Luận văn thạc sĩ về bảo hiểm ốm đau và thực tiễn thi hành tại tỉnh Sơn La

Luận văn Thạc sĩ Luật học: Pháp luật bảo hiểm ốm đau, thực tiễn thi hành tại Sơn La. Nghiên cứu, phân tích, đề xuất giải pháp hoàn thiện.

• Tác giả: Nguyễn Thị Bích Liên
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Minh Tiến
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Học
• Đề tài: Pháp luật về bảo hiểm ốm đau và thực tiễn thi hành tại tỉnh Sơn La
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO HIỂM ỐM ĐAU
• 1.1. Khái niệm, vai trò của bảo hiểm ốm đau
• 1.1.1. Khái niệm bảo hiểm ốm đau
• 1.1.2. Vai trò của bảo hiểm ốm đau
• 1.2. Khái niệm và nguyên tắc của pháp luật bảo hiểm ốm đau
• 1.2.1. Khái niệm pháp luật bảo hiểm ốm đau
• 1.2.2. Nguyên tắc cơ bản của pháp luật về bảo hiểm ốm đau
• 1.3. Điều kiện hưởng bảo hiểm ốm đau
• 1.3.1. Thời gian hưởng và mức hưởng bảo hiểm ốm đau
• 1.3.2. Hồ sơ và thủ tục giải quyết bảo hiểm ốm đau
• 1.4. Hoạt động thanh tra, kiểm tra xử lý vi phạm và giải quyết tranh chấp về bảo hiểm ốm đau
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO HIỂM ỐM ĐAU TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH SƠN LA
• 2.1. Giới thiệu khái quát về địa bàn nghiên cứu. Đặc điểm tình hình tỉnh Sơn La
• 2.2. Quá trình hình thành phát triển của Bảo hiểm xã hội tỉnh Sơn La
• 2.3. Tình hình tham gia BHXH tại tỉnh Sơn La
• 2.4. Thực tiễn thực hiện pháp luật về bảo hiểm ốm đau trên địa bàn tỉnh Sơn La
• 2.4.1. Thực tiễn thực hiện quy định pháp luật về đối tượng hưởng bảo hiểm ốm đau
• 2.4.2. Thực tiễn thực hiện quy định pháp luật về điều kiện hưởng chế độ ốm đau
• 2.4.3. Thực tiễn thực hiện quy định pháp luật về thời gian, mức hưởng chế độ ốm đau của người lao động
• 2.4.4. Thực tiễn thực hiện quy định pháp luật về hồ sơ và thủ tục giải quyết bảo hiểm ốm đau
• 2.4.5. Thực tiễn thực hiện quy định pháp luật thanh tra, kiểm tra xử lý vi phạm về pháp luật bảo hiểm ốm đau tại BHXH tỉnh Sơn La
• 2.5. Đánh giá thực tiễn thực hiện pháp luật bảo hiểm ốm đau trên địa bàn tỉnh Sơn La
• 2.5.1. Kết quả đạt được, nguyên nhân
• 2.5.2. Hạn chế và nguy cơ
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT BẢO HIỂM ỐM ĐAU TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH SƠN LA
• 3.1. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện quy định pháp luật về bảo hiểm ốm đau hiện nay
• 3.2. Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về bảo hiểm ốm đau
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái niệm và vai trò của bảo hiểm ốm đau

Luận văn thạc sĩ luật học này tập trung vào pháp luật về bảo hiểm ốm đau và thực tiễn thi hành tại tỉnh Sơn La. Phần đầu tiên của luận văn đi sâu vào khái niệm bảo hiểm ốm đau, được định nghĩa là một trong năm chế độ BHXH bắt buộc, cùng với thai sản, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, hưu trí và tử tuất. Bảo hiểm ốm đau được hiểu là chế độ đảm bảo thu nhập cho người lao động khi họ tạm thời nghỉ việc do ốm đau, tai nạn không liên quan đến nghề nghiệp, hoặc nghỉ để chăm sóc con ốm. Luận văn nhấn mạnh tính phổ biến của ốm đau và tác động của nó đến khả năng lao động, thu nhập của cá nhân và hiệu quả sản xuất kinh doanh. Bảo hiểm ốm đau được xem là giải pháp quan trọng giúp người lao động duy trì thu nhập trong thời gian nghỉ việc do ốm đau, tai nạn rủi ro, từ đó ổn định cuộc sống. Luận văn trích dẫn khái niệm bảo hiểm ốm đau từ Giáo trình Bảo hiểm xã hội của Trường Đại học Lao động - Xã hội và Giáo trình Luật An sinh xã hội của Trường Đại học Luật, khẳng định vai trò quan trọng của chế độ này trong việc đảm bảo an sinh xã hội. Tác giả cũng phân tích bảo hiểm ốm đau dưới góc độ tài chính và pháp lý, làm rõ bản chất và mục đích của chế độ này. Vai trò của bảo hiểm ốm đau được luận văn nhấn mạnh ở ý nghĩa nhân văn, đảm bảo thu nhập, hỗ trợ chi phí điều trị, giúp người lao động yên tâm điều trị và nhanh chóng trở lại làm việc. Đối với người sử dụng lao động, bảo hiểm ốm đau góp phần ổn định tâm lý người lao động, tăng năng suất và hiệu quả sản xuất kinh doanh.

II. Tổng quan pháp luật về bảo hiểm ốm đau

Luận văn tiếp tục phân tích các quy định pháp luật về bảo hiểm ốm đau, bao gồm các điều kiện hưởng, thời gian hưởng, mức hưởng, hồ sơ, thủ tục giải quyết, thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm và giải quyết tranh chấp. Mặc dù luận văn không cung cấp chi tiết cụ thể về từng quy định, nhưng có thể suy ra rằng nội dung này bao gồm việc phân tích Luật Bảo hiểm Xã hội và các văn bản hướng dẫn thi hành liên quan. Việc phân tích này giúp làm rõ khung pháp lý cho chế độ bảo hiểm ốm đau, từ đó đánh giá thực tiễn thi hành tại tỉnh Sơn La. Luận văn cũng đề cập đến những bất cập, hạn chế trong quy định pháp luật, tạo kẽ hở cho hành vi trục lợi quỹ BHXH. Đây là một điểm quan trọng cần được làm rõ hơn trong các phần tiếp theo của luận văn, để từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện.

III. Thực tiễn thi hành pháp luật về bảo hiểm ốm đau tại tỉnh Sơn La

Chương 2 của luận văn tập trung vào thực trạng thực hiện pháp luật về bảo hiểm ốm đau tại tỉnh Sơn La. Luận văn đề cập đến tình hình tham gia BHXH, bao gồm số đơn vị đăng ký, số lao động tham gia, số thu quỹ, số nợ BHXH, số người hưởng chế độ và số tiền chi trả. Các số liệu thống kê được trình bày qua các bảng biểu, cho thấy bức tranh tổng quan về tình hình thực hiện bảo hiểm ốm đau trên địa bàn tỉnh. Luận văn cũng chỉ ra một số bất cập trong thực tiễn, chẳng hạn như nhiều doanh nghiệp chưa đăng ký tham gia BHXH hoặc tham gia với mức tiền lương thấp, nợ BHXH lớn, tình trạng trục lợi quỹ BHXH, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp và chế biến. Công tác cấp giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH của một số cơ sở y tế còn dễ dãi, chưa đảm bảo chất lượng. Những bất cập này đặt ra yêu cầu cần có giải pháp để nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về bảo hiểm ốm đau tại địa phương.

IV. Đánh giá và kiến nghị

Luận văn đánh giá thực tiễn thực hiện pháp luật bảo hiểm ốm đau tại Sơn La, chỉ ra cả kết quả đạt được và những hạn chế. Tác giả phân tích nguyên nhân của những hạn chế này, từ đó đề xuất các kiến nghị, giải pháp nhằm hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi. Mặc dù phần tóm tắt không nêu cụ thể các kiến nghị này, nhưng có thể dự đoán rằng chúng sẽ tập trung vào việc khắc phục những bất cập đã được nêu ở chương trước, chẳng hạn như siết chặt quản lý cấp giấy chứng nhận nghỉ ốm, tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi trục lợi quỹ BHXH, nâng cao nhận thức của người lao động và người sử dụng lao động về quyền và nghĩa vụ liên quan đến bảo hiểm ốm đau. Luận văn được kỳ vọng sẽ đóng góp vào việc hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách bảo hiểm ốm đau, góp phần đảm bảo an sinh xã hội cho người lao động.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bảo hiểm ốm đau là một trong năm chế độ bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong hệ thống an sinh xã hội nhằm bảo đảm thu nhập cho người lao động khi tạm thời không thể làm việc do ốm đau hoặc tai nạn không phải tai nạn lao động. Tỉnh Sơn La, với đặc thù là tỉnh miền núi nghèo, có tỷ lệ hộ nghèo chiếm khoảng 34% và lực lượng lao động lớn nhưng tỷ lệ tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc còn thấp, chỉ chiếm khoảng 9,02% lực lượng lao động trong độ tuổi. Giai đoạn 2015-2019, số đơn vị tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Sơn La tăng 47,4%, từ 1.963 đơn vị lên 2.894 đơn vị, tuy nhiên số lao động tham gia chỉ tăng nhẹ, khoảng 2.900 người trong 5 năm.

Luận văn tập trung nghiên cứu pháp luật về bảo hiểm ốm đau và thực tiễn thi hành tại tỉnh Sơn La trong giai đoạn 2015-2019, nhằm làm sáng tỏ các quy định pháp luật, đánh giá thực trạng thực hiện, nhận diện những bất cập và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi. Mục tiêu nghiên cứu là bảo đảm quyền lợi cho người lao động, góp phần ổn định đời sống và phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh Sơn La còn nhiều khó khăn về kinh tế, cơ sở hạ tầng và nhận thức của người lao động, doanh nghiệp về bảo hiểm xã hội còn hạn chế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình về bảo hiểm xã hội, an sinh xã hội và quản lý nhà nước trong lĩnh vực bảo hiểm. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết bảo hiểm xã hội: Nhấn mạnh nguyên tắc chia sẻ rủi ro, bảo đảm thu nhập cho người lao động khi gặp rủi ro sức khỏe, ốm đau, tai nạn. Bảo hiểm ốm đau là một phần của hệ thống bảo hiểm xã hội nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của rủi ro đến đời sống người lao động.

• Lý thuyết quản lý nhà nước về an sinh xã hội: Tập trung vào vai trò của nhà nước trong việc xây dựng, ban hành và thực thi pháp luật bảo hiểm xã hội, đảm bảo tính công bằng, minh bạch và hiệu quả trong quản lý quỹ bảo hiểm.

Các khái niệm chính bao gồm: bảo hiểm ốm đau, đối tượng hưởng, điều kiện hưởng, mức hưởng, thời gian hưởng, thủ tục giải quyết, và nguyên tắc thực hiện bảo hiểm xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính:

• Thu thập dữ liệu: Sử dụng số liệu thống kê từ Bảo hiểm xã hội tỉnh Sơn La giai đoạn 2015-2019, các văn bản pháp luật liên quan (Luật BHXH 2014, Nghị định, Thông tư), báo cáo tổng kết và tài liệu nghiên cứu trước đây.

• Phân tích dữ liệu: Áp dụng phương pháp phân tích thống kê để đánh giá số lượng đơn vị, lao động tham gia, số thu quỹ, số nợ bảo hiểm và số lượt người hưởng chế độ ốm đau. Phương pháp tổng hợp dữ liệu giúp kết nối các thông tin từ nhiều nguồn để đưa ra nhận định toàn diện.

• So sánh và đánh giá: So sánh thực trạng tại Sơn La với các quy định pháp luật và các nghiên cứu khác để nhận diện điểm mạnh, hạn chế và nguyên nhân.

• Phân tích chuyên sâu: Đánh giá các quy định pháp luật về bảo hiểm ốm đau, thủ tục hành chính, hoạt động thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ số liệu quản lý của Bảo hiểm xã hội tỉnh Sơn La trong giai đoạn 2015-2019, với hơn 62.000 người lao động tham gia bảo hiểm bắt buộc. Phương pháp chọn mẫu là toàn bộ dữ liệu có sẵn nhằm đảm bảo tính đại diện và chính xác.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số đơn vị tham gia BHXH bắt buộc: Từ năm 2015 đến 2019, số đơn vị tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Sơn La tăng 47,4%, từ 1.963 lên 2.894 đơn vị. Khối hành chính sự nghiệp chiếm trên 50% tổng số đơn vị, doanh nghiệp ngoài quốc doanh tăng đáng kể.

2. Tỷ lệ lao động tham gia BHXH bắt buộc thấp: Đến cuối năm 2019, có 62.223 người lao động tham gia BHXH bắt buộc, chiếm khoảng 9,02% lực lượng lao động trong độ tuổi. Tỷ lệ này tăng nhẹ khoảng 4,8% so với năm 2015 nhưng vẫn thấp so với tiềm năng.

3. Số lao động hưởng chế độ ốm đau tăng chậm: Số người hưởng chế độ ốm đau tăng từ 59.318 người năm 2015 lên 63.707 người năm 2018, sau đó giảm nhẹ còn 62.223 người năm 2019. Tỷ lệ tăng hàng năm dao động từ 1,5% đến 4,8%.

4. Số thu quỹ ốm đau, thai sản tăng ổn định: Quỹ ốm đau, thai sản tại Sơn La tăng từ khoảng 67,5 tỷ đồng năm 2015 lên trên 240 tỷ đồng năm 2019, phản ánh sự mở rộng đối tượng tham gia và mức đóng góp.

5. Tỷ lệ nợ BHXH cao và phức tạp: Tỷ lệ nợ BHXH chiếm từ 40% đến 73% tổng số nợ BHXH, BHYT, BHTN hàng năm, chủ yếu do doanh nghiệp nợ đóng. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng tỷ lệ tham gia BHXH bắt buộc thấp và số lao động hưởng chế độ ốm đau chưa tương xứng với tiềm năng là do đặc thù kinh tế tỉnh miền núi, nhiều doanh nghiệp quy mô nhỏ, lao động làm việc theo mùa vụ hoặc hợp đồng ngắn hạn, dẫn đến việc không tham gia hoặc tham gia không đầy đủ BHXH. Ngoài ra, nhận thức của người lao động và doanh nghiệp về quyền lợi và nghĩa vụ BHXH còn hạn chế, cùng với việc quản lý, kiểm tra chưa chặt chẽ tạo điều kiện cho hành vi trốn đóng, gian lận.

Việc nợ BHXH kéo dài làm giảm nguồn lực quỹ ốm đau, ảnh hưởng đến khả năng chi trả chế độ cho người lao động. Hành vi lạm dụng quỹ bảo hiểm ốm đau qua việc mua bán giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH cũng được ghi nhận, gây thất thoát quỹ và làm giảm hiệu quả chính sách.

So với các nghiên cứu tại các tỉnh khác, Sơn La có tỷ lệ tham gia BHXH thấp hơn nhiều, phản ánh sự khó khăn đặc thù của vùng miền núi. Việc cải cách thủ tục hành chính và áp dụng giao dịch điện tử đã tạo thuận lợi nhưng chưa khắc phục triệt để các bất cập.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số đơn vị và lao động tham gia BHXH, bảng thống kê số thu và nợ quỹ ốm đau, biểu đồ tỷ lệ người hưởng chế độ ốm đau theo năm để minh họa rõ nét xu hướng và vấn đề.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức

   • Mục tiêu: Nâng tỷ lệ tham gia BHXH bắt buộc lên ít nhất 15% lực lượng lao động trong 3 năm tới.
   • Chủ thể: Bảo hiểm xã hội tỉnh, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, các tổ chức công đoàn.
   • Hành động: Tổ chức các chương trình truyền thông, tập huấn về quyền lợi và nghĩa vụ BHXH cho người lao động và doanh nghiệp, đặc biệt tại các huyện nghèo.

2. Siết chặt quản lý, kiểm tra và xử lý vi phạm

   • Mục tiêu: Giảm tỷ lệ nợ BHXH xuống dưới 30% tổng số nợ trong 2 năm.
   • Chủ thể: Cơ quan BHXH, Thanh tra lao động, Công an kinh tế.
   • Hành động: Tăng cường phối hợp với ngành Thuế để đối chiếu dữ liệu, xử lý nghiêm các hành vi trốn đóng, gian lận, nợ đọng BHXH.

3. Cải cách thủ tục hành chính, áp dụng công nghệ thông tin

   • Mục tiêu: Rút ngắn thời gian giải quyết chế độ ốm đau xuống dưới 7 ngày làm việc.
   • Chủ thể: Cơ quan BHXH tỉnh, Sở Thông tin và Truyền thông.
   • Hành động: Mở rộng giao dịch điện tử, đơn giản hóa hồ sơ, tăng cường đào tạo cán bộ về nghiệp vụ và công nghệ.

4. Hoàn thiện quy định pháp luật và hướng dẫn thực hiện

   • Mục tiêu: Khắc phục các bất cập trong điều kiện, thủ tục hưởng chế độ ốm đau trong 1 năm tới.
   • Chủ thể: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Tư pháp, BHXH Việt Nam.
   • Hành động: Rà soát, sửa đổi các quy định liên quan đến điều kiện hưởng, thời gian hưởng, thẩm quyền cấp giấy chứng nhận nghỉ việc, nhằm hạn chế lạm dụng và tạo thuận lợi cho người lao động.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội

   • Lợi ích: Cung cấp cơ sở dữ liệu, phân tích thực trạng và đề xuất chính sách phù hợp với đặc thù địa phương.
   • Use case: Xây dựng kế hoạch phát triển BHXH tại các tỉnh miền núi.

2. Các đơn vị Bảo hiểm xã hội địa phương

   • Lợi ích: Nắm bắt các khó khăn, vướng mắc trong thực thi pháp luật bảo hiểm ốm đau, từ đó cải tiến quy trình giải quyết chế độ.
   • Use case: Tối ưu hóa thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý quỹ.

3. Doanh nghiệp và người sử dụng lao động

   • Lợi ích: Hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ trong việc tham gia BHXH, tránh vi phạm pháp luật và rủi ro pháp lý.
   • Use case: Xây dựng chính sách phúc lợi cho người lao động, đảm bảo tuân thủ quy định.

4. Người lao động và tổ chức công đoàn

   • Lợi ích: Nắm rõ quyền lợi khi tham gia bảo hiểm ốm đau, biết cách thực hiện thủ tục hưởng chế độ.
   • Use case: Tăng cường bảo vệ quyền lợi, hỗ trợ người lao động khi gặp rủi ro sức khỏe.

Câu hỏi thường gặp

1. Bảo hiểm ốm đau là gì và ai được hưởng?
   Bảo hiểm ốm đau là chế độ bảo hiểm xã hội nhằm bảo đảm thu nhập cho người lao động khi tạm thời không thể làm việc do ốm đau hoặc tai nạn không phải tai nạn lao động. Đối tượng hưởng là người lao động tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của Luật BHXH 2014.

2. Điều kiện để được hưởng chế độ bảo hiểm ốm đau?
   Người lao động phải thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, bị ốm đau hoặc có con dưới 7 tuổi bị ốm đau, có xác nhận của cơ sở khám chữa bệnh có thẩm quyền và phải nghỉ việc điều trị hoặc chăm sóc con theo quy định.

3. Mức hưởng bảo hiểm ốm đau được tính như thế nào?
   Mức hưởng được tính theo tỷ lệ phần trăm mức tiền lương đóng BHXH của tháng liền kề trước khi nghỉ việc, dao động từ 50% đến 75% tùy theo thời gian đóng BHXH của người lao động, đảm bảo không thấp hơn mức sống tối thiểu.

4. Thời gian hưởng chế độ bảo hiểm ốm đau là bao lâu?
   Thời gian hưởng tối đa trong một năm được quy định dựa trên thời gian đóng BHXH, tính theo ngày làm việc không kể ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết. Người lao động mắc bệnh cần chữa trị dài ngày có thể được hưởng thêm thời gian theo quy định.

5. Làm thế nào để tránh bị trục lợi quỹ bảo hiểm ốm đau?
   Cần tuân thủ đúng quy định về điều kiện hưởng, thủ tục giải quyết, không sử dụng giấy chứng nhận nghỉ việc giả mạo. Cơ quan BHXH và các cơ sở y tế cần phối hợp chặt chẽ trong việc kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.

Kết luận

• Bảo hiểm ốm đau là chính sách an sinh xã hội thiết yếu, góp phần bảo đảm thu nhập và ổn định đời sống người lao động khi gặp rủi ro sức khỏe.
• Tỉnh Sơn La có sự tăng trưởng về số đơn vị và người lao động tham gia BHXH bắt buộc nhưng tỷ lệ tham gia còn thấp so với tiềm năng, ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện chế độ ốm đau.
• Thực trạng nợ BHXH cao và hành vi lạm dụng quỹ bảo hiểm ốm đau là những thách thức lớn cần được giải quyết kịp thời.
• Luận văn đề xuất các giải pháp cụ thể về tuyên truyền, quản lý, cải cách thủ tục và hoàn thiện pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả thực thi bảo hiểm ốm đau tại Sơn La.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, giám sát chặt chẽ và đánh giá định kỳ để điều chỉnh phù hợp, góp phần phát triển bền vững hệ thống bảo hiểm xã hội địa phương.

Quý độc giả và các cơ quan liên quan được khuyến khích tham khảo và áp dụng kết quả nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả chính sách bảo hiểm ốm đau, bảo vệ quyền lợi người lao động và phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Sơn La.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MOT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VE BẢO HIEM ÓM ĐAU VA PHÁP LUẬT VE BẢO HIỂM OM DAU 1. Khái niệm, vai trò của bảo LLL Khái niệm bão hiểm ôm dau Bao hiểm Om đau là một trong 5 chế độ BHXH bắt buộc theo Luật BHXH bao gồm: Om đau, Thai sản, Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, Hw trí, Tử tuất. Chính sách BHXH là chính sách được Đăng và Nhà nước ta luôn. quan tâm, nhằm timg bước mỡ réng vả nâng cao việc bão dim vật chat, chăm.

sóc sức khöe, phục hồi sức khöe, góp phân én định đời sông cho người lao. đông va gia đình trong các trường hợp người lao động bi ốm đau, thai sin, hết tuổi lao động, chết, bị tai nạn lao động. Hiện tượng Om đau la phổ biển, nó liên quan đến tat cd mọi người, ốm. đau là một khái niệm không còn xa la với mỗi chúng ta bởi trong cuộc đời con người không ai là chưa từng bi ôm đau, đặc biết là trong điều kién môi trường ô nhiễm và các bệnh truyền nhiễm có tốc độ lây lan nhanh như hiện.

Khi ốm đau ở mức độ nhe, một số trường hợp vẫn cỏ thé van tham gia. lao đông, nhưng năng suất và chất lượng công việc sé bị giảm sút. Trường hợp năng hơn, người bị ôm đau phải nghĩ việc do không đủ sức khöe để lao đông, ảnh hưởng đến thu nhập của bản thân và của cơ quan, tổ chức vả NSDLD. Dé đáp ứng mong muén đảm bảo thu nhập cho NLD khi tạm thời phải nghĩ việc vì ấm dau, tai nan (do nguyên nhân khách quan vả không phải là tai nan lao đông) hoặc chăm sóc con ém, các nhả làm luật đã tim ra giải pháp, đó là xác lập chế độ bảo hiểm ôm đau.

Bão hiểm ôm đau là một trong các chế độ. BHXH ra đời sớm nhất trong lịch sử hình thành va phát triển của pháp luật BHXH. Bảo hiểm ốm đau hay cụ thể chính là nguồn trợ cấp khi bị ôm đau lả sự dam bao thu nhập va én định cuộc sống đổi với người lao động khi họ. không may bi đau ốm, tai nạn rũ ro.

Nó cỏ vi tri quan trọng đổi với người lao đông, nhằm hỗ trợ lao động khi tam thời bị suy giảm sức khỏe lao động do. Ở Việt Nam, đã có nhiễu tai liệu đưa ra khái niệm về bảo hiểm ôm đau. Trong Giáo trình Bảo hiểm xã hội của Trường Đại hoc Lao động - Xã hội có néu: “Báo hiểm ốm dau ia chế độ BHXH nhằm ddim bảo tia nhập cho người lao động (người tham gia bảo huễm xã hôi) tạm thời bị giản đoạn do phải nghỉ việc vi ôm đau, tat nạn không liên quan đến nghề nghiệp hoặc nghĩ để chăm sóc con ốm”. Gião trình Luật An sinh sã hội cia Trường Đại học Luật cũng đưa ra khái niệm tương tự.

“Báo hiểm dm dam ia chỗ a6 BHXH nhằm dam bảo tìm nhập cho người lao đồng (người tham gia bảo hiểm xã hội) tam thời bị gián đoạn do phải nghi việc vi dm dan, tai nạn, chăm sóc con ỗm theo ny định của pháp luật” Dưới góc độ tai chính có thể hiểu bảo hiểm ôm dau 1a quá trình san sé rủi ro, san sé tài chính giữa các bên tham gia theo quy định thống nhất pháp luật cia nhà nước. Dưới góc độ pháp lý, bảo hiểm ôm đau là một chế độ pháp định bão về cho NLD va gia đính ho thông qua việc sử dụng tiên đóng gop của NLD và NSDLD được nha nước bao trợ để trợ cấp vật chất cho NLD tham gia bao hiểm xã hội và gia đính họ khi NLD gặp rủi ro ốm đau, bệnh tật. Bao hiểm ôm đau la một chính sách quan trong không thé thiéu trong 'hệ thông BHXH của mỗi quốc gia, bảo hiểm 6m đau ra đời nhằm bao dim thu nhập cho NLD tham gia BHXH khi tam thời phải nghĩ việc do ôm đau, tai nan rũ rũ 1. Vai trò của bảo hiểm ôm dan Bao hiểm ốm đau là một trong những chính sách an sinh 2 hội mangý nghĩa nhân văn cao cả, nhằm bão dim thu nhập cho người tham gia BHXH tam thời bi gián đoạn do phải nghỉ việc vì ém đau, tai nan.

Chế độ nay có tác dụng to lớn không chỉ với người lao động, gia đính của họ mã còn với người sử dung lao động Đối với ban thân người lao động, chế độ hỗ trợ một phan 10 kinh phí trị, duy trì cuộc sống hang ngày, giúp người lao động nhanh chong trở lại làm việc, ôn định đời sống. Đối với người sử dung lao động. ‘bang việc dam bao thu nhập cho người lao động, chế đô ấy góp phan không hd trong việc én định tâm lý, tăng năng suất lao động, tử đó nâng cao hiệu. quả sẵn xuất kinh doanh Co thé nói, dim bảo thu nhập cho NLD tạm thời bị giản đoạn do bi 6m đau lả việc lam vô củng can thiết và việc xác lập chế độ bảo hiểm ốm đau la một quyết định ding dén của các nha làm luật, bởi trong cuộc sống cia con người, ốm đau, tai nạn là điều có thể xảy ra, gây ra nhiều khó khăn vẻ vật chat và tinh than cho con người.

Những lúc như vay, nhu câu của con người thay đổi một cách cơ ban, kèm theo là sự tăng lên đáng ké về chi phí Đổi với NLB, sự kiên này được coi là một loại rũ ro trong lao động mã họ gấp phải tiểu hiện rõ nhất ở chỗ NLD bị mắt thu nhập (tạm thời) từ lao động. Nếu NLD là tru cột kinh tế chính trong gia đĩnh, việc bi giềm hoặc mắt thu nhập do ôm đau có thể khiển những người trong gia đính mắt chỗ dựa, khó khăn về. com ăn, áo mặc, con cái không thể tiếp tục đến trường. Chưa kể, khi ôm.

đau, bản thân NLD sẽ cẩn có những chi phí thuốc thang, chăm sóc y tế Trường hợp người bị ôm đau la con còn nhỏ, NLD buộc phải nghỉ việc để chăm sóc con ôm, cũng khiển cho thu nhập từ lao động không được đăm bao Trong những trường hợp như vậy, nêu nha nước không có chính sách hỗ trợ phân nào thu nhập cho NLD, trước mắt ho sé gặp nhiều khó khăn vẻ tai chính do thời gian nảy NLD không thể đi lam va không được trả lương. Cùng với đó là tâm lý của NLD cũng sẽ bị ảnh hưởng. Bên cạnh việc sức khỏe bi giãm sút tinh thin mệt mỗi, chi tiêu gia đính bi co hep, NLD sẽ dẫn mắt di niém tin vào xế hội, vào chính sách pháp luật của nha nước va không muôn gắn bó với công việc. Nêu dé tinh trang đó tốn tai, vẻ lâu dai sẽ anh hường không nhé đền sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Nhìn chung, đủ ở góc đồ nảo, bao hiểm ốm đau cũng là mốt chính sách. quan trong không thể thiếu trong hệ thống BHXH của mỗi quốc gia va được i thể hiện ở các nội dung cơ bản như. Bao hiểm ôm đau ra đời nhằm bảo đảm. thu nhập cho NLB tham gia BHXH tam thời nghĩ việc do ôm dau, tai nạn rũi o; các trường hop bị ém đau, tai nan do tinh chất công việc gây ra (bênh nghề nghiệp va tai nan lao động) không phải la đối tương của chế đô bảo hiểm ôm đau.

Khái niệm và nguyên tắc của pháp luật bảo hiểm ốm đau. Khái niệmpháp luật bao hiém ôm đau. Bao hiểm ốm dau la một trong năm chế độ bảo hiểm xã hội bat buộc. của Đăng và Nhà nước ta, được hình thành và phát triển từ Nghị đính số 12/CP ngày 26/01/1995 của Chính phủ quy định vé việc ban hành Biéu lê Bảo.

hiểm 24 hội la những quy định đầu tiên của nước ta về các chế độ BHXH bit buộc, trong đó có bảo hiểm ôm đau. Năm 2006 Luật Bảo hiểm xã hội số 71/2006/QH11 được Quốc hội nước Cộng hỏa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI ky hop thứ 9 thông qua ngày 29/6/2006. Luật BHXH năm 2006 có hiệu lực thí hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2007, riêng đối với bão hiểm zã hội từ nguyên thì từ ngày 01 tháng 01 năm 2008, đổi với bảo hiểm thất nghiệp thì từ ngày 01 tháng 01 năm 2009. Gắn đây nhất là sự ra đời của Luật bảo hiểm x hội số 58/2014/QH13 được Quốc hội nước Công hòa sã hội chit nghĩa Việt Nam khóa XII ky hợp thứ 8 thông qua ngày 20/11/2014.

Luật BHXH năm 2014 có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2016, trừ quy định tại điểmb khoản 1 và khoản 2 Điển 2 của Luật nay thì có hiệu lực thi hanh kế từ ngày 01 tháng 01 năm 2018. Với sự ra đời của Luật BHXH năm. 2014 đã có những điểm mới nỗi bật nhằm khắc phục những hạn chế, bat cập của Luật cũ, đó là mỡ rông đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, cụ thé hóa một số nguyên tắc BHXH, nội quản lý nha nước về BHXH. tạo cơ chế pháp lý hướng tới mục tiêu bao dém quyển lợi cho người lao động vả tính bên vững của quỹ BHXH thực hiện mục tiêu BHXH cho moi người lao đông, Co thể hiểu pháp luật vẻ bao hiểm 6m đau “La hệ thống các quy tắc xứ.

si£ chủng do nhà nước ban hành hoặc thừa nhận và được đâm bảo thưc nhằm điều chỉnh các quan hệ kinh tế, xã hột phát smh trong linh: vực bảo hiém ỗm đam với mmục tiên chăm sóc, phục hỗi sức khöe cho người lao dng’ Pháp luật về bảo hiểm êm đau diéu chỉnh các mồi quan hệ dan xen giữa người lao động tham gia BHXH bắt buộc với Nha nước vẻ nghĩa vụ tham gia BHXH bắt buộc trong việc đóng va hưởng BHXH, quan hệ giữa cơ quan Bảo hiểm xã hội với cơ sở y té, môi quan hệ giữa cơ sở y tế với Người lao động. trong việc hưởng chế độ ôm đau. Các quan hệ 2 hội trong lĩnh vực bão hiểm. ốm đau phát sinh trong quả trình tham gia, thụ hung chế đô ốm đau theo nguyên tắc chia sẽ rủi ro liên quan đến các nôi dung đổi tượng hưởng bảo hiểm ốm đau, điều kiên hưởng bão hiểm ôm dau, mức hưởng bảo hiểm 6m đau, thủ tục trình tự giải quyết bảo hiểm ôm dau, thanh tra kiểm tra việc thực tiện bão hiém ôm đau, xử lý vi phạm pháp luật về bảo hiém ôm đau.

Pháp luật về bảo hiểm ém dau 1a mét bộ phân của hệ thống pháp luật an sinh xã hôi, 1a công cụ dé nha nước cụ thể hóa, hiên thực hóa các chủ.