.5.1. Yếu tố chủ quan
• 2.5.2. Yếu tố khách quan
• 2.6. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC SƠ SỞ HUYỆN VĨNH THẠNH, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.6.1. Những mặt mạnh
• 2.6.2. Những mặt yếu
• 2.7. TIỂU KẾT CHƢƠNG 2
• 3. CHƢƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN VĨNH THẠNH, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.1. NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
• 3.1.3. Nguyên tắc phù hợp thực tiễn
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.2. CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN VĨNH THẠNH, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.2.1. Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về vai trò đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn
• 3.2.2. Xây dựng cơ chế chỉ đạo, phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận trong việc tổ chức hoạt động của tổ chuyên môn
• 3.2.3. Quản lý hoạt động dạy học và giáo dục của tổ chuyên môn theo phát triển năng lực
• 3.2.4. Nâng cao chất lƣợng sinh hoạt tổ chuyên môn thông qua tập huấn, bồi dƣỡng kết hợp trực tiếp và trực tuyến
• 3.2.5. Đổi mới kiểm tra, đánh giá hoạt động tổ chuyên môn gắn với chất lƣợng môn học và hoạt động giáo dục thuộc tổ quản lý
• 3.3. MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP
• 3.4. KHẢO NGHIỆM VỀ TÍNH CẦN THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP ĐỀ XUẤT
• 3.4.1. Mục đích khảo nghiệm
• 3.4.2. Các bƣớc tiến hành khảo nghiệm
• 3.4.3. Kết quả khảo nghiệm
• 3.5. TIỂU KẾT CHƢƠNG 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 1. Kết luận về lý luận
• 2. Kết luận về thực tiễn
• 3. Đối với Sở Giáo dục và Đạo tạo Bình Định
• 4. Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định
• 5. Đối với các trƣờng trung học cơ sở huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Quản lý hoạt động

Quản lý hoạt động là một khía cạnh trọng tâm trong luận văn, tập trung vào việc điều hành và kiểm soát các hoạt động của tổ chuyên môn tại các trường THCS ở huyện Vĩnh Thạnh, Bình Định. Luận văn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý hiệu quả để đảm bảo chất lượng giáo dục. Các biện pháp quản lý được đề xuất bao gồm việc lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra hoạt động của tổ chuyên môn. Những biện pháp này không chỉ giúp nâng cao năng lực chuyên môn của giáo viên mà còn đóng góp vào sự phát triển toàn diện của nhà trường.

1.1. Lập kế hoạch hoạt động

Lập kế hoạch là bước đầu tiên trong quản lý hoạt động của tổ chuyên môn. Luận văn chỉ ra rằng việc xây dựng kế hoạch chi tiết và khoa học giúp các tổ chuyên môn thực hiện nhiệm vụ một cách hiệu quả. Kế hoạch cần phù hợp với mục tiêu giáo dục của nhà trường và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.

1.2. Tổ chức và chỉ đạo

Tổ chức và chỉ đạo là hai yếu tố quan trọng trong quản lý hoạt động. Luận văn nhấn mạnh vai trò của hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn trong việc điều phối các hoạt động. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận trong nhà trường là yếu tố then chốt để đạt được hiệu quả cao trong công tác giáo dục.

II. Tổ chuyên môn

Tổ chuyên môn là đơn vị cơ bản trong cấu trúc tổ chức của các trường THCS. Luận văn phân tích vai trò và chức năng của tổ chuyên môn trong việc thực hiện các hoạt động giáo dục. Tổ chuyên môn không chỉ là nơi trao đổi, thảo luận về chuyên môn mà còn là nơi triển khai các kế hoạch giáo dục của nhà trường. Việc quản lý hiệu quả tổ chuyên môn sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy và học.

2.1. Vai trò của tổ chuyên môn

Tổ chuyên môn đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị và thực hiện các hoạt động dạy học. Luận văn chỉ ra rằng tổ chuyên môn là nơi xây dựng kế hoạch giáo dục môn học và triển khai các hoạt động giáo dục đến học sinh. Sự phối hợp giữa các thành viên trong tổ là yếu tố quyết định đến hiệu quả hoạt động.

2.2. Hoạt động của tổ chuyên môn

Hoạt động của tổ chuyên môn bao gồm việc xây dựng kế hoạch, trao đổi chuyên môn, và đổi mới phương pháp dạy học. Luận văn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đổi mới hình thức sinh hoạt tổ chuyên môn để đáp ứng yêu cầu giáo dục hiện đại.

III. Trường THCS huyện Vĩnh Thạnh Bình Định

Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn tại các trường THCS ở huyện Vĩnh Thạnh, Bình Định. Kết quả nghiên cứu cho thấy, mặc dù đã có những tiến bộ nhất định, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế trong công tác quản lý. Các biện pháp đề xuất nhằm khắc phục những hạn chế này và nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động của tổ chuyên môn.

3.1. Thực trạng quản lý

Thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn tại các trường THCS ở huyện Vĩnh Thạnh được phân tích chi tiết trong luận văn. Các vấn đề như nhận thức về vai trò của tổ chuyên môn, mục tiêu hoạt động, và điều kiện hỗ trợ được đánh giá một cách khách quan.

3.2. Đề xuất biện pháp

Luận văn đề xuất các biện pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động của tổ chuyên môn. Các biện pháp bao gồm nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ, và đổi mới hình thức kiểm tra, đánh giá.

IV. Phát triển chuyên môn

Phát triển chuyên môn là một trong những mục tiêu quan trọng của luận văn. Việc nâng cao năng lực chuyên môn của giáo viên thông qua các hoạt động bồi dưỡng, tập huấn được coi là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng giáo dục. Luận văn đề xuất các biện pháp cụ thể để phát triển chuyên môn, bao gồm việc tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn và ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy.

4.1. Bồi dưỡng chuyên môn

Bồi dưỡng chuyên môn là một trong những biện pháp quan trọng để nâng cao năng lực của giáo viên. Luận văn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tổ chức các buổi tập huấn, hội thảo để giáo viên có cơ hội trao đổi, học hỏi kinh nghiệm.

4.2. Ứng dụng công nghệ thông tin

Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy là một xu hướng tất yếu trong giáo dục hiện đại. Luận văn đề xuất việc sử dụng các công cụ công nghệ để hỗ trợ hoạt động dạy và học, từ đó nâng cao hiệu quả giáo dục.

V. Đánh giá chất lượng giáo dục

Đánh giá chất lượng giáo dục là một phần không thể thiếu trong quản lý hoạt động của tổ chuyên môn. Luận văn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm tra, đánh giá hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn để đảm bảo chất lượng giáo dục. Các biện pháp đánh giá được đề xuất bao gồm việc xây dựng tiêu chí đánh giá cụ thể và thực hiện kiểm tra định kỳ.

5.1. Tiêu chí đánh giá

Xây dựng tiêu chí đánh giá là bước đầu tiên trong quá trình đánh giá chất lượng giáo dục. Luận văn đề xuất các tiêu chí cụ thể để đánh giá hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn, bao gồm chất lượng dạy học, mức độ đổi mới phương pháp, và sự hài lòng của học sinh.

5.2. Kiểm tra định kỳ

Kiểm tra định kỳ là biện pháp quan trọng để đảm bảo chất lượng giáo dục. Luận văn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực hiện kiểm tra định kỳ để phát hiện và khắc phục kịp thời những hạn chế trong hoạt động của tổ chuyên môn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục phổ thông theo Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI, việc nâng cao chất lượng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn (TCM) tại các trường trung học cơ sở (THCS) trở thành yêu cầu cấp thiết. Huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định, với 6 trường THCS và hơn 37 cán bộ quản lý cùng 60 giáo viên tham gia khảo sát, là địa bàn nghiên cứu điển hình cho việc đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp quản lý hoạt động TCM. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng quản lý hoạt động của TCM, từ đó đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các trường THCS trên địa bàn huyện Vĩnh Thạnh trong giai đoạn năm học 2019-2020. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, phát triển năng lực và phẩm chất học sinh, đồng thời hỗ trợ công tác quản lý giáo dục tại địa phương. Theo số liệu thống kê, huyện Vĩnh Thạnh có 6 trường THCS với tổng số 6453 học sinh các cấp, trong đó giáo dục THCS chiếm phần quan trọng trong hệ thống giáo dục địa phương. Nghiên cứu này không chỉ cung cấp cái nhìn toàn diện về quản lý hoạt động TCM mà còn góp phần xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn cho công tác quản lý giáo dục tại các trường THCS vùng nông thôn, miền núi.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý giáo dục và mô hình quản lý tổ chức trong nhà trường. Hai lý thuyết chủ đạo gồm:

1. Lý thuyết quản lý giáo dục: Quản lý giáo dục được hiểu là quá trình tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý (hiệu trưởng) đến đối tượng quản lý (hoạt động của TCM) nhằm đạt mục tiêu giáo dục đã đề ra. Quản lý bao gồm các chức năng: lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra, đánh giá.

2. Mô hình tổ chức và quản lý hoạt động chuyên môn trong trường học: TCM là bộ phận cấu thành trong bộ máy tổ chức nhà trường, chịu trách nhiệm quản lý và thực hiện các hoạt động chuyên môn như xây dựng kế hoạch dạy học, đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá học sinh, bồi dưỡng giáo viên. Vai trò của tổ trưởng TCM và hiệu trưởng trong quản lý hoạt động TCM được nhấn mạnh.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: tổ chuyên môn, hoạt động của tổ chuyên môn, quản lý giáo dục, quản lý hoạt động của tổ chuyên môn, chức năng quản lý (lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra), năng lực quản lý của hiệu trưởng và tổ trưởng, điều kiện cơ sở vật chất, văn hóa nhà trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thu thập từ 6 trường THCS huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định, gồm 37 cán bộ quản lý (11 hiệu trưởng và phó hiệu trưởng, 26 tổ trưởng và tổ phó TCM) và 60 giáo viên.

• Phương pháp thu thập dữ liệu:

  • Điều tra bằng phiếu hỏi với 11 câu hỏi về thực trạng hoạt động và quản lý TCM.
  • Phỏng vấn sâu 7 đối tượng gồm hiệu trưởng, tổ trưởng và giáo viên để làm rõ các vấn đề.
  • Quan sát trực tiếp các hoạt động quản lý và sinh hoạt chuyên môn tại các trường.

• Phương pháp phân tích:

  • Sử dụng phần mềm Microsoft Excel để xử lý số liệu thống kê, tính phần trăm và phân tích định lượng.
  • Phân tích định tính dựa trên nội dung phỏng vấn và quan sát.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong năm học 2019-2020, với khảo sát và thu thập dữ liệu trong vòng 2 tháng, xử lý và phân tích dữ liệu trong 1 tháng tiếp theo.

Phương pháp chọn mẫu là chọn toàn bộ cán bộ quản lý và giáo viên đại diện tại 6 trường THCS trên địa bàn huyện nhằm đảm bảo tính đại diện và toàn diện cho nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức về vai trò và mục tiêu hoạt động của TCM: Khoảng 85% cán bộ quản lý và giáo viên nhận thức rõ vai trò quan trọng của TCM trong việc nâng cao chất lượng dạy và học. Tuy nhiên, chỉ khoảng 70% tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch hoạt động cụ thể và phù hợp với mục tiêu giáo dục của nhà trường.

2. Nội dung và hình thức hoạt động của TCM: 90% tổ chuyên môn thực hiện sinh hoạt chuyên môn định kỳ ít nhất 1 lần/2 tuần, nhưng chỉ 60% áp dụng các hình thức đổi mới như nghiên cứu bài học hoặc sinh hoạt trực tuyến qua mạng "Trường học kết nối". Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong sinh hoạt chuyên môn còn hạn chế.

3. Quản lý hoạt động của TCM: Hiệu trưởng và tổ trưởng TCM thực hiện đầy đủ các chức năng quản lý như lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra. Tuy nhiên, chỉ có khoảng 65% tổ chuyên môn được kiểm tra, đánh giá hiệu quả hoạt động thường xuyên và có phản hồi kịp thời.

4. Yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động TCM:

   • Năng lực quản lý của hiệu trưởng và tổ trưởng TCM được đánh giá ở mức khá, nhưng còn thiếu kỹ năng ứng dụng công nghệ và đổi mới phương pháp quản lý.
   • Cơ sở vật chất phục vụ hoạt động TCM như phòng họp, thiết bị công nghệ còn thiếu, chỉ đạt khoảng 70% so với yêu cầu.
   • Văn hóa nhà trường tạo điều kiện thuận lợi cho sự hợp tác, chia sẻ trong TCM, với 75% giáo viên cảm thấy môi trường làm việc thân thiện, hỗ trợ.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy quản lý hoạt động TCM tại các trường THCS huyện Vĩnh Thạnh đã đạt được những kết quả tích cực, thể hiện qua nhận thức đúng đắn về vai trò TCM và việc tổ chức sinh hoạt chuyên môn định kỳ. Tuy nhiên, việc đổi mới hình thức sinh hoạt và ứng dụng công nghệ thông tin còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý và phát triển chuyên môn. So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả này tương đồng với thực trạng chung của các trường THCS vùng nông thôn, miền núi, nơi điều kiện vật chất và năng lực quản lý còn nhiều khó khăn.

Việc kiểm tra, đánh giá hoạt động TCM chưa được thực hiện thường xuyên và toàn diện dẫn đến khó khăn trong việc điều chỉnh kịp thời các hoạt động chuyên môn. Năng lực quản lý của hiệu trưởng và tổ trưởng TCM là yếu tố chủ chốt ảnh hưởng đến chất lượng quản lý, đồng thời cơ sở vật chất và văn hóa nhà trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động TCM.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ thực hiện các chức năng quản lý của hiệu trưởng và tổ trưởng, biểu đồ tròn về hình thức sinh hoạt chuyên môn được áp dụng, và bảng tổng hợp các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động TCM.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao năng lực quản lý cho hiệu trưởng và tổ trưởng TCM
   Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản lý hiện đại, đặc biệt là ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và sinh hoạt chuyên môn. Mục tiêu đạt 90% cán bộ quản lý được đào tạo trong vòng 1 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Giáo dục và Đào tạo Bình Định phối hợp với Phòng Giáo dục huyện Vĩnh Thạnh.

2. Đổi mới hình thức sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học và trực tuyến
   Khuyến khích các tổ chuyên môn áp dụng hình thức sinh hoạt đa dạng, kết hợp trực tiếp và trực tuyến qua nền tảng "Trường học kết nối" để nâng cao hiệu quả trao đổi chuyên môn. Mục tiêu tăng tỷ lệ áp dụng hình thức đổi mới lên 80% trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Hiệu trưởng và tổ trưởng TCM các trường THCS.

3. Tăng cường kiểm tra, đánh giá và phản hồi hoạt động TCM
   Xây dựng quy trình kiểm tra, đánh giá định kỳ và đột xuất hoạt động TCM, đảm bảo 100% tổ chuyên môn được đánh giá ít nhất 2 lần/năm học, có báo cáo và phản hồi cụ thể. Chủ thể thực hiện: Hiệu trưởng, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện.

4. Cải thiện cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ hoạt động TCM
   Đầu tư phòng họp, thiết bị công nghệ, tài liệu chuyên môn để hỗ trợ sinh hoạt chuyên môn và bồi dưỡng giáo viên. Mục tiêu nâng cấp cơ sở vật chất đạt chuẩn tối thiểu 90% trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: UBND huyện, Sở Giáo dục và Đào tạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Hiệu trưởng và cán bộ quản lý các trường THCS
   Giúp nâng cao năng lực quản lý hoạt động tổ chuyên môn, từ đó cải thiện chất lượng giáo dục toàn diện.

2. Tổ trưởng và tổ phó tổ chuyên môn
   Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để tổ chức hoạt động chuyên môn hiệu quả, đổi mới phương pháp giảng dạy và kiểm tra đánh giá.

3. Giáo viên THCS
   Hiểu rõ vai trò và mục tiêu hoạt động của tổ chuyên môn, tham gia tích cực vào các hoạt động chuyên môn và phát triển năng lực cá nhân.

4. Các nhà nghiên cứu và quản lý giáo dục
   Tham khảo mô hình quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại vùng nông thôn, miền núi, làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo hoặc xây dựng chính sách giáo dục.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý hoạt động tổ chuyên môn là gì?
   Là quá trình hiệu trưởng tác động có tổ chức, có định hướng đến hoạt động chuyên môn của tổ chuyên môn nhằm đạt mục tiêu giáo dục của nhà trường, bao gồm lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra.

2. Vai trò của tổ trưởng tổ chuyên môn trong quản lý hoạt động tổ chuyên môn?
   Tổ trưởng chịu trách nhiệm điều hành, phân phối nguồn lực, hướng dẫn và kiểm tra các hoạt động chuyên môn trong tổ, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục.

3. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý hoạt động tổ chuyên môn?
   Bao gồm năng lực quản lý của hiệu trưởng và tổ trưởng, chất lượng đội ngũ giáo viên, điều kiện cơ sở vật chất, văn hóa nhà trường và sự hỗ trợ từ các cấp quản lý.

4. Làm thế nào để đổi mới hình thức sinh hoạt tổ chuyên môn?
   Áp dụng các hình thức sinh hoạt theo nghiên cứu bài học, sinh hoạt trực tuyến qua nền tảng công nghệ thông tin như "Trường học kết nối", kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến để tăng tính hiệu quả và linh hoạt.

5. Tại sao kiểm tra, đánh giá hoạt động tổ chuyên môn lại quan trọng?
   Kiểm tra giúp thu thập thông tin phản hồi, đánh giá mức độ thực hiện kế hoạch, từ đó điều chỉnh kịp thời các hoạt động, nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng giáo dục.

Kết luận

• Quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại các trường THCS huyện Vĩnh Thạnh đã đạt được những kết quả tích cực nhưng còn tồn tại hạn chế về đổi mới hình thức sinh hoạt và ứng dụng công nghệ.
• Năng lực quản lý của hiệu trưởng và tổ trưởng TCM là yếu tố quyết định đến hiệu quả quản lý và chất lượng hoạt động chuyên môn.
• Cơ sở vật chất và văn hóa nhà trường đóng vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động tổ chuyên môn.
• Đề xuất các biện pháp nâng cao năng lực quản lý, đổi mới hình thức sinh hoạt, tăng cường kiểm tra đánh giá và cải thiện cơ sở vật chất nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động tổ chuyên môn.
• Tiếp tục triển khai nghiên cứu và áp dụng các giải pháp trong giai đoạn 2022-2025 để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông tại địa phương.

Call-to-action: Các nhà quản lý giáo dục và cán bộ chuyên môn cần chủ động áp dụng các biện pháp đề xuất để nâng cao hiệu quả quản lý tổ chuyên môn, góp phần thực hiện thành công mục tiêu đổi mới giáo dục phổ thông.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn gồm 3 chƣơng: e 5 Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trƣờng trung học cơ sở. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trƣờng trung học cơ sở huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trƣờng trung học cơ sở huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định. e 6 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.

TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ 1. Nghiên cứu ngoài nƣớc Ở trƣờng THCS, TCM là một bộ phận trong bộ máy tổ chức của nhà trƣờng dƣới sự quản lý của Hiệu trƣởng, TCM đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc chuẩn bị điều kiện thực hiện các hoạt động dạy học và giáo dục trong nhà trƣờng. TCM là nơi thực hiện xây dựng kế hoạch giáo dục môn học, xây dựng kế hoạch giáo dục của TCM trên cơ sở kế hoạch giáo dục của nhà trƣờng; cũng chính là nơi triển khai thực hiện kế hoạch giáo dục của TCM theo kế hoạch giáo dục của nhà trƣờng đã đƣợc hội đồng trƣờng phê duyệt; là nơi trao đổi, thảo luận về nội dung hoạt động, đổi mới phƣơng pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh và là nơi triển khai toàn bộ các hoạt động giáo dục tới học sinh. Trong nhà trƣờng, hoạt động của TCM là hoạt động thiết yếu, chủ lực cho tất cả các hoạt động giáo dục.

Do đó, công tác quản lý giáo dục nói chung và quản lý hoạt động của TCM nói riêng, đƣợc xác định là trọng điểm của công tác quản lý của Hiệu trƣởng, và là vấn đề sống còn trong các hoạt động giáo dục của nhà trƣờng. Cho nên, công tác quản lý hoạt động của TCM cần đƣợc nghiên cứu và thực hiện tốt để nâng cao chất lƣợng giáo dục của nhà trƣờng. Từ xƣa đến nay, quốc gia nào cũng đề cao vai trò của giáo dục và quản lý giáo dục. Trong nhà trƣờng cũng cần sự quản lý để đảm bảo hoạt động luôn đƣợc thông suốt, không bị xáo trộn hay gián đoạn.

Theo lời tác giả Nguyễn Thị Hƣơng Giang thì các nhà nghiên cứu về quản lý giáo dục Xô Viết đã khẳng định: kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trƣờng phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý các hoạt động của đội ngũ giáo viên. Kônđacôp đã viết: “Chúng ta hiểu quản lý nhà trƣờng (công việc nhà trƣờng) là một hệ thống xã hội - sƣ phạm chuyên biệt, hệ thống này đòi hỏi những tác động có ý thức, có kế hoạch và hƣớng đích của chủ thể quản lý đến tất cả các mặt của đời sống nhà trƣờng, nhằm đảm bảo sự vận hành tối ƣu về các mặt kinh tế - xã hội, tổ chức - sƣ phạm của quá trình dạy học và giáo dục thế hệ đang lớn lên”. [9] Còn ở Singapore, tác giả của The Principal's Handbook (1993) đã khẳng định vai trò và nhiệm vụ của TCM trong trƣờng THCS nhƣ sau: Chỉ đạo trực tiếp việc đảm bảo nội dung môn học cho giáo viên trong TCM. Xây dựng kế hoạch và thực hiện, theo dõi, đánh giá việc thực hiện chƣơng trình môn học.

Phát triển đội ngũ giáo viên trong TCM của mình thông qua việc tổ chức dự giờ, rút kinh nghiệm, hội thảo, hội nghị, thao giảng,… Lựa chọn, chuẩn bị và tổ chức nguồn lực dạy và học nhƣ: sách giáo khoa, cơ sở vật chất,… để khuyến khích việc sử dụng hiệu quả nguồn lực này trong lớp học. [dẫn theo 20] Từ những kết quả nghiên cứu, đánh giá của các nhà nghiên cứu giáo dục trên thế giới nêu trên, đã khẳng định tầm quan trọng của TCM trong nhà trƣờng THCS. Có thể thấy rằng, công tác quản lý hoạt động của TCM là rất cần thiết trong việc nâng cao chất lƣợng dạy và học cũng nhƣ trong việc phát triển nhà trƣờng, nhằm đáp ứng yêu cầu thay đổi nhanh chóng về kinh tế, xã hội, khoa học và công nghệ trên thế giới. Nghiên cứu trong nƣớc Ở nƣớc ta, trong những năm qua, có nhiều công trình nghiên cứu về Quản lý giáo dục, quản lý nhà trƣờng của nhiều tác giả nhƣ Đặng Quốc Bảo, Trần Kiểm, Phạm Minh Hạc, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Thái Duy Tuyên,… Nhƣng hầu nhƣ, có rất ít công trình nghiên cứu riêng về quản lý hoạt động của TCM ở trƣờng THCS.

e 8 Những năm gần đây, cũng có nhiều luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục nghiên cứu về biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn. Đối với các trƣờng Tiểu học, đã có một số luận văn của các tác giả nhƣ luận văn “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trƣờng Tiểu học quận Bình Tân, thành phố Hồ Chí Minh” của Nguyễn Thị Hƣơng Giang. Trong công trình nghiên cứu này, tác giả đã đƣa ra bốn biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn là: nâng cao nhận thức về hoạt động tổ chuyên môn ở trƣờng tiểu học; đổi mới các chức năng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trƣờng tiểu học; nâng cao quản lý các điều kiện hỗ trợ hoạt động tổ chuyên môn ở trƣờng tiểu học; quan tâm các yếu ảnh hƣởng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trƣờng tiểu học. [7] Đối với cấp THCS và THPT, cũng có nhiều luận văn nhƣ “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trƣờng THPT huyện Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên” của tác giả Nguyễn Thanh Giới; “Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trƣờng THPT huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông” của Cù Tuấn Khanh; “Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn theo hƣớng nghiên cứu bài học tại các trƣờng Trung học cơ sở Quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội” của Bùi Hải Ngọc.

Qua phân tích và so sánh, bản thân nhận thấy các đề tài đã phản ánh đƣợc thực trạng quản lý hoạt động của TCM ở một số trƣờng Tiểu học, THCS và THPT ở địa bàn tỉnh mình. Trên cơ sở thực trạng về những mặt mạnh, hạn chế trong công tác quản lý, từ đó đã đề xuất các biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả trong quản lý hoạt động của TCM trong nhà trƣờng. Tuy nhiên, các biện pháp đƣa ra còn tƣơng đối giống nhau nhƣ: Biện pháp nâng cao nhận thức về hoạt động tổ chuyên môn; biện pháp quản lý công tác xây dựng, thực hiện kế hoạch hoạt động TCM; biện pháp quản lý hoạt động bồi dƣỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên; biện pháp quản lý việc thực hiện chƣơng trình giảng dạy; biện pháp chỉ đạo nội dung sinh hoạt TCM theo hƣớng nghiên cứu bài học; biện pháp đổi mới phƣơng pháp dạy học; biện e 9 pháp quản lý sử dụng đồ dùng, thiết bị; biện pháp quản lý việc kiểm tra, đánh giá. [8],[11],[14] Các biện pháp đƣa ra đều sát với tình hình thực tế của mỗi địa phƣơng.

Tuy tình hình các địa phƣơng khác nhau, nhƣng hoạt động của TCM trong các trƣờng THCS và THPT cơ bản là giống nhau nên có thể chọn lọc một số nội dung để kế thừa nghiên cứu. Hơn nữa, các luận văn chƣa đề cập đến biện pháp quản lý đổi mới hình thức sinh hoạt tổ chuyên môn trên nền tảng ứng dụng công nghệ thông tin, cũng nhƣ quản lý công tác xây dựng và thực hiện kế hoạch môn học, kế hoạch giáo dục tổ chuyên môn trong bối cảnh giao quyền tự chủ việc xây dựng kế hoạch giáo dục cho nhà trƣờng. Từ việc thu thập và nghiên cứu các nguồn tài liệu cho thấy, trên địa bàn huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định từ trƣớc đến nay, chƣa có công trình nghiên cứu về Công tác quản lý hoạt động của TCM ở các trƣờng THCS, cũng nhƣ chƣa có bài viết đƣa ra nội dung tổng kết kinh nghiệm về vấn đề này. Trên cơ sở đó, bản thân thấy rằng cần nghiên cứu nghiêm túc, để đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động của TCM ở các trƣờng THCS huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định mang tính cần thiết và khả thi, nhằm góp phần nâng cao chất lƣợng giáo dục ngày một toàn diện.

MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Khái niệm tổ chuyên môn Theo khoản 1, Điều 14, Điều lệ trƣờng trung học cơ sở, trƣờng trung học phổ thông và trƣờng phổ thông có nhiều cấp học ban hành kèm theo Thông tƣ 32/2020/TT-BGDĐT ngày 15 tháng 9 năm 2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định: “Cán bộ quản lý, giáo viên, viên chức làm công tác thƣ viện, thiết bị giáo dục, cán bộ làm công tác tƣ vấn cho học sinh của nhà trƣờng đƣợc tổ chức thành các tổ chuyên môn. Tổ chuyên môn có tổ trƣởng, nếu có từ 07 thành viên trở lên thì có tổ phó. Tổ trƣởng, tổ phó tổ chuyên môn e 10 do hiệu trƣởng bổ nhiệm, chịu sự quản lý, chỉ đạo của hiệu trƣởng”.

[3] Tuy nhiên, Điều lệ trƣờng trung học cơ sở, trƣờng trung học phổ thông và trƣờng phổ thông có nhiều cấp học ban hành kèm theo Thông tƣ 32/2020/TT-BGDĐT ngày 15 tháng 9 năm 2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo không quy định rõ TCM có ít nhất bao nhiêu ngƣời. Nhƣ vậy theo quy định của Điều lệ, có thể hiểu: Tổ chuyên môn là một bộ phận của nhà trƣờng, gồm một nhóm cán bộ quản lý và giáo viên cùng giảng dạy về một môn hay một nhóm môn học hay một nhóm viên chức làm công tác thƣ viện, thiết bị giáo dục, tƣ vấn học sinh đƣợc tổ chức lại để cùng nhau thực hiện các nhiệm vụ quy định tại khoản 2, Điều 14, Điều lệ trƣờng trung học cơ sở. Trong trƣờng THCS có hai loại TCM phổ biến là tổ đơn môn và tổ liên môn. Đối với các trƣờng có quy mô lớn thì có tổ đơn môn (tổ Toán, tổ Văn,…), các trƣờng quy mô nhỏ thƣờng có tổ liên môn (tổ khoa học tự nhiên, tổ khoa học xã hội, hay tổ Toán – Lý, tổ Hóa – Sinh, tổ Văn – Sử,…).

Nhiều khi trong một trƣờng cũng có cả hai loại tổ này. Khái niệm hoạt động của tổ chuyên môn Theo Triết học, hoạt động là quan hệ biện chứng của chủ thể với khách thể bao gồm: Quá trình khách thể hoá là quá trình chủ thể chuyển những đặc điểm của mình vào đối tƣợng. Quá trình chủ thể hoá khách thể là quá trình chủ thể tiếp thu những đặc điểm của khách thể vào năng lực của bản thân.