CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VAN DE LÝ LUẬN CẢI CÁCH CHÍNH QUYỀN DIA PHƯƠNG Ci cách chính quyên địa phương là một phan quan trọng trong việc tiếp tuc ly dựng, hoàn thiên Nha nước pháp quyển xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Do đó, việc cải céch chính quyền địa phương phải dựa trên cơ sở là những nhận thức cơ bản về chính quyên dia phương, về nguyên tắc, nội dung, biên pháp cãi cách cũng như phải nắm bất được những yêu tổ ảnh hưởng đến việc cải cách chính quyển dia phương, Đây là những nôi dung mang tính lý luận vừa mang tính khái quát đồng thời là nén tăng quan trong cho việc tiếp tục cải cách chính quyên địa phương ở Viet Nam trong thời gian tới 111. Khái niệm, vai trò của chính quyền địa phương. LLL Rháin lệm chính quyên địa phương.
"Thông thưởng chính quyển được sử dụng với hàm ngiĩa vừa chỉ quyền lực nhả nước vừa chỉ các cơ quan mang và thực thi quyền luc đó. Với cách tiép cân đó chính quyển thường liên quan đến sự phân chia lãnh thổ quốc gia thành các đơn vị hành chính - lãnh thé. Trên cơ sở phân chia lãnh thổ quốc gia thành. các đơn vị hành chinh, nhà nước thảnh lập các thiết chế nha nước tương ứng tại mỗi don vị hanh chính để trực tiếp thực thi các công việc nha nước tại địa phương, Nhả nước có thể chọn một trong hai cách.
Thứ nhất, các cơ quan hành. chính nha nước ở trung ương thành lập các cơ quan cấp dưới của minh ở các đơn vị hành chính. Thứ hai, nha nước quy định cơ chế để người dn ở từng đơn vĩ ảnh chính thành lập nên các cơ quan nha nước ở địa phương mình. Định nghĩa vé chính quyên địa phương có thể được hiểu theo một số.
cách như sau. ~ Chính quyển dia phương là thiết chế nha nước được thảnh lập từ dia phương để thực thi các công việc nha nước trong phạm vi một đơn vị hảnh. chính nhất định, chính quyển địa phương có trách nhiêm chăm lo công việc 12 của địa phương và có thẩm quyển chung trong phạm vi lãnh thé của đơn vi hành chính ma mình phụ trách Nói một cách ngắn gon, chính quyển dia phương là thiết chế nha nước được thành lập từ địa phương để thực thí công việc nha nước ở dia phương ~ Chính quyển địa phương ở nước ta lả một bộ phên hợp thảnh của chính quyền Nha nước thống nhất của nhân dân, bao gồm các cơ quan đại điện quyền lực Nha nước ở địa phương do nhân dân địa phương trực tiếp bầu ra và các cơ quan, tổ chức Nha nước khác được thanh lập trên cơ sở các cơ quan đại điện quyển lực Nha nước nảy theo quy định của pháp luật, nhằm quản lý các lĩnh vực của đời sống xã hội ỡ dia phương, trên cơ sở nguyên tắc tập trung dân chủ và kết hop hai hòa giữa lợi ich của nhân dân địa phương với lợi ích chung của cả nước”. - Theo nghĩa réng, chính quyển địa phương được hiểu là hệ thông các cơ quan nhà nước ở địa phương, gim cơ quan đại điện (cơ quan quyển lực nha nước 9 địa phương), cơ quan hảnh pháp và cơ quan tư pháp của dia phương đó.
Theo nghia hẹp, chính quyên địa phương được hiểu gồm cơ quan. đại diện (cơ quan quyển lực nhà nước ở dia phương) và cơ quan hanh pháp của dia phương đó. Phụ thuộc vao cách tiếp cân vẫn dé hoặc mục tiêu nghiên cứu ma chính quyển dia phương sẽ được hiểu theo nghĩa rông hay nghĩa hẹp Trong đó phé biển là quan niệm theo nghĩa hẹp. "Nói chung, các định nghĩa đều cho thấy chính quyền địa phương là các cơ quan thành lập (thông qua dân chủ trực tiếp hoặc đại diện) ở địa phương, quyết định các vẫn đề quan trong va quản lý các lính vực của đời sống zã hội ‘ai địa phương đồng thời thực thi pháp luật của trung ương và cấp trên (nêu có) } Egông Đ học Lait Hi Nội, Gio nh Le fn php ệt Nan, Bì Nội 2031, 588 * Tương Đắc Lah, Sand Wel mba chônh yên da prong và tn gi cia Tất chức Hỏi đẳng nhân in ee ni đậliện hòn, Tạp đ Kho hac pip, số 20001 ` tần Thị Đầu Oanh, Ciồ uốn ia phương rong Biên php nim 2013 Lait Tổ chíc chink ngẫn dia _phương và Nghề guy dt Bex hột dea bi tần quố lẫn Đế XH cia Đứng, Tp đá TS hức nhà nước, số Tạng, 13 Xem xét các khái niém nói trên, có thé thay chính quyền địa phương có.
những đặc điểm sau: ~ Chính quyển địa phương là thiết chế nha nước được thánh lập từ dia ~ Chính quyển dia phương được thành lập đi chức thực hiện công, việc nhà nước ở dia phương. ~ Chính quyển địa phương thực thi thẩm quyền chung đổi với các lĩnh ‘vue trong pham vi lãnh thé của đơn vi hành chính ma minh phụ trách. Vai trò của chính quyén dia phương. ‘Trtnhất, việc thực hiện các nhiệm vu của chính quyền địa phương sẽ góp phần lâm bớt công việc của chính quyền trung ương Pham vi quan lý của chính quyên trung ương rất rộng, không chỉ trên lãnh thổ cả nước mà còn trên moi lĩnh vực của đời song xã hôi.
Do vậy, khỏi lượng công việc của chính quyển nói chung là rất lớn va liên quan trực tiếp én quyền, lợi ich của người dân, đoanh nghiệp va nhn chung lả cã sức manh của nền kinh tế, môi trường phát triển chung của toàn xã hội. Việc phân chia nhiệm vụ của chính quyển trung ương cho chính quyển dia phương chính lả cơ sỡ dé các công việc thông suốt, không bi quá tdi và qua đó bảo dim tiến 46 xử lý các hoạt đông của nha nước nói chung Đặc biệt với những công việc trong phạm vi của dia phương, chính quyển địa phương giải quyết nhanh. chóng, hiệu qua, tránh ùn ứ, xin pháp, hồi ý kiến ip trên chính là cơ sở để tao niên một nên hành chỉnh hiệu quả “Thứ hai, chính quyén địa phương là có vai trò hiện thực hóa, cu thể hóa chủ trương, chính sách, pháp luật của chính quyền trung wong Các văn bản pháp luật cũng như những chương trình, dé án của chính. quyển trung ương nói chung déu phải thực hiện thông qua chính quyển dia phương Tuy nhiên, tùy thuộc vào đặc điểm từng nơi ma khả năng hiền thực hóa những chủ trương, chính sách, pháp luật nói trên lai có những ưu thé va 14 khó khăn riêng Điều này cần sự chủ ding nắm bắt và giải quyết tỉnh hình của các cơ quan chính quyền địa phương trong viếc khắc phục tén tai, hạn chế và phat huy thể manh của địa bản minh.
Chi có như vay, việc áp dung va thực hiện các chủ trưởng, chính sách, pháp luật mới đạt được mức độ thông nhật trên toàn quốc, bảo đảm nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa. Trt ba, chính quyên địa phương sẽ bảo đăm hiệu lực, hiệu quả việc quyết định cũng như tổ chức thi hành các quyét đính đó về những van để trong phạm vi của địa phương Trong phạm vi quyển hạn của minh, chính quyển địa phương có thé đưa ra những quyết định và tổ chức thi hanh quyết định đó để giải quyết những vẫn dé phát sinh trong pham vi dia phương. Điển nảy hiện một cách rõ nét ban chất cia chính quyển địa phương với tư cách cơ quan nha nước được thành lập ở địa phương. Cần phải thay ring, tính hiệu quả trong các quyết định và việc tổ chức thi hảnh quyết định ở dia phương cân có một bộ máy thực sư thuộc vé người dân địa phương, hiểu 16 những van dé dang tôn tại ở địa phương cũng như nguồn lực ma địa phương đó đang có.
Thứ te chính quyền địa phương có vai trò quan trọng đổi với sự phát triển đa dang của từng dia phương, qua đó đóng gop vao sự phát triển bên của mỗi đất nước. Mỗi một vùng đất lại có bản sắc và thé manh riêng về kinh tễ, sã hội va văn hóa. Sự phát triển đa dang của các địa phương chỉnh là cơ sỡ cho toàn bộ đất nước phát triển. Điều đó thể hiện ở chỗ, khi mỗi địa phương phát huy được giá trị cốt lỗi và riêng biệt của minh để thu hút đầu tư, cạnh tranh lẫn.
nhau trong các lĩnh vực thì nhà đâu tư sẽ có nhiều sự lựa chon hơn va đầu tư hiệu quả hơn. Ở đó, vai trò của chính quyển địa phương trong định hướng, dẫn dắt kinh tế - xã hội phát triển 1a hết sức cẩn thiết 15 Thứ năm, cơ câu tỗ chức của chính quyền địa phương đông vai trỏ là cơ chế hiệu qué dé người dân ở mỗi địa phương tham gia vao công tác quản lý nhà nước, qua đó đồng thời bao đảm và nâng cao không khi dân chủ ở địa phương. "Dân chủ phát xuất phát từ cơ sỡ va phát triển dẫn ở các cấp chính quyền. địa phương, Khi người dân được tham gia vào các công việc nha nước ở dia phương, không khí dân chủ được hình thành, các cơ quan nha nước sẽ trở nên.
mình bạch, có trách nhiệm giải trình vả người dân sẽ có điên kiên đóng gop trí tu, ý kiến của mình cho những công việc chung của toàn xế hội 1. Tổ chức, hoạt động của chính quyền địa phương. Tổ chức của chính quyén địa phương. Chính quyền dia phương được tổ chức - xét về mặt nào đó - gin giống như của chính quyển nha nước ở trung ương.
Ở trung ương có cơ quan lập pháp do toànt hân dân trực tiếp bau ra, có quyển ban hành luật thi 6 dia phương cũng có cơ quan do nhân dân ở địa phương đó bau ra, có quyển ban. hành các văn bản có tính quy phạm gin như văn bản luật của cơ quan lêp pháp cấp trên. Ở trung ương có cơ quan hành chính, tổ chức thi hành các văn. ‘ban của cơ quan lập pháp thi ở dia phương cũng có cơ quan phụ trách tổ chức thi hành, hay là theo dối việc thi hanh các văn ban do cơ quan đại diện của nhân dân trực tiép bau ra ban hảnh.
Điểm khác lớn nhất ở đây là phạm vi hoạt động, Cụ thể, chính quyên địa phương chỉ có phạm vi tại vùng lãnh thổ địa. Địa phương cũng không có hệ thing các cơ quan xét xử riêng của ‘minh, đại điện cho mình. "Thông thường, các cơ quan chính quyên dia phương nói chung thường được cấu thành bởi hai loại cơ quan khác nhau: Một 1d, cơ quan đại diện/hội đẳng (Council), cơ quan nay thường là một hội đồng gồm những người được ‘bau bởi người dân dia phương, hoạt đông theo hình thức hội đồng, có chức năng đại diện cho người dân địa phương. Hai 1a cơ quan điểu hảnh/hành.