CHƯƠNG 1 PHÂN TÍCH KẾT CẤU CỦA MÁY GIẶT LỒNG NGANG I. KẾT CẤU THỰC CỦA MÁY GIẶT Trên thị trường, máy giặt cửa ngang có rất nhiều thương hiệu như LG, SamSung, Electrolux, Hitachi,. Mỗi thương hiệu đưa ra một kết cấu khác nhau cho hệ thống treo của máy giặt, nhưng nhìn bên ngoài, chúng ta thấy hình dạng điển hình của một máy giặt cửa ngang như trong Hình 1. Phần hiển thị ra ngoài có thể quan sát được chỉ có bảng điều khiển, thiết bị phân phối chất giặt tẩy, cửa máy và vỏ máy – phần này không liên qua đến đặc tính động lực học của máy giặt.
Còn các bộ phận bên trong của máy được hiển thị trong hình 2, thường bao gồm các phần chính là: lò xo, lồng giặt, lồng chứa, đối trọng, giảm chấn, động cơ điện, ., ngoài ra còn có ống cấp nước, đệm cách, bộ phận cấp nhiệt,.Thông tin tóm tắt về từng phần: Lò xo Stato Vỏ máy Rotor Lồng giặt Lồng chứa Đối trọng Giảm xóc Hình 2. Sơ đồ cấu tạo của máy giặt cửa ngang Lồng giặt là phần nằm bên trong lồng chứa, giữ quần áo và quay xung quanh trục nằm ngang. Khi đạt đến tốc độ quay nhất định, quần áo dính vào mặt bên trong của lồng giặt, tạo thành các tải trọng phân bố không đều và gây ra các lực quán tính ly tâm. Lồng giặt được kết nối với lồng chứa bằng một ổ bi.
Trục được kết nối với động cơ có thể quan sát thấy trong hình 3. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 Động cơ dẫn động trực tiếp Động cơ dẫn động gián tiếp Puli Dây Cu-roa Mô-tơ điện Hình 3. Phần phía sau của máy giặt Lồng chứa là phần chính của máy giặt, là bộ phận liên kết với tất cả các phần khác của máy. Lồng chứa và các bộ phận gắn với lồng chứa được gọi là nhóm dao động.
Bộ phận này được treo với vỏ máy thông qua lò xo và thiết bị giảm chấn. Nhiệm vụ chính của lồng chứa là giữ nước giặt và không để rò rỉ. Với ảnh hưởng của tải trọng không cân bằng khi quay, lồng chứa và các bộ phận khác trên nó đều rung động. Để giảm bớt rung động, ngăn chặn lồng chứa và các phần rung động khác không va chạm vào vỏ máy, các đối trọng được gắn thêm vào lồng chứa.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 Ống cấp nước Đệm cửa Hình 4. Nhóm rung động, đệm cửa và ống cấp nước Ống cấp nước là phần mềm kết nối các thiết bị phân phối chất tẩy rửa và dẫn nước vào lồng chứa. Đệm cửa là phần liên kết giữa lồng giặt với cửa máy để ngăn rò rỉ nước trong suốt chu kì giặt. Hệ thống treo bao gồm có lò xo và giảm chấn.
Hệ thống treo của máy giặt Samsung gồm bốn giảm chấn và hai lò xo để giữ cân bằng, giảm rung lắc của lồng giặt khi hoạt động, các giảm chấn sử dụng ma sát ướt. Hệ thống treo của máy giặt Samsung Hệ thống treo của máy giặt Electrolux gồm hai lò xo và hai thanh giảm chấn ma sát ướt giống hệt nhau về hình dáng, cấu tạo. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Hệ thống treo của máy giặt Electrolux Đối với máy giặt LG, hệ thống treo gồm hai lò xo và ba giảm chấn ma sát ướt.
Hệ thống treo của máy giặt LG Máy giặt Hitachi mới nhất sử dụng thống treo gồm hai giảm chấn thủy lực (áp suất nhớt) kết với lò xo, giống như sử dụng cho xe máy, đỡ lồng chứa. Hệ thống treo này có thể thay đổi linh hoạt hệ số giảm chấn làm giảm đáng kể biên độ rung động và hỗ trợ giảm thiểu sự lan truyền rung động đến vỏ máy. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Hệ thống của máy giặt Hitachi mới nhất Để hiểu rõ về cách thức hoạt động của máy giặt và xác định mối quan hệ giữa các bộ phận của máy, ta tìm hiểu nguyên lý làm việc của máy giặt.
Động cơ điện gắn liền với lồng giặt nhận được tín hiệu điều khiển và bắt đầu sản xuất ra mômen xoắn và tốc độ quay. Sau đó, mômen xoắn và tốc độ quay được truyền tới lồng giặt nhờ dây đai và pulli (dẫn động gián tiếp) hoặc truyền trực tiếp tới lồng giặt (dẫn động trực tiếp). Lồng giặt liện kết với lồng chứa thông qua ổ bi. Quần áo được quấy đảo trong lồng giặt và bị ép vào vào thành bên trong của lồng giặt tạo ra các tải không cân bằng theo các vòng quay của lồng giặt, chính những khối lượng không cân bằng này tạo ra lực quán tính ly tâm.
Lực quán tính ly tâm chính là nguyên nhân gây ra rung động cho nhóm rung lắc và dẫn tới sự dịch chuyển của vỏ máy. Lò xo và giảm chấn nối giữa nhóm dao động và vỏ máy nhằm mục đích ngăn chặn nhóm dao động va chạm với vỏ máy bằng cách chúng hấp thụ một phần năng lượng và ngăn lực truyền quá mức tới vỏ máy, bởi nếu lực này quá lớn có thể gây ra hiện tượng dịch chuyển của máy giặt. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 11 Trong giới hạn luận văn này, máy giặt nguyên mẫu được lựa chọn để nghiên cứu là loại máy giặt cửa ngang LG WD 8990TDS, với hệ thống treo bao gồm hai lò xo và ba giảm chấn ma sát ướt. Nghiên cứu chỉ tập trung vào chu kì vắt của máy, vì trong giai đoạn này máy quay với tốc độ quay quét từ 0 đến 800 vòng/phút làm cho nhóm rung động dao động với tần số và biên độ lớn.
Khối lượng mất cân bằng được sử dụng trong các phép đo là không đổi và được cố định vào tường bên trong của lồng giặt. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 12 CHƯƠNG 2 THIẾT KẾ HỆ THỐNG THÍ NGHIỆM I. CÁC PHẦN TỬ CỦA HỆ THỐNG GIẢM RUNG CỦA MÁY GIẶT Trong lý thuyết mô hình hóa hệ thống động, các cơ hệ rung động được đưa về mô hình bao gồm 3 phần tử cơ bản: phần tử quán tính (khối lượng, mô men quán tính), phần tử đàn hồi (lò xo) và bộ giảm chấn. Sự rung động của hệ liên quan đến việc chuyển thế năng của nó thành động năng và động năng thành thế năng.
Nếu hệ dao động tắt dần thì năng lượng sẽ được phân tán qua mỗi chu kì dao động. - Phần tử quán tính: Trong máy giặt, phần tử khối lượng của hệ thống treo bao gồm: lồng giặt, lồng chứa, động cơ, đối trọng và tải trọng mất cân bằng. Đối với máy giặt LG WD 8990TDS, ở chế độ làm việc bình thường, khối lượng quần áo mỗi lần giặt 7kg. Còn trong điều kiện thí nghiệm, khối lượng mất cân bằng được cố định vào một vị trí trên tường trong của lồng giặt, cho nên máy chỉ có thể hoặt động ở chế độ vắt khi khối lượng 0.
Do đó, để máy làm việc ổn định và an toàn, trong mô hình thí nghiệm tải trọng mất cân bằng được chọn theo một số giá trị xác định: 2N, 4N và 7N. - Lò xo hay phần tử đàn hồi: Lò xo được sử dụng trong trong máy giặt là loại lò xo xoắn thông thường. Sử dụng lực kế, thước ta xác định được mối qua hệ giữa lực tác dụng và độ biến dạng của lò xo. Kết quả nhận được cho thấy lò xo là tuyến tính và độ giãn của lò xo quan hệ với lực tác dụng bằng biểu thức F = k.
Dùng hàm SLOPE trong excel ta xác định được giá trị độ cứng lò xo. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 13 Hình 9: Đồ thị quan hệ giữa lực và độ giãn của lò xo Độ cứng lò xo F = 5703(N/m) Độ dãn dài tối đa của lò xo: ∆lmax= 0,09(m) Tải trọng tối đa: Pmax = F.0,09 = 523(N) Trong quá trình thiết kế, chế tạo chúng ta luôn quan tâm tới hệ số an toàn để đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định, chính xác, ở đây chúng ta chọn hệ số an toàn n ≈2. Vậy tại hai vị trí móc lò xo chúng ta có thể chọn hai loadcell có giá trị đo max = 1000N. - Phần tử giảm chấn: Trong hệ thống máy giặt LG, các giảm chấn được sử dụng thuộc loại giảm chấn ma sát.
Phần tử giảm chấn có dạng pittong, bên trong là vòng găng gín (sec-măng) làm bằng vật liệu phi kim được thấm dầu, tiếp xúc với trục pittong và trượt theo trục. Sử dụng giảm chấn ma sát là một giải pháp giảm rung bị động có chi phí thấp. Khi sử dụng giảm chấn ma sát, có thể tạo được một lực cản lớn ngay khi vận tốc tương đối giữa pittong và trục giảm chấn nhỏ. Đối với một giảm chấn ma sát khô lý tưởng, lực ma sát là hằng số; nhưng đối với giảm chấn của máy giặt hoạt động theo nguyên lý ma sát ướt, thì lực ma sát phụ thuộc vào vận tốc.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 14 Dựa vào kết quả luận văn: “Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo thiết bị thí nghiệm kiểm tra phân tích động lực học của xy lanh giảm chấn cỡ nhỏ” của học viên Phạm Hà Phương, lớp cao học kỹ thuật cơ khí – K16 trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp Thái Nguyên. Chúng ta có được lực cản ma sát lớn nhất của giảm chấn là: Fmsmax= 250N. Để đảm bảo độ tin tưởng ta chọn hệ số an toàn n = 2. Vậy tại ba vị trí gối tựa giảm chấn chúng ta có thể chọn ba loadcell có giá trị đo max = 500N.
THIẾT KẾ VÀ CHẾ TẠO HỆ THỐNG KHUNG ĐỠ Việc chế tạo khung thay thế khung của máy giặt thực tế bằng một bộ khung mới phải đáp ứng được một số tiêu chí sau: Thứ nhất: Phải giữ nguyên được đặc tính làm việc của máy ở chế độ vắt. Thứ hai: Khi lắp thêm các loadcell không thay đổi vị trí tương đối của các điểm đặt lực. Thứ ba: Phải đảm bảo độ cứng vững của kết cấu khung. Thứ tư: Có thể dễ dàng trong việc điều chỉnh, gá lắp thêm các thiết bị, phụ kiện thí nghiệm.
Để chế tạo được khung thay thế đáp ứng các tiêu chí trên trước hết chúng ta phải tiến hành đo xác định kích thước của cơ cấu, bộ phận, vị trí tương đối của các vị trí đặt lực. Đồng thời xác định các kích thước của loadcell để khi chế tạo xong chúng ta có thể lắp đặt nguyên dạng lại máy giặt để nghiên cứu chính xác nhất. Căn cứ vào phạm vi nghiên cứu của đề tài, vật liệu làm khung được chọn là thép V, vật liệu CT3 (thép V3 có độ dầy S = 3mm).