Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế Nông Nghiệp Huyện Hoài Nhơn Tỉnh Bình Định Giai Đoạn 1986-2015

Khám phá luận văn thạc sĩ kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định giai đoạn 1986-2015 với phân tích chuyên sâu và dữ liệu chi tiết.

• Tác giả: Bùi Thị Dung
• Người hướng dẫn: TS. Trương Thị Dương
• Trường học: Trường Đại Học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Lịch sử Việt Nam
• Đề tài: Kinh Tế Nông Nghiệp Huyện Hoài Nhơn, Tỉnh Bình Định (1986 – 2015)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT KINH TẾ NÔNG NGHIỆP HUYỆN HOÀI NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH TRƯỚC NĂM 1986
• 1.1. Những điều kiện phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.1.3. Truyền thống văn hóa - lịch sử
• 1.2. Khái quát tình hình kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn trước năm 1986
• 1.3. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP HUYỆN HOÀI NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH (1986 - 2015)
• 2.1. Chủ trương, chính sách của huyện Hoài Nhơn về công nghiệp hóa – hiện đại hóa nông nghiệp (1986 - 2015)
• 2.2. Sự phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn từ năm 1986 đến 1996
• 2.2.1. Về trồng trọt
• 2.2.2. Về chăn nuôi
• 2.2.3. Về lâm nghiệp
• 2.2.4. Về nuôi trồng thủy sản
• 2.3. Chuyển biến của kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn từ năm 1996 đến 2015
• 2.3.1. Về trồng trọt
• 2.3.2. Về chăn nuôi
• 2.3.3. Về lâm nghiệp
• 2.3.4. Về nuôi trồng thủy sản
• 2.4. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VỀ KINH TẾ NÔNG NGHIỆP HUYỆN HOÀI NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH (1986 - 2015)
• 3.1. Đặc điểm của kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định (1986 - 2015)
• 3.2. Đóng góp của kinh tế nông nghiệp đến sự phát triển kinh tế - xã hội huyện Hoài Nhơn (1986- 2015)
• 3.2.1. Đóng góp của kinh tế nông nghiệp đến sự phát triển kinh tế
• 3.2.2. Đóng góp của kinh tế nông nghiệp đến sự phát triển xã hội
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Khái quát kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn tỉnh Bình Định trước năm 1986

Kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn trước năm 1986 chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ các điều kiện tự nhiên và xã hội. Vị trí địa lý của huyện, nằm ven biển, đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp và thủy sản. Đặc biệt, huyện có bờ biển dài 24 km, với nhiều cửa biển, là nguồn tài nguyên phong phú cho ngành nuôi trồng thủy sản. Điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa cũng góp phần vào sự phát triển của các loại cây trồng như lúa, hoa màu và cây công nghiệp. Tuy nhiên, trước năm 1986, kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn vẫn còn nhiều hạn chế, chủ yếu dựa vào sản xuất nhỏ lẻ, thiếu sự đầu tư và công nghệ hiện đại. Chính sách của Đảng và Nhà nước trong giai đoạn này chưa thực sự tạo ra động lực cho sự phát triển bền vững của nông nghiệp. Những yếu tố này đã ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp của huyện.

1.1. Điều kiện tự nhiên

Huyện Hoài Nhơn có địa hình đa dạng, bao gồm đồng bằng, đồi núi và ven biển. Điều này tạo ra nhiều cơ hội cho phát triển nông nghiệp. Đặc biệt, vùng đồng bằng ven biển có đất đai màu mỡ, thích hợp cho việc trồng lúa và các loại cây công nghiệp. Khí hậu nhiệt đới gió mùa với hai mùa rõ rệt cũng tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, sự biến đổi khí hậu và thiên tai cũng là những thách thức lớn đối với nông nghiệp huyện Hoài Nhơn.

1.2. Điều kiện kinh tế xã hội

Trước năm 1986, kinh tế xã hội huyện Hoài Nhơn còn nhiều khó khăn. Hệ thống hạ tầng giao thông chưa phát triển, ảnh hưởng đến việc vận chuyển hàng hóa. Người dân chủ yếu sống dựa vào nông nghiệp truyền thống, với năng suất thấp và thiếu sự đầu tư. Tuy nhiên, truyền thống văn hóa và lịch sử của huyện đã tạo ra một nền tảng vững chắc cho sự phát triển sau này. Sự đoàn kết và tinh thần lao động cần cù của người dân là yếu tố quan trọng trong việc xây dựng nền kinh tế nông nghiệp bền vững.

II. Quá trình phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn tỉnh Bình Định 1986 2015

Giai đoạn từ 1986 đến 2015 chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ của kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn. Chính sách đổi mới của Đảng đã tạo ra những cơ hội mới cho nông dân. Huyện đã áp dụng nhiều biện pháp cải cách, từ việc giao quyền sử dụng đất cho nông dân đến việc khuyến khích sản xuất hàng hóa. Sự phát triển của ngành trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản đã góp phần nâng cao đời sống người dân. Đặc biệt, việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp đã giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua, như việc bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

2.1. Chủ trương chính sách của huyện Hoài Nhơn về công nghiệp hóa hiện đại hóa nông nghiệp

Chủ trương của huyện Hoài Nhơn trong giai đoạn này tập trung vào việc công nghiệp hóa và hiện đại hóa nông nghiệp. Các chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, khuyến khích nông dân áp dụng công nghệ mới đã được triển khai. Huyện cũng chú trọng đến việc xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ cho sản xuất nông nghiệp, từ hệ thống tưới tiêu đến giao thông. Những chính sách này đã tạo ra động lực cho sự phát triển kinh tế nông nghiệp, giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

2.2. Sự phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn từ năm 1986 đến 1996

Trong giai đoạn từ 1986 đến 1996, kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn đã có những bước tiến đáng kể. Ngành trồng trọt phát triển mạnh mẽ với việc mở rộng diện tích canh tác và áp dụng các giống cây mới. Ngành chăn nuôi cũng có sự phát triển, với việc tăng cường giống và cải tiến kỹ thuật. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khó khăn trong việc tiêu thụ sản phẩm và tiếp cận thị trường. Những thách thức này đòi hỏi huyện cần có những giải pháp hiệu quả hơn để phát triển bền vững.

III. Nhận xét về kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn tỉnh Bình Định 1986 2015

Kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn trong giai đoạn 1986 - 2015 đã có những thành tựu nổi bật, đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục. Việc phát triển nông nghiệp bền vững, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm là những vấn đề cần được chú trọng. Huyện cần tiếp tục đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ nông dân, khuyến khích áp dụng công nghệ mới và phát triển các mô hình sản xuất hiệu quả.

3.1. Đặc điểm của kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn

Kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn có những đặc điểm riêng biệt, phản ánh sự đa dạng trong sản xuất. Ngành trồng trọt chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu kinh tế, với nhiều loại cây trồng chủ lực. Ngành chăn nuôi và thủy sản cũng đang phát triển mạnh mẽ, góp phần vào việc nâng cao thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng đặt ra nhiều thách thức về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

3.2. Đóng góp của kinh tế nông nghiệp đến sự phát triển kinh tế xã hội huyện Hoài Nhơn

Kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn đã đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện. Sự phát triển của nông nghiệp không chỉ giúp nâng cao đời sống người dân mà còn tạo ra nhiều việc làm, góp phần vào sự ổn định xã hội. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, huyện cần có những chính sách hỗ trợ hiệu quả hơn cho nông dân, khuyến khích họ áp dụng công nghệ mới và phát triển các mô hình sản xuất hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kinh tế nông nghiệp đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế - xã hội của huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định, đặc biệt trong giai đoạn 1986 – 2015. Với diện tích đất tự nhiên 41.295 ha, huyện có điều kiện tự nhiên thuận lợi gồm vùng đồng bằng ven biển, đồi núi và khí hậu nhiệt đới gió mùa, tạo điều kiện phát triển đa dạng các ngành nông nghiệp như trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp và nuôi trồng thủy sản. Bờ biển dài 24 km với nhiều cửa biển thuận lợi cho phát triển kinh tế biển và thủy sản. Dân số tăng bình quân 1,09% mỗi năm giai đoạn 1996 – 2005, trong đó lao động dưới 30 tuổi chiếm 56%, tạo nguồn lực lao động dồi dào cho phát triển nông nghiệp.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ chủ trương của Đảng bộ huyện về phát triển kinh tế nông nghiệp, đánh giá quá trình phát triển và đóng góp của ngành này đối với sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp và nuôi trồng thủy sản trên địa bàn huyện Hoài Nhơn trong giai đoạn 1986 – 2015, đồng thời khảo sát tình hình trước năm 1986 để làm cơ sở so sánh.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cái nhìn toàn diện, hệ thống về sự phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn, góp phần làm rõ vai trò của ngành trong phát triển kinh tế địa phương, đồng thời làm cơ sở khoa học cho hoạch định chính sách phát triển bền vững trong tương lai.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết phát triển kinh tế nông nghiệp và công nghiệp hóa – hiện đại hóa nông thôn, trong đó:

• Lý thuyết phát triển kinh tế nông nghiệp đa ngành: nhấn mạnh sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ trồng trọt sang đa dạng hóa ngành nghề, bao gồm chăn nuôi, lâm nghiệp và thủy sản nhằm tăng hiệu quả sản xuất và thu nhập.
• Mô hình công nghiệp hóa – hiện đại hóa nông nghiệp: tập trung vào việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, cơ giới hóa, và phát triển các mô hình sản xuất hàng hóa tập trung, chuyên canh để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
• Các khái niệm chính bao gồm: cơ cấu kinh tế nông nghiệp, chuyển dịch cơ cấu ngành, phát triển bền vững nông thôn, chính sách khoán sản phẩm, và phát triển kinh tế nhiều thành phần.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp lịch sử kết hợp phương pháp phân tích, so sánh và tổng hợp nhằm đánh giá quá trình phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các báo cáo, tài liệu chính thức của huyện từ năm 1986 đến 2015, các văn bản pháp luật liên quan, cùng các số liệu thống kê về diện tích, năng suất, sản lượng các cây trồng và vật nuôi.

Phương pháp chọn mẫu là chọn lọc các nguồn dữ liệu chính thức, có tính đại diện cao và độ tin cậy, bao gồm báo cáo hàng năm của UBND huyện, các nghị quyết, chỉ thị của Đảng bộ huyện và tỉnh, cùng các tài liệu điền dã bổ sung. Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh các chỉ tiêu sản xuất qua các giai đoạn để đánh giá sự chuyển biến và hiệu quả phát triển.

Timeline nghiên cứu trải dài từ khảo sát tài liệu lịch sử trước năm 1986, phân tích chi tiết giai đoạn 1986 – 1996, 1996 – 2010 và 2010 – 2015 nhằm phản ánh toàn diện quá trình phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp tích cực: Từ năm 1986 đến 2015, cơ cấu ngành nông nghiệp huyện chuyển dịch theo hướng giảm tỷ trọng trồng trọt, tăng chăn nuôi, lâm nghiệp và thủy sản. Năng suất lúa tăng từ 23 tạ/ha năm 1976 lên 38 tạ/ha năm 1995, và đạt 66,9 tạ/ha trên các cánh đồng mẫu lớn năm 2015. Diện tích cây công nghiệp và cây ăn quả tăng đáng kể, với các vùng chuyên canh cam, bưởi, chanh phát triển tập trung.

2. Phát triển chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản: Đàn gia súc, gia cầm tăng gấp đôi trong giai đoạn 1986 – 1996, với đàn heo đạt 69.240 con năm 1995, đàn gia cầm 226.000 con năm 1996. Nghề nuôi tôm, cá nước lợ phát triển mạnh, sản lượng thủy sản khai thác tăng từ 6.200 tấn năm 1986 lên 12.152 tấn năm 1996, đạt 130% kế hoạch. Đặc biệt, nghề khai thác cá ngừ đại dương phát triển tại Tam Quan Bắc.

3. Phát triển lâm nghiệp bền vững: Diện tích rừng trồng mới hàng năm đạt 500 – 600 ha, độ che phủ rừng tăng từ 19% lên trên 50% đến năm 1995. Việc giao đất rừng cho hộ gia đình và tập thể quản lý đã tạo thu nhập ổn định cho người dân, góp phần giảm nghèo bền vững.

4. Ứng dụng chính sách khoán sản phẩm và đổi mới quản lý: Việc thực hiện Nghị quyết 10-NQ/TW năm 1988 về khoán sản phẩm đã giải phóng sức sản xuất, tạo động lực cho nông dân đầu tư, áp dụng khoa học kỹ thuật, nâng cao năng suất và thu nhập. Đến năm 1994, huyện hoàn thành giao quyền sử dụng ruộng đất lâu dài cho hộ nông dân, thúc đẩy phát triển sản xuất hàng hóa.

Thảo luận kết quả

Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn phản ánh hiệu quả của các chính sách đổi mới và sự thích ứng với điều kiện tự nhiên, thị trường. Việc tăng năng suất lúa và phát triển cây công nghiệp, cây ăn quả cho thấy sự ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và quy hoạch vùng sản xuất tập trung có hiệu quả. Phát triển chăn nuôi và thủy sản không chỉ đáp ứng nhu cầu thực phẩm mà còn tạo nguồn thu xuất khẩu, góp phần nâng cao đời sống người dân.

So với các nghiên cứu về phát triển nông nghiệp ở các địa phương khác, Hoài Nhơn có lợi thế về đa dạng sinh học và vị trí ven biển, tạo điều kiện phát triển kinh tế biển và thủy sản. Tuy nhiên, hạn chế về kỹ thuật chăn nuôi, dịch bệnh và quy hoạch chăn nuôi trang trại còn là thách thức cần khắc phục.

Việc tăng độ che phủ rừng và giao đất rừng cho dân quản lý là minh chứng cho sự phát triển bền vững, góp phần bảo vệ môi trường và tạo sinh kế. Các số liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng diện tích rừng, sản lượng thủy sản và năng suất cây trồng qua các năm để minh họa rõ nét quá trình phát triển.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật và cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, giảm chi phí lao động. Chủ thể thực hiện: UBND huyện phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, thời gian: 2024 – 2026.

2. Phát triển mô hình sản xuất hàng hóa tập trung, chuyên canh theo vùng để tận dụng lợi thế đất đai và khí hậu, đồng thời thuận lợi cho áp dụng công nghệ cao. Chủ thể: các hợp tác xã, doanh nghiệp nông nghiệp, thời gian: 2024 – 2028.

3. Đẩy mạnh phát triển chăn nuôi trang trại quy mô lớn, áp dụng kỹ thuật hiện đại để nâng cao hiệu quả, kiểm soát dịch bệnh và đảm bảo an toàn thực phẩm. Chủ thể: UBND huyện, Hội Nông dân, thời gian: 2024 – 2027.

4. Mở rộng và nâng cao chất lượng rừng trồng, bảo vệ rừng tự nhiên kết hợp phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững, tạo sinh kế cho người dân. Chủ thể: Ban quản lý rừng, UBND xã, thời gian: 2024 – 2030.

5. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực nông nghiệp về kỹ thuật, quản lý và kinh doanh nông nghiệp hiện đại, nâng cao nhận thức về phát triển bền vững. Chủ thể: Trung tâm khuyến nông, các tổ chức đào tạo, thời gian: liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về nông nghiệp và phát triển nông thôn: Sử dụng luận văn để hoạch định chính sách, xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế nông nghiệp phù hợp với điều kiện địa phương.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực lịch sử kinh tế và phát triển nông nghiệp: Tham khảo dữ liệu lịch sử, phân tích quá trình phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn làm cơ sở nghiên cứu so sánh và phát triển lý thuyết.

3. Hợp tác xã, doanh nghiệp nông nghiệp và người nông dân: Áp dụng các bài học kinh nghiệm, mô hình phát triển sản xuất hàng hóa, chuyển dịch cơ cấu kinh tế để nâng cao hiệu quả sản xuất.

4. Sinh viên, giảng viên chuyên ngành lịch sử Việt Nam và kinh tế nông nghiệp: Sử dụng luận văn làm tài liệu học tập, nghiên cứu về lịch sử phát triển kinh tế địa phương và các chính sách đổi mới.

Câu hỏi thường gặp

1. Kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn đã phát triển như thế nào từ năm 1986 đến 2015?
   Kinh tế nông nghiệp huyện đã chuyển dịch cơ cấu theo hướng đa dạng hóa ngành nghề, tăng năng suất cây trồng, phát triển chăn nuôi và thủy sản. Năng suất lúa tăng từ 23 tạ/ha năm 1976 lên 66,9 tạ/ha năm 2015, sản lượng thủy sản tăng gấp đôi, góp phần nâng cao thu nhập và đời sống người dân.

2. Chính sách khoán sản phẩm có ảnh hưởng ra sao đến sản xuất nông nghiệp địa phương?
   Chính sách khoán sản phẩm (Nghị quyết 10-NQ/TW) đã giải phóng sức sản xuất, tạo động lực cho nông dân đầu tư, áp dụng khoa học kỹ thuật, nâng cao năng suất và thu nhập, đồng thời thúc đẩy phát triển sản xuất hàng hóa và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp.

3. Những khó khăn chính trong phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn là gì?
   Các khó khăn gồm kỹ thuật chăn nuôi lạc hậu, dịch bệnh, quy hoạch chăn nuôi trang trại chưa đồng bộ, hạn chế về cơ sở vật chất kỹ thuật và sự phân tán ruộng đất gây khó khăn trong áp dụng công nghệ cao.

4. Vai trò của lâm nghiệp trong phát triển kinh tế địa phương như thế nào?
   Lâm nghiệp góp phần tăng độ che phủ rừng từ 19% lên trên 50%, tạo sinh kế ổn định cho người dân qua giao đất rừng, trồng rừng kinh tế và bảo vệ rừng phòng hộ, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả phát triển kinh tế nông nghiệp trong tương lai?
   Cần tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật, phát triển mô hình sản xuất tập trung, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển chăn nuôi trang trại quy mô lớn và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, đồng thời hoàn thiện chính sách hỗ trợ và quản lý.

Kết luận

• Kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn giai đoạn 1986 – 2015 đã có sự chuyển dịch cơ cấu tích cực, đa dạng hóa ngành nghề và nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.
• Chính sách khoán sản phẩm và đổi mới quản lý đã giải phóng sức sản xuất, tạo động lực phát triển kinh tế nông nghiệp hàng hóa.
• Lâm nghiệp và thủy sản phát triển bền vững, góp phần nâng cao thu nhập và bảo vệ môi trường.
• Huyện đã tận dụng tốt điều kiện tự nhiên, nguồn lực lao động và chính sách để thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp toàn diện.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, phát triển bền vững và thích ứng với yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong giai đoạn tiếp theo.

Luận văn cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và người dân địa phương trong việc hoạch định và thực hiện các chính sách phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững. Để tiếp tục phát huy thành tựu, cần triển khai các giải pháp đổi mới kỹ thuật, tổ chức sản xuất và nâng cao năng lực quản lý trong thời gian tới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, tranh ảnh và phụ lục, nội dung của luận văn đƣợc kết cấu thành 3 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Khái quát kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định trƣớc năm 1986 Chƣơng 2: Quá trình phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định (1986 – 2015) Chƣơng 3: Nhận xét về kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định (1986 – 2015) e 9 Chƣơng 1 KHÁI QUÁT KINH TẾ NÔNG NGHIỆP HUYỆN HOÀI NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH TRƢỚC NĂM 1986 1. Những điều kiện phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Nhơn, tỉnh B nh Định 1. Điều kiện tự nhiên Hoài Nhơn có vị trí chiến lƣợc quan trọng, là trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội phía Bắc tỉnh Bình Định. Sự hình thành và phát triển của vùng đất này gắn bó với bao thăng trầm trong lịch sử đấu tranh dựng nƣớc và giữ nƣớc của dân tộc ta.

Tên gọi “Hoài Nhơn” chính thức có từ đời nhà Lê, năm Hồng Đức thứ I (đầu năm 1471), dƣới thời vua Lê Thánh Tông. Phủ Hoài Nhơn lúc này gồm ba huyện: Bồng Sơn, Phù Ly và Tuy Viễn, với địa giới kéo dài đến tận núi Thạch Bi (Phú Yên ngày nay). Sau đó Hoài Nhơn đƣợc đ i thành phủ Quy Nhơn (1602), Bình Định thành (1797). Thời Pháp thuộc, Hoài Nhơn là một trong 7 phủ, huyện của tỉnh Bình Định.

Sau Cách mạng tháng Tám thành công, cùng với việc t chức lại cơ cấu chính quyền các cấp, phủ Hoài Nhơn đ i thành huyện Hoài Nhơn cho đến ngày nay [101, tr. Hoài Nhơn là huyện ven biển phía Bắc tỉnh Bình Định. Phía Bắc giáp huyện Đức Ph (tỉnh Quảng Ngãi), phía Nam giáp huyện Phù Mỹ, phía Tây giáp huyện Hoài Ân và An Lão, phía Đông giáp biển Đông. Toàn huyện có 15 đơn vị hành chính cấp xã và 2 thị trấn là thị trấn Bồng Sơn và thị trấn Tam Quan.

Theo hƣớng Đông Tây, Hoài Nhơn là cửa ngõ hƣớng biển của hai huyện Hoài Ân và An Lão, là điểm đầu của các tuyến tỉnh lộ 629, 630 và 639 nối liền các huyện trong tỉnh. Đặc biệt toàn huyện có bờ biển dài 24 km với 2 cửa biển là An Dũ và Tam Quan, với 6/15 đơn vị hành chính cấp xã nằm ven biển nhƣ: Tam Quan Bắc, Tam Quan Nam, Hoài Thanh, Hoài Hƣơng, Hoài e 10 Mỹ và Hoài Hải, có tuyến đƣờng ĐT 639 nên rất thuận lợi cho sự giao lƣu với tất cả các địa phƣơng trong cả nƣớc và đây là lợi thế để phát triển kinh tế, xã hội nói chung và kinh tế biển nói riêng. Huyện Hoài Nhơn có diện tích đất tự nhiên là 41.295 ha, toàn huyện có thể chia thành 3 dạng địa hình, trong đó vùng đồng bằng và vùng cồn cát ven biển nằm ở hạ lƣu sông Lại Giang và các sông suối nhỏ. Vùng này nằm ở phía Bắc của huyện, thƣờng bị chia cắt bởi các cồn cát và đụn cát tạo thành một dải hẹp chạy dọc ven biển, tạo nên nhiều đầm, hồ và cửa biển là tiềm năng để phát triển kinh tế nông nghiệp và kinh tế biển [67, tr.

Nhƣ vậy, huyện Hoài Nhơn có hai vùng kinh tế rõ rệt đó là vùng kinh tế biển gồm các xã ven biển nhƣ Tam Quan Bắc, Tam Quan Nam, Hoài Thanh, Hoài Hƣơng, Hoài Mỹ, Hoài Hải và vùng kinh tế trung du miền núi. Về khí hậu, Hoài Nhơn là vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, với hai mùa nắng, mƣa khá rõ rệt. Mùa nắng thƣờng kéo dài từ tháng 1 đến tháng 8; mùa mƣa thƣờng từ tháng 9 đến tháng 12, tạo sự chuyển lƣu nguồn nƣớc. Nhiệt độ trung bình là 280C.

Huyện Hoài Nhơn có sông Lại Giang đƣợc hội tụ bởi sông Kim Sơn (Hoài Ân) và sông An Lão (An Lão) hợp lại, chảy qua địa bàn huyện Hoài Nhơn rồi đ ra cửa biển An Dũ (Hoài Hƣơng). Đây là con sông lớn nằm ở phía Nam huyện, có lƣu lƣợng bình quân 58,6 m3/s, tƣơng ứng với lƣợng nƣớc đạt 1. Ngoài ra, còn có một số sông, suối nhỏ chủ yếu nằm ở phía Bắc huyện [2, tr. Vùng đồi gò phân bố chủ yếu ở khu vực phía Tây huyện, đây là địa hình chuyển tiếp giữa vùng núi với vùng đồng bằng.

Diện tích chiếm 10% t ng diện tích tự nhiên. Vùng đồng bằng và ven biển phân bố thành dải tập trung ven biển. Diện tích chiếm 20% t ng diện tích tự nhiên. Thực vật chính là lúa, hoa màu và cây công nghiệp hàng năm.

Đây là vùng có địa hình bằng e 11 phẳng, đất đai có độ phì nhiêu cao, có khả năng tƣới tiêu chủ động, nên hiện tại và lâu dài là vùng sản xuất cây lƣơng thực và cây công nghiệp hàng năm tập trung quy mô lớn của huyện và tỉnh. Về tài nguyên thủy sản, Hoài Nhơn có bờ biển dài 24 km với 02 cửa biển Tam Quan và An Dũ. Vùng biển Hoài Nhơn có khoảng 500 loài cá, trong đó 38 loài cá có giá trị về kinh tế, quý hiếm và có giá trị xuất khẩu cao. Về tài nguyên rừng, Hoài Nhơn có trên 19.877,72 ha đất lâm nghiệp, trong đó đất rừng sản xuất: 11.904,69 ha, rừng phòng hộ 7.

Về tài nguyên khoáng sản trên địa bàn huyện tƣơng đối đa dạng nhƣ: Cát trắng phân bố ở xã Hoài Châu, quặng vàng phân bố ở xã Hoài Đức, đá xanh phân bố ở xã Hoài Châu Bắc, đá Granite phân bố ở xã Hoài Phú, đất sét phân bố ở xã Hoài Đức và xã Hoài Tân, Titan ở các xã ven biển. Với điều kiện tự nhiên và vị trí địa lý thuận lợi, đã tạo cho Hoài Nhơn khai thác các thế mạnh về kinh tế nông nghiệp và tiềm năng lao động, đất đai, các nguồn tài nguyên rừng, biển,…mở rộng thị trƣờng tiêu thụ sản phẩm, giao lƣu văn hóa, thông thƣơng buôn bán với các huyện trong tỉnh và trong cả nƣớc. Mặt khác, với vị trí địa lý này cũng đặt Hoài Nhơn vào một trong những huyện có vị trí phòng thủ từ phía biển để bảo vệ vùng trời, vùng biển của T quốc. Điều kiện kinh tế - xã hội 1.

Đặc điểm kinh tế - xã hội Hoài Nhơn có thế mạnh kinh tế chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp và kinh tế biển. Trong đó, kinh tế nông nghiệp và kinh tế biển đóng vai trò quan trọng.219 ha đất nông nghiệp, trong nhiều năm qua ngƣời dân Hoài Nhơn đã áp dụng những thành tựu khoa học, kỹ thuật vào trong sản xuất, đƣa nền kinh tế nông nghiệp của huyện phát triển mạnh, với nhiều giống cây trồng mới và cây rừng đã phủ xanh hàng nghìn e 12 hecta đất trống, đồi núi trọc. Đánh bắt, nuôi trồng thủy hải sản là thế mạnh kinh tế thứ hai đƣa Hoài Nhơn phát triển. Nhiều sản phẩm thủy hải sản n i tiếng của huyện nhƣ: cá ngừ đại dƣơng, vây cƣớc cá, cá chuồn, tôm, mực,…đã trở thành những mặt hàng xuất khẩu có giá trị sang các thị trƣờng lớn nhƣ: Nhật Bản, Mỹ, Trung Quốc, Châu Âu, đã góp phần đáng kể vào sự tăng trƣởng nền kinh tế của địa phƣơng.

Nhân dân Hoài Nhơn có truyền thống hiếu học, tôn sƣ trọng đạo, mảnh đất này đã sinh ra những ngƣời con đỗ đạt để giúp đời, giúp nƣớc. Đặc biệt, có ông Đặng Đức Siêu ngƣời huyện Bồng Sơn (Hoài Nhơn) đỗ kì thi Hƣơng và đƣợc b vào Hàn Lâm Viện. Nhờ vào trình độ học vấn uyên bác, năm Minh Mạng thứ sáu (1825), ông đƣợc triều đình truy tặng Đại học sĩ. Dƣới thời Lê có ông Đào Duy Từ vốn ngƣời quê Tĩnh Gia (Thanh Hóa) khi đi thi Hƣơng bị phát hiện lai lịch nên đã đu i khỏi trƣờng thi.

Ông phẫn chí rời quê vào cƣ ngụ tại làng Tòng Chi (Ngọc Sơn – xã Hoài Thanh Tây). Ông đƣợc Khám lý Quy Nhơn là Trần Đức Hòa tiến cử với triều đình nên ông đƣợc b nhiệm làm quan. Ông là ngƣời có công lớn giúp dân khai phá các vùng đất phía Tây các huyện Hoài Nhơn, Hoài Ân, Phù Mỹ thành những cánh đồng màu mỡ. Tƣởng nhớ công lao ông, nhân dân đã lập đền thờ và ông đƣợc liệt vào hàng công thần thƣợng đẳng.

Hoài Nhơn còn là mảnh đất màu mỡ cho văn hóa dân gian đâm chồi, nở hoa đầy hƣơng sắc của địa phƣơng. Ngƣời dân Hoài Nhơn ra sức gìn giữ và phát triển dòng võ dân tộc nhằm tự vệ, bảo vệ quê hƣơng, xóm làng. Văn hóa dân gian phong phú với nhiều thể loại độc đáo, ca dao, tục ngữ, hò vè, hát kết, bài chòi,…Hai bộ môn nghệ thuật sân khấu dân tộc là dân ca bài chòi, tuồng c phát triển khá mạnh mẽ, thƣờng đƣợc biểu diễn trong lễ hội Văn hóa miền biển; lễ hội Cầu ngƣ; lễ hội Cá Ông,… đã thu hút đông đảo du khách tham gia. Nhìn chung, tiềm năng kinh tế của huyện Hoài Nhơn khá đa dạng, ngƣời e 13 dân Hoài Nhơn cần cù, khéo tay và năng động.

Đây là cơ sở quan trọng để Đảng bộ và nhân dân Hoài Nhơn ra sức xây dựng và bảo vệ quê hƣơng trong thời kỳ đ i mới, nhanh chóng đƣa Hoài Nhơn trở thành một trung tâm hành chính, kinh tế - xã hội lớn ở phía Bắc tỉnh Bình Định. Đặc điểm về dân cư Hoài Nhơn là huyện đồng bằng ven biển, thế kỷ XV cƣ dân đầu tiên của ngƣời Việt di dân vào lập nghiệp và khai phá phủ Hoài Nhơn, các làng xã từ đó cũng đƣợc hình thành. Trải qua các thời kỳ lịch sử, với bàn tay khéo léo và đức tính cần cù, nhân dân Hoài Nhơn đã xây dựng quê hƣơng ngày càng tƣơi đẹp. Với khát vọng vƣơn tới tự do, ấm no, hạnh phúc, nhân dân vừa tham gia các phong trào yêu nƣớc chống giặc ngoại xâm, vừa cần cù mở mang khai phá các vùng đất hoang thành các cánh đồng màu mỡ, biến bãi cát khô cằn ven biển thành những bãi cát vàng.

Dân số huyện Hoài Nhơn tăng bình quân 1,09% mỗi năm trong giai đoạn 1996 – 2005. Từ đầu những năm 90 trên địa bàn huyện số lao động tăng nhanh.500 ngƣời bƣớc vào tu i lao động. Từ năm 2000 đến 2010, có đến 25.000 ngƣời đến tu i lao động.000 ngƣời bƣớc vào tu i lao động. Nguồn lao động trẻ, lao động dƣới 30 tu i chiếm tỷ trọng cao (56%), trong đó lao động thủy sản chiếm 17%; công nghiệp, xây dựng và dịch vụ khoảng 12%.

Chất lƣợng lao động còn thấp, không đồng đều giữa các vùng trong huyện và giữa các ngành kinh tế. Với mật độ dân số cao là điều kiện thuận lợi cho Hoài Nhơn phát triển mạnh mẽ trong thời kỳ mới, thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc.