Luận văn thạc sĩ về giải pháp phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn

Luận văn thạc sĩ nông nghiệp phân tích giải pháp phát triển hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn huyện ba bể tỉnh bắc kạn, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Dương Văn Huy
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Văn Điền
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Giải pháp phát triển hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Giới thiệu về hợp tác xã nông nghiệp tại huyện Ba Bể

Hợp tác xã nông nghiệp là một mô hình kinh tế tập thể quan trọng, đặc biệt tại huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn. Mô hình này không chỉ giúp các hộ nông dân liên kết sản xuất mà còn tạo ra sức mạnh tổng hợp trong việc tiêu thụ sản phẩm. Theo thống kê, từ năm 2017 đến 2019, số lượng hợp tác xã nông nghiệp tại huyện đã tăng từ 4 lên 12, cho thấy sự phát triển tích cực trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, các hợp tác xã vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tổ chức và quản lý, dẫn đến hiệu quả hoạt động chưa cao. Việc phát triển hợp tác xã nông nghiệp không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho các thành viên mà còn thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

1.1. Tình hình phát triển hợp tác xã nông nghiệp

Trong giai đoạn 2017-2019, huyện Ba Bể đã chứng kiến sự gia tăng đáng kể về số lượng và quy mô của các hợp tác xã nông nghiệp. Tuy nhiên, nhiều hợp tác xã vẫn hoạt động manh mún, thiếu sự liên kết chặt chẽ trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Các hợp tác xã này thường gặp khó khăn trong việc huy động vốn và thiếu kinh nghiệm quản lý. Để khắc phục tình trạng này, cần có những giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã. Việc áp dụng các chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương cũng là yếu tố quan trọng giúp các hợp tác xã phát triển bền vững.

II. Thực trạng và thách thức trong phát triển hợp tác xã nông nghiệp

Mặc dù có sự phát triển, nhưng các hợp tác xã nông nghiệp tại huyện Ba Bể vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các hợp tác xã thường hoạt động với quy mô nhỏ, thiếu vốn đầu tư và chưa có sự liên kết chặt chẽ với thị trường. Điều này dẫn đến việc sản phẩm nông sản khó tiêu thụ và giá trị gia tăng thấp. Hơn nữa, một số hợp tác xã còn thiếu đội ngũ cán bộ quản lý có trình độ, ảnh hưởng đến khả năng tổ chức và điều hành. Để giải quyết những vấn đề này, cần có các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao năng lực quản lý và tăng cường liên kết giữa các hợp tác xã với doanh nghiệp và thị trường.

2.1. Những hạn chế trong hoạt động của hợp tác xã

Các hợp tác xã nông nghiệp tại huyện Ba Bể hiện nay còn tồn tại nhiều hạn chế. Việc tổ chức sản xuất còn manh mún, không đồng bộ, dẫn đến hiệu quả kinh tế thấp. Nhiều hợp tác xã chưa thực hiện đầy đủ các quy định của Luật Hợp tác xã, ảnh hưởng đến tính minh bạch và hiệu quả hoạt động. Hơn nữa, việc tiếp cận các nguồn vốn hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức tài chính còn gặp nhiều khó khăn. Để khắc phục tình trạng này, cần có sự can thiệp từ chính quyền địa phương nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các hợp tác xã trong việc huy động vốn và phát triển sản xuất.

III. Giải pháp phát triển hợp tác xã nông nghiệp

Để phát triển hiệu quả các hợp tác xã nông nghiệp tại huyện Ba Bể, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, cần cải thiện phương thức tổ chức và quản lý của các hợp tác xã. Việc đào tạo nâng cao trình độ cho cán bộ quản lý là rất cần thiết. Thứ hai, cần có các chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương nhằm khuyến khích phát triển hợp tác xã. Cuối cùng, việc tăng cường liên kết giữa các hợp tác xã với doanh nghiệp và thị trường sẽ giúp nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập cho các thành viên. Những giải pháp này không chỉ giúp các hợp tác xã phát triển bền vững mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện Ba Bể.

3.1. Đề xuất các giải pháp cụ thể

Các giải pháp cụ thể để phát triển hợp tác xã nông nghiệp bao gồm: (1) Tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý; (2) Xây dựng các chính sách hỗ trợ tài chính cho các hợp tác xã; (3) Khuyến khích liên kết giữa các hợp tác xã và doanh nghiệp trong việc tiêu thụ sản phẩm; (4) Tạo điều kiện thuận lợi cho các hợp tác xã tiếp cận các nguồn vốn đầu tư. Những giải pháp này sẽ giúp các hợp tác xã hoạt động hiệu quả hơn, từ đó nâng cao thu nhập cho các thành viên và phát triển kinh tế địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Những đóng góp mới của luận văn.

Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học. Ý nghĩa trong thực tiễn. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI. Cơ sở lý luận phát triển Hợp tác xã nông nghiệp.

Tình hình phát triển HTX trên thế giới và tại Việt Nam. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Khái quát điều kiện tự nhiên.

Khái quát điều kiện kinh tế - xã hội. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra thu thập số liệu.

Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp phân tích dữ liệu. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.

Tình hình phát triển HTX trên địa bàn huyện Ba Bể giai đoạn 2017–2019. Thực trạng phát triển HTX nông nghiệp ở huyện Ba Bể giai đoạn 2017-2019. Thông tin chung về các HTX được điều tra. Tình hình vốn góp ban đầu của các HTX.

Thực trạng phát triển các HTX nông nghiệp. Một số đánh giá chung về phát triển HTX nông nghiệp huyện Ba Bể. Đánh giá về một số thành tựu nổi bật. Đánh giá về tổ chức quản lý.

Đánh giá về hiệu quả hoạt động trong phát triển kinh tế - xã hội. Một số hạn chế trong phát triển HTX nông nghiệp huyện Ba Bể. Những nguyên nhân của hạn chế. Phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và nguy cơ và thách thức (SWOT) trong phát triển HTX nông nghiệp huyện Ba Bể.

Đề xuất một số giải pháp phát triển HTX nông nghiệp huyện Ba Bể. Một số giải pháp chủ yếu thúc đẩy phát triển HTX nông nghiệp trên địa bàn huyện Ba Bể. 69 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .78 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 83 i DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TỪ VIẾT TẮT GIẢI THÍCH N GHĨA BKS Ban kiểm soát BGĐ Ban giám đốc DN Doanh nghiệp HĐND Hội đồng nhân dân HĐQT Hội đồng quản trị HTX Hợp tác xã Tổ chức lao động quốc tế (International ILO Labour Organization) KT - XH Kinh tế - Xã hội NQ Nghị quyết NUCI Hợp tác xã quốc gia Ấn Độ UBND Ủy ban nhân dân ii DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU Bảng 3.

1 Số lượng HTX trên địa bàn huyện Ba Bể giai đoạn 2017 – 2019. Phân loại HTX theo lĩnh vực hoạt động giai đoạn 2017-2019. Số lượng HTX nông nghiệp huyện Ba Bể giai đoạn 2017–2019. Tổng số thành viên của các HTX nông nghiệp huyện Ba Bể.

Thống kê trình độ học vấn của đội ngũ cán bộ quản lý HTX. Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của HTX nông nghiệp huyện Ba Bể giai đoạn 2017-2019. Tổng hợp thu nhập bình quân của các Hợp tác xã. 56 iii DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.

Bản đồ khu vực nghiên cứu. Tỷ lệ các loại hình HTX ở huyện Ba Bể năm 2017-2019. Vốn góp của các HTX khi mới thành lập. Cơ cấu tổ chức của các HTX nông nghiệp huyện Ba Bể.

So sánh giá trị tài sản của các HTX từ năm thành lập và năm 2019. 58 iv TRÍCH YẾU LUẬN VĂN 1. Tên tác giả: Dương Văn Huy 2. Tên luận văn: Giải pháp phát triển hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn.

Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 8. Cơ sở đào tạo: Trường Đại học Nông lâm, Đại học Thái Nguyên 5. Mục tiêu và đối tượng nghiên cứu 5. Mục tiêu nghiên cứu Đề tài đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn HTX nông nghiệp, đánh giá thực trạng về tổ chức, hoạt động và đề xuất các giải pháp phát triển hiệu quả HTX nông nghiệp trên địa bàn huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu của đề tài là toàn bộ dữ liệu liên quan đến 12 HTX nông nghiệp ở huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn. - Phạm vi nghiên cứu: + Về không gian: Luận văn tập trung nghiên cứu trên phạm vi toàn huyện Ba Bể, tập trung nghiên cứu sâu 12 HTX nông nghiệp trên địa bàn huyện. + Về thời gian: Đề tài được thực hiện từ tháng 01/2020 đến 09/2020. Các phương pháp sử dụng - Sử dụng phương pháp kế thừa tài liệu; điều tra thu thập dữ liệu sơ cấp, thứ cấp bằng bảng hỏi, phỏng vấn trực tiếp cán bộ quản lý và thành viên HTX.

- Sử dụng phương pháp phân tổ thống kê để hệ thống hóa, tổng hợp tài liệu, phân chia theo các nội dung, chỉ tiêu cho phù hợp với việc nghiên cứu và công cụ Excel để xử lý số liệu. - Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh, phân tích SWOT để phân tích số liệu nhằm làm rõ tình hình biến động của các chỉ tiêu nghiên cứu trong mối quan hệ với các chỉ tiêu khác. Tóm tắt kết quả chính của đề tài Thực trạng phát triển HTX nông nghiệp ở huyện Ba Bể giai đoạn 2017- 2019: Đã có sự thay đổi và chuyển biến theo hướng tích cực về phát triển HTX trên v địa bàn huyện Ba Bể không chỉ về số lượng, mà cả về chất lượng. Nếu như năm 2017 toàn huyện chỉ có 4 HTX nông nghiệp, thì đến năm 2019 số HTX nông nghiệp đã tăng lên 12 HTX: Bên cạnh đó, quy mô HTX, vốn đầu tư sản xuất, số thành viên HTX, lợi nhuận HTX, thu nhập của các thành viên HTX cũng tăng lên đáng kể, nhưng vẫn thấp hơn so với các HTX trong lĩnh vực kinh tế khác.

Để tăng lợi nhuận của HTX và tăng thu nhập của thành viên HTX thì cần chú ý tăng cường vốn đầu tư sản xuất cũng như tăng thêm số thành viên HTX. Đây là điểm rất cần chú ý để có thể phát triển mở rộng, kết nạp thêm thành viên HTX và phát triển HTX. Tồn tại, khó khăn và thách thức trong phát triển HTX nông nghiệp ở huyện Ba Bể: Quá trình phát triển HTX nông nghiệp tại huyện Ba Bể đang còn gặp nhiều khó khăn, thách thức như: Các HTX hoạt động còn manh mún, nhỏ lẻ, việc liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm chưa đáp ứng yêu cầu; Thiếu vốn để mở rộng đầu tư sản xuất, còn non trẻ về kinh nghiệm quản lý, thương trường. Lợi nhuận HTX và thu nhập của các thành viên HTX nông nghiệp vẫn còn thấp.

Mặt khác, một số HTX còn chưa có trụ sở riêng, thiếu đội ngũ cán bộ quản lý HTX có trình độ; Việc thực hiện các chính sách hỗ trợ khuyến khích kinh tế tập thể của Chính phủ và của địa phương vẫn còn nhiều hạn chế,… Giải pháp phát triển hiệu quả HTX nông nghiệp huyện Ba Bể: Để phát triển HTX nông nghiệp ở huyện Ba Bể cần tiến hành đồng bộ nhiều nhóm giải pháp khác nhau như: (1) Giải pháp về phương thức tổ chức và công tác cán bộ; (2) Giải pháp về cơ chế chính sách hỗ trợ phát triển HTX nông nghiệp; (3) Giải pháp về thúc đẩy kinh tế hàng hóa phát triển; (4) Giải pháp về quản lý tài chính trong các hợp tác xã nông nghiệp; (5) Giải pháp về đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ quản lý hợp tác xã, cán bộ chuyên môn nghiệp vụ hợp tác xã. Trên cơ sở các nhóm giải pháp mà đề tài đề xuất, tác giả hy vọng rằng cấp ủy, chính quyền huyện Ba Bể có thể tham khảo, vận dụng vào thực tiễn chỉ đạo, điều hành, quản lý và phát triển HTX nông nghiệp ở địa phương, góp phần xây dựng nông thôn mới và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội địa phương. Tính cấp thiết của đề tài Hợp tác xã là một loại hình kinh tế tập thể khá phổ biến, hoạt động trên nhiều lĩnh vực đời sống xã hội và hiện diện ở các nền kinh tế có trình độ phát triển khác nhau. Kinh nghiệm thế giới cho thấy, đến nay HTX vẫn tỏ ra là mô hình hoạt động hiệu quả, phù hợp với điều kiện cạnh tranh ngày càng gay gắt và quan trọng hơn nữa, thông qua HTX, các hộ nông dân, các doanh nghiệp nhỏ hợp tác với nhau, tăng sức mạnh để đối phó với khó khăn và tránh các nguy cơ thua lỗ cao.

Nhìn lại quá trình phát triển của Việt Nam, phong trào HTX đã trải qua nhiều bước thăng trầm gắn với những thay đổi chung trong cơ chế quản lý kinh tế của đất nước. Đến nay, các HTX kiểu mới ra đời thay thế cho mô hình hợp tác xã kiểu cũ (chuyển đổi, thành lập mới theo Luật hợp tác xã năm 1996 và Luật hợp tác xã sửa đổi năm 2003, nay là Luật HTX 2012), đặt nền móng căn bản cho sự phát triển kinh tế hợp tác, hợp tác xã. Sau khi thực hiện theo Luật hợp tác xã 2012, kết quả là đã xuất hiện một số hợp tác xã kiểu mới hoạt động hiệu quả, phục vụ tốt cho kinh tế hộ gia đình thành viên, đã làm rõ và giải quyết được nhiều tồn tại trong các hợp tác xã. Với xu thế phát triển HTX của cả nước, trong những năm qua huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn đã tập trung phát triển nhiều HTX nông nghiệp nhằm liên kết các hộ dân sản xuất nông nghiệp với thị trường tiêu thụ nông sản nhằm tạo sự phát triển bền vững kinh tế hợp tác trên địa bàn huyện.

Thực hiện Nghị quyết số 09- NQ/TU ngày 26/4/2016 của Tỉnh ủy Bắc Kạn về xây dựng HTX kiểu mới trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2016-2020 với mục tiêu chung: “Khuyến khích phát triển HTX kiểu mới trên mọi lĩnh vực, tăng tính chủ động để HTX thực sự là cầu nối giữa người sản xuất và các doanh nghiệp, nhà khoa học nhằm tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, giải quyết việc làm và tăng thu nhập, tạo sự chuyển dịch mạnh mẽ về cơ cấu kinh tế nông thôn găn với xây dựng nông thôn mới ”, hàng 2 năm UBND huyện Ba Bể đã xây dựng kế hoạch giao chỉ tiêu cụ thể mỗi năm, mỗi xã thành lập mới 01 HTX hoạt động có hiệu quả, giúp nâng cao thu nhập cho các thành viên và nâng cao giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích đất canh tác. Tính đến nay, trên địa bàn huyện Ba Bể có 12 HTX nông nghiệp được thành lập và hoạt động theo Luật HTX năm 2012 với tổng vốn kinh doanh hàng chục tỷ đồng, tạo việc làm cho nhiều lao động trên địa bàn huyện (UBND huyện Ba Bể, 2019).