Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý công tác thi đua đối với giáo viên trường Tiểu học. e 7 Chương 2: Thực trạng quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa. Chương 3: Biện pháp quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ CÔNG TÁC THI ĐUA ĐỐI VỚI GIÁO VIÊN TRƯỜNG TIỂU HỌC 1.
Tổng quan vấn đề nghiên cứu 1. Những nghiên cứu của các tác giả nước ngoài Bàn về thi đua, C.Ăngghen đã chỉ ra rằng, thi đua là một hiện tượng khách quan nảy sinh do sự tiếp xúc xã hội trong quá trình lao động sản xuất.Mác khẳng định: “Ngay sự tiếp xúc xã hội cũng đã đẻ ra thi đua” [12] C.Ăng-ghen cho rằng, trong xã hội tương lai, cạnh tranh sẽ không còn; thay vào đó là sự thi đua lẫn nhau giữa những người lao động trong quá trình sản xuất. Trên thực tế, trong xã hội tư bản không có thi đua, không có ý niệm về sự thi đua và cũng không có các hình thức thi đua giữa những người lao động, giữa những doanh nghiệp, giữa những nhà tư bản với nhau mà chỉ có ý niệm về sự cạnh tranh và các hoạt động cạnh tranh để tồn tại. Khái niệm “cạnh tranh” là khái niệm cơ bản trong lý luận kinh tế tư bản chủ nghĩa, được chủ nghĩa tư bản sử dụng rộng rãi trong hoạt động kinh tế (sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, thương mại…) và trong đời sống xã hội.
Sự cạnh tranh dưới chủ nghĩa tư bản (cho dù là chủ nghĩa tư bản cổ điển hay chủ nghĩa tư bản hiện đại), về bản chất hoàn toàn khác với thi đua dưới chủ nghĩa xã hội cả về mục tiêu, động lực, nội dung, hình thức, biện pháp.Lênin khẳng định rằng, thi đua là một đặc trưng nổi bật của sự vận động, phát triển trong một xã hội mà nhân dân làm chủ; thi đua khơi dậy trong mỗi cá nhân, tập thể và toàn xã hội tính chủ động, sáng tạo. Người khẳng định: “Lần đầu tiên chủ nghĩa xã hội đã tạo ra khả năng áp dụng thi đua một cách rộng rãi, với một quy mô thật sự to lớn, tạo ra khả năng thu hút thật sự đa số nhân dân lao động vào vũ đài hoạt động, khiến họ có thể tỏ rõ bản lĩnh, dốc hết năng lực của mình, phát hiện những tài năng mà nhân dân sẵn có cả e 9 một nguồn vô tận” [36].Lênin đều khẳng định, thi đua là một tất yếu khách quan, được nảy sinh từ chính cuộc sống của con người. Con người sống trong xã hội luôn có quan hệ tiếp xúc với nhau, do đó tất yếu nảy sinh thi đua. Phêđôxêép, nhà khoa học Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô trước đây, cho rằng “Thi đua là sự đọ sức trong lao động và sáng tạo, mang đặc tính của con người trong xã hội, được sinh ra bởi sự hợp tác lao động và bởi mối quan hệ xã hội của con người trong quá trình sản xuất.”, “Thi đua xã hội chủ nghĩa là mối quan hệ xã hội mới có lịch sử.
Nó mang tính sáng tạo xã hội của giai cấp công nhân,. thi đua xã hội chủ nghĩa xuất hiện như là nhiệt tình cách mạng, là hành động tự giác của quần chúng lao động - những người đã tổ chức sản xuất xã hội theo kiểu mới trong lao động” [20]. Những nghiên cứu của các tác giả trong nước Nói đến thi đua là nói đến Chủ tịch Hồ Chí Minh, người đã kế thừa và vận dụng sáng tạo những quan điểm cơ bản của các nhà kinh điển Mác xít, các bậc tiền bối về thi đua, thi đua xã hội chủ nghĩa vào hoàn cảnh nước ta, Người đã khởi xướng việc tổ chức các phong trào thi đua trên các lĩnh vực đời sống xã hội ngay từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam giành được chính quyền sau Cách mạng tháng Tám và bắt tay vào xây dựng chế độ xã hội mới, trong hoàn cảnh thù trong giặc ngoài đều muốn thủ tiêu chế độ mới đó, Người đã làm cho thi đua yêu nước trở thành một phương pháp cách mạng mang đậm bản sắc dân tộc Việt Nam, đã nâng quan điểm về thi đua lên tầm tư tưởng, đường lối chính trị, trở thành chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước ta và là nguyên tắc hiến định. Coi thi đua yêu nước là biểu hiện của lòng yêu nước, là cốt cách, phẩm chất đạo đức của người Việt Nam.
Có thể khẳng định rằng có khá nhiều công trình nghiên cứu về thi đua, khen thưởng và hướng tiếp cận từ nhiều góc độ khác nhau nhưng phần lớn các công trình nghiên cứu tập trung vào các e 10 nhóm nội dung cơ bản sau: Nhóm các công trình nghiên cứu cơ sở lý luận, nguồn gốc, quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước; nêu lên định hướng và các giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua. Đề tài khoa học độc lập cấp Nhà nước “Những vấn đề lý luận chung về thi đua, khen thưởng”, năm 2012 do PGS. TS Nguyễn Thế Thắng làm chủ nhiệm. Đề tài này đã phân tích, trình bày một số quan điểm và khái niệm cơ bản trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng, đồng thời phân tích vai trò của Đảng, Nhà nước, của các tổ chức chính trị - xã hội đối với công tác thi đua, khen thưởng; phân tích vị trí, vai trò, ý nghĩa của việc tổ chức các phong trào thi đua yêu nước, công tác khen thưởng và sự cần thiết phải đổi mới công tác thi đua, khen thưởng hiện nay.
Cuốn sách “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua, yêu nước trong xây dựng và hoàn thiện pháp Luật thi đua, khen thưởng” của Trương Quốc Bảo, sách do Nhà xuất bản chính trị quốc gia - ấn hành, năm 2010. Nội dung cuốn sách đã góp phần làm phong phú cơ sở lý luận của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước trong xây dựng và hoàn thiện pháp luật về thi đua, khen thưởng; trình bày, phân tích, đánh giá thực trạng và giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước trong xây dựng và hoàn thiện pháp luật về thi đua, khen thưởng. Cuốn sách “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, của PGS.TS Nguyễn Viết Vượng, Nxb Lao động, Hà Nội, năm 2006. Cuốn sách trình bày, phân tích khá kỹ về nguồn gốc, quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua; phân tích nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua; nêu định hướng và các giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua.
Sách “Đảng, Bác Hồ với thi đua yêu nước và công tác thi đua khen e 11 thưởng”, Nxb. Lý luận chính trị, Hà Nội, 2008. Cuốn sách này đã phân tích khá kỹ những vấn đề lý luận, quan điểm của Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và chính sách của Đảng, Nhà nước ta về thi đua yêu nước và công tác thi đua, khen thưởng. Sách tham khảo: “Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và những chủ chương chính sách của Đảng, Nhà nước ta về công tác thi đua, khen thưởng” của PGS.
TS Nguyễn Thế Thắng, năm 2009. Cuốn sách phân tích các quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và chính sách của Đảng, Nhà nước ta về thi đua, khen thưởng. Đề tài khoa học độc lập cấp Nhà nước “Lịch sử thi đua, khen thưởng”, năm 2010 do TS. Trần Hữu Nam làm chủ nhiệm.
Ngoài việc đi sâu phân tích một số vấn đề về lý luận thi đua, khen thưởng, các tác giả đã tập trung phân tích lịch sử hình thành và phát triển thi đua, khen thưởng Việt Nam qua các giai đoạn. Kết quả nghiên cứu của đề tài đã đưa ra được bức tranh khá đầy đủ pháp luật về thi đua, khen thưởng các chế độ phong kiến Việt Nam; pháp luật về thi đua, khen thưởng từ khi thành lập nước, năm 1945 đến nay, từ đó đưa ra quan điểm, giải pháp hoàn thiện các quy định pháp luật về thi đua, khen thưởng. Nhóm các công trình nghiên cứu thực trạng công tác thi đua, khen thưởng, tổ chức làm công tác thi đua, khen thưởng và đưa ra giải pháp, đề xuất chính sách đổi mới và nâng cao chất lượng công tác thi đua, khen thưởng trong giai đoạn hiện nay. Đề tài khoa học độc lập cấp Nhà nước “Cơ sở lý luận và thực tiễn đổi mới thi đua, khen thưởng trong giai đoạn hiện nay”, năm 2013 do Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Trưởng Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương Trần Thị Hà làm chủ nhiệm - Viện khoa học tổ chức Nhà nước là cơ quan chủ trì.
Kết quả nghiên cứu của đề tài được các tác giả phân tích, đánh giá khá rõ thực trạng e 12 công tác thi đua, khen thưởng và quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng, tổ chức làm công tác thi đua, khen thưởng ở Việt nam hiện nay. Luận văn thạc sĩ quản lý công “Công tác thi đua, khen thưởng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh” của tác giả Ngô Hiền Giang (2017). Đề tài đã tập trung đánh giá thực trạng công tác thi đua trên địa bàn tỉnh trong thời gian qua, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp, chính sách đổi mới và nâng cao chất lượng công tác thi đua, khen thưởng đồng thời kiến nghị, đề xuất những vấn đề còn vướng mắc về cơ chế, chính sách công tác thi đua, khen thưởng. Luận văn thạc sĩ quản lý hành chính công “Đổi mới quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng ở địa phương” của tác giả Dương Thị Thanh (2007).
Trên cơ sở làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về thi đua, khen thưởng, tác giả đã đề xuất các quan điểm, phương hướng và giải pháp nhằm đổi mới hoạt động thi đua khen thưởng và quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng. Luận văn thạc sĩ quản lý công “Quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo trên địa bàn tỉnh Bắc Giang” của tác giả Nghiêm Đức Dũng (2015). Đề tài đi sâu nghiên cứu những vấn đề quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo của tỉnh Bắc Giang, nêu lên những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế, từ đó đưa ra những giải pháp đổi mới và nâng cao chất lượng công tác thi đua khen thưởng tại địa phương.