Phần mở đầu – Giới thiệu chung về đề tài nghiên cứu Phần 2. Nội dung nghiên cứu - Gồm có ba chương Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở các trường mầm non Chƣơng 2: Thực trạng quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở các trường mầm non huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định Chƣơng 3: Biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở các trường mầm non huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định Phần 3. Kết luận và khuyến nghị Tài liệu tham khảo Phụ lục 8 Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƢỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN Ở CÁC TRƢỜNG MẦM NON.
Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu trên thế giới Khi nghiên cứu về vai trò quản lý, các nhà lý luận quản lý trên thế giới như: Frederich Wiliam Taylor (1856 -1915), Henri Fayol (1841-1925), đều khẳng định: Quản lý là khoa học, đồng thời là nghệ thuật thúc đẩy sự phát triển xã hội [38]. Trong bất kỳ lĩnh vực nào của xã hội, QL luôn giữ vai trò quan trọng trong việc vận hành và phát triển. Ia-côp-lep trong cuốn: Phương pháp và kỹ thuật lên lớp trong trường phổ thông [27] đã nói rất cụ thể việc giáo viên phải làm gì? Những yêu cầu đối với giáo viên ra sao? Tác giả nêu ra những thành công cũng như thất bại trong nghề dạy học nhằm làm sáng tỏ vấn đề nâng cao chất lượng giảng dạy trong nhà trường.
Các nhà nghiên cứu quản lý giáo dục Xô Viết trong những công trình nghiên cứu của mình đã cho rằng: “Kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào công việc tổ chức đúng đắn và hợp lý công tác hoạt động của đội ngũ giáo viên”[29].A Xukhomlinxki đã tổng kết những thành công cũng như thất bại của 26 năm kinh nghiệm thực tiễn làm công tác quản lý chuyên môn nghiệp vụ của một Hiệu trưởng [29]. Cùng với nhiều tác giả khác, ông đã nhấn mạnh đến sự phân công hợp lý, sự phối hợp chặt chẽ, thống nhất quản lý giữa hiệu trưởng và phó hiệu trưởng để đạt được mục tiêu hoạt động chuyên môn nghiệp vụ đã đề ra. Nhiều tác giả đều khẳng định vai trò lãnh đạo và quản lý toàn diện của hiệu trưởng. Tuy nhiên, trong thực tế cùng tham gia quản lý các hoạt động chuyên môn nghiệp vụ của nhà trường còn có vai trò quan trọng của các phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn và các tổ chức đoàn thể.
Song, làm thế nào để hoạt động chuyên môn nghiệp vụ 9 đạt hiệu quả cao nhất, huy động được tốt nhất sức mạnh của mỗi giáo viên? Đây là vấn đề nhiều tác giả đặt ra trong công trình nghiên cứu.A Xukhomlinxki cũng như các tác giả khác đều chú trọng đến việc phân công hợp lý và các biện pháp quản lý chuyên môn nghiệp vụ của hiệu trưởng [29]. Những nghiên cứu ở Việt Nam Ở nước ta hiện nay trong lĩnh vực QLGD, đã có nhiều tác giả nghiên cứu về bồi dưỡng giáo viên của các bậc học. Đặc biệt sau khi Bộ GD&ĐT cho phép một số cơ sở giáo dục đào tạo thạc sĩ quản lý giáo dục thì những công trình nghiên cứu về QLGD, phát triển nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên ngày càng nhiều. Có thể điểm tên những tác giả đã đi sâu nghiên cứu về QLGD nói chung như: Đặng Quốc Bảo, Phạm Minh Hạc, Hà Sỹ Hồ, Lê Tuấn, Trần Kiểm, Nguyễn Ngọc Quang, Nguyễn Quốc Trí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc.
Các tác giả nêu trên đã đưa ra các khái niệm cơ bản về QLGD, các chức năng QLGD, quản lý nhà trường, nội dung và phương pháp quản lý nhà trường. Nhiều tác giả quan tâm, nghiên cứu về bồi dưỡng đội ngũ giáo viên và quản lý bồi dưỡng đội ngũ giáo viên. Đề tài cấp Bộ “Các giải pháp bồi dưỡng để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học Đồng bằng song Cửu Long”,[31] do tác giả Nguyễn Thị Quy làm chủ nhiệm, đã tiến hành khảo sát thực trạng đội ngũ giáo viên tiểu học và thực trạng dạy học tiểu học ở đồng bằng sông Cửu Long, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học Đồng bằng sông Cửu Long. Tác giả Trần Như Tỉnh (2003), Vụ Giáo viên, Bộ Giáo dục và Đào tạo trong bài phát biểu “Một số vấn đề về đào tạo - bồi dưỡng giáo viên mầm non và giải pháp củng cố phát triển đội ngũ giáo viên mầm non”,[33] đã đưa ra các giải pháp về củng cố các trường khoa sư phạm mầm non về cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên, trang thiết bị dạy học.
Với tác giả Trần Thị Thanh - Trung tâm nghiên cứu giáo viên, viện 10 khoa học giáo dục: Cần phải có một số định hướng cơ bản về công tác đào tạo, bồi dưỡng và xây dựng đội ngũ giáo viên mầm non cần phải nâng cao phẩm chất đội ngũ giáo viên, rèn luyện tinh thần tự học, tự bồi dưỡng, cải tiến nội dung, phương pháp giáo dục trẻ theo tinh thần đổi mới trong Giáo dục mầm non hiện nay. Tác giả Đinh Hồng Thái (2003) - Khoa Giáo dục mầm non trường Đại học Sư phạm Hà Nội tại hội thảo khoa học cấp quốc gia bàn về “Phương hướng và giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên mầm non”[34]. Một trong những giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non hiện nay là cần phải xây dựng đội ngũ giáo viên trong các trường đào tạo giáo viên mầm non. Trong luận văn thạc sĩ: “Thực trạng công tác quản lý việc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở một số trường mầm non tại thành phố Hồ Chí Minh”, tác giả Nguyễn Hữu Lê Huyên [14] đã chỉ ra thực trạng về trình độ chuyên môn của các giáo viên mầm non được đào tạo chắp vá qua nhiều thế hệ, nhiều loại hình đào tạo nên năng lực thực tế chưa tương thích với trình độ đào tạo.
Qua đó, tác giả đã đề xuất một số biện pháp nhằm cải tiến thực trạng công tác quản lý và bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non tại thành phố Hồ Chí Minh. Tác giả Trần Thị Hoàng Vy trong luận văn thạc sĩ: “Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên trường mầm non ngoài công lập quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng”[36], đã nêu được tính cấp thiết của việc cần phải học tập, bồi dưỡng thường xuyên, nâng cao trình độ chuyên môn đối với đội ngũ giáo viên mầm non đáp ứng với yêu cầu đổi mới của ngành. Qua đó, tác giả cũng đã chỉ ra những bất cập và đề xuất những biện pháp trong công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên trường mầm non ngoài công lập ở quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành QLGD của tác giả Vũ Thị Minh Hà (2004) “Biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên mầm non Hà Nội”[13] đã làm rõ cơ sở lý luận của các biện pháp quản lý công tác giáo viên mầm non 11 và đánh giá thực trạng công tác bồi dưỡng giáo viên mầm non Hà Nội.
Trên cơ sở đó, tác giả đã đề xuất hệ thống biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên mầm non Hà Nội, trong đó có những biện pháp mang tính đột phá như chỉ đạo đổi mới phương pháp, hình thức bồi dưỡng; đổi mới nội dung bồi dưỡng và phát huy vai trò tự bồi dưỡng của giáo viên mầm non Hà Nội. Luận văn của tác giả Nguyễn Thị Lý với đề tài “Một số giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên mầm non tỉnh Bắc Giang đến 2010” (2006)[26]. Luận văn của tác giả Nguyễn Thị Minh Hạnh nghiên cứu về “Điều tra thực trạng và đề xuất giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non Thừa Thiên Huế”[15]. Qua quá trình nghiên cứu tác giả đã đưa ra các giải pháp: Xây dựng kế hoạch phát triển đội ngũ giáo viên mầm non, Các giải pháp chuyên môn: Cải tiến công tác đào tạo bồi dưỡng, bồi dưỡng cán bộ quản lý các trường mầm non.
Tác giả Phạm Thị Thanh Thủy trong luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục: “Quản lý hoạt động đào tạo giáo viên mầm non ở Trường Cao đẳng Sư phạm Sóc Trăng” đã đề cập đến những vấn đề: GVMN; hoạt động đào tạo GVMN và quản lý hoạt động đào tạo GVMN. Trên cơ sở của thực tiễn và lý luận đã nghiên cứu về đào tạo GVMN ở Trường Cao đẳng Sư phạm Sóc Trăng, tác giả đã đề xuất 7 giải pháp quản lý hoạt động đào tạo ở Trường Cao đẳng Sư phạm Sóc Trăng. Tác giả, Vũ Đức Đạm với đề tài một số giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên mầm non trên địa bàn huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh [9]. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành QLGD của tác giả Phan Thị Hán Huệ (2014) “Quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu”[16] đã luận giải những vấn đề lý luận về năng lực sư phạm của giáo viên mầm non; hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm và quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non.
Để nâng cao năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non, tác giả đã đề xuất 5 biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho 12 giáo viên mầm non huyện Châu Đức tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu bao gồm những biện pháp từ việc phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cơ quan chuyên môn; xây dựng và thực hiện tổ chức kế hoạch bồi dưỡng cho đến thường xuyên kiểm tra, giám sát, đánh giá hoạt động bồi dưỡng. Trên đây là một số ý kiến của các tác giả đã nghiên cứu về phát triển, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên mầm non đáp ứng với sự nghiệp đổi mới và phát triển giáo dục trong tình hình chung của cả nước. Các công trình nghiên cứu đó đã áp dụng có hiệu quả. Tuy nhiên, những nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng chuyên môn trong trường mầm non ở địa bàn các trường của huyện Vân Canh, Tỉnh Bình Định vẫn còn rất ít và chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu những biện pháp quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở các trường mầm non huyện Vân Canh, Tỉnh Bình Định.
Chính vì vậy, tác giả luận văn chọn vấn đề này làm đề tài nghiên cứu với mong muốn góp một phần công sức luận giải vấn đề này. Các khái niệm cơ bản của đề tài 1.