Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về nợ xấu và xử lý nợ xâu của ngân hàng thương mại. Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Đánh giá thực trạng xử lý nợ xấu tại ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt. Chương 4: Đề xuất giải pháp tăng cường hiệu quả xử lý nợ xấu tại ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt. CHUONG 1 TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VA CƠ SỞ LÝ LUẬN VE NO XAU VA XỬ LY NO XAU CUA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.
Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Các công trình đã công bố Trong những năm gan đây, van dé “nợ xấu” hay “xử lý nợ xấu” đã được nhiều tác giả nghiên cứu ở các góc độ khác nhau, có những đề tài nghiên cứu khoa học, có những luận văn thạc sĩ và có cả những luận án tiễn sĩ viết về chủ đề này. Có thé ké đến một số công trình nghiên cứu đã công bồ như: Các nghiên cứu về quản lý nợ xấu như: (i) Tác giả Nguyễn Thị Hoài Phương, (2012), “Quản lý nợ xấu tại Ngân hàng thương mại Việt Nam ”, luận án tiễn sỹ Kinh tế, Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân, Hà Nội. Tác giả luận án đưa ra quy trình quản lý nợ xấu mang tính khoa học, đầy đủ hơn so với qui trình hiện tại.
Luận án chỉ ra rằng chỉ khi nào nợ xấu được nhận biết và đo lường một cách chính xác thì các ngân hàng mới có thể quản lý có hiệu quả. Tác giả cũng đưa ra cách thức đo lường nợ xấu một cách cụ thể. (ii) Luận văn của tác giả Bùi Khắc Tân với đề tài “Quản lý nợ xấu tại ngân hàng TMCP Sài Gòn Hà Noi” (2016), Dai học Kinh tế, ĐH Quốc gia Hà Nội. Đề tài chỉ ra cách đo lường nợ xấu và chỉ tiêu đánh giá kết quả quản lý nợ xâu.
Đánh giá thực trạng quản lý nợ xấu của Ngân hàng TMCP Sai Gòn - Hà Nội. Đề xuất giải pháp tăng cường công tác quản lý nợ xấu tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn — Hà Nội. (iii) Luận văn của tác giả Lê Thị Duyên với đề tài “Thực trạng và giải pháp xu ly nợ xdu trong hoạt động tin dung tại ngân hang Thương mại cổ phân Ngoại thương Việt Nam” (2013), Dai học Kinh té, ĐH Quốc gia Hà Nội. Đề tài đã chỉ ra cơ sở lý luận về nợ xấu trong hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại, trình bày thực trạng và các giải pháp xử lý nợ xấu tại ngân hàng thương mại cô phần Ngoại thương Việt Nam, từ đó đề xuất một số giải pháp khắc 5 phục nợ xấu trong hoạt động tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam.
Các nghiên cứu về Xử lý nợ xấu như: () Tác giả Đặng Thị Thanh Nga, “Nợ xấu tại ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam” (2014), luận văn thạc sỹ Đại học Kinh tế, ĐH Quốc gia Hà Nội. Nội dung nghiên cứu của đề tài bao gồm: Một là: Làm sáng tỏ những lý luận cơ bản liên quan đến nợ xấu trong hệ thống NHTM và kinh nghiệm xử lý nợ xấu ở một số nước trên thế giới. Trên cơ sở đó làm nền tảng cho việc nghiên cứu tình hình nợ xấu tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam. Hai là: Đánh giá một cách đúng dan và khách quan nhất thực trạng nợ xấu tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam giai đoạn 2008 — 2012.
Ba là: Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường công tác xử lý nợ xấu tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam trong thời gian sắp tới. (ii) Bài báo nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thi Kim Thanh, (2012), “Lựa chon mô hình xử lý nợ xấu ở Việt Nam” đăng trên Tạp chí Tài chính, số 11, trang 16-19 đề cập đến việc lựa chọn mô hình xử lý nợ xấu ở Việt Nam. (iii) Các bài báo nghiên cứu của các tác giả: tác giả Nguyễn Thi Mùi, (2012), “Thuc trạng nợ xấu tại các Ngân hàng Việt Nam và giải pháp tháo gỡ” đăng trên Tạp chí tài chính, số 11, trang 6-8; tác giả Nguyễn Dac Hưng, (2015), “Giải pháp xử ly nợ xấu của hệ thống Ngân hàng thương mại Việt Nam hiện nay” đăng trên Tạp chí Cộng sản, số 2, trang 65-67; tác giả Dang Thi Minh Nguyệt, (2014), “Ban về xử lý nợ xấu của các Ngân hàng thương mại” đăng trên Tạp chí kinh tế và dự báo, số 6, trang 10-12; tác giả Đặng Đức Thành, (2015), “Giải quyết từ gốc nợ xấu Ngân hàng ”, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia TP. Bài viết của các tác giả này đã đề cấp đến các nhận dạng của nợ xấu và đưa ra các biện pháp xử lý nợ xấu hiệu quả.
Các bài viết này chủ yếu tập trung nghiên cứu các giải pháp dé xử lý nợ xấu đạt kết quả cao. Các giải pháp được nói đến như thành lập Công ty quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (viết tắt là VAMC). Các nghiên cứu về Quản trị rủi ro tín dụng như: (i) Dinh Bá Quyết, (2012), “Rui ro tín dung tại ngân hàng Công thương Việt Nam — chỉ nhánh Nghệ An — Thực trạng và giải pháp khắc phục ”, luận văn thạc sĩ kinh tế, trường Đại học Huế. Luận văn phân tích thực trạng và các nhân tố ảnh hưởng tới rủi ro tín dụng tại ngân hàng Công thương Việt Nam — chi nhánh Nghệ An.
Luận văn đưa ra bốn nhóm giải pháp nhằm khắc phục rủi ro tín dụng tại chỉ nhánh ngân hàng. (ii) Nguyễn Đức Tú, (2012), “Quản tri rủi ro tín dung tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam ”, luận án tiễn sĩ kinh tế, trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Luận án đã đề xuất khái niệm mới về RRTD, khác biệt với quan điểm của nhiều chuyên gia kinh tế và nhà quản lý thực tiễn ở Việt Nam, trong đó nhấn mạnh là khả năng xảy ra sự khác biệt không mong muốn giữa thu nhập thực tế và thu nhập kỳ vọng đúng hạn, nhận được day đủ gốc và lãi. RRTD sẽ dẫn đến tốn that tài chính tức là giảm thu nhập ròng và giảm giá trị thị trường của vốn.
Khái niệm này là cơ sở lý luận quan trọng để xác định nội dung cụ thé của hoạt động QTRRTD. Luận án đã phát triển hệ thống lý luận về QTRRTD áp dụng cho NH với các nội dung là: Xây dựng mô hình QTRRTD theo hướng tiếp cận những phương pháp QTRRTD hiện đại; Áp dụng các mô hình đánh giá RRTD; Nâng cao hiệu quả và tính minh bạch của QTRRTD ngân hàng, nên xây dựng các chính sách tín dụng mới từ khâu hậu kiểm, tư vấn đến ra quyết định và quản lý khoản vay dựa trên hệ thống phân tích và rà soát tín dụng. (ii) Nguyễn Tuan Anh, (2012), “Quản trị rui ro tín dung của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam”, Luận án Tiên sĩ kinh tế, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Luận án đã có những đóng góp mới về mặt học thuật, lý luận.
Áp dụng các quan niệm về mặt RRTD và QTRRTD vào bối cảnh NH Việt Nam trong giai đoạn hội nhập kinh té quéc tế. Luận án đã đưa ra một hệ thống đầy đủ các tiêu chí định 7 tính và định lượng dé đánh giá hiệu quả công tác QTRRTD của NHTM ở Việt Nam — điều mà các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam chưa đưa ra đầy đủ. Các nội dung và tiêu chí đánh giá này là cơ sở khoa học quan trọng để xây dựng và đảm bảo thành công cho một chiến lược QTRRTD hoàn thiện tại các NHTM ở Việt Nam nói chung và Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam nói riêng. Trên cơ sở sử dụng hệ thống các tiêu chí đã được xây dựng, Luận án đã chỉ ra nhiều hạn chế trong QTRRTD tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam như: Mô hình QTRR còn nhiều lạc hậu; Hệ số CAR thấp nhất so với các NHTM quốc doanh khác; Cơ cấu vốn chủ sở hữu thấp; Hệ thống đánh giá cham điểm khách hàng chưa đánh giá đúng khả năng khách hàng và còn mang tính hình thức; Công tác phân loại nợ chưa thực hiện đầy đủ, việc trích lập dự phòng rủi ro chưa thực sự hoàn hảo.
Luận án đã đưa ra khuyến nghị về tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro của Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam cũng như đề xuất nhấn mạnh cần nhanh chóng thay đổi mô hình QTRRTD, thành lập Ủy ban quản trị rủi ro, phân công lại chức năng nhiệm vụ của từng đơn vi, xây dựng hệ thống báo cáo theo chuẩn quốc tế. Luận án cũng đưa ra một số kiến nghị đối với Nhà nước, NHNN và một số bộ ngành có liên quan tập trung vào hoàn thiện mộ trường pháp lý, cụ thé là việc chứng nhận quyền sử dụng đất tại các địa phương, sửa đổi Luật đất đai, quy chế xử lý phát mãi tài sản, sửa đôi. Các công trình nêu trên đã phân tích tình hình nợ xấu tại các NHTM Việt Nam nói chung hoặc phân tích chi tiết thực trạng nợ xấu và quản lý nợ xấu tại một NHTM cu thé mà không phải là LienVietPostbank nên chỉ có giá trị tham khảo đối với LienVietPostbank. Tại Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt, cũng có một số công trình nghiên cứu khoa học của các tác giả đã được công bố như: (i) Tác giả Nguyễn Đức Anh,(2016), “Phát triển cho vay tiêu dùng hưu trí tại Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt”, Luận văn thạc sĩ kinh tế, Đại học kinh tế - DHQGHN.
(ii) Tác giả Huynh Thi Huyén Trang, (2015), “Hoàn thiện hoạt động cho vay tiêu dùng tại ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt- chỉ nhánh Đà Nẵng”, luận văn thạc sĩ kinh tế, Đại học Đà Nẵng. (iii) Tác giả Pham Văn Nghĩa, (2014), “Huy động tién gửi tại ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt”, Luận văn thạc sĩ kinh tế, Đại học kinh tế - ĐHQGHN. Đặc điểm chung của những nghiên cứu này là giới thiệu về lịch sử hình thành và phát triển của ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt, phân tích thực trạng các hoạt động như: cho vay tiêu dùng, cho vay tiêu dùng hưu trí, nhận tiền gửi tại ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt. Khoảng trong nghiên cứu và hướng tiếp cận nghiên cứu của dé tài Đã có rất nhiều đề tài, công trình nghiên cứu khoa học về nợ xấu hoặc về ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt ví dụ như các công trình nghiên cứu đã nêu ở trên.
Tuy nhiên, chưa có công trình nghiên cứu nao về nợ xấu tại ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt được công bố, đây chính là khoảng trống nghiên cứu.