I. Luận văn thạc sĩ Bóc tách bất bình đẳng y tế Việt Nam
Luận văn thạc sĩ kinh tế với chủ đề "Nghiên cứu thống kê bất bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ y tế ở Việt Nam" của tác giả Nguyễn Thị Hương (2017) là một công trình khoa học chuyên sâu, cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc về một vấn đề xã hội nhức nhối. Nghiên cứu này không chỉ hệ thống hóa các khái niệm cốt lõi về công bằng xã hội, chênh lệch sức khỏe, mà còn đi sâu vào việc xác định các chỉ số và nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến sự chênh lệch này. Bất bình đẳng y tế được định nghĩa là sự khác biệt có thể tránh được về tình trạng sức khỏe và khả năng tiếp cận chăm sóc sức khỏe giữa các nhóm dân cư khác nhau. Tại Việt Nam, vấn đề này thể hiện rõ qua sự chênh lệch trong việc thụ hưởng các dịch vụ y tế cơ bản, từ chăm sóc sức khỏe sinh sản, tiêm chủng trẻ em đến khả năng chi trả cho khám chữa bệnh. Luận văn nhấn mạnh rằng công bằng trong chăm sóc sức khỏe không chỉ là mục tiêu đạo đức mà còn là một yếu tố then chốt cho sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Các yếu tố quyết định sức khỏe xã hội như thu nhập, vị trí địa lý, dân tộc, và trình độ học vấn đóng vai trò trung tâm trong việc hình thành nên bức tranh bất bình đẳng này. Việc hiểu rõ các khái niệm này là bước đầu tiên và quan trọng nhất để xây dựng các chính sách y tế công cộng hiệu quả, hướng tới mục tiêu mọi người dân đều có cơ hội như nhau trong việc bảo vệ và nâng cao sức khỏe.
1.1. Tổng quan về khái niệm công bằng trong chăm sóc sức khỏe
Khái niệm công bằng trong chăm sóc sức khỏe là nền tảng của mọi hệ thống y tế tiến bộ. Theo luận văn, công bằng y tế không có nghĩa là mọi người đều nhận được lượng chăm sóc như nhau, mà là mọi người đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế dựa trên nhu cầu, không phân biệt khả năng chi trả, nơi sinh sống hay các yếu tố xã hội khác. Công bằng được xem xét trên hai khía cạnh: công bằng theo chiều ngang (những người có nhu cầu sức khỏe như nhau được chăm sóc như nhau) và công bằng theo chiều dọc (những người có nhu cầu sức khỏe lớn hơn sẽ nhận được sự chăm sóc nhiều hơn). Luận văn trích dẫn các nghiên cứu của WHO, nhấn mạnh rằng công bằng sức khỏe là một phạm trù rộng lớn, bao gồm cả sự công bằng trong các yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến sức khỏe như dinh dưỡng, nước sạch và giáo dục. Sự thiếu công bằng dẫn đến tình trạng sức khỏe kém hơn ở các nhóm yếu thế, tạo ra một vòng luẩn quẩn của bệnh tật và nghèo đói, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển chung của toàn xã hội.
1.2. Các chỉ tiêu chính đánh giá bất bình đẳng tiếp cận y tế
Để lượng hóa tình trạng bất bình đẳng y tế, luận văn đã xây dựng một hệ thống chỉ tiêu đánh giá toàn diện. Các chỉ tiêu này được phân thành nhiều nhóm, phản ánh các khía cạnh khác nhau của việc tiếp cận dịch vụ y tế. Nhóm chỉ tiêu về bao phủ bảo hiểm y tế (BHYT) cho thấy tỷ lệ người dân, đặc biệt là trẻ em dưới 6 tuổi và người nghèo, được bảo vệ khỏi gánh nặng tài chính do y tế. Nhóm chỉ tiêu về tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh bao gồm tỷ lệ người dân đi khám bệnh, tỷ lệ điều trị nội trú, ngoại trú. Đặc biệt, các chỉ tiêu về chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em (tỷ lệ khám thai, tỷ lệ sinh tại cơ sở y tế, tỷ lệ tiêm chủng) phản ánh rõ nét nhất sự chênh lệch giữa các vùng miền. Cuối cùng, nhóm chỉ tiêu về chi trả phí dịch vụ y tế, như chi tiêu y tế bình quân đầu người và hệ số Gini về chi tiêu y tế, giúp đo lường mức độ bất bình đẳng trong khả năng tài chính của người dân.
II. Top 3 thách thức bất bình đẳng tiếp cận dịch vụ y tế
Thực trạng bất bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ y tế tại Việt Nam được luận văn phân tích một cách chi tiết, chỉ ra những thách thức lớn mà hệ thống y tế quốc gia đang phải đối mặt. Những thách thức này không chỉ tồn tại mà còn có xu hướng ngày càng sâu sắc, tạo ra những rào cản vô hình đối với các nhóm dân cư yếu thế. Hậu quả trực tiếp là sự khác biệt lớn về các chỉ số sức khỏe cơ bản. Ví dụ, tỷ lệ tử vong trẻ em dưới 5 tuổi ở nhóm thu nhập nghèo nhất cao gần gấp đôi so với nhóm giàu nhất. Tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em cũng tập trung chủ yếu ở khu vực nông thôn, miền núi, nơi cơ sở hạ tầng y tế còn nhiều yếu kém. Bất bình đẳng không chỉ giới hạn ở khả năng tiếp cận vật lý, mà còn liên quan đến chất lượng dịch vụ y tế. Người dân ở thành thị và nhóm thu nhập cao thường có cơ hội tiếp cận các dịch vụ y tế kỹ thuật cao, hiện đại hơn. Trong khi đó, người dân ở vùng sâu, vùng xa phải đối mặt với tình trạng thiếu thốn cả về trang thiết bị lẫn nhân lực y tế chất lượng cao. Việc nhận diện và phân tích các thách thức này là cơ sở quan trọng để hoạch định chính sách can thiệp kịp thời và hiệu quả.
2.1. Phân tích chênh lệch giàu nghèo trong y tế và gánh nặng tài chính
Sự chênh lệch giàu nghèo trong y tế là một trong những thách thức nổi bật nhất. Luận văn chỉ ra rằng thu nhập là yếu tố quyết định mạnh mẽ đến khả năng tiếp cận và sử dụng dịch vụ y tế. Các hộ gia đình nghèo và cận nghèo thường có xu hướng trì hoãn hoặc từ bỏ việc khám chữa bệnh do lo ngại về chi phí khám chữa bệnh. Mặc dù đã có chính sách bảo hiểm y tế (BHYT) hỗ trợ, tỷ lệ chi trực tiếp từ tiền túi của hộ gia đình vẫn còn ở mức cao (trên 40%), tạo ra gánh nặng tài chính do y tế và có nguy cơ đẩy nhiều gia đình vào cảnh nghèo đói. Phân tích số liệu cho thấy, chi tiêu y tế bình quân đầu người của nhóm thu nhập cao nhất cao gấp nhiều lần so với nhóm thấp nhất. Sự chênh lệch này không chỉ phản ánh sự khác biệt về khả năng chi trả mà còn cho thấy sự bất bình đẳng trong việc tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao.
2.2. Khoảng cách thành thị nông thôn về cơ sở hạ tầng y tế
Một thách thức lớn khác là khoảng cách thành thị - nông thôn trong phát triển y tế. Luận văn của Nguyễn Thị Hương (2017) cho thấy sự tập trung quá mức các nguồn lực y tế tại khu vực thành thị. Các bệnh viện tuyến trung ương, các chuyên gia đầu ngành và trang thiết bị hiện đại chủ yếu đặt tại các thành phố lớn. Trong khi đó, cơ sở hạ tầng y tế ở khu vực nông thôn, miền núi còn rất hạn chế. Khoảng cách địa lý xa xôi, giao thông khó khăn khiến người dân khó tiếp cận kịp thời các cơ sở y tế khi cần thiết. Tỷ lệ bác sĩ và giường bệnh trên 10.000 dân ở khu vực nông thôn thấp hơn đáng kể so với thành thị. Điều này dẫn đến sự chênh lệch rõ rệt trong các chỉ số sức khỏe, như tỷ lệ phụ nữ sinh con tại cơ sở y tế hay tỷ lệ trẻ em được tiêm chủng đầy đủ, phản ánh một thực trạng bất bình đẳng y tế mang tính hệ thống.
2.3. Rào cản tiếp cận dịch vụ y tế của đồng bào dân tộc thiểu số
Đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) là nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của bất bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ y tế. Luận văn chỉ ra rằng, ngoài các rào cản về kinh tế và địa lý, nhóm DTTS còn đối mặt với các rào cản về văn hóa, ngôn ngữ và thông tin. Tỷ lệ tham gia BHYT ở nhóm này thường thấp hơn, trong khi nhận thức về chăm sóc sức khỏe còn hạn chế. Các chỉ số về chăm sóc sức khỏe sinh sản và sức khỏe trẻ em ở vùng DTTS luôn thấp hơn so với mặt bằng chung của cả nước. Kết quả phân tích hồi quy trong luận văn cũng khẳng định rằng yếu tố dân tộc có tác động đáng kể đến khả năng chi trả và tiếp cận dịch vụ y tế, cho thấy sự cần thiết phải có những chính sách y tế công cộng đặc thù và nhạy cảm về văn hóa để thu hẹp khoảng cách này.
III. Hướng dẫn phân tích bất bình đẳng y tế từ dữ liệu VHLSS
Để có những kết luận mang tính khoa học và thuyết phục, luận văn đã sử dụng một phương pháp nghiên cứu định lượng bài bản. Nền tảng của nghiên cứu là việc khai thác và phân tích bộ dữ liệu Khảo sát mức sống dân cư (VHLSS). Đây là bộ dữ liệu quy mô quốc gia, được Tổng cục Thống kê thực hiện định kỳ, cung cấp thông tin chi tiết về kinh tế - xã hội của các hộ gia đình trên khắp Việt Nam. Việc lựa chọn VHLSS là một quyết định chiến lược, bởi bộ dữ liệu này chứa đựng các biến số quan trọng cần thiết cho việc nghiên cứu bất bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ y tế, bao gồm thông tin về thu nhập, chi tiêu (bao gồm cả chi tiêu cho y tế), đặc điểm nhân khẩu học, trình độ học vấn, tình trạng tham gia BHYT, và việc sử dụng các dịch vụ y tế. Quá trình xử lý và phân tích dữ liệu đòi hỏi kỹ năng thống kê và kinh tế lượng cao, đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu. Cách tiếp cận này giúp biến những con số khô khan thành những bằng chứng rõ ràng về thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến công bằng trong chăm sóc sức khỏe.
3.1. Giới thiệu nguồn dữ liệu Khảo sát mức sống dân cư VHLSS
Dữ liệu Khảo sát mức sống dân cư (VHLSS) là nguồn thông tin thứ cấp vô giá cho các nhà nghiên cứu kinh tế - xã hội tại Việt Nam. Luận văn đã sử dụng bộ dữ liệu VHLSS các năm 2002 và 2014 để thực hiện phân tích so sánh theo thời gian, qua đó nhận diện được xu hướng thay đổi của tình trạng bất bình đẳng. VHLSS được thiết kế theo phương pháp chọn mẫu khoa học, đảm bảo tính đại diện cho cả nước và các vùng kinh tế - xã hội. Bảng hỏi của khảo sát bao gồm nhiều module chi tiết, cho phép các nhà nghiên cứu trích xuất các biến số cần thiết như: tổng chi tiêu của hộ, chi tiêu cho y tế, thông tin về các lần khám chữa bệnh, loại hình cơ sở y tế được sử dụng, tình trạng sở hữu thẻ BHYT, cũng như các đặc điểm của chủ hộ như dân tộc, giới tính, trình độ học vấn. Việc sử dụng VHLSS giúp nghiên cứu có được một cái nhìn toàn cảnh và đa chiều về bất bình đẳng y tế.
3.2. Lựa chọn và mô tả các biến số nghiên cứu chính
Từ bộ dữ liệu VHLSS, luận văn đã lựa chọn một hệ thống các biến số phù hợp với mục tiêu nghiên cứu. Biến phụ thuộc chính là khả năng chi tiêu cho y tế của hộ gia đình, được đo lường dưới dạng biến nhị phân (có/không chi tiêu) và biến liên tục (lượng tiền chi tiêu). Các biến độc lập được lựa chọn để giải thích cho sự khác biệt trong biến phụ thuộc, bao gồm các nhóm chính. Nhóm biến nhân khẩu học: tuổi, giới tính, dân tộc của chủ hộ, quy mô hộ gia đình. Nhóm biến kinh tế - xã hội: nhóm thu nhập (chia thành 5 nhóm từ nghèo nhất đến giàu nhất), trình độ học vấn của chủ hộ. Nhóm biến địa lý: khu vực sinh sống (thành thị/nông thôn) và 8 vùng kinh tế. Việc lựa chọn cẩn thận và mô tả rõ ràng các biến số này đảm bảo tính minh bạch và khả năng tái kiểm định của mô hình nghiên cứu, tạo cơ sở vững chắc cho các phân tích sâu hơn về các yếu tố quyết định sức khỏe xã hội.
IV. Bí quyết dùng mô hình kinh tế lượng đo lường bất bình đẳng
Để xác định mức độ tác động của các yếu tố khác nhau đến bất bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ y tế, luận văn đã vận dụng các phương pháp phân tích định lượng tiên tiến. Trọng tâm của chương 3 là việc xây dựng và ước lượng các mô hình kinh tế lượng. Cách tiếp cận này cho phép lượng hóa mối quan hệ giữa các biến độc lập (như thu nhập, khu vực, dân tộc) và biến phụ thuộc (khả năng tiếp cận hoặc chi tiêu cho y tế), đồng thời kiểm soát ảnh hưởng của các yếu tố khác. Việc sử dụng mô hình không chỉ dừng lại ở việc mô tả thực trạng mà còn đi sâu vào việc kiểm định các giả thuyết nghiên cứu. Ví dụ, mô hình có thể trả lời câu hỏi: "Khi các yếu tố khác không đổi, một người sống ở nông thôn có khả năng tiếp cận dịch vụ y tế thấp hơn người ở thành thị bao nhiêu phần trăm?". Các phần mềm thống kê chuyên dụng như Stata hoặc SPSS được sử dụng để thực hiện các ước lượng phức tạp này. Phương pháp này cung cấp những bằng chứng khoa học mạnh mẽ, làm cơ sở cho việc đề xuất các giải pháp và chính sách y tế công cộng dựa trên dữ liệu thực chứng, thay vì chỉ dựa trên quan sát định tính.
4.1. Ứng dụng mô hình hồi quy Probit để phân tích các yếu tố ảnh hưởng
Luận văn đã sử dụng mô hình hồi quy Probit để phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến xác suất một hộ gia đình có chi tiêu cho y tế. Mô hình Probit đặc biệt phù hợp khi biến phụ thuộc là một biến nhị phân (ví dụ: có chi tiêu = 1, không chi tiêu = 0). Mô hình này giúp ước lượng xác suất xảy ra một sự kiện (có chi tiêu y tế) thay đổi như thế nào khi một biến độc lập thay đổi, trong khi giữ nguyên các biến khác. Kết quả từ phân tích hồi quy Probit trong luận văn cho thấy các yếu tố như nhóm thu nhập, khu vực sinh sống (thành thị/nông thôn), và dân tộc (Kinh/Hoa so với DTTS) có ý nghĩa thống kê trong việc giải thích khả năng chi tiêu cho y tế. Cụ thể, các hộ gia đình thuộc nhóm thu nhập cao hơn, sống ở thành thị và là người Kinh/Hoa có xác suất chi tiêu cho y tế cao hơn đáng kể. Đây là bằng chứng định lượng rõ ràng về sự tồn tại của bất bình đẳng y tế.
4.2. Xây dựng mô hình hồi quy tuyến tính để đánh giá mức độ chi tiêu
Bên cạnh mô hình Probit, luận văn còn xây dựng mô hình hồi quy tuyến tính để đi sâu phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ chi tiêu cho y tế (đối với những hộ có chi tiêu). Biến phụ thuộc trong mô hình này là một biến liên tục, cụ thể là logarit của tổng chi phí khám chữa bệnh của hộ gia đình. Việc lấy logarit giúp làm giảm độ lệch của dữ liệu và cho phép diễn giải hệ số hồi quy dưới dạng phần trăm thay đổi. Kết quả từ mô hình này tiếp tục củng cố những phát hiện từ mô hình Probit. Các hệ số ước lượng cho thấy nhóm thu nhập cao hơn, khu vực thành thị và dân tộc Kinh/Hoa không chỉ có xác suất chi tiêu cao hơn mà còn có mức chi tiêu y tế bình quân cao hơn. Việc kết hợp cả hai mô hình kinh tế lượng (Probit và tuyến tính) đã tạo ra một phân tích toàn diện, vừa xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tiếp cận dịch vụ, vừa đo lường được mức độ chênh lệch trong chi tiêu thực tế.
V. Kết quả luận văn Yếu tố quyết định bất bình đẳng y tế
Kết quả nghiên cứu từ luận văn của tác giả Nguyễn Thị Hương (2017) đã cung cấp những phát hiện quan trọng và đáng báo động về thực trạng bất bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ y tế tại Việt Nam. Phân tích định lượng dựa trên dữ liệu VHLSS và các mô hình kinh tế lượng đã chỉ ra rằng sự bất bình đẳng này không phải là ngẫu nhiên mà bị chi phối bởi các yếu tố kinh tế - xã hội mang tính hệ thống. Các kết quả không chỉ xác nhận lại những quan sát thực tế mà còn lượng hóa được mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố. Một trong những phát hiện nổi bật nhất là tác động mạnh mẽ và dai dẳng của yếu tố khu vực địa lý và dân tộc. Đáng chú ý, nghiên cứu cho thấy khoảng cách chênh lệch này không những không thu hẹp mà còn có xu hướng gia tăng trong giai đoạn 2002-2014. Điều này đặt ra một câu hỏi lớn cho hiệu quả của các chính sách y tế công cộng đã được triển khai. Những con số biết nói từ nghiên cứu là lời cảnh tỉnh, cho thấy cần có những nỗ lực mạnh mẽ và quyết liệt hơn để đảm bảo công bằng trong chăm sóc sức khỏe cho mọi người dân.
5.1. Khu vực và dân tộc Hai nhân tố chính gia tăng bất bình đẳng
Phân tích từ các mô hình hồi quy trong luận văn đã xác định rõ hai yếu tố có tác động mạnh mẽ và nhất quán nhất đến bất bình đẳng y tế là khu vực sinh sống và dân tộc. Kết quả ước lượng cho thấy, sau khi đã kiểm soát các yếu tố khác như thu nhập và học vấn, người dân sống ở khu vực nông thôn và người thuộc nhóm dân tộc thiểu số vẫn có khả năng tiếp cận và chi tiêu cho y tế thấp hơn đáng kể so với người ở thành thị và người Kinh/Hoa. Đáng lo ngại hơn, kết quả so sánh giữa hai năm 2002 và 2014 chỉ ra rằng mức độ chênh lệch này ngày càng sâu sắc. Điều này cho thấy sự phát triển của hệ thống y tế chưa được phân bổ đồng đều, và các chính sách hiện hành chưa thực sự tiếp cận và giải quyết được những rào cản đặc thù mà người dân nông thôn và đồng bào dân tộc thiểu số đang phải đối mặt. Đây là phát hiện quan trọng nhất, nhấn mạnh sự cấp thiết phải có các chính sách can thiệp có mục tiêu rõ ràng vào hai nhóm đối tượng này.
5.2. Vai trò của bảo hiểm y tế BHYT trong việc giảm gánh nặng tài chính
Luận văn cũng phân tích vai trò của bảo hiểm y tế (BHYT) như một công cụ chính sách quan trọng nhằm giảm bớt gánh nặng tài chính do y tế. Về lý thuyết, BHYT giúp người dân, đặc biệt là người nghèo, tiếp cận dịch vụ y tế mà không phải lo lắng quá nhiều về chi phí. Phân tích dữ liệu cho thấy tỷ lệ người có BHYT đi khám chữa bệnh cao hơn. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra những hạn chế nhất định. Tỷ lệ bao phủ BHYT vẫn chưa đạt 100%, đặc biệt ở các nhóm lao động phi chính thức và người dân ở nông thôn. Hơn nữa, ngay cả khi có BHYT, người dân vẫn phải đồng chi trả một phần chi phí và nhiều loại thuốc, dịch vụ kỹ thuật cao không nằm trong danh mục được BHYT chi trả. Điều này giải thích tại sao tỷ lệ chi tiêu trực tiếp từ túi tiền hộ gia đình vẫn còn cao, và BHYT chưa thể là tấm lá chắn tài chính hoàn hảo cho người dân.
VI. Cách xây dựng chính sách y tế công cộng hướng tới công bằng
Từ những phân tích sâu sắc về thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng, luận văn đã dành chương cuối cùng để đề xuất các nhóm giải pháp mang tính chiến lược nhằm giảm thiểu bất bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ y tế tại Việt Nam. Các giải pháp này được xây dựng dựa trên bằng chứng khoa học từ kết quả nghiên cứu, mang tính toàn diện và khả thi. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một hệ thống y tế nơi mọi người dân, không phân biệt giàu nghèo, vùng miền hay dân tộc, đều có cơ hội tiếp cận các dịch vụ y tế cơ bản và chất lượng. Điều này đòi hỏi một sự thay đổi không chỉ trong tư duy hoạch định chính sách mà còn trong cách thức phân bổ nguồn lực và tổ chức hệ thống y tế. Các giải pháp không chỉ tập trung vào ngành y tế mà còn mang tính liên ngành, nhấn mạnh vai trò của phát triển kinh tế, giáo dục và truyền thông. Đây là những khuyến nghị chính sách quý báu, góp phần hiện thực hóa mục tiêu công bằng trong chăm sóc sức khỏe và phát triển con người toàn diện, phù hợp với định hướng phát triển bền vững của đất nước.
6.1. Giải pháp tài chính và phát triển cơ sở hạ tầng y tế đồng đều
Để giải quyết gốc rễ vấn đề, luận văn đề xuất nhóm giải pháp về tài chính và cơ sở hạ tầng. Trước hết, cần tăng cường đầu tư từ ngân sách nhà nước cho y tế, đặc biệt ưu tiên cho các khu vực khó khăn, miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Cần tiếp tục mở rộng độ bao phủ của bảo hiểm y tế (BHYT), hướng tới BHYT toàn dân, đồng thời xem xét điều chỉnh danh mục dịch vụ và mức đồng chi trả để giảm gánh nặng tài chính do y tế cho người dân. Song song đó, việc phát triển cơ sở hạ tầng y tế phải được thực hiện một cách đồng đều. Cần có chính sách đầu tư nâng cấp bệnh viện tuyến huyện, trạm y tế xã, trang bị các thiết bị y tế cơ bản và hiện đại. Bên cạnh đó, cần có chính sách thu hút và giữ chân cán bộ y tế có trình độ chuyên môn cao về làm việc tại các vùng khó khăn, đảm bảo người dân ở mọi nơi đều được tiếp cận chất lượng dịch vụ y tế tốt.
6.2. Nâng cao truyền thông và vai trò của các yếu tố quyết định sức khỏe xã hội
Bên cạnh các giải pháp về tài chính và hạ tầng, các giải pháp về truyền thông và giáo dục đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Luận văn nhấn mạnh sự cần thiết phải đẩy mạnh các chương trình truyền thông, giáo dục sức khỏe để nâng cao nhận thức của người dân, đặc biệt là ở vùng nông thôn và vùng dân tộc thiểu số. Nội dung truyền thông cần phù hợp với văn hóa và ngôn ngữ địa phương, tập trung vào các vấn đề như phòng bệnh, dinh dưỡng, sức khỏe sinh sản và lợi ích của BHYT. Hơn nữa, để đạt được công bằng trong chăm sóc sức khỏe, không thể chỉ tác động vào ngành y tế. Cần có sự phối hợp liên ngành để cải thiện các yếu tố quyết định sức khỏe xã hội. Các chính sách xóa đói giảm nghèo, phát triển giáo dục, cải thiện điều kiện nước sạch và vệ sinh môi trường sẽ có tác động tích cực và bền vững đến sức khỏe của người dân, góp phần thu hẹp khoảng cách bất bình đẳng y tế một cách căn cơ.
