Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng KNTHN cho giảng viên GDNN. Chương 2: Thực trạng quản lý bồi đưỡng KNTHN cho giảng viên GDNN ở các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Chương 3: Biện pháp quản lý bồi dưỡng KNTHN cho giảng viên GDNN ở các trường cao đăng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn hiện nay. 6 Chuong 1: CO SO LY LUAN VE QUAN LY BOI DUONG KY NANG THUC HANH NGHE CHO GIANG VIEN GIAO DUC NGHE NGHIEP 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn dé Bồi dưỡng giáo viên (BDGV) là một nhiệm vụ quan trọng của ngành giáo đục và đảo tạo nhăm không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn cho giáo viên. Do vậy, có nhiều nghiên cứu trong và ngoài nước tập trung nghiên cứu về phát triển chuyên môn cho giáo viên và công tác quản lý nhằm nâng cao chất lượng BDGV. Ở nước ngoài * Hướng nghiên cứu về bồi đưỡng giáo viên Liên minh Châu Âu cho rằng, phát triển chuyên môn cho đội ngũ giảng viên là vấn đề trọng tâm để nâng cao chất lượng giáo dục của các trường học. Chất lượng giáo dục cao chỉ có thể được đảm bảo bằng việc đào tạo, BDGV một cách liên tục và băng chất lượng rèn tay nghề cho giảng viên và các nhân viên phục vụ hoạt động giáo dục và dạy học trong nhà trường [32] Các công trình nghiên cứu về bồi dưỡng phát triển chuyên môn cho giảng viên tập trung vào các vấn đề sau: đối tượng giảng viên cần được bồi dưỡng; mục tiêu, nội dung, hình thức bồi đưỡng và phương pháp bồi dưỡng: - Đối tượng giảng viên cần được bồi dưỡng: Theo Chang, Downes, giáo viên tất cả các cấp học được phân loại đối tượng theo thâm niên công tác; phân loại theo môn học và cấp học giảng dạy; phân loại theo nhu cầu: bồi dưỡng cơ bản, bồi dưỡng nâng cao; BDGV có năng lực trình độ hạn chế và BDGV giỏi, giáo viên tư vấn.
- Mục tiêu, nội dung và hình thức bồi đưỡng: Mục tiêu bồi đưỡng được xác định là để tạo ra các giảng viên dạy học có hiệu quả. Chang, Downes chỉ rõ, giáo viên cần được bồi dưỡng để nâng cao thành tích học tập của học sinh, phát triên các năng lực của các em như: tăng cường các kĩ năng giải quyêt vần 7 dé, phát triển tư duy phê phán, năng lực khám phá sáng tạo, khả năng độc lập và học tập hợp tác. Các nội dung bồi đưỡng chuyên môn cho giảng viên bao gồm: Bồi dưỡng mở rộng, cập nhật kiến thức chuyên môn môn học, các phương pháp, kĩ thuật dạy học, quản lý lớp học, năng lực lãnh đạo dạy học, quản lý thời gian có hiệu quả. UNESCO nhắn mạnh, trong nền giáo hiện đại thì vai trò, vị trí chức năng của người giáo viên đã thay đổi với những yêu cầu cao hơn.
Những thay đổi đó đòi hỏi cần phải nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên, đặc biệt phải coi trọng hơn việc bồi dưỡng thường xuyên với nhiều hình thức đa dạng và có hệ thống các tri thức kỹ năng cần thiết cho hoạt động nghề nghiệp của họ. Khuyến cáo 21 điểm về chiến lược phát triển giáo dục hiện đại của UNESCO chỉ rõ: “Thây giáo phải được đào tạo để trở thành nhà giáo dục nhiều hơn là những chuyên gia truyền đạt kiến thức” (105, điểm 18)[33]. Vì vậy, nội dung BDGV cần phải thay đổi để nâng cao năng lực sư phạm của người giảng viên và các chương trình đào tạo giảng viên cần triệt để sử dụng các thiết bị và phương pháp dạy học mới nhất. Về hình thức bồi dưỡng, có thể có 1 số cách như sau: bồi đưỡng tập trung trong một số ngày và kết hợp lí thuyết với thực hành nhưng giảng viên chủ yếu thích thực hành hơn; bồi đưỡng có thẻ thực hiện trực tiếp với giảng viên hay qua giảng viên cốt cán; có thê bồi dưỡng theo môn học cho tất cả giáo viên các cấp học trong cùng một lớp sau đó thực hành thì chia nhóm thực hành theo cấp học; bồi đưỡng dưới dạng xêmina hay các hội thảo huấn luyện và thường tổ chức vào mùa hè.
Nếu bồi dưỡng theo hình thức từ xa thì tùy thuộc vào thời gian giảng viên có thể sắp xếp được. Bên cạnh đó, các hình thức trợ giúp, tư vấn cho giảng viên cũng được xem là một hình thức bồi dưỡng [33]. UNESCO phat trién nhiéu chương trình BDGV như “Dạy và học vì sự phát triển bền vững của tương lai”, các video ngắn và dài về các chủ đề giáo dục khác nhau, các chương trình truyền hình. Như vậy, các nghiên cứu ở nước ngoài thê hiện công tác BDGV của các nước phát triển rất được quan tâm.
BDGV được thực hiện đồng bộ theo tiến trình đổi mới giáo dục. Mục tiêu, nội dung bồi dưỡng gắn với thực tiễn và nhu cầu thiết thực của từng giảng viên. Nội dung bồi dưỡng bao gồm những kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghè nghiệp, kỹ năng sử dụng ICT, thiết bị hỗ trợ dạy học, trình độ ngoại ngữ. Hình thức bồi dưỡng đa dạng, PPBD theo hướng phát huy năng lực người hoc nham nang cao NLNN cho DNGV dap ứng yêu cầu ngày cảng cao của nên giáo dục hiện đại.
* Hướng nghiên cứu về quản lý BDGV Trong các nghiên cứu của mình, Leonard Nadle đã đề xuất 3 nội dung liên quan đến lý thuyết quán lý nguồn nhân lực là phát triển nguồn nhân lực, sử dụng nguồn nhân lực và môi trường nguồn nhân lực. Trong đó để phát triển nguồn nhân lực cần phái bồi dưỡng nguồn nhân lực. Bồi dưỡng nguồn nhân lực gồm: giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, phát triển bền vững và nghiên cứu, phục vụ [34] Tác giả Dutto yêu cầu mỗi quốc gia, trường học phải có một chính sách bồi dưỡng phát triển chuyên môn cho giáo viên. Nội dung trọng tâm của kế hoạch bồi đưỡng là là phát triển chuyên môn cho giáo viên để họ trở thành các giáo viên dạy học có hiệu quả.
[31] Gabrššek, Roeders nhân mạnh đến yếu tố tự bồi dưỡng của giáo viên để nâng cao trình độ của mình. Việc xây dựng môi trường để giáo viên TBD và có môi trường phát triển chuyên môn thuận lợi là rất cần thiết, đặc biệt là môi trường I[CT. Cơ quan quản lý giáo dục và nhà trường có trách nhiệm tạo lập 9 các mạng lưới giáo viên, gắn các hoạt động bồi dưỡng của nhà trường với hoạt động nghiên cứu và đảo tạo của các trường đại học, cao đăng. [33] Các nghiên cứu của các tác giả cũng chỉ ra qui trình BDGV: 1.
Đánh giá nhu cầu, phân loại giáo viên; 2. Xác định nội dung, PPBD;3. Lên kế hoạch, tổ chức; 4. Đánh giá kết quả bồi dưỡng.
Ở trong nước * Hướng nghiên cứu về BDGV Ở Việt Nam, công tác BDGV rất được chú trọng và có nhiều nghiên cứu về BDGV, tập trung vào các vẫn đề sau: Đối tượng giảng viên cần được bồi dưỡng, mục tiêu, nội dung, hình thức và phương pháp bồi dưỡng. - Đối tượng giảng viên cần được bồi dưỡng: Có nhiều đối tượng được bồi dưỡng: + Theo môn học và cấp học giảng dạy +Theo mục tiêu: Bồi dưỡng chuẩn hóa, chuẩn nghề nghiệp, bồi dưỡng đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá, bồi đưỡng nâng cao cho đối tượng giáo viên dạy học sinh giỏi, bồi dưỡng nâng cao năng lực sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học, bồi dưỡng dạy học tích hợp, bồi dưỡng phương pháp nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng: bồi dưỡng thay sách giáo khoa; bôi đưỡng phẩm chất đạo đức nhà giáo, bồi dưỡng chính trị. - Mục tiêu, nội dung và hình thức bồi dưỡng: Mục tiêu bồi dưỡng nhằm nâng cao phẩm chất, trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm, năng lực tự học cho giảng viên giúp họ nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Nói về năng lực của người giáo viên trong nhà trường hiện đại, tác giả Tran Khánh Đức cho rằng người giáo viên trong nền giáo dục hiện đại không chỉ được coi là người truyền thụ cái chính thống, người cung cấp những thông tin được soạn thảo trên những điều có sẵn, người thừa hành mà phải là người 10 đề xướng, thiết kế nội dung và phương pháp dạy học làm thay đổi những thi hiếu, hứng thú người học, là người giúp cho học sinh biết cách học, cách tự rèn luyện [13].Vì vậy, về nội đung bồi đưỡng cần tập trung vào những vấn đề: Bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, kiến thức liên quan và các tiến bộ khoa học khác trong lĩnh vực chuyên ngành; bồi dưỡng kiến thức sư phạm và kỹ năng thực hành giảng dạy, trong đó chú trọng đổi mới về nội dung và phương pháp dạy học; bồi dưỡng nâng cao trình độ ngoại ngữ; bồi dưỡng kiến thức, kĩ năng tin học và ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy và nghiên cứu khoa học.
Theo các tác giả Vũ Quốc Chung và Nguyễn Văn Cường thì mô hình năng lực nghề nghiệp (NLUNN) của giáo viên trong thế kỷ 21 bao gồm: năng lực dạy học, năng lực giáo dục, năng lực đánh giá, năng lực đổi mới và phát triển. Vì vậy, BDGV theo định hướng chuẩn va NLNN theo hai mô hình cơ bản là chương trình bồi dưỡng theo khả năng cung cấp của cơ quan bồi đưỡng và chương trình bồi dưỡng định hướng nhu cầu người học [11]. Về hình thức bồi dưỡng, theo Trần Bá Hoành cho răng hình thức bồi dưỡng cần phải đa dạng, phủ hợp với hoàn cảnh và điều kiện của giáo viên. Có nhiều hình thức bồi đưỡng: bồi dưỡng tập trung, bồi dưỡng tại chỗ, bôi dưỡng từ xa, bồi dưỡng trực tuyến và tự bồi dưỡng [16].
- Phương pháp bồi dưỡng: Các nghiên cứu trong nước đều cho rằng phương pháp bồi dưỡng (PPBD) giảng viên hiện nay ở nước ta chủ yếu là phương pháp thuyết trình gắn với hình thức bồi dưỡng tập trung. Các nhà nghiên cứu cho răng PPBD cần phải được đổi mới theo hướng phát huy năng lực người học và được vận đụng sáng tạo theo các hình thức bồi đưỡng khác nhau. Tác giá Trần Thị Bích Liễu cho răng, thế kỉ 21 là thế kỉ của các nền kinh tế dựa trên tri thức và kinh tế sáng tạo. Nguôn nhân lực cần có năng lực sáng 11 tạo.
Vì vậy, giảng viên cần có các kĩ năng dạy học để phát triển sự sáng tạo cho học sinh. Dạy hoc dé phat triển sự sáng tạo là các hình thức đạy học có 18 mục đích phát triển tư đuy và hành vi sáng tạo cho người học [22].
