Luận Văn Thạc Sĩ: Quản Lý Chi Thường Xuyên Ngân Sách Nhà Nước Tại Thành Phố Quy Nhơn, Tỉnh Bình Định

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định, đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Sương
• Người hướng dẫn: PGS.TS. Bùi Quang Bình
• Trường học: Đại học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1.6. Bố cục của luận văn
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NSNN CẤP THÀNH PHỐ
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ CHI THƯỜNG XUYÊN VÀ QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN
• 2.1.1. Khái niệm, đặc điểm, nội dung của chi thường xuyên NSNN
• 2.1.2. Quản lý chi thường xuyên NSNN
• 2.1.3. Vai trò của quản lý chi thường xuyên NSNN
• 2.1.4. Nguyên tắc quản lý chi thường xuyên NSNN
• 2.2. NỘI DUNG QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN
• 2.2.1. Lập dự toán chi thường xuyên NSNN
• 2.2.2. Chấp hành dự toán chi thường xuyên NSNN
• 2.2.3. Quyết toán chi thường xuyên NSNN
• 2.2.4. Thanh tra, kiểm tra, giám sát công tác chi thường xuyên NSNN
• 2.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN
• 2.3.1. Nhân tố về kinh tế - xã hội
• 2.3.2. Nhân tố về tổ chức bộ máy và trình độ cán bộ quản lý
• 2.4. KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG
• 2.4.1. Kinh nghiệm quản lý chi thường xuyên NSNN Huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
• 2.4.2. Kinh nghiệm quản lý chi thường xuyên NSNN Huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định
• 2.4.3. Bài học rút ra cho thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định
• 3. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NSNN THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.1. CÁC ĐIỀU KIỆN CƠ BẢN CỦA THÀNH PHỐ QUY NHƠN VÀ NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NSNN THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định
• 3.1.2. Tình hình thu - chi NSNN thành phố Quy Nhơn
• 3.1.3. Tình hình bộ máy tổ chức quản lý chi thường xuyên NSNN thành phố Quy Nhơn. Đánh giá những ảnh hưởng từ điều kiện cơ bản thành phố Quy Nhơn tới quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước
• 3.2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.2.1. Quản lý lập dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước
• 3.2.2. Chấp hành dự toán chi thường xuyên NSNN cấp thành phố
• 3.2.3. Công tác quyết toán chi thường xuyên NSNN thành phố
• 3.2.4. Công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm chi thường xuyên NSNN thành phố
• 3.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.3.1. Những kết quả đạt được
• 3.3.2. Những hạn chế, tồn tại
• 4. MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 4.1. MỤC TIÊU VÀ ĐỊNH HƯỚNG VỀ QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 4.1.1. Mục tiêu phát triển kinh tế xã hội
• 4.1.2. Định hướng hoàn thiện quản lý chi thường xuyên NSNN thành phố Quy Nhơn
• 4.2. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 4.2.1. Hoàn thiện công tác lập dự toán chi thường xuyên NSNN thành phố
• 4.2.2. Hoàn thiện công tác chấp hành dự toán chi thường xuyên NSNN thành phố
• 4.2.3. Hoàn thiện công tác quyết toán chi thường xuyên NSNN thành phố
• 4.2.4. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm chi thường xuyên NSNN thành phố
• 4.2.5. Một số giải pháp khác
• 4.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 4.3.1. Đối với Chính phủ, Bộ Tài chính
• 4.3.2. Đối với UBND tỉnh Bình Định
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước

Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước (NSNN) là một phần quan trọng trong hệ thống tài chính công của mỗi quốc gia. Luận văn thạc sĩ này tập trung vào việc phân tích và đánh giá thực trạng quản lý chi thường xuyên NSNN tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định. Chi thường xuyên không chỉ đảm bảo hoạt động của bộ máy nhà nước mà còn hỗ trợ cho các tổ chức chính trị, xã hội trong việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Theo Luật NSNN năm 2015, trách nhiệm và quyền hạn của các cơ quan quản lý chi NSNN đã được quy định rõ ràng, tạo điều kiện cho việc thực hiện các chính sách tài chính hiệu quả hơn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn nhiều bất cập trong công tác quản lý chi thường xuyên, dẫn đến tình trạng thất thoát và lãng phí ngân sách. Do đó, việc nghiên cứu và đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý chi thường xuyên NSNN là cần thiết.

1.1. Tính cấp thiết của đề tài

Ngân sách nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo an ninh quốc phòng. Tại thành phố Quy Nhơn, mặc dù có sự phát triển kinh tế, nhưng ngân sách địa phương vẫn chưa tự cân đối được. Công tác quản lý chi thường xuyên NSNN còn nhiều hạn chế, gây thất thoát và lãng phí. Do đó, việc nghiên cứu đề tài này không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn mang tính thực tiễn cao, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách tại địa phương.

II. Cơ sở lý luận về quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước

Cơ sở lý luận về quản lý chi thường xuyên NSNN bao gồm các khái niệm, đặc điểm và nội dung của chi thường xuyên. Chi thường xuyên là nhiệm vụ chi của ngân sách nhằm bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước và thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Quản lý chi thường xuyên NSNN cần tuân thủ các nguyên tắc như tính minh bạch, hiệu quả và tiết kiệm. Việc áp dụng các nguyên tắc này sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, đồng thời giảm thiểu tình trạng thất thoát. Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc quản lý chi thường xuyên NSNN càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

2.1. Khái niệm và đặc điểm của chi thường xuyên

Chi thường xuyên NSNN là các khoản chi phục vụ cho hoạt động thường xuyên của các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, xã hội. Đặc điểm của chi thường xuyên là tính ổn định và liên tục, phục vụ cho các hoạt động thiết yếu của nhà nước. Việc quản lý chi thường xuyên cần phải đảm bảo tính hợp lý, hợp pháp và hiệu quả, nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

III. Thực trạng quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại Quy Nhơn

Thực trạng quản lý chi thường xuyên NSNN tại thành phố Quy Nhơn cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Mặc dù có sự tăng trưởng về thu ngân sách, nhưng việc chi tiêu vẫn chưa được kiểm soát chặt chẽ. Các khoản chi thường xuyên thường xuyên bị lãng phí do thiếu sự giám sát và kiểm tra. Hơn nữa, công tác lập dự toán và quyết toán chi thường xuyên còn nhiều bất cập, dẫn đến tình trạng không cân đối giữa thu và chi. Đánh giá thực trạng này là cần thiết để tìm ra nguyên nhân và đề xuất giải pháp khắc phục.

3.1. Đánh giá thực trạng quản lý chi thường xuyên

Đánh giá thực trạng quản lý chi thường xuyên NSNN tại Quy Nhơn cho thấy nhiều hạn chế trong công tác lập dự toán và chấp hành dự toán. Việc kiểm tra, giám sát còn yếu kém, dẫn đến tình trạng thất thoát ngân sách. Cần có những biện pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên, đảm bảo ngân sách được sử dụng đúng mục đích và hiệu quả.

IV. Giải pháp hoàn thiện quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước

Để hoàn thiện quản lý chi thường xuyên NSNN tại thành phố Quy Nhơn, cần thực hiện một số giải pháp như cải tiến quy trình lập dự toán, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm. Việc nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý tài chính cũng là một yếu tố quan trọng. Ngoài ra, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong công tác quản lý ngân sách, nhằm đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong sử dụng ngân sách nhà nước.

4.1. Đề xuất giải pháp cụ thể

Các giải pháp cụ thể bao gồm việc hoàn thiện quy trình lập dự toán chi thường xuyên, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Cần xây dựng hệ thống thông tin quản lý ngân sách hiện đại, giúp theo dõi và giám sát tình hình chi tiêu một cách hiệu quả. Đồng thời, cần nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức về vai trò và trách nhiệm trong quản lý ngân sách nhà nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngân sách nhà nước (NSNN) đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng và thực hiện các chính sách xã hội. Trong đó, chi thường xuyên ngân sách nhà nước là phần chi tiêu quan trọng nhằm duy trì hoạt động bộ máy nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội. Thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định, với vị trí là đô thị loại I trực thuộc tỉnh và trung tâm kinh tế - văn hóa của vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, có quy mô dân số khoảng 290.000 người và diện tích 286 km². Nền kinh tế địa phương phát triển đa ngành với tỷ trọng công nghiệp - xây dựng chiếm 52,8%, thương mại - dịch vụ 44,4% và nông lâm thủy sản 2,8% (giai đoạn 2016-2020). Tổng thu ngân sách địa phương năm 2020 đạt khoảng 1.546 tỷ đồng, trong đó chi thường xuyên chiếm trên 54% tổng chi ngân sách.

Tuy nhiên, công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại Quy Nhơn còn nhiều hạn chế, gây thất thoát và lãng phí nguồn lực tài chính. Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng quản lý chi thường xuyên NSNN thành phố Quy Nhơn trong giai đoạn 2016-2020, nhằm phân tích các yếu tố ảnh hưởng, đánh giá hiệu quả quản lý và đề xuất giải pháp hoàn thiện đến năm 2025. Nghiên cứu có phạm vi không gian tại thành phố Quy Nhơn và phạm vi thời gian 5 năm, tập trung vào các khâu lập dự toán, chấp hành dự toán, quyết toán, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm chi thường xuyên NSNN. Kết quả nghiên cứu góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, tăng cường kỷ luật tài chính và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý ngân sách nhà nước, tập trung vào quản lý chi thường xuyên NSNN cấp thành phố. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết quản lý ngân sách nhà nước: Theo Luật NSNN 2015, ngân sách nhà nước bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương, trong đó chi thường xuyên là khoản chi nhằm duy trì hoạt động bộ máy nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội. Quản lý chi thường xuyên NSNN là quá trình sử dụng các biện pháp kinh tế, tài chính và hành chính để đảm bảo các khoản chi được thực hiện đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả.

2. Nguyên tắc quản lý chi thường xuyên NSNN: Bao gồm nguyên tắc quản lý theo dự toán, chi đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức, quản lý theo niên độ ngân sách, công khai minh bạch, quản lý theo kết quả thực hiện nhiệm vụ và thanh toán trực tiếp qua Kho bạc Nhà nước. Các nguyên tắc này đảm bảo kỷ luật tài chính, hiệu quả phân bổ và trách nhiệm giải trình trong quản lý chi thường xuyên.

Các khái niệm chính trong nghiên cứu gồm: chi thường xuyên ngân sách nhà nước, quản lý chi thường xuyên, dự toán ngân sách, chấp hành dự toán, quyết toán ngân sách, thanh tra kiểm tra ngân sách, và các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý chi thường xuyên như kinh tế - xã hội, tổ chức bộ máy và trình độ cán bộ quản lý.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng kết hợp phân tích định tính nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp quản lý chi thường xuyên NSNN tại thành phố Quy Nhơn.

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo tài chính, thống kê ngân sách của Phòng Tài chính - Kế hoạch, Chi cục Thống kê, Kho bạc Nhà nước thành phố Quy Nhơn giai đoạn 2016-2020; các văn bản pháp luật liên quan như Luật NSNN 2015; tài liệu chuyên ngành và các nghiên cứu trước đây về quản lý ngân sách nhà nước.

• Phương pháp phân tích:

  • Phân tích thống kê mô tả để xem xét diễn biến thu chi ngân sách, tỷ trọng chi thường xuyên so với tổng chi ngân sách, tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất và cơ cấu kinh tế địa phương.
  • Phương pháp so sánh để đánh giá mức độ tuân thủ dự toán, tiêu chuẩn, định mức chi thường xuyên theo quy định pháp luật.
  • Phân tích chứng thực nhằm giải thích nguyên nhân tồn tại, hạn chế trong quản lý chi thường xuyên.
  • Tổng hợp và khái quát hóa để đưa ra đánh giá chung và đề xuất giải pháp.
  • Phương pháp chuẩn tắc để đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý chi thường xuyên NSNN.

• Cỡ mẫu và timeline: Nghiên cứu tập trung phân tích toàn bộ số liệu thu chi ngân sách của thành phố Quy Nhơn trong 5 năm (2016-2020). Các báo cáo quyết toán, thanh tra, kiểm tra được tổng hợp và phân tích theo từng năm để đánh giá xu hướng và hiệu quả quản lý.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ trọng chi thường xuyên trong tổng chi ngân sách cao và ổn định: Giai đoạn 2016-2020, chi thường xuyên chiếm trên 54% tổng chi ngân sách địa phương, phản ánh vai trò quan trọng trong duy trì hoạt động bộ máy nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội. Tổng chi ngân sách địa phương năm 2020 đạt khoảng 1.546 tỷ đồng, trong đó chi thường xuyên chiếm tỷ lệ lớn.

2. Tốc độ tăng trưởng kinh tế và cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực: Giá trị sản xuất các ngành kinh tế của thành phố tăng đều qua các năm, với tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất ngành thương mại - dịch vụ đạt 114,1% năm 2020, cao nhất trong các ngành. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng dịch vụ, giảm tỷ trọng nông lâm thủy sản, phù hợp với định hướng phát triển đô thị loại I.

3. Công tác lập và chấp hành dự toán còn tồn tại hạn chế: Việc lập dự toán chi thường xuyên chưa hoàn toàn bám sát nhiệm vụ thực tế của các đơn vị, còn tình trạng dàn trải và điều chỉnh dự toán trong quá trình thực hiện. Việc cấp phát kinh phí chưa luôn kịp thời, gây ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng ngân sách.

4. Công tác quyết toán và thanh tra, kiểm tra chưa đồng bộ: Báo cáo quyết toán chi thường xuyên chưa đầy đủ và kịp thời theo quy định. Số cuộc thanh tra, kiểm tra trong giai đoạn nghiên cứu còn hạn chế, dẫn đến việc phát hiện và xử lý vi phạm chưa triệt để, gây thất thoát ngân sách.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các tồn tại trên xuất phát từ nhiều yếu tố. Trước hết, tổ chức bộ máy quản lý chi thường xuyên còn cồng kềnh, phân công nhiệm vụ chưa rõ ràng, gây chồng chéo và giảm hiệu quả quản lý. Trình độ chuyên môn và năng lực của cán bộ quản lý tài chính chưa đồng đều, ảnh hưởng đến chất lượng lập dự toán và kiểm soát chi tiêu. Ngoài ra, việc áp dụng các nguyên tắc quản lý chi thường xuyên như quản lý theo dự toán, công khai minh bạch và thanh toán qua Kho bạc Nhà nước chưa được thực hiện nghiêm túc.

So sánh với một số địa phương khác trong tỉnh Bình Định như huyện Tây Sơn và Tuy Phước, Quy Nhơn có quy mô kinh tế lớn hơn nhưng chưa phát huy hết hiệu quả quản lý chi thường xuyên. Các địa phương này đã thực hiện tốt việc phân bổ dự toán đúng thời hạn, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan tài chính, thuế và Kho bạc, đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách.

Việc trình bày dữ liệu qua các biểu đồ về tỷ trọng chi thường xuyên so với tổng chi ngân sách, tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất theo ngành và số liệu thanh tra, kiểm tra sẽ giúp minh họa rõ nét hơn thực trạng và xu hướng quản lý chi thường xuyên tại Quy Nhơn. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thiện cơ chế chính sách, nâng cao năng lực cán bộ và tăng cường công khai minh bạch để nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện công tác lập dự toán chi thường xuyên: Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ tài chính về kỹ năng lập dự toán, đảm bảo dự toán phản ánh sát thực tế nhiệm vụ và nguồn lực tài chính. Áp dụng công nghệ thông tin trong xây dựng dự toán để nâng cao tính chính xác và kịp thời. Thời gian thực hiện: 2023-2025. Chủ thể: Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố phối hợp với các đơn vị sử dụng ngân sách.

2. Nâng cao hiệu quả chấp hành dự toán và cấp phát kinh phí: Rà soát, điều chỉnh quy trình cấp phát kinh phí để đảm bảo kịp thời, đúng mục đích, tránh tình trạng chậm trễ gây ảnh hưởng đến hoạt động của các đơn vị. Tăng cường kiểm soát chi tiêu theo dự toán đã duyệt. Thời gian: 2023-2024. Chủ thể: UBND thành phố, Kho bạc Nhà nước.

3. Tăng cường công tác quyết toán và thanh tra, kiểm tra chi thường xuyên: Đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất nhằm phát hiện kịp thời sai phạm, xử lý nghiêm minh các vi phạm về chi ngân sách. Công khai kết quả thanh tra để nâng cao trách nhiệm giải trình. Thời gian: 2023-2025. Chủ thể: Thanh tra thành phố, Phòng Tài chính - Kế hoạch, HĐND thành phố.

4. Cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin: Đơn giản hóa thủ tục hành chính trong quản lý chi ngân sách, áp dụng hệ thống quản lý tài chính điện tử đồng bộ, minh bạch, giảm thiểu giấy tờ và thời gian xử lý. Thời gian: 2023-2025. Chủ thể: UBND thành phố, Sở Tài chính, Kho bạc Nhà nước.

5. Nâng cao năng lực và đạo đức nghề nghiệp của cán bộ quản lý tài chính: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý ngân sách, tăng cường bồi dưỡng đạo đức công vụ, xây dựng đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn cao, trách nhiệm và trung thực. Thời gian: liên tục từ 2023. Chủ thể: UBND thành phố, Trường Đại học Quy Nhơn, các cơ quan đào tạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý tài chính ngân sách địa phương: Giúp nâng cao hiểu biết về quy trình quản lý chi thường xuyên, áp dụng các nguyên tắc và giải pháp quản lý hiệu quả, từ đó cải thiện công tác lập dự toán, chấp hành và quyết toán ngân sách.

2. Lãnh đạo các đơn vị sử dụng ngân sách: Nắm rõ trách nhiệm trong việc sử dụng kinh phí đúng mục đích, tuân thủ các quy định về chi thường xuyên, đồng thời phối hợp hiệu quả với các cơ quan quản lý tài chính.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý kinh tế, tài chính công: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp thành phố, làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo.

4. Cơ quan thanh tra, kiểm toán và giám sát ngân sách: Hỗ trợ trong việc xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm tra, giám sát chi ngân sách, phát hiện và xử lý vi phạm nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công.

Câu hỏi thường gặp

1. Chi thường xuyên ngân sách nhà nước là gì?
   Chi thường xuyên NSNN là khoản chi nhằm duy trì hoạt động bộ máy nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội và thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên về phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh. Ví dụ như chi lương, chi mua sắm vật tư, chi sửa chữa nhỏ.

2. Tại sao quản lý chi thường xuyên NSNN lại quan trọng?
   Quản lý chi thường xuyên giúp đảm bảo nguồn tài chính cho hoạt động nhà nước, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, tránh thất thoát, lãng phí và góp phần ổn định kinh tế - xã hội. Một quản lý tốt giúp tăng cường kỷ luật tài chính và minh bạch ngân sách.

3. Những nguyên tắc nào cần tuân thủ trong quản lý chi thường xuyên?
   Các nguyên tắc gồm quản lý theo dự toán, chi đúng chế độ tiêu chuẩn, quản lý theo niên độ ngân sách, công khai minh bạch, quản lý theo kết quả thực hiện nhiệm vụ và thanh toán trực tiếp qua Kho bạc Nhà nước.

4. Các yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý chi thường xuyên?
   Bao gồm trình độ phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức bộ máy quản lý, năng lực và đạo đức của cán bộ quản lý tài chính, chính sách pháp luật và công tác thanh tra, kiểm tra.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên tại địa phương?
   Cần hoàn thiện quy trình lập và chấp hành dự toán, tăng cường thanh tra kiểm tra, cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao năng lực cán bộ quản lý tài chính. Ví dụ, áp dụng hệ thống quản lý tài chính điện tử giúp minh bạch và tiết kiệm thời gian xử lý.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực trạng quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại thành phố Quy Nhơn giai đoạn 2016-2020, làm rõ vai trò và các nguyên tắc quản lý chi thường xuyên.
• Phân tích số liệu cho thấy chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi ngân sách, trong khi công tác lập dự toán, chấp hành và quyết toán còn nhiều hạn chế.
• Các nhân tố ảnh hưởng gồm điều kiện kinh tế - xã hội, tổ chức bộ máy và năng lực cán bộ quản lý tài chính.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên tập trung vào nâng cao chất lượng lập dự toán, tăng cường thanh tra kiểm tra, cải cách thủ tục hành chính và đào tạo cán bộ.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương đến năm 2025 và các năm tiếp theo.

Hành động tiếp theo: Các cơ quan quản lý tài chính và UBND thành phố Quy Nhơn cần triển khai ngay các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh phù hợp. Đề nghị các đơn vị liên quan phối hợp chặt chẽ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước.

Kêu gọi hành động: Các cán bộ quản lý tài chính, lãnh đạo đơn vị và nhà nghiên cứu hãy áp dụng kết quả nghiên cứu này để cải thiện công tác quản lý ngân sách, góp phần xây dựng nền tài chính công minh bạch, hiệu quả và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, phụ lục và tài liệu tham khảo thì nội dung chính của đề tài đƣợc trình bày ở 3 Chƣơng, nhƣ sau: - Chƣơng 1: Một số vấn đề lý luận về chi thƣờng xuyên và quản lý chi thƣờng xuyên NSNN cấp thành phố Quy Nhơn. - Chƣơng 2: Thực trạng quản lý chi thƣờng xuyên NSNN thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định. - Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện quản lý chi thƣờng xuyên NSNN thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định. e 9 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI THƢỜNG XUYÊN NSNN CẤP HUYỆN 1.

TỔNG QUAN VỀ CHI THƢỜNG XUYÊN VÀ QUẢN LÝ CHI THƢỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC CẤP HUYỆN 1. Khái niệm, đặc điểm, nội dung của chi thƣờng xuyên NSNN a. Khái niệm Theo Luật NSNN 2015 thì Ngân sách Nhà nƣớc là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nƣớc đƣợc dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc [19]. Theo Điều 6, Luật NSNN 2015, “Ngân sách nhà nước bao gồm ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương”.

Ngân sách Trung ƣơng là các khoản thu ngân sách nhà nƣớc phân cấp cho cấp Trung ƣơng hƣởng và các khoản chi ngân sách nhà nƣớc thuộc nhiệm vụ chi của cấp Trung ƣơng là ngân sách của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các cơ quan khác ở Trung ƣơng. Ngân sách địa phƣơng là các khoản thu ngân sách nhà nƣớc phân cấp cho cấp địa phƣơng hƣởng, thu bổ sung từ ngân sách Trung ƣơng cho ngân sách địa phƣơng và các khoản chi ngân sách nhà nƣớc thuộc nhiệm vụ chi của cấp địa phƣơng, bao gồm ngân sách của đơn vị hành chính các cấp có Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân. Ngân sách địa phƣơng gồm ngân sách cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ƣơng (gọi chung là ngân sách cấp tỉnh); ngân sách cấp huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là ngân sách cấp huyện) và ngân sách cấp xã, phƣờng, thị trấn [19]. Ngân sách nhà nƣớc cấp thành phố là một cấp ngân sách thực hiện vai trò, chức năng, nhiệm vụ của NSNN trên phạm vi địa bàn thành phố.

e 10 Chi ngân sách nhà nƣớc là quá trình phân phối và sử dụng các nguồn tài chính đƣợc tập trung vào quỹ NSNN từ các khoản thu của Nhà nƣớc để đáp ứng các nhu cầu chi thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của Nhà nƣớc, giúp bộ máy nhà nƣớc vận hành và thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nƣớc trong từng thời kỳ. Chi NSNN bao gồm các khoản chi: chi đầu tƣ phát triển, chi dự trữ quốc gia, chi thƣờng xuyên, chi trả nợ lãi, chi viện trợ và các khoản chi khác theo quy định [19]. Chi thƣờng xuyên NSNN là nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nƣớc nhằm bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nƣớc, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, hỗ trợ hoạt động của các tổ chức khác và thực hiện các nhiệm vụ thƣờng xuyên của nhà nƣớc về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh (Bùi Tiến Hanh, Đặng Văn Du (2018)) [09]. Từ khái niệm về "Chi thường xuyên NSNN" ta có thể rút ra khái niệm về Chi thường xuyên ngân sách cấp thành phố nhƣ sau: Chi thường xuyên ngân sách cấp thành phố là quá trình phân phối, sử dụng nguồn lực tài chính của nhà nước cấp thành phố nhằm trang trải, đáp ứng những nhu cầu chi của các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội thuộc khu vực công của huyện, qua đó thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước trên địa bàn thành phố về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Đặc điểm của chi thường xuyên NSNN Chi thƣờng xuyên ngân sách thành phố có vai trò quan trọng trong nhiệm vụ chi của NSNN cấp thành phố, giúp cho bộ máy chính quyền cấp thành phố duy trì hoạt động bình thƣờng để thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nƣớc, đảm bảo an ninh, an toàn xã hội. Do vậy, chi thƣờng xuyên ngân sách có những đặc điểm sau [09]: Thứ nhất, chi thƣờng xuyên NSNN là chi tiêu công của quốc gia có quy mô lớn, phạm vi rộng, đa dạng và phức tạp; gắn chặt với tổ chức bộ máy nhà e 11 nƣớc và các nhiệm vụ chính trị, kinh tế - xã hội của Nhà nƣớc trong từng thời kỳ. Các khoản chi thƣờng xuyên NSNN mang tính ổn định tƣơng đối và không hoàn trả trực tiếp là chủ yếu [09]. Thứ hai, chi thƣờng xuyên NSNN có cơ cấu chi theo niên độ, mục đích cuối cùng của vốn cấp phát thì chi thƣờng xuyên cho các hoạt động sự nghiệp có hiệu lực tác động trong thời gian ngắn và mang tính chất tiêu dùng xã hội [09].

Thứ ba, các nhiệm vụ thƣờng xuyên hàng năm của Nhà nƣớc ít có sự biến động nên tổng mức, tỷ trọng trong chi NSNN, nội dung và cơ cấu chi thƣờng xuyên NSNN ít có sự biến động lớn giữa các năm ngân sách [09]. Thứ tư, chi thƣờng xuyên NSNN nhằm duy trì sự tồn tại, trang trải các chi phí hoạt động thƣờng xuyên của bộ máy nhà nƣớc và cung cấp các dịch vụ, sự nghiệp công thiết yếu (về giáo dục, y tế, an sinh xã hội,.) cho ngƣời dân nên các khoản chi thƣờng xuyên NSNN không trực tiếp tạo ra của cải vật chất cho xã hội và thƣờng chỉ phát huy hiệu lực tác động trong năm ngân sách [09]. Nội dung của chi thường xuyên NSNN Nội dung chi thƣờng xuyên NSNN đƣợc xét theo lĩnh vực chi và xét theo nội dung kinh tế của các khoản chi thƣờng xuyên. * Căn cứ vào tính chất kinh tế, chi thƣờng xuyên gồm 4 nhóm sau: - Nhóm các khoản chi thanh toán cho cá nhân gồm: tiền lƣơng; phụ cấp lƣơng; học bổng học sinh, sinh viên; tiền thƣởng; phúc lợi tập thể; chi về công tác ngƣời có công với cách mạng và xã hội; chi lƣơng hƣu và trợ cấp bảo hiểm xã hội; các khoản thanh toán khác cho cá nhân.

- Nhóm các khoản chi nghiệp vụ chuyên môn gồm: thanh toán dịch vụ công cộng; vật tƣ văn phòng; thông tin tuyên truyền liên lạc; hội nghị; công tác phí; chi phí thuê mƣớn; chi sửa chữa thƣờng xuyên; chi phí nghiệp vụ chuyên môn của từng ngành. - Nhóm các khoản chi mua sắm, sửa chữa lớn tài sản cố định và xây dựng nhỏ gồm: sửa chữa lớn tài sản cố định phục vụ chuyên môn và các công e 12 trình cơ sở hạ tầng; chi mua tài sản vô hình; mua sắm tài sản dùng cho công tác chuyên môn. - Nhóm các khoản chi thƣờng xuyên khác gồm: các nhóm mục của mục lục Ngân sách nhà nƣớc không nằm trong 3 nhóm mục trên và các mục từ mục 147 đến mục 150 thuộc khoản chi thƣờng xuyên trong mục lục Ngân sách nhà nƣớc. * Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn, chi thƣờng xuyên bao gồm: - Chi sự nghiệp kinh tế: Hoạt động của các đơn vị sự nghiệp kinh tế nhằm phục vụ cho yêu cầu phát triển sản xuất kinh doanh, quản lý KT-XH và tạo điều kiện cho các ngành kinh tế hoạt động và phát triển một cách thuận lợi.

Mục đích hoạt động của đơn vị sự nghiệp kinh tế không phải là kinh doanh lấy lãi, do vậy NSNN cần dành một khoản chi đáp ứng hoạt động của các đơn vị này. Chi sự nghiệp kinh tế bao gồm: - Chi SN Nông nghiệp, Thuỷ lợi, Ngƣ nghiệp, Lâm nghiệp, Giao thông, kiến thiết thị chính và kinh tế công cộng khác. - Chi điều tra cơ bản, đo đạc địa giới hành chính các cấp; Chi về bản đồ, đo đạc cắm mốc biên giới, đo đạc lập bản đồ và lƣu trữ hồ sơ địa chính; Chi định canh, định cƣ và kinh tế mới. - Chi sự nghiệp Văn hoá - Xã hội: Chi Sự nghiệp Giáo dục - Đào tạo; Chi Sự nghiệp Y tế; Sự nghiệp Văn hóa - Thông tin; Sự nghiệp Thể dục - Thể thao; Sự nghiệp Phát thanh -Truyền hình; Sự nghiệp Khoa học - Công nghệ và môi trƣờng; Sự nghiệp xã hội; Sự nghiệp văn xã khác.

- Chi Quản lý hành chính: Là các khoản chi cho hoạt động của các cơ quan Hành chính Nhà nƣớc thuộc bộ máy chính quyền các cấp từ trung ƣơng đến địa phƣơng. - Chi về hoạt động của Đảng cộng sản Việt Nam; Chi về hoạt động của các tổ chức chính trị - xã hội gồm: Mặt trận tổ quốc Việt Nam, Liên đoàn Lao e 13 động Việt Nam, Đoàn Thanh niên, Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Hội Liên hiệp phụ nữ, Hội Nông dân Việt Nam. Đây là các tổ chức thuộc hệ thống chính trị của nƣớc ta, do vậy theo quy định của luật NSNN, Ngân sách nhà nƣớc có trách nhiệm bố trí chi NS đảm bảo hoạt động của các tổ chức này. - Chi trợ giá theo chính sách của Nhà nƣớc; Chi các chƣơng trình quốc gia; Chi trợ cấp cho các đối tƣợng chính sách xã hội; Chi tài trợ cho các tổ chức xã hội, xã hội nghề nghiệp theo quy định của pháp luật.

- Chi trả lãi tiền do Nhà nƣớc vay; Chi viện trợ cho các Chính phủ và các tổ chức nƣớc ngoài và các khoản chi khác theo quy định của pháp luật. Quản lý chi thƣờng xuyên NSNN Tùy theo cách tiếp cận khác nhau mà có nhiều cách đƣa ra khái niệm về quản lý chi thƣờng xuyên NSNN. Theo Bùi Tiến Hanh, Đặng Văn Du (2018) thì Quản lý chi thường xuyên NSNN là quản lý toàn bộ các khoản chi thường xuyên của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong khoảng thời gian nhất định do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định, sử dụng hệ thống các biện pháp tác động vào hoạt động chi thường xuyên NSNN nhằm các khoản chi thường xuyên được sử dụng đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả; đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Theo đó: Chủ thể quản lý chi thƣờng xuyên NSNN là các cơ quan quản lý nhà nƣớc có thẩm quyền các cấp và các đơn vị dự toán ngân sách.

Đối tƣợng quản lý là hoạt động chi thƣờng xuyên NSNN ở các khâu nhƣ lập và phân bổ dự toán, chấp hành dự toán, kiểm soát thanh toán và quyết toán các khoản chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc. Công cụ quản lý chi thƣờng xuyên NSNN là các chế độ, chính sách; các tiêu chuẩn, định mức do các cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quy định.